កម្ពុជា​ឆ្លើយតប​ នូវែលសេឡង់​ ដែល​​រិះគន់​ថា មាន​ការ​​រឹតត្បិត​សិទ្ធិមនុស្ស

លោក​ កឹម សុខា (​កណ្តាល​) ក្នុង​យុទ្ធនាការ​កន្លង​មក​។ រូបថត ភ្នំពេញ​ប៉ុសិ៍្ត



and
ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍

ភ្នំពេញៈ ឯកអគ្គរាជទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ (​អសប​) ​លោក​ ណី សំអុល បាន​ឆ្លើយតប​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ប្រតិភូ​ប្រទេស​នូវែលសេឡង់ ដែល​បាន​រិះគន់​ថា មាន​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិមនុស្ស និង​រំលាយ​បក្សប្រឆាំង​នោះ​ថា ព្រោះ​តែ​ពួកគេ​មាន​របៀបវារៈ​លាក់កំបាំង​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​បង្ខូច​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និង​សមិទ្ធផល​ជាច្រើន​ដែល​មាន​ការវិវឌ្ឍ​ឥត​ឈប់ឈរ​ដូច្នេះ​ពួកគេ​ពុំ​មាន​ភាពស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​បន្ទាប​តម្លៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​ដោយ​ប្រើ​ក្រុមប្រឹក្សា​ជា​ឧបករណ៍​នយោបាយ​ដើម្បី​ជ្រៀតជ្រែក​ការបោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​។

ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ​លើក​ទី​ ៣៨ នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ​កាលពី​ថ្ងៃទី​ ១៩ ខែ​មិថុនា​លោក​ Jarrod Clyne មន្ត្រី​តំណាង​ប្រទេស​នូវែលសេឡង់​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​ថ្លែង​ថា​៖ «​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​មួយ​ដែល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​សំខាន់​ជាងគេ​ត្រូវ​បាន​ដកចេញ​តាម​អំពើ​ចិត្ត​មិន​អាច​ចាត់ទុក​ថា​ត្រឹមត្រូវ ឬ​អាច​ធានា​បាន​នូវ​ការបញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​សេរី​នៃ​ឆន្ទៈ​អ្នកបោះឆ្នោត​បាន​ទេ​»​។

ប៉ុន្តែ​លោក​ ណី សំអុល ថ្លែង​ថា​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ ២៩ ​កក្កដា​ខាង​មុខ​នេះ គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣ ដែល​ពេល​នោះ​មាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​ ២០ ​បាន​ចូលរួម​។ លោក​ក៏​បាន​ថ្លែង​ដែរ​ថា ការ​រិះគន់​លើ​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​នេះ​ «​បណ្ដាល​មកពី​ការអនុវត្ត​ស្តង់ដារ​ ២ និង​ការ​លាក់​ពុតត្បុត​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​អនុវត្ត​ចំពោះ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​»​។

លោក ណី សំអុល ថា​៖ «​ជា​ទីបញ្ចប់​វា​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការ​ភាន់ច្រឡំ និង​ចម្រូងចម្រាស​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ពេល​ដែល​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​រួម​នេះ​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ក្នុង​ករណី​បណ្ដឹង​របស់​តុលាការ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​នេះ​បែរ​ជា​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដោះលែង​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន​ដែល​កំពុង​ជាប់ឃុំ ហើយ​ដែល​រឿងក្តី​របស់​ពួកគេ​កំពុង​តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​នីតិវិធី​របស់​តុលាការ​»​។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​លោក Jarrod Clyne ថា កម្ពុជា​កំពុង​ដើរ​ថយក្រោយ​លើ​ការអភិវឌ្ឍ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​បាន​អភិវឌ្ឍ​ និង​រីកចម្រើន​ក្នុង​រយៈពេល​ ២៦ ​ឆ្នាំ​គិត​ចាប់ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​ ១៩៩១​។

លោក​ក៏​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដោះលែង​លោក កឹម សុខា អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​អ្នក​ទោសនយោបាយ​ផ្សេង​ទៀត​ឥត​លក្ខខណ្ឌ​។ អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​មន្ត្រី​ ១១៨ ​រូប​ធ្វើ​នយោបាយ​ឡើង​វិញ​។ ដកចេញ​ច្បាប់​វិសោធនកម្ម​មួយ​ចំនួន​ដែល​មិន​ស៊ីចង្វាក់​ជាមួយ​កាតព្វកិច្ច​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​កម្ពុជា​។ បញ្ឈប់​ការធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​អ្នកនយោបាយ​ប្រឆាំង អ្នកកាសែត និង​សង្គម​ស៊ីវិល​។ ឈប់​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​លើ​សំណុំ​រឿង​របស់​តុលាការ និង​ធានា​ឯករាជភាព​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ និង​បង្ក​បរិយាកាស​រស់​រវើក សេរី និង​ឯករាជ្យ​សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ស្រុក​។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​អតីត​ប្រធាន​នៃ​អតីត​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏ធំ​លោក​ សម រង្ស៊ី បង្ហាញ​ហេតុផល​ ២ ​ចំណុច​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃទី​ ២៩ ​ខែ​កក្កដា​មិន​អាច​ជឿជាក់​បាន​ និង​មិន​មាន​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​។

លោក​ សម រង្ស៊ី ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ប្រធាន​ចលនា​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កំពុង​និរទេស​ខ្លួន​បញ្ជាក់​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក​ពី​ថ្ងៃទី​ ១៩ ថា​ហេតុផល​ដែល​មិន​អាច​ជឿជាក់​បាន​លើ​ការបោះឆ្នោត​ខាង​មុខ​មាន​ ២ ​យ៉ាង​គឺ​ហេតុផល​នយោបាយ​ និង​ហេតុផល​បច្ចេកទេស​។

សម្រាប់​ហេតុផល​នយោបាយ​លោក​ រង្ស៊ី គូស​បញ្ជាក់​ថា ពិភពលោក​ទាំងមូល​យល់ច្បាស់​ថា ការបោះឆ្នោត​ណា​មួយ​នៅ​កម្ពុជា​នាពេល​នេះ​ដែល​មិន​មានការ​ចូលរួម​ពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពាក់កណ្តាល​នគរ គឺ​មិន​អាច​យក​ជា​ការ​បាន​ទេ​។

លោក​ រង្ស៊ី សង្កត់ធ្ងន់​ថា​៖ «​ពិភពលោក​ទាំងមូល​ក៏​យល់​ច្បាស់​ដែរ​ថា ការរំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​គ្រាន់​តែ​ជា​លេស​មួយ​ដើម្បី​ឲ្យ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​រួច​ផុត​ពី​ការប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​នឹង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ពីព្រោះ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នេះ​កំពុង​មាន​ប្រៀប​លើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​ ហ៊ុន សែន ដែល​កំពុង​តែ​ភ័យខ្លាច​យ៉ាង​ខ្លាំង​»​។

ដោយឡែក​ហេតុផល​បច្ចេកទេស​លោក​អះអាង​ថា​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នីមួយៗ​ត្រូវតែ​មាន​ភ្នាក់ងារ​រាប់ម៉ឺន​នាក់​របស់​បក្សប្រឆាំង​ដ៏ខ្លាំង​មួយ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការបន្លំ​ឈ្មោះ​អ្នក​បោះឆ្នោត និង​ការ​បំភ្លៃ​តួលេខ​ពី​សំណាក់​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ពី​ម្សិលមិញ​បញ្ជាក់​ជំហរ​មិន​ចូលរួម​ឃ្លាំ​មើល​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី​ ២៩ ខែ​កក្កដា​ខាង​មុខ​នេះ​ទេ​។

អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា​បញ្ជាក់​ថា​ ខ្លួន​បាន​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​ឆ្នាំ​ ២០១៣ និង​បោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ឆ្នាំ​ ២០១៧ ក្នុង​បំណង ​«​លើក​កម្ពស់​សុចរិតភាព​ និង​តម្លាភាព​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​»​។

តម្លាភាព​កម្ពុជា​ថ្លែង​ថា​៖ «​បរិយាកាស​ និង​លក្ខខណ្ឌ​នយោបាយ​ក្នុង​អំឡុងពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃទី​ ២៩ កក្កដា បាន​ធ្វើឲ្យ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា​ពុំ​អាច​ប្រមូល​បាន​ធនធាន​គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បី​ធ្វើការ​សង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​ និង​រួមចំណែក​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​នោះ​ឡើយ​»​។

ឆ្លើយតប​នឹង​ការលើក​ឡើង​ខាង​លើ​អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក​ ឈឹម ផលវរុណ ថ្លែង​ថា​បក្សប្រឆាំង​មាន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​គណបក្ស ហើយ​មាន​អង្គការ​ច្រើន​ដែល​សង្កេតការណ៍ ប៉ុន្តែ​ សម រង្ស៊ី មិន​ទទួល​យក​លទ្ធផល វាយប្រហារ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​។ ​«​អ៊ីចឹង​មាន​ន័យ​ថា​គាត់​អត់​ស្មោះត្រង់​ទៅ​នឹង​ឆន្ទៈ​រាស្ត្រ​ដរាប​ណា​គាត់​ចាញ់ គាត់​តែងតែ​ចោទ​គេ​ហើយ​។ ឥឡូវ​នៅ​ពេល​គាត់​មិន​បាន​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​បោះឆ្នោត​ទៀត​គឺ​គាត់​ត្រូវ​តែ​ឡាំប៉ា​ខ្លាំង​ជាង​ហ្នឹង​ហើយ​»​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «​អង្គការ​ណា​ក៏ដោយ​មិនមែន​តែ​អង្គការ​តម្លាភាព​ទេ​រឿង​ចុះ​ឈ្មោះ​ទៅ​សង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​ជា​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​គ្មាន​នរណា​បង្ខំ​ទេ​។ អង្គការ​ណា​មិន​ទៅ​ចុះបញ្ជី​សង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​អាហ្នឹង​ជា​រឿង​របស់​អ្នក​ឯង​»៕


Contact authors: មាស សុខជា and នៀម ឆេង

What Next?

Recent Articles

2 Responses to "កម្ពុជា​ឆ្លើយតប​ នូវែលសេឡង់​ ដែល​​រិះគន់​ថា មាន​ការ​​រឹតត្បិត​សិទ្ធិមនុស្ស"

  1. Anonymous says:

    Of course king dom of cambodia is the fake democracy” and this poor country is leaded by former veitcong khmer rough killer and his mafia groups. Since Veitcong mafia dictator did the coup killing khmer 1997 and grab the power then no body can oppose or criticise because this mafia groups killed ‘ so far all victims never get justice . This beast regime leaded by former veitcong killer never respected international or LAW&ORDER and constitution ‘ they are the gansters of mafia ‘ they said law law what kind of law?? mafia law?? they jail mr so kha with their mafia law’ . Normally they should give mr SO KHA a warren a few time ‘and if mr so kha refuse to go to court then they can jail him but this mafia group are raid mr sokha at home like robber at med-night ‘ What a mafia law” Please don’t accept the fake vote because this beast regime created all fake everything and cheated international and their own people for their benefit only ‘GOD will punish this mafia groups soon’. GOD bless all good people’

  2. so socheath says:

    រដ្ឋាភិបាលប្រទេសអូស្រ្តាលី ពេលនេះកំពុងរៀបចំច្បាប់មិនឱ្យប្រទេសណាមួយ លូកលាន់ដល់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសអូស្រ្តាលីយ៉ាងដាច់ខាត។ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះ
    កន្លងទៅនេះ បែរជារិះគន់លើវិធានការនានា របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើង ដើម្បីការពារដល់សុខសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ នៅក្នុងប្រទេសទៅវិញ។
    នៅក្នុងអាទិត្យនេះ សភាអូស្ត្រាលីនឹងអនុម័តច្បាប់ដែលគេហៅថា
    The Espionage and Foreign Interference bill ដែលសំដៅទប់ស្កាត់ការលូកលាន់របស់
    បរទេស ទៅក្នុងឆាកនយោបាយរបស់អូស្ត្រាលី ដោយផ្តោតជាសំខាន់លើការចូលជ្រៀតជ្រែក ក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោត ការគាំទ្រ និង ការផ្តល់អំណោយបរទេសដល់គណបក្សនានា ការជួយកាសែតនានាសរសេរគាំទ្រគណបក្សនយោបាយ ជាដើម ។
    តើវាចម្លែកទេច្បាប់ក្នុងស្រុករបស់អូស្ត្រាលី ទប់មិនឲ្យគណបក្សនយោបាយក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី
    មិនអោយមានការទាក់ទង និង ទទួលជំនួយពីបរទេស តែបែរមករិះគន់កម្ពុជា ដែលមានវិធានការចំពោះអតីតបក្សប្រឆាំងសង្គ្រោះជាតិដែលកឹមសុខាប្រកាសជាចំហថា មានបរទេសនៅពីក្រោយខ្លួន។
    នេះបានហៅថាអស្ចារ្យ ! ដាក់ច្បាប់ថាកុំឲ្យគេផោម តែបែរជាផោមខ្លួនអែងទៅវិញ ?