APHR រិះគន់​បក្ស​កាន់​អំណាច​ដែល​​បំភិតបំភ័យ​និង​គំរាមកំហែង​នៅ​មុន​ពេល​បោះឆ្នោត

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2018-06-12
RFA

ស្ដាប់ ឬ​ទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស (APHR) ធ្វើ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា នា​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៧។ Photo courtesy of APHR
ក្រុម​សមាជិក​សភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិ​មនុស្ស (APHR) ធ្វើ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា នា​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៧។ Photo courtesy of APHR


សហភាព​អន្ដរ​សភា​អាស៊ាន​ថ្កោលទោស​របប​លោក ហ៊ុន សែន​ ដែល​បង្ខំ​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​ទៅ​បោះឆ្នោត


ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស ហៅ​កាត់​ថា APHR បាន​រិះគន់ និង​សម្ដែង​កង្វល់​យ៉ាង​ខ្លាំង ជុំវិញ​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​របាយការណ៍​អំពី​ការ​បំភិតបំភ័យ និង​វិធានការណ៍​រឹត​បន្តឹង​នានា ពី​សំណាក់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បី​ធានា​ថា​ចំនួន​អ្នក​ចេញទៅ​បោះឆ្នោត​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ កក្កដា ខាងមុខ។ កា​រិះគន់ និង​កង្វល់​នេះ ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​របប​លោក ហ៊ុន សែន ទាត់ចោល និង​ចាត់ទុកថា​ពុំ​មាន​ទម្ងន់​ផ្លូវច្បាប់​ណាមួយ​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​មក​លើ​របប​នេះ​ឲ្យ​ធ្វើតាម​នោះ​ឡើយ។

ប្រធាន​ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ជា​តំណាងរាស្ត្រ​ម៉ាឡេស៊ី លោក ឆាល សាន់ទីយ៉ាហ្គោ (Charles Santiago) ថ្លែង​ក្នុង​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ចេញផ្សាយ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​១២ ខែ​មិថុនា ថា ចំណាត់ការ​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ការ​ដាក់​សម្ពាធ និង​បំភិតបំភ័យ​អ្នកបោះឆ្នោត​ឲ្យ​ទៅ​បោះឆ្នោត នា​មួយ​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ នឹង​រឹតតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ការបោះឆ្នោត​ខាងមុខនេះ មិន​អាច​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​បាន នូវ​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទូទៅ​នោះ​ឡើយ។ លោក​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែ​បដិសេធ​នូវ​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ក្នុង​ការ​សម្ដែង​មតិ​ទស្សនៈ​នយោបាយ​របស់​ពួកគេ និង​ចូលរួម​ក្នុង​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​មួយ ដែល​ពុំ​មាន​ការភ័យខ្លាច​អំពី​ការ​សង​សឹក។ លោក ឆាល សាន់ទីយ៉ាហ្គោ សង្កត់​ធ្ងន់ៗ​ថា បរិយាកាស​នយោបាយ ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​គំរាមកំហែង និង​ល្បិចកល​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការបោះឆ្នោត​ដែល​កំពុងតែ​មានការ​សង្ស័យ​ស្រាប់ រឹតតែ​មិន​មាន​ភាព​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​បន្ថែម​ទៀត។

លោក ឆាល សាន់ទីយ៉ាហ្គោ កត់សម្គាល់​ថា ចំណាត់ការ​របស់​របប​លោក ហ៊ុន សែន ចុងក្រោយ​នេះ គឺ​ច្បាស់​ណាស់​ថា ធ្វើឡើង​ដោយសារតែ​លោក ហ៊ុន សែន មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​អំពី​ភាព​ស្របច្បាប់​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក​ថា ការ​បង្ខំ​អ្នកបោះឆ្នោត​ឲ្យ​ក្បត់​ឆន្ទៈ​របស់​ពួកគេ ដែល​ប្រាសចាក​ពី​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​នេះ នឹង​មិន​អាច​កែ​លម្អ​ភាព​ស្របច្បាប់​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នោះ​បាន​ឡើយ។ លោក​ថា ការ​ដាក់​សម្ពាធ​មិន​សមស្រប​មក​លើ​អ្នកបោះឆ្នោត គឺជា​ការរំលោភ​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពួកគេ ជាពិសេស ដោយសារតែ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បដិសេធ​ជម្រើស​ពិត​ប្រាកដ​របស់​ពួកគេ​នៅ​ក្នុង​ហឹប​ឆ្នោត​រួច​ទៅ​ហើយ។

ការ​លើកឡើង និង​កង្វល់​របស់​ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​ពេល​ដែល​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បង្កើន​វិធានការណ៍​ប្រឆាំង​នឹង​អ្នក​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​របប​នេះ​ចាត់ទុកថា បាន​ញុះញង់ ឬ​រារាំង​ប្រជាពលរដ្ឋ​មិន​ឲ្យ​ចេញទៅ​បោះឆ្នោត ឬ​ឲ្យ​ធ្វើ​ពហិការ​បោះឆ្នោត។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ របប​នេះ​ក៏បាន​បង្កើន​ការ​តាមដាន និង​ត្រួតពិនិត្យ​រាល់​ខ្លឹមសារ​ចែកចាយ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម ក៏ដូចជា​ការ​លាប​ពណ៌​អ្នក​ដែល​មិន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ថា​ជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម និង​ជា​ជន​ក្បត់ជាតិ​ជាដើម។

ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស​លើកឡើង​ថា ចំណាត់ការ​ទាំងនេះ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អន់ថយ​កាន់តែ​ខ្លាំង​ដល់​ភាព​ស្របច្បាប់​នៃ​ការបោះឆ្នោត ដែល​គ្រោង​នឹង​ធ្វើឡើង​ថ្ងៃ​ទី​២៩ កក្កដា ខាងមុខ និង​ជំរុញ​ឲ្យ​របប​នេះ​ត្រូវ​មាន​ការ​គោរព​ជម្រើស​របស់​បុគ្គល អំពី​សិទ្ធិ​ថា​តើ​ត្រូវ​ទៅ​ចូលរួម ឬ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​នោះ។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស គូស​បញ្ជាក់​សាជាថ្មី​ឡើងវិញ អំពី​ការ​អំពាវនាវ​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ឲ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដែល​ត្រូវ​បាន​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​រម្លាយ​ចោល អាច​មាន​ការ​ចូលរួម​ឡើងវិញ​បាន​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នេះ និង​ជំរុញ​ឲ្យ​របប​នេះ​ដោះលែង​រាល់​អ្នក​ទោស​នយោបាយ​ទាំងអស់ រួម​ទាំង​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​លោក កឹម សុខា ផង​ដែរ។

ឆ្លើយតប​នឹង​បញ្ហា​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ លោក ផៃ ស៊ីផាន ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​យ៉ាង​ខ្លី​ថា ការ​ទាមទារ​នេះ​មិន​មាន​ទម្ងន់​ផ្លូវច្បាប់​សម្រាប់​កម្ពុជា​ឲ្យ​ធ្វើតាម​នោះ​ឡើយ៖ «ខ្ញុំ​អត់​ប្រតិកម្ម​ទេ។ គ្រាន់តែ​ការ​លើកឡើង​នេះ​ជា​ឆន្ទៈ​របស់​អ្នក​លើកឡើង​ហ្នឹងឯង។ ប៉ុន្តែ វា​គ្មាន​ទម្ងន់​អី​ជា​ផ្លូវ​ច្បាប់​ណាមួយ​ដែល​បង្ខំ​កម្ពុជា​ឲ្យ​ជ្រើសរើស​ដូច​អ្វី​ដែល​គាត់​ចង់បាន»

ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស APHR ដដែល​នេះ ថ្លែង​ថា អវត្ថមាន​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​គណបក្សប្រឆាំង​ដ៏​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​មុន​ការ​រម្លាយ​ដោយ​តុលាការ​កំពូល កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧ នឹង​ក្លាយ​ជា​ការរារាំង​ដល់​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នេះ ដែល​មិន​អាច​ធ្វើឡើង​ប្រកបដោយ​យុត្តិធម៌ ដោយ​មាន​ការចូលរួម ឬ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន​នោះ​ឡើយ។ អង្គការ​នេះ លើក​ហេតុផល​ថា ការ​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នេះ រួម​ជាមួយ​នឹង​បម្រាម​មិន​ឲ្យ​សមាជិក​ជាន់ខ្ពស់​បក្ស​ចំនួន​១១៨​រូប​អាច​ធ្វើ​នយោបាយ​បាន​រយៈពេល ៥​ឆ្នាំ កើត​មាន​ឡើង​ក្នុង​បរិបទ​មួយ ដែល​មាន​ការ​បង្ក្រាប​ទៅលើ​សង្គម​ស៊ីវិល ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ និង​សំឡេង​ប្រឆាំង ក្រោយ​ពេល​ដែល​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ដ៏​ច្រើន​លើសលប់ ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧​កន្លងទៅ​នេះ។

បន្ថែម​ពីលើ​នេះ តំណាងរាស្ត្រ​ហ្វីលីពីន និង​ជា​សមាជិក​មួយ​រូប​នៃ​ក្រុម​សមាជិកសភា​អាស៊ាន​ដើម្បី​សិទ្ធិមនុស្ស APHR លោក ថម វីឡារីន (Tom Villarin) ថ្លែង​ថា ការបោះឆ្នោត​ដែល​ពុំ​មាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ខ្លាំងក្លា គឺជា​ឆាកល្ខោន​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​អស់សំណើច ហើយ​ពុំ​មាន​តម្លៃ​គួរ​ឲ្យ​យកចិត្តទុកដាក់​នោះ​ឡើយ។ លោក​ថា ក្នុង​ស្ថានភាព​បែបនេះ ការ​បដិសេធ​មិន​ទៅ​បោះឆ្នោត ត្រូវតែ​ទទួល​បាន​ការ​ទទួលស្គាល់​ថា ជា​សិទ្ធិ​ស្របច្បាប់ និង​ជា​ទម្រង់​មួយ​នៃ​ជម្រើស​នយោបាយ​ជា​លក្ខណៈ​វិជ្ជមាន ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពី​ការ​មិន​យល់ស្រប​ចំពោះ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នេះ។

លោក ថម វីឡារីន គូស​បញ្ជាក់​ថា ការបោះឆ្នោត​គួរតែ​ក្លាយ​ជា​ការ​ផ្តល់​នូវ​ក្តី​សង្ឃឹម និង​សេចក្ដីប្រាថ្នា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក​ថា រឿងរ៉ាវ​ដែល​កំពុង​កើតមានឡើង​នៅ​កម្ពុជា ហាក់បីដូចជា​សេចក្ដីប្រាថ្នា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ កំពុង​ស្ថិតនៅ​បាត​តារាង​អាទិភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅវិញ។ លោក​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរជាតិ និង​តួអង្គ​ពាក់ព័ន្ធ​នានា គួរតែ​គិតគូរ​ឲ្យ​បាន​ទ្វេដង​មុន​នឹង​សម្រេចចិត្ត​បញ្ជូន​អ្នកសង្កេតការណ៍​ទៅ​ចូលរួម​ឃ្លាំមើល​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នេះ ព្រោះថា បើ​ពុំ​នោះសោត​ទេ នឹង​អាច​ផ្ដល់​ជា​ការ​ទទួលស្គាល់​ដល់​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​មិន​ស្របច្បាប់​នេះ ដោយ​ប្រការ​ចៃដន្យ​ណាមួយ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

4 Responses to "APHR រិះគន់​បក្ស​កាន់​អំណាច​ដែល​​បំភិតបំភ័យ​និង​គំរាមកំហែង​នៅ​មុន​ពេល​បោះឆ្នោត"

  1. Free Cambodia says:

    Instead of criticizing Cambodia, we just wanted to ask why you don’t want to help us? We need real help, not fake and pretend. You need to stop talking and start to make some efforts. Or you just show us that you are not worth of listening to.

  2. Anonymous says:

    Why this beast regime been criticize all the time?? Because Veitcong mafia dictator dissolve opposition party for no reason ‘ and accused and jail their leader for no reason ‘ or proof anything wrong ‘ .This beast regime and leaded by veitcong mafia dictator did the coup1997 and killing a lot of khmer and did not respected Parish accord ‘ and grab the power since then and cheated international from the day they did the coup’ and now they see opposition party so popular and a lot of people support then they try to dissolve and made the dirty accused opposition and now they force people to vote’ that so funny’ Why this beast government not look at Malasia?? they allowed opposition party& people vote smoothly but Veitcong mafia dictator just scaring and dissolve opposition party ‘ this is the coup before vote ‘ so vote or not vote mean nothing and we wish international not accept and all Asean association too’ and all EUROPE and US won’t accept like veneazela(south america) . GOD bless all good people’

  3. James says:

    What have they done to help us? Name one thing: money, food, medications, etc.? Because of this regime that is the reason we survive today. Say all you want, but this is our country and our land. They have no business to talk bad about us. “Show us the money!”

  4. Anonymous says:

    this is the word of those who was good at manipulated in every situation in this poor country. not even that they are international bagger by using Cambodian VISA to borrowing money for their beast regime. what was so image that I knew for may decade they never admitted they have done any thing wrong. my question to all this guy is >>>>if your be love leader HUN SEN have don nothing wrong why Cambodian are fighting back to get this devil leader out. I admitted that Cambodia right now is very famous after the killing field the people in the world now know that Cambodia is also existing in the world . what made them so surprise was the second genocide regime is Cambodia . until now they still looking for the answer who or what made this tiny nation killing each other like animal. POL POT was just only an devil leader but he was not doing the killing by himself it must be some of the other reason behind the seen. let say that time is over why at this present time we Cambodian having HUN SEN that acting he is only GOD saving us from the dead is having too many question to ask. No1 after 1979 why Cambodian still lost their life. No2 Cambodia getting smaller not even a quarter of a province that the country I live in. No3 why most Cambodian are still crying for help . I tell you what Cambodia can not afford to be isolate from world community . world community really wanted to keep every nation that existing in the world by not let any one go. the only the nation beside you that really wanted to kicked you out and eliminated your nation . if you understand to all of these problem you will be surprise why all Cambodian out side the country are crying every day for their own nation. I knew those HUN SEN supporter are hated Cambodian that is living out side of the country. but please think about this >> they are out they can see some thing very deference from Cambodia that right they saying some thing to HUN SEN leadership. it is every hart to tell you all about this but please think over again . by having been born as a human being please use you brain to find out the truth. that all I can say . DOG bless Cambodia and all innocent Cambodian

Leave a Reply

Submit Comment