បក្សសង្គ្រោះជាតិទាមទារដោះលែង លោក កឹម សុខា និង​សិទ្ធិចូលរួម​បោះ​ឆ្នោត​ឡើង​វិញ ក្រោយរបប​លោក ហ៊ុន សែន រំលាយបក្ស​នេះបាន ១ឆ្នាំ

ដោយ សុ ជីវី
2018-11-17
RFA

ស្ដាប់ ឬ​ទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

cnrp
cnrp (Photo: RFA)


គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ​ ទាមទារ​ឲ្យ​របបក្រុងភ្នំពេញ​ដោះលែង​ លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស និង​ទម្លាក់​ចោល​រាល់​ការចោទ​ប្រកាន់​អ្នកទោស​មនសិកា​ដទៃ​ទៀត ព្រមទាំង​ផ្ដល់​សិទ្ធិឲ្យ​គណបក្ស​នេះ​បាន​ចូលរួមការ​បោះឆ្នោតឡើងវិញ។ ការ​ទាមទារ​​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ខួប​មួយ​ឆ្នាំ​នៃ​ការរម្លាយ​គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ ដោយ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ថ្ងៃ​ខួប​នៃ​ការ​សម្លាប់​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ថា​កម្ពុជា​បាន​ធ្លាក់​ចូល​ក្នុង​កណ្ដាប់ដៃ​នៃ​ជន​ផ្ដាច់ការ។

ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា គឺជាខួបមួយឆ្នាំគត់ ដែល​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ ត្រូវ​បាន​របប​លោក ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ប្រសិទ្ធនាម​ថាជាតុលាការ​តេឡេ រំលាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ធំ និង​មានប្រជាប្រិយភាពមួយនេះ ចេញ​ពី​ឆាក​នយោបាយ ដើម្បី​ផ្តល់​ឱកាស​ឲ្យ​គណបក្ស ប្រជាជន បាន​ក្តោប​ក្តាប់​អំណាច​តែ​ឯង​បន្ត​ទៀត

គណបក្សសង្គ្រោះជាតិថ្លែងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកា នៅ​តែ​ប្រកាន់​ជំហរ​ដាច់​ខាតមិន​ទទួល​ស្គាល់ និង​ថ្កោលទោស ចំពោះ​ការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធតុលាការ ដែល​ជា​ឧបករណ៍​របស់​គណបក្ស​ ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដើម្បី​រំលាយ​​​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ហើយ​ចាត់​ទុក​ថា វា​គឺ​ជា​ចេតនានយោបាយដ៏ពិតប្រាកដ និងជាទង្វើដ៏ទុច្ចរិតរបស់គណបក្សប្រជា ជនកម្ពុជា ដែល​មាន​លោក ហ៊ុន សែន ជា​មេ​ខ្លោងក្នុងការសម្លាប់របបប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស ដែល​ជា​ការ​រំលោភ​​​បំពាន​យ៉ាង​កម្រោល​លើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា

លើស​ពីនេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទាមទារ​ឲ្យ​បោះ​ឆ្នោត​ឡើង​វិញ ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌ ហើយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ធំ​មួយ​នេះ នៅ​តែ​ប្តេជ្ញារ​ការពារ​ឆន្ទៈ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជា​និច្ច ដោយ​មិន​ងាក​រេ​ជា​ដាច់ខាត់

សមាជិក​ក្រុមការងារ​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​ជា​មន្ត្រី​នាយកដ្ឋាន កិច្ចការ​បោះ​ឆ្នោត និង​នីតិកម្ម លោក គង់ ម៉ាស់ បញ្ជាក់​ថា ប្រសិន​បើ​របប​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ព្រម​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ និង​ផ្តល់​សុពលភាព​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទេ​នោះ គឺ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​ប្រឈមការបែកបាក់ជាតិកាន់ តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ឯកោ​ទៀត​ផង៖ «វា​មាន​ន័យ​ថា ​ស្ថានការណ៍​ស្រុកខ្មែរ​នៅ​តែ​តានតឹង​នយោបាយ​នៅ​តែ​បញ្ហារ៉ាំរ៉ៃ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ហើយ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​នោះ​ ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​​ប្រទេស​​វាមាន​ការធ្លាក់ចុះ អ្នក​រក​ស៊ី​វិនិយោគ​ក៏​គេគ្មាន​ជំនឿ​លើ​រដ្ឋាភិបាលក្លែងក្លាយ​ដែរ។ អ៊ីញ្ចឹង​ស្ថានការណ៍​វា​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ទៅៗ ជាពិសេស​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ដាក់​សម្ភាធ​កាន់តែ​ខ្លាំងទៅៗ​មក​លើ​កម្ពុជា គឺ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ»

នៅថ្ងៃរម្លឹកខួបនៃការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះ ក៏មានកម្មជន និងមន្ត្រីគណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​មកពីបណ្តាខេត្តមួយចំនួន ជួបជុំគ្នានៅមុខអតីតទីស្នាក់ការគណបក្ស ស្ថិត​នៅ​សង្កាត់​ចាក់​អង្រែ​លើ ខណ្ឌមានជ័យ​ដែរ

អ្នកនាំពាក្យ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ លោក ផៃ ស៊ីផាន មិនចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ការទាមទារ​នេះ​ទេ ដោយ​សំអាង​ថា គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ​ពុំ​មាន​តម្លៃ ឲ្យ​លោក​ឆ្លងឆ្លើយ​ឡើយ។ លោក​ថា ការ​ទាមទារទាំង​ឡាយ​របស់​គណបក្ស​នេះ មិន​ថា​តែ​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​ដោះលែង​លោក កឹម សុខា ឡើយ គឺ​ជា​ការ​ទាមទារ​របស់​ក្រុម​ដែល​ឋិត​នៅ​ក្រៅ​ច្បាប់៖ «អ្វី​ដែល​ជា​ការ​លើក​ឡើង​ចំពោះ​គណបក្ស​ខ្មោច​នោះជា​ការ​លើក​ឡើង​មិន​ឆ្លើយតប​នឹង​អ្វី​ដែលជាក់ស្ដែង​នៅ​កម្ពុជា​គឺ​កម្ពុជា​ហ្នឹង​កំពុងតែ ការងារ​របស់​ខ្លួន​ទាំង​វិស័យ​នយោបាយ ទាំង​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស ទាំង​វិស័យ​ដទៃទាំង​ទាំង​ពេញ​មុខ​ប្រកបដោយការពេញចិត្តរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយ​រដ្ឋាភិបាលនេះ​ក៏​ទទួល​ស្គាល់ យ៉ាង​តិច​បំផុត %នៃ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ផង»

ផ្ទុយពីការលើកឡើងនេះ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន អះអាង​ថា មិន​មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ច្រើន​គាំទ្រ​របប​លោក ហ៊ុន សែន នោះ​ទេ សូម្បី​តែ​ខាង​អង្គការ​ជាតិ និងអន្តរជាតិរួមទាំង​ប្រទេស​ប្រកាន់​របប​ប្រជាធិបតេយ្យធំៗ លើពិភពលោក សុទ្ធតែ​រិះគន់​ខ្លាំងៗ ថា ការបោះឆ្នោតកន្លងមក​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ក្លែងក្លាយ និងទាមទារមឲ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឡើង​វិញ​ដែរប្រជា​ពលរដ្ឋ​មើល​ឃើញ​ថា ការ​រំលាយ​នេះ គឺ​ដោយសារ​គណបក្ស ប្រជាជន បាន​ដឹង​ខ្លួន​ថា នឹង​ចាញ់​ការ​​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ នា​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ កន្លង​មក៖ «គាត់​បានរម្លាយ​ ឬរំលោភ​លើឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង​៣​លាននាក់​ដែល​បាន​បោះ​ឆ្នោត​គាំទ្រ​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ ហើយ​ក៏​ដូចជា​រម្លាយតំណាង​ពលរដ្ឋ​ ដែល​គាត់​ជា​តំណាងរាស្រ្ត​នីមួយៗ ​ដែល​បាន​​ជាប់​ឆ្នោត​កឺ​យើង​មាន​ការ​សោក​ស្ដាយ។ គឺ​ជា​ការ​បំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យ​ព្រោះ​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ​ហ្នឹង​ជា​ដៃគូ​ប្រកួត​ដ៏​ធំ​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ ដែល​យើង​មើល​ឃើញ​ភាព​ជាក់ស្ដែង​ទៅ​គឺ​គាត់​មិន​មាន​កំហុសអីត្រូវ​រម្លាយ​គណបក្ស សង្រ្គោះ​​ជាតិ​​ហ្នឹង​ចោល ហើយ​ខ្ញុំ​ចង់​សំណូមពរ​ឲ្យ​ខ្មែរ​យើង​ត្រូវ​គ្នា​ចេះរួម​ដៃគ្នា​ធ្វើ​ការ​ទៅ ដើម្បី​រីកចម្រើន​ប្រទេស​ជាតិ​យើង​ទាំងអស់គ្នា។ ផលប៉ះពាល់​យើង​មើល​ឃើញ​ទាំង​អស់​គ្នា​ហើយ មាន​សម្ពាធអន្តរជាតិ​ផង សម្ពាធ​ចេញ​ពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ផង។ អ្វី​​ដែល​​សំខាន់​នោះ​គឺ​ប្រជាពលរដ្ឋដូចជា​គ្មាន​សេរីភាព​ក្នុងចិត្ត។ ប្រសិន​បើ​គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ​​មិនត្រូវ​បាន​រម្លាយខ្ញុំ​ជឿជាក់​ថា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២៩ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ ​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា សង្រ្គោះ​ជាតិ​ពិត​ជា​បាន​ជោគជ័យ»

តុលាការកំពូល​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២៩១៧ បាន​សម្រេច​រម្លាយ​គណបក្ស​ សង្រ្គោះ​ជាតិ​ក្រោយ​អាជ្ញាធរ​របប​នេះ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​លោក កឹម សុខា ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ក្បត់​ជាតិ តាម​រយៈ​ការ​ឃុបឃិត​នឹង​បរទេស ដើម្បីធ្វើ​បដិវត្ត​ពណ៌​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល។ ជា​មួយ​គ្នា​នោះ​បាន​ហាមប្រាម​​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​នេះ​ចំនួន ​១១៨​នាក់ មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ​រយៈ​ពេល ​៥ឆ្នាំ

អ្នកវិភាគនយោបាយ លោក គឹម សុខ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ​កន្លង​មក​នេះ របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​រំលោភ​បំពាន​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​រំលោភ​លើ​ឆន្ទៈ​ប្រជារាស្ត្រ​ម្ចាស់​ឆ្នោត យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកយល់ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន គួរតែវិល​ទៅ​អនុវត្ត​តាម​អនុសាសន៍​របស់​មជ្ឈដ្ឋាន​ទូទៅ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ ឡើង​វិញលោក​បន្ត​ថា ប្រសិន​បើ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​តែ​មាន​អ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​បញ្រ្ចាស ចរន្ត​អន្តរជាតិបញ្ច្រាស់​គោល​ការណ៍​ប្រជាធិបតេ្យ គឺ​ស្មើ​នឹង​បំផ្លាញ​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ និង​កិត្តិយស​របស់​ខ្លួង​ឯង​ផងនិង​បំផ្លាញ​ជាតិ និង​ប្រជារាស្ត្រ​ផង៖ «បានន័យ​ថាយើង​​ទៅ​ជាប្រទេស​ឯកកោ វិនិយោគ​ក៏​គ្មាន​ ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ក៏​គ្មាន​ដូច្នេះ​ហើយ​ផល​ប៉ះពាល់ធំ​បំផុត​ពលរដ្ឋ​អត់​ការងារ​ធ្វើ​​ទេសចរណ៍​ក៏​ខ្សោយ​សេវាផ្សេងៗ ទៀត ក៏​ធ្លាក់​ចុះ ហើយ​អ្នកដឹកនាំ​ខ្លួន​ឯង​ក៏​គ្មាន​វិធី​អ្វីដោះស្រាយក្រៅ​តែ​ពី​ប្រឹងប្រែង​ច្បិច​ប្រមូល​យក​ផល​ធនធាន​ធម្ម​ជាតិ ដែល​នៅ​សេសសល់​នោះ​លក់បន្ត មាន​ន័យ​ថា​ពលរដ្ឋក៏វេទនា ប្រទេសជាតិ​ក៏​ហិនហោច ស្ទើរ​តែ​ខ្ទេចទាំង​អស់។»

លោក គឹម សុខ ក៏ផ្តល់អនុសាសន៍អោយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែរថា ដើម្បីទាមទារ ឬ​សង្គ្រោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពី​របប​ផ្តាច់ការ និង​មានការបោះឆ្នោតឡើងវិញនោះ​គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវ​រឹងមាំ និង​ឯកភាព​ផ្ទៃក្នុង ដើម្បី​រក្សា​កម្លាំង​ធំ​ដដែល ហើយ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​ស្រុះ​គ្នា​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​ច្បាប់ និង​បន្ត​ពន្យល់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​អំពី​សកម្មភាព​កាន់​តែ​ខុស​ច្បាប់​របស់​ក្រុម​លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បី​ឲ្យ​អន្តរជាតិ​ធ្វើ​ប្រតិកម្ម​ដោយ​ផ្ទាល់ មិន​មែន​ត្រឹម​តែ​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍

បើ​ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​មេ​ដឹក​នាំ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន បាន​អះអាង​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​ថា​ការ​ដោះ​លែង ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង លោក កឹម សុខា គឺ​ជា​រឿង​ដែល​មិន​អាចទៅ​រួច ឬ​ថា​ចាំ​រហូត​ដល់​សេះ​ដុះ​ស្នែង

ក្រោយរំលាយគណបក្ស សង្គ្រោះជាតិ ​នេះ​របបលោក ហ៊ុន សែន បាន​រង​ការ​រិះគន់​ជុំ​ទិស​ពី​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ថា បាន​រៀបចំការបោះឆ្នោត​បង្រ្គប់កិច្ច និង​ធ្វើឲ្យអន្តរាយ​ដល់​លទ្ធិ ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិ​មនុស្ស។ ចុង​ក្រោយ​នេះ​របប​នេះ​ប្រឈម​នឹង​ដំណើរការ​ដក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ «គ្រប់​មុខ​ទំនិញ​ទាំង​អស់​លើក​លែង​តែ​អាវុធ» EBA ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។


What Next?

Recent Articles