គ្រូពេទ្យកំពុងតាមដានពិនិត្យអាការរោគអ្នកជំងឺម្នាក់ ដែលសង្ស័យថា ឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សី នៅខេត្តកំពង់ចាម បន្ទាប់ពីរូបគាត់បានសម្រាកព្យាបាលក្នុងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ចាម ៥ថ្ងៃមកហើយ។
ដោយ វណ្ណ វិចារ
2013-02-18
វិទ្យុអាស៊ីសេរី
បុគ្គលិកសុខាភិបាលបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគនៅកន្លែងដែលគេសង្ស័យថា មានមេរោគ H5N1 ក្នុងខេត្តកណ្ដាល នាថ្ងៃទី១៥ ធ្នូ ២០០៨។ RFA/Mondul Keo
មន្ត្រីមូលដ្ឋានឲ្យដឹងថា បុរសម្នាក់នោះធ្លាក់ខ្លួនឈឺកាលពីសប្ដាហ៍មុន ហើយគាត់ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនទៀត ដែលបានបរិភោគសាច់មាន់ទាឈឺ និងងាប់ នៅស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។
ក្រុមមន្ត្រីជំនាញរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសឲ្យដឹងថា មានមនុស្សប្រុសមួយរូបទៀតកំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពសង្ស័យថា មានឆ្លងមេរោគគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី ឈ្មោះ អេច្ឆហ្វាយអ៊ិនវ័ន (H5N1) នៅស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។
ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច នៅថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ មានប្រសាសន៍ថា បុរសម្នាក់ឈ្មោះ ធឿន ឌឿន រស់នៅឃុំមេសរជ្រៃ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវបានគេសង្ស័យថា ឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សី។
លោកបន្តថា មន្ត្រីជំនាញកំពុងយកសំណាក ឬវត្ថុវិភាគជំងឺទៅពិសោធនៅមន្ទីរពិសោធន៍ជាតិ ដើម្បីរកឲ្យឃើញថា តើបុរសនោះពិតជាឆ្លងជំងឺនោះ ឬយ៉ាងណា?
លោក សុខ ទូច បញ្ជាក់ថា មកដល់ម៉ោងនេះ ស្ថានភាពអ្នកជំងឺធូរស្រាលហើយ៖ «បាទធូរស្រាលច្រើនហើយ គេសង្ស័យទេ មិនទាន់ដឹងលទ្ធផលទេ មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីមន្ទីរពិសោធន៍។ បើតាមការបញ្ជាក់ពីមន្ទីរពិសោធន៍អាទិត្យក្រោយនឹងដឹងលទ្ធផល»។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ មេឃុំមេសរជ្រៃ លោក ឆាយ ផុន មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងឃុំរបស់មេសរជ្រៃ មានមាន់ទាឈឺ និងងាប់រាប់រយក្បាល កាលពីមុនបុណ្យចូលឆ្នាំចិន វៀតណាម។ លោកបន្តថា ដោយសារតែជីវភាពក្រីក្រ និងខ្វះការយល់ដឹង អ្នកភូមិទាំងនោះក៏យកមាន់ទាដែលឈឺ និងងាប់ទៅធ្វើម្ហូបតែម្តង។ លោកបន្តថា អ្នកជំងឺដែលសង្ស័យថា ឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនោះ បានហូបទាដែលងាប់ ហើយក៏ធ្លាក់ខ្លួនឈឺ និងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ចាម។
លោក ឆាយ ផុន បញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ ក្រុមមន្ត្រីមន្ទីរកសិកម្មបានចុះទៅបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគនៅភូមិឃុំកើតហេតុ៖ «មាន់ឈឺអ៊ីចឹងហ្នឹង ផ្សព្វផ្សាយហ្នឹងមកបាញ់ថ្នាំ ឥឡូវគេរកកន្លែងមាន់ឈឺ មានងាប់អីហ្នឹង រោមមាន់ទាអីហ្នឹង គេសម្អាតហើយដុតកម្ទេចចោល»។
លោក ឆាយ ផុន បន្តថា បើតាមគ្រួសារអ្នកជំងឺប្រាប់ថា អ្នកជំងឺមានសភាពប្រសើរជាងមុនហើយ។
ទោះយ៉ាងណាក្តី ប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិក្បាលអូរ ឃុំមេសរជ្រៃ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ឲ្យដឹងថា ភូមិនេះធ្លាប់មានបក្សីឈឺ និងងាប់ជាហូរហែ ហើយក្រុមមន្ត្រីពេទ្យសត្វធ្លាប់យកមាន់ទាទាំងនោះទៅពិនិត្យ ប៉ុន្តែមិនធ្លាប់ផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលឲ្យពលរដ្ឋបានដឹងដែរ។ ចំណែកឯពលរដ្ឋនៅទីនោះវិញ មិនសូវជឿថា មានជំងឺផ្ដាសាយបក្សីកើតឡើងទេ ទើបពួកគាត់នៅតែទទួលទានមាន់ទាឈឺ និងងាប់។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហាផ្ដាសាយបក្សីនេះ អគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា លោក វីល្លៀម ថត (William E. Todd) ថ្លែងក្នុងខ្ទង់សារព័ត៌មានប្រចាំសប្ដាហ៍ថា ប្រទេសកម្ពុជា មិនប្រើវ៉ាក់សាំងការពារមេរោគគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីទេ ចំណែកនៅប្រទេសដទៃទៀត គេប្រើវាដើម្បីការពារកុំឲ្យឆ្លងមេរោគក្នុងចំណោមបក្សី។ លោកបន្តថា មុខរបរជួញដូរបក្សីខុសច្បាប់ឆ្លងកាត់ព្រំដែន គឺមានច្រើន ហើយរាំងស្ទះដល់ការតាមដានគុណភាព និងប្រភពដើមនៃបក្សី។
កត្តាសំខាន់បំផុតដែលជំរុញការរាលដាលនៃមេរោគគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី គឺថាកសិករមិនបានទទួលការទូទាត់សងទេ ក្នុងករណីដែលបក្សីរបស់គាត់មានមេរោគ ហើយត្រូវយកទៅសម្លាប់ចោល។ ដូច្នេះវាសឹងតែគ្មានការលើកទឹកចិត្តឲ្យម្ចាស់បក្សីរាយការណ៍ពីការឈឺ ឬងាប់នៃបក្សីរបស់គេដល់មន្ត្រីបសុពេទ្យទេ។
លោក វីល្លៀម ថត បញ្ជាក់ថា រឿងបែបនេះជារឿងគួរឲ្យព្រួយបារម្ភណាស់នៅកម្ពុជា ដោយមានប្រជាជនជាច្រើនពឹងផ្អែកលើបក្សី ជាពិសេសមាន់ជាអាហារ និងជាប្រភពចំណូលសំខាន់។
បើយោងតាមស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ មានករណីកើតជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីចំនួន ៣៥ករណី ក្នុងចំណោមបក្សាបក្សីស្រុក ក្នុងចន្លោះពីខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ មានប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន ២៩នាក់ បានឆ្លងមេរោគនេះ ហើយក្នុងចំណោមនេះមាន ២៥នាក់បានស្លាប់។ ក្នុងពេលថ្មីៗបំផុតនេះ គឺការកើតមានករណីចំនួន ៧ នៅក្នុងខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០១៣ គឺកើនឡើងទ្វេដងបើប្រៀបធៀបនឹងករណីចំនួន ៣ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍មកនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ ទាំងមូល។ សរុបលទ្ធផលករណីអ្នកជំងឺនៅកំពង់ចាម នេះ ជាករណីទី៨ ហើយ ក្នុងនោះមេរោគផ្ដាសាយបក្សីបានសម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា អស់ចំនួន ៦នាក់មកហើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។