HRW ជំរុញ​ឲ្យ​អន្តរជាតិ​ដាក់​គំនាប​ការទូត​និង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា

ដោយ អាស៊ីសេរី
2017-10-10

ស្ដាប់ ឬ​ទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែង​​ក្នុង​ពិធី​ចែក​សញ្ញាប័ត្រ​ដល់​និស្សិត នា​​កោះពេជ្រ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev
លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែង​​ក្នុង​ពិធី​ចែក​សញ្ញាប័ត្រ​ដល់​និស្សិត នា​​កោះពេជ្រ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev


អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) ថា ការណ៍​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដាក់​បណ្ដឹង​ផ្លូវច្បាប់​សុំ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​០៦ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៧ នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ខាងមុខ​នេះ មិន​មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើយ។

អង្គការ​នេះ ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ចាត់​វិធានការជាបន្ទាន់​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​នូវ​ដំណើរ​វិវត្ត​ផ្នែក​នយោបាយ​ចុងក្រោយ​នេះ តាមរយៈ​ការពិចារណា​ដាក់​គំនាប​ការទូត និង​ទណ្ឌកម្ម​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច។ មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់ និង​ជា​អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​អះអាង​ថា នេះ​ជា​ការ​ចោទប្រកាន់​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​លម្អៀង​ផ្នែក​នយោបាយ។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ លើក​ឡើង​ថា ប្រសិនបើ​តុលាការ​កំពូល​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល សម្រេច​ចេញ​សាលដីកា​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​មែន​នោះ នេះ​មានន័យ​ស្មើនឹង​ការ​បដិសេធ​ចោល​ទាំងស្រុង​នូវ​ការ​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​ជ្រើសរើស​រដ្ឋាភិបាល​តាម​ឆន្ទៈ​របស់​ពួកគេ។

លោក ចេម រ៉ូស (James Ross) នាយក​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​គោលនយោបាយ របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ថា បណ្ដឹង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​រំលាយ​គណបក្សប្រឆាំង​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​នៅ​កម្ពុជា ឲ្យ​បាន​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨​នេះ គឺជា​ការ​ច្បាម​យក​អំណាច​ទាំងស្រុង​ដោយ​កម្រោល និង​ដោយ​ឥត​អៀន​ខ្មាស​តែម្ដង។ នាយក​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​គោលនយោបាយ របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​រូប​នេះ ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​នានា​នៅ​លើ​ពិភពលោក ដែល​បន្ត​ទទូច​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវតែ​មាន​ការដឹកនាំ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ គួរ​ចាត់វិធានការ​ដើម្បី​បង្អាក់​ដំណើរ​វិវត្ត​នេះ ឬ​បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ទាំងនេះ​នឹង​ទទួលរង​នូវ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ចូលរួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​រលាយ​សាបសូន្យ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​របប​គ្រប់គ្រង​តាម​បែប​ផ្ដាច់ការ​ទាំងស្រុង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន តែម្ដង។

សេចក្ដាំ​ថ្លែងការណ៍​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស ចេញផ្សាយ​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​តុលា​នេះ លើក​ឡើង​ថា ចំណាត់​ការ​បច្ចុប្បន្ន​ទំនង​ជា​ធ្វើឡើង​ដោយសារតែ​គណបក្ស​កាន់អំណាច គឺ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ហាក់​បារម្ភ​អំពី​ការ​មិន​អាច​ដណ្ដើម​យក​ជ័យជម្នះ​បាន​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ថ្ងៃទី២៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ខាងមុខ​នេះ ដោយសារតែ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ឆ្នោត​យ៉ាង​ត្រចះត្រចង់​ផ្ទួនៗ ទាំង​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​ការបោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧​កន្លង​ទៅ​នេះ។

អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​លោក សុខ ឥសាន បដិសេធ​ការ​លើកឡើង​របស់​មន្ត្រី​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ពី​ខាង​លើ​នេះ ថា​មិនមែន​ជា​ការពិត ហើយ​ថា ជា​ការ​លម្អៀង និង​មាន​បុរេនិច្ឆ័យ​ផ្នែក​នយោបាយ ដោយសារតែ​អង្គការ​នេះ​តែងតែ​កាន់ជើង​គណបក្សប្រឆាំង​តាំង​ពី​ដើម​មក។ លោក​ថា រដ្ឋាភិបាល​ពុំ​មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពី​ការ​ដើរ​តាម​គន្លង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋ​ឡើយ ពី​ព្រោះ​ថា ករណី​សំណុំរឿង​ក្បត់ជាតិ​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នេះ មិនមែន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឬ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​អ្នកបង្កើត​កំហុស​ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក​ចោទ​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ឯណោះ​ទៅវិញ​ទេ​ជា​អ្នក បង្កើត​ឲ្យ​មាន​នូវ​កំហុស​នេះ​ដោយ​ខ្លួនឯង​តាមរយៈ​សម្ដី​របស់​លោក កឹម សុខា។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ដដែល​នេះ​បញ្ជាក់​ថា សហគមន៍​អន្តរជាតិ បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា សម្រេច​បាន​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​១៩៩១ ក្រោយ​ពេល​ដែល​មានការ​ដួល​រលំ​ទៅ​នៃ​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍​ខ្មែរក្រហម ដែល​បាន​កាន់អំណាច​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩ បន្ត​ដោយ​ការគ្រប់គ្រង​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​វៀតណាម និង​សង្គ្រាមស៊ីវិល។ ភាគី​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ រួមមាន​ទាំង​លោក ហ៊ុន សែន ខ្លួនឯង​ផង​ដែរ​នោះ បាន​យល់ព្រម​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ការ​គោរព និង​ប្រតិបត្តិ​តាម​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន​យ៉ាង​ពេញលេញ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ផ្ដល់​ការ​គាំទ្រ​នូវ​សិទ្ធិ​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​គ្រប់រូប​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​ដើម្បី​លើកកម្ពស់ និង​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន​ទាំងនេះ។ រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​សំខាន់ៗ ហើយ​បាន​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន ប្រទេស​នានា​ក្នុង​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត បាន​ចុះហត្ថលេខា​ទទួល​ធ្វើជា​អ្នកធានា និង​យល់ព្រម​ដើម្បី​លើកកម្ពស់ និង​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​មាន​ការ​គោរព និង​ប្រតិបត្តិ​តាម​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន​នៅ​កម្ពុជា​នេះ។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ដដែល​នេះ​លើក​ឡើង​ថា ភាគី​ហត្ថលេខី​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ក្រុង​ប៉ារីស និង​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត គួរ​ឆ្លើយតប​ប្រកបដោយ​ភាព​ស្វាហាប់​ចំពោះ​ចំណាត់​ការ​បង្ក្រាប​ផ្នែក​នយោបាយ​នេះ ផ្ដើម​ចេញពី​វិធានការ​បែប​ការទូត ឬ​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​គំរាម​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច និង​បម្រាម​ធ្វើដំណើរ​ចំពោះ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​គ្រាក់ៗ​កម្ពុជា ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បង្ក្រាប​ផ្នែក​នយោបាយ​នេះ រួម​ទាំង​លោក ហ៊ុន សែន ផង​ដែរ។ អង្គការ​ដដែល​នេះ ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ទាំងនេះ អំពាវនាវ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន បញ្ឈប់​រាល់​ចំណាត់​ការ​ផ្នែក​នយោបាយ​នានា​ប្រឆាំង​មេដឹកនាំ​គណបក្សប្រឆាំង សកម្មជន​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​នានា ហើយ​ត្រូវតែ​អនុញ្ញាត​មាន​ដំណើរការ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដោយ​គោរព​យ៉ាង​ពេញលេញ​នូវ​សិទ្ធិ និង​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន​ទាំងនេះ។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ លោក សុខ ឥសាន ថា គណបក្ស​កាន់អំណាច​របស់​លោក​មិន​មាន​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ព្រួយបារម្ភ​ខ្លាំង​ឡើយ ព្រោះ​លោក​ថា ការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ដាក់​គំនាប​ការទូត និង​ទណ្ឌកម្ម​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ ធ្វើឡើង​ផ្ទុយ​ពី​បរិបទ​សេដ្ឋកិច្ច​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​កម្ពុជា។

នាយក​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​គោលនយោបាយ​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ លោក ចេម រ៉ូស ថា ការ​បង្ក្រាប​ចុងក្រោយ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​ក្លាយ​ជា​អាវុធ​ពិឃាដ​បិទ​បញ្ចប់​សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​ប៉ារីស​ទាំងស្រុង​តែម្ដង។ លោក​ថា ខណៈ​ដែល​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨ នៅ​សល់​តែ ៨ ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​នឹង​ឈាន​ចូល​មកដល់ ប្រទេស​នានា​ដែល​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​ឲ្យ​សម្រេច​បាន​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​ប៉ារីស​នេះ ដែល​មាន​ចែង​អំពី​គោលការណ៍​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ត្រូវ​ចាត់​វិធានការ​ជា​បន្ទាន់​ដើម្បី​ជួយសង្គ្រោះ​ស្មារតី​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​ឲ្យ​រស់រាន​ឡើងវិញ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

2 Responses to "HRW ជំរុញ​ឲ្យ​អន្តរជាតិ​ដាក់​គំនាប​ការទូត​និង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា"

  1. Anonymous says:

    Cambodian people all never support hun Sen government.

  2. people says:

    This veitcong mafia dictator never obey the international or the country constitution because his brain been washed by Youn-veitcong hanoi since he stay in marky forest and killing khmer people from that time to please Youn-veitcong boss.Parish Accord that cambodian people so happy gone bury because of this veitcong mafia dictator and veitcong king si hak nouk that they are all criminal . First khmer had a war spread from veitcong because of veitcong king si hak nouk followed his youn-spy wife now cambodia still suffer because after veitcong king die and veitcong mafia dictator still continue from his veitcong king ‘ cambodian people never have a happy time ‘only a short time when U N in there at Parish Accord treaty but no hope for cambodian people unless dictator die or U N help and stay here for 50 years .Please we are cambodian people appeal to international to help cambodia by pressure this veitcong mafia dictator’ and must isolate this puppet government and bring them down to the knee .GOD bless all cambodian people’

Leave a Reply

Submit Comment