ពលរដ្ឋ​ថា ​អាជ្ញាធរ​ប្រើ​បទ​ចោទ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដើម្បី​បង្ក្រាប​សហគមន៍​កុំ​ឱ្យ​ចេញ​តវ៉ា​រឿង​ដី​ធ្លី

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2021-01-17
RFA

ស្ដាប់ ឬទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

ពលរដ្ឋ​ថា ​អាជ្ញាធរ​ប្រើ​បទ​ចោទ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដើម្បី​បង្ក្រាប​សហគមន៍​កុំ​ឱ្យ​ចេញ​តវ៉ា​រឿង​ដី​ធ្លី

អ្នកស្រី ផាវ ញ៉ើង (កាន់ក្រដាស) តំណាង​សហគមន៍​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី ក្រុម១៧៥ នៃ​ឃុំ​ជីខ​លើ ស្រុក​ស្រែ​អំបិល និង​ជា​តំណាង​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី ១៣នាក់​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង ​ត្រូវ​បាន​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​សាលាដំបូង​ខេត្ត​នេះ ចោទ​ប្រកាន់ និង​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​តុលាការ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៨ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ រូប៖ ពលរដ្ឋ


អ្នក​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី អះអាង​ថា នៅ​រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ អាជ្ញាធរ បាន​ប្រើ​​ប្រាស់​បទ​ចោទ ​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ហួស​ហេតុ ក្នុង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពួកគាត់​ ដោយសារ​​​​ហ៊ាន​ប្រើ​សិទ្ធិ​តវ៉ា​ទាមទារ​ដីធ្លី។ សង្គម​ស៊ីវិល ជំរុញ​ ឲ្យ​អាជ្ញាធរ បញ្ឈប់​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​មាន​ជម្លោះ​​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ និង​ស្នើសុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ទម្លាក់​បទ​ចោទ និង​ដោះលែង សកម្មជន​ដីធ្លី​ទាំងអស់។

តំណាង​សហគមន៍​រងគ្រោះ​ដីធ្លី​មួយ​ចំនួន ឲ្យ​ដឹង​ថា ពួកគាត់​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ចេញ​តវ៉ា​ណាស់ ដោយ​សារ អាជ្ញាធរ​សហការ​គ្នា​ជា​ប្រព័ន្ធ បើក​ការ​​គំរាម​កំហែង និង ​បង្ក្រាប​ តាំង​ពី​មូលដ្ឋាន ដល់​ស្ថាប័ន​ជាតិ។

តំណាង​សហគមន៍​ មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ នៅ​​ស្រុក​ស្រែ​អំបិល ខេត្ត​កោះកុង លោកស្រី ដេត ហួរ រៀបរាប់​ថា ជា​រឿយៗ អាជ្ញាធរ​ និង​ឈ្មួញ​ដី​ទុច្ចរិត​ខ្លះ បាន​លាប​ពណ៌​ពួកគាត់ ថា​ជា​ក្រុម​ប្រឆាំង ឬ​ក្រុម​មាន​និន្នាការ​គណបក្ស​នយោបាយ​ប្រឆាំង។ លោកស្រី ថា ការ​លាប​ពណ៌​នេះ​ ជាហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​​​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ ឬ​មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ខ្លះ បង្ក្រាប​ រើសអើង ពេបជ្រាយ ដាក់​ក្រុម​​អ្នក​តវ៉ា​ និង​មិន​ព្រម​​ផ្ដល់​ដំណោះ​ស្រាយ​ឲ្យ។

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត លោកស្រី អះអាង​ថា អាជ្ញាធរ បាន​ចោទ​ប្រកាន់​តំណាង​សហគមន៍​១៩៧ និង​សហគមន៍​១៧៥ នៅ​ស្រុក​ស្រែ​អំបិល ​ជាង​ដប់​នាក់ ពី​បទ​ញុះញង់​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សង្គម ដោយ​ភ្ជាប់​សកម្មភាព​តវ៉ា​ទាមទារ​ដីធ្លី ទៅ​នឹង​រឿង​នយោបាយ។ លោកស្រី ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ធ្ងន់ធ្ងរ​នេះ ជា​ការ​ដាក់​សម្ពាធ​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​រវល់​ជាប់​ក្ដីក្ដាំ​នៅ​តុលាការ ​ដើម្បី​​ឈប់​​ចេញ​តវ៉ា ​ខណៈ​ អាជ្ញាធរ មិន​ព្រម​ផ្ដល់​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​ទេ៖ «ពលរដ្ឋ​យើង បាត់​បង់​ដី ហើយ​យើង​​ទៅ​ធ្វើការ​ទាមទារ​ តវ៉ា បែរ​គាត់​ (អាជ្ញាធរ)​ឆ្លើយ​តប​យើង​ថា យើង​ជា​ជន​បង្ក​ភាព​វឹកវរ​ដល់​សង្គម។ ចុះ គាត់​អត់​ក្រឡេក​មើល​ទេ ពេល​យើង​ទៅ​មុខ​ក្រសួង​ដែនដី ដោយសារ​រឿង​អ្វីទៅ​ខេត្ត​កោះកុង ដោយសារ​រឿង​អ្វីព្រោះ​យើង​អ្នក​បាត់បង់​ដី ពួក​យើង​ ​ទៅ​ទាមទារ​រដ្ឋាភិបាល ព្រោះ​ពួក​យើង​ ជា​កូន​ចៅ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ពួក​យើង​ជា​ម្ចាស់​ឆ្នោត​របស់​​ប្រទេស ដើម្បី​ទៅ​​ទាមទារ​ដំណោះ​ស្រាយ។ ប៉ុន្តែ​ពួកគាត់​បែរ​ជា​ចោទ​មក​លើ​ពួក​យើង​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​អ៊ីចឹង ពួក​យើង​អត់​អាច​ទទួល​យក​បាន​ទេ»

តំណាង​សហគមន៍​រូប​នេះ ឲ្យ​ដឹង​​ទៀត​ថា បច្ចុប្បន្ន សហគមន៍​ពិបាក​ចេញ​តវ៉ា​ណាស់​​ ដោយសារ​​កត្តា​ជំងឺ​កូវីដ១៩ (Covid-19) និង​ការ​ភ្ជាប់​ថា ការ​តវ៉ា​របស់​ពល​រដ្ឋ​នោះ គឺ​ដើម្បី​ញុះញង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ចេញ​ទទួល​ក្រុម​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ក្រៅ​ប្រទេសវិល​ចូល​កម្ពុជា​ ជាដើម។ លោក​ស្រី ដេត ហួរ ចង់​ឲ្យ​​មន្ត្រី​តុលាការ គួរ​ពិនិត្យ​មើល​លើ​អង្គហេតុ និង​អង្គច្បាប់​ ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់ ដើម្បី​ជៀសវាង ​ការ​​ចោទ​ប្រកាន់​ពលរដ្ឋ​ ដែល​គ្មាន​កំហុស៖ «ពួក​យើង​អត់​ហ៊ាន​ចេញ​តវ៉ា​នេះ ដោយសារ​ទី១ អំឡុង​កូវីដ។ ទី២ ដោយសារ​តែ​គណបក្ស​នយោបាយ​ គាត់​ ម្ដង​គាត់​ថា ចូល​ស្រុក​ថ្ងៃ​នេះ ថ្ងៃ​នោះ ហើយ​អ៊ីចឹង ពួក​យើង​អត់​ហ៊ាន​ទៅ​ចេញ​តវ៉ា ព្រោះ​ខ្លាច​រដ្ឋាភិបាល​លាប​ពណ៌​យើង​ថា ចូល​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ ព្រោះ​ពួក​យើង​រាល់​ថ្ងៃ​​ ឈរ​លើ​គោលការណ៍​អ្នក​បាត់​បង់​ដី មិន​មែន​​អបអរ​គណបក្ស​ណា​មួយ​ទេ។ អ៊ីចឹង ពួក​យើង​ជៀស​វាង​ ខ្លាច​អាជ្ញាធរ គាត់​លាប​ពណ៌​ថា ពួក​យើង​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង អ្វី អ៊ីចឹង​ណា»

ចំណែក​ តំណាង​សហគមន៍​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ម្នាក់​ទៀត នៅ​ស្រុក​រមាសហែក ខេត្ត​ស្វាយរៀង លោក​ស្រី ខៀវ សារ៉ុន ឲ្យ​ដឹង​ថា ខាង​លោកស្រី ក៏​ពិបាក​ចេញ​តវ៉ា​ដែរ នៅ​​មួយ​​រយៈ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ លោក​ស្រី​ថា តំណាង​សហគមន៍​ជាច្រើន នៅ​ខាង​លោកស្រី ក៏​កំពុង​ជាប់​បណ្ដឹង​នៅ​តុលាការ​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង​ដែរ។ លោកស្រី​ថា បណ្ដឹង​នោះ កើត​មាន​ជា​យូរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ តែ​ពួក​លោក​ស្រី​មិន​ស្គាល់​មុខ​ដើម​បណ្ដឹង​ទេ ខណៈ​តុលាការ​បង្គាប់​ឲ្យ​តំណាង​សហគមន៍​ចូល​ខ្លួន​ជា​ប្រចាំ តាម​ការ​កោះ​ហៅ។

លោកស្រី ខៀវ សារ៉ុន ត្អូញត្អែរ​ថា ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ផ្លូវ​ច្បាប់ ចាប់​ខ្លួន និង​ចោទ​ប្រកាន់​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ បណ្ដាល​ឲ្យ​ខាត​ប្រយោជន៍​សហគមន៍​រងគ្រោះ ព្រោះ​ក្រុមហ៊ុន​មាន​ឱកាស​ឈូស​ឆាយ​ដី​មាន​ជម្លោះ តាម​អំពើ​ចិត្ត។ លោកស្រី ស្នើសុំ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ បើក​លំហ​សេរីភាព​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី អាច​មាន​លទ្ធភាព​ ចេញ​តវ៉ា​តាម​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​ដូច​មុន៖ «តុលាការ​ហ្នឹង ក៏​អ៊ីចឹង​ដែរ ព្រោះ ខ្ញុំ​អត់​ដឹង​ថា នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​យើង​តុលាការ​ធ្វើ​តាម​ច្បាប់ ឬ​យ៉ាង​ណា​ទេនៅ​ពេល​ដែរ និយាយ​ទៅ ខ្ញុំ​ផ្ទាល់ ខ្ញុំ​ជាប់ (បណ្ដឹងតុលាការ​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦ រហូត​មក​ដល់​ឥឡូវ។ គេ​បើក​សវនាការ​២ដង គឺ​មាន​តែ​ខាង​ពួក​ខ្ញុំ។ ភាគី ដែល​គេ​ប្ដឹង​ហ្នឹង គឺ​អត់​មាន មាន​តែ​ខ្ញុំ​ទេ»

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៤ មករា ក្រុម​អង្គការ​ សមាគម សហជីព ជិត​មួយ​រយ​ស្ថាប័ន ​បាន​​ថ្លែង​ការណ៍​រួម ​សម្ដែង​ការ​សោកស្ដាយ និង​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ការ​ចាប់​ និង​ឃុំ​ខ្លួន​តំណាង​សហគមន៍​ដីធ្លី​ចំនួន ៣នាក់ និង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​តំណាង​សហគមន៍​ដីធ្លី​ជាង ៥០នាក់ ក្នុង​ឆ្នាំ២០២០។

ក្រុម​អង្គការ សមាគម​ទាមទារ​តុលាការ​ឱ្យ​ដោះលែង​តំណាង​សហគមន៍​ដីធ្លី​ឃុំ​ជាំក្រវៀន ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំ លោក ផុន សុផល វិញ ព្រោះ​លោក​មិន​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​កំហុស​​​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម (facebook) ទាក់​ទង​ បទ​សម​គំនិត​ក្នុង​អំពើ​ញុះញង់​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ អំពើ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម​នោះ​ឡើយ។

អង្គការ​សមាគម​ទាំង​នេះ ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​ដោះ​លែង​តំណាង​សហគមន៍​ជម្លោះ​ដីធ្លី ឃុំ​ស្រែ​ប្រាំង នៅ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ ២នាក់ គឺ​លោក សែម សាង និង​​លោក ហឿន ស៊ីនាត ដែរ។ អាជ្ញាធរ​បាន​ចោទ​តំណាង​សហគមន៍​ទាំង ២នាក់​នេះ ច្រើន​បទ​ចោទ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ដីធ្លី​មួយ​កន្លែង នៅ​ស្រុក​តំបែរ​ ជា​មួយ​ក្រុមហ៊ុន​​​ចម្ការ​កៅស៊ូ​ចិន។

ក្រៅពី​នេះ តុលាការ​ខេត្ត​កោះកុង បាន​ចោទ​ប្រកាន់​តំណាង​សហគមន៍​ដីធ្លី​ចំនួន ១៣នាក់ ពី​បទ​បរិហារ​បង្កាច់​កេរ្តិ៍ បទ​ញុះញង់​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម និង​បទ​បរិហារកេរ្តិ៍​ជា​សាធារណៈ ដោយសារ​តែ​ពួកគាត់ នាំ​គ្នា​តវ៉ា ទាមទារ​ដីធ្លី​ នៅ​មុខ​ក្រសួង​ដែន​ដី និង​ស្ថាប័ន​ថ្នាក់​ជាតិ​ដទៃ​ទៀត កាល​ពី​អំឡុង​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។

អាស៊ី​សេរី មិន​អាច​ទាក់ទង​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​អគ្គ​ស្នង​ការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ លោក ឆាយ គឹមខឿន និង​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ដែនដី លោក សេង ឡូត ដើម្បី​សុំ​ការ​ឆ្លើយតប​រឿង​នេះ​បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៦ មករា។ តែ​លោក ផៃ ស៊ីផាន ធ្លាប់​បញ្ជាក់​ថា រាល់​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ គឺ​​សមត្ថកិច្ច​មាន​ភស្តុតាង​ត្រឹមត្រូវ​ក្នុង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់ ឯ​ការ​សម្រេច​បែប​ណា ជា​ឆន្ទានុសិទ្ធិ​របស់​តុលាការ។

នាយក​រង​អង្គការ​លីកាដូ ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស លោក អំ សំអាត សង្កេត​ឃើញ​ថា តំណាង​សហគមន៍ ដែល​ជា​បុគ្គល​សកម្ម​ ក្នុង​ការ​តវ៉ា ទាមទារ ច្រើន​តែ​រង​ការ​ចាប់​ខ្លួន និង​ចោទ​ប្រកាន់​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ ដែល​នេះ​ជា​រឿង​គួរ​ឱ្យ​សោកស្តាយ។ លោក​ថា ការ​ប្រើប្រាស់​វិធានការ​ផ្លូវ​ច្បាប់ ប្រឆាំង​នឹង​សកម្មជន​តវ៉ា​ដីធ្លី មិន​មែន​ជា​ដំណោះ​ស្រាយ​ទេ។

សង្គម​ស៊ីវិល​រូប​នេះ ក៏​ជំរុញ​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ និង​មន្ត្រី​តុលាការ កុំ​ផ្សា​ភ្ជាប់​ករណី​តវ៉ា​របស់​សហគមន៍​ដីធ្លី ទៅ​នឹង​រឿង​នយោបាយ ឬ​គណបក្ស​នយោបាយ​នោះ​ដែរ ព្រោះ​លោក​ថា ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ មិន​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌ សម្រាប់​សហគមន៍​មាន​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា អាជ្ញាធរ​គួរ​តែ​បើក​លំហ​សេរីភាព និង​​ដោះ​ស្រាយ​ឲ្យ​សហគមន៍​ដីធ្លី ជា​ជាង​ការ​ចាប់​ខ្លួន និង​ប្រើ​ប្រាស់​ផ្លូវ​តុលាការ។ លោក​ថា មធ្យោបាយ​ចាប់​ខ្លួន និង​ប្ដឹង​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​ដីធ្លី​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្រ៖ «ហើយ​ជម្រើស​នៃ​ការ​ប្ដឹង​ផ្ដល់ តាម​ផ្លូវ​តុលាការ ជម្រើស​នៃ​ការ​ចាប់​ខ្លួន ជម្រើស​នៃ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ផ្សេងៗ ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ដីធ្លី វា​មិន​មែន​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ទេ។ វា​ជា​ជម្រើស​ដែល​បង្ក​ផល​លំបាក ហើយ​និង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ផល​លំបាក សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​ទេ។ អ៊ីចឹង ជម្រើស​ដែល​ល្អ គឺ​ការ​ដោះស្រាយ​ ដោយ​សន្តិវិធី ចំពោះ​បញ្ហា​ដីធ្លី ហើយ​មាន​ការ​ទទួល​យក​ទាំង​អស់​គ្នា ទើប​ជា​ជម្រើស​ល្អ»

ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០ ក្រៅពី​សកម្មជន​ដីធ្លី ជាង ៥០នាក់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ហើយ​នោះ​តុលាការ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន សកម្មជន​សង្គម ព្រះ​សង្ឃ អ្នក​ការពារ​បរិស្ថាន អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជន​នយោបាយ និង​អ្នក​ចម្រៀង​រិះគន់​សង្គម ៦៤នាក់ ដាក់​ពន្ធនាគារ ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ រួមគំនិត​ក្បត់ ​បទ​ញុះញង់។

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាតិ និង​អន្តរ​ជាតិ ហៅ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នេះ​ថា ជា​ការ​រឹតត្បិត​សេរីភាព​សម្ដែង​មតិ និង​ទទូច​ឲ្យ​មាន​ការ​ដោះលែង​សកម្មជន ដែល​បាន​ចាប់​ខ្លួន ក្រោម​ហេតុផល​នយោបាយ​ទាំង​អស់​នេះ​វិញ ជាបន្ទាន់ និង​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។ អង្គការ​ទាំង​នេះ ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ផ្ដល់​ភាព​ស្អាតស្អំ​ដល់​ពួកគេ​ឡើងវិញ ដោយ​ត្រូវ​ទម្លាក់​ចោល​រាល់​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​អស់ និង​បើក​លំហ​សេរីភាព​ឲ្យ​ពួក​គេ អាច​សម្ដែង​មតិ​បាន​ដោយ​សេរី៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles