អ្នក​សិទ្ធិមនុស្ស​បារម្ភ​អំពី​កើន​ឡើង​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​សកម្មជន​បក្ស​​ប្រឆាំង

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2021-01-26
RFA

ស្ដាប់ ឬទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

អ្នក​សិទ្ធិមនុស្ស​បារម្ភ​អំពី​កើន​ឡើង​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​សកម្មជន​បក្ស​​ប្រឆាំង

លោក ខៀវ ឌីន (ស្ដាំ) សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ រស់នៅ​សង្កាត់​កាកាប១ ខណ្ឌ​ពោធិ៍​សែន​ជ័យ រាជធានី​ភ្នំពេញ ត្រូវ​ជន​មិន​ស្គាល់​មុខ ២នាក់ (ឆ្វេង) ជិះ​ម៉ូតូ​ពី​ក្រោយ​លួច​វាយ​នឹង​ដំបង​បណ្ដាល​ឱ្យ​រង​របួស​បែក​ក្បាល កាល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២០។ Photo: RFA


ក្រុម​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ​ព្រួយបារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​សកម្ម​ជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ជាបន្តបន្ទាប់​ ហើយ​អាជ្ញាធរ​មិន​អាច​ចាប់​ជន​ដៃដល់​មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ច្បាប់។ មន្ត្រី​នគរបាល​ជាតិ​ជាន់​ខ្ពស់ ឆ្លើយតប​ថា សមត្ថកិច្ច​រក​មិន​ឃើញ​ជន​ដៃដល់ ព្រោះ​ជន​រង​គ្រោះ​មិន​សហការ ហើយ​គ្មាន​ភស្តុតាង​ស៊ើប​អង្កេត។ ដូច្នេះ​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នយោបាយ​នោះ​ទេ។

ក្រុម​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ​បន្ត​សម្ដែង​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​នៅ​ពេល​ដែល​សកម្មជន​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​សាច់ញាតិ​របស់​ពួក​គេ​មួយ​ចំនួន បាន​ក្លាយ​ជា​គោលដៅ​នៃ​ការ​វាយ​ប្រហារ​លើ​រូបរាងកាយ​ជាបន្តបន្ទាប់​ពី​ជន​មិន​ស្គាល់​អត្តសញ្ញាណ ហើយ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល នៅ​តែ​មិន​អាច​បញ្ឈប់​ករណី​ហិង្សា​ទាំងនេះ​បាន។

អ្នកនាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែង​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​ មាន​ច្បាប់​ មានសមត្ថកិច្ច​ជា​អ្នក​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​មាន​ស្ថាប័ន​តុលាការ ដូច្នេះ​មិន​គួរ​បណ្ដែត​បណ្ដោយ​ឲ្យ​ជន​ល្មើស​មាន​សេរីភាព​បន្ត​វាយ​ដំ​ឥត​ឈប់ឈរ​ទៅលើ​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ​ទេ។ លោក​យល់​ថា ប្រសិន​បើ​អាជ្ញាធរ​មិន​អាច​ចាប់​ជន​ដៃដល់ មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ច្បាប់​បាន​ទេ សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ នឹង​បន្ត​រិះគន់​ថា​ ករណី​ហិង្សា​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​យ៉ាង​ញឹកញាប់​ទាំង​នេះ គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នយោបាយ ហើយ​កម្ពុជា​អាច​នឹង​បន្ត​រង​ទណ្ឌ​កម្ម​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ទៀត​ផង៖ «ប្រជាពលរដ្ឋ ឬ​អ្នកមាន​និន្នាការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គាត់​ទទួល​រង​នូវ​ភាព​ឈឺ​ចាប់​ ហើយ​យើង​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា អាច​នឹង​មានការ​អស់​ជំនឿ​ហើយ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ សង្គម​យើង​ក្លាយ​ជា​សង្គម​អនាធិបតេយ្យ ​បាន​ន័យ​ថា​ អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើសច្បាប់​មិន​អាច​អនុវត្ត​ទោស បែបនេះ ​យើង​យល់​ថា អាច​មាន​ការ​តវ៉ា​ទាមទារ​កាន់​តែ​ខ្លាំង»

ចំណែកនាយករង​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល និង​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ លោក អំ សំអាត វិញ លោក មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ករណី​ហិង្សា​លើ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​នេះ ក្រុម​អង្គ​ការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ និង​អ្នក​ជំនាញ​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏​ព្រួយ​បារម្ភ​ដូច​ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ក្នុង​ស្រុក​ដែរ។ លោក​ ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា នៅ​ពេល​មាន​អំពើ​ហិង្សា​កើត​ឡើង​ជា​ច្រើន​ករណី ហើយ​សមត្ថកិច្ច មិនបាន​ចាប់​ជន​ល្មើស​ណា​ម្នាក់​មក​កាត់​ទោស​តាម​ច្បាប់​បែប​នេះ នាំ​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​សុវត្ថិភាព​ផ្ទាល់​ខ្លួន៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា ករណី​ទាំង​អស់​នេះ ដើម្បី​ចៀសវាង​នូវ​ការ​រិះគន់ ក៏ដូចជា​ការ​បារម្ភ​ផ្សេងៗ អាជ្ញាធរ​ គួរតែ​ចាត់​វិធានការ​ច្បាប់​ ដោយ​រក​ជន​ពាក់ព័ន្ធ ឬ​ជន​ដៃដល់​យក​ទៅ​ផ្ដន្ទាទោស​តាម ច្បាប់ ​ទី១​ ដើម្បី​ធានា​សន្តិសុខ​សុវត្ថិភាព​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទូទៅ ទី២ ធានា​យុត្តិធម៌​ក្នុង​សង្គម ក៏​ដូច​ជា​សម្រាប់​ជន​រង​គ្រោះ និង​ទី៣ បំបាត់​នូវការរិះគន់ថា​ ជា​ការ​រើសអើង​នៃ​និន្នាការ​នយោបាយ​អី​ជា​ដើម»

គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី២៥ មករា​មក មាន​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ សាច់​ញាតិ​របស់​ពួក​គេ និង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ជាង ៣០នាក់​ហើយ បាន​រាយការណ៍​ថា ត្រូវ​ជន​អនាមិក​លួច​វាយដំ​បណ្ដាល​ឲ្យ​របួស​ធ្ងន់ធ្ងរ ​ហើយ​ក្នុង​ចំណោម​នោះ ក៏​មាន​ករណី​ហិង្សា​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​អាជ្ញាធរ និង​កង​សន្តិសុខ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ដែរ។ ជន​រង​គ្រោះ​មួយ​ចំនួន ត្រូវ​បាន​ជន​ល្មើស​បន្ត​តាម​លួច​វាយ​ប្រហារ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​វាយ​ផ្ទួនៗ ដោយ​ប្រើ​ឧបករណ៍​រឹង ដូចជា ដំ​ថ្ម និង​ដំបង​ដែក។ ជន​រង​គ្រោះ កត់​សម្គាល់​ថា ជន​ល្មើស​ទាំង​នោះ​ មិន​មែន​ជា​ពលរដ្ឋ​ធម្មតា​នោះ​ទេ ព្រោះ​ពួក​គេ មាន​ជំនាញ​ច្បាស់លាស់​ក្នុង​ការ​វាយប្រហារ។ មក​ទល់​ពេល​នេះ មាន​តែ​មួយ​ករណី​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​នៅ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ដែល​សមត្ថកិច្ច​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ជន​ដៃ​ដល់​ចំនួន ៣នាក់ ដាក់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​បណ្ដោះអាសន្ន។ ក្រៅ​ពី​នេះ សមត្ថកិច្ច ​តែងតែ​អះអាង​ថា កំពុង​ស៊ើប​អង្កេត ប៉ុន្តែ​មិនបាន​បង្ហាញ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ណា​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​បាន​នោះ​ទេ។

អគ្គស្នងការរង និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ លោក ឆាយ គឹមខឿន ឆ្លើយតប​ថា​ លោក​មិន​បាន​ដឹង​ថា មាន​ករណី​វាយ​ដំ​លើ​សកម្មជន​កើន​ដល់​ជាង ៣០នាក់​នោះ​ទេ ព្រោះ​ពួក​គេ​មួយ​ចំនួន​មិន​បាន​ដាក់​បណ្ដឹង​ជូន​សមត្ថកិច្ច។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ លោក ​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​សាធារណជន កុំ​ប្រ​ញាប់​ធ្វើការ​សន្និដ្ឋាន ឬ​ទាញ​ភ្ជាប់​សំណុំ​ហិង្សា​ទាំង​នេះ​ ទៅ​នឹង​រឿង​នយោបាយ​មុន​ការ​រក​ឃើញ​របស់​សមត្ថកិច្ច៖ «ករណី​ខ្លះ​ក៏​យើង​មាន​ទទួល​បណ្ដឹង ករណី​ខ្លះ​ក៏​យើង​អត់​ទាន់​មាន​ភស្តុតាង​អត់​ទាន់​មាន​តម្រុយ អត់​ទាន់​មាន​សាក្សី ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​ស៊ើបអង្កេត។ ចំពោះ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​នយោបាយ​នេះ ខ្ញុំ​ដូច​ជា​មិន​ទទួល​យក​ទេ ដោយសារ​ថា យើង​អត់ ទាន់​រក​ឃើញ​ថា អ្នក​វាយ​ជា​អ្នក​ណា ហើយ​វាយ​មូលហេតុ​អី ដូច្នេះ​គាត់​អង្គុយ​ថា ជា​ឯកតោ​ភាគី​នេះ គឺ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​កេង​ចំណេញ​បន្តិច​ហើយ»

ផ្ទុយ​ពី​ការ​លើក​ឡើង​នេះ ជន​រង​គ្រោះ និង​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ថ្លែង​ថា មូលហេតុ​ដែល​ជន​រង​គ្រោះ​ខ្លះ ​មិន​​ដាក់​បណ្ដឹង​នោះ ព្រោះ​ពួកគាត់​ បាត់បង់​ជំនឿ​លើ​សមត្ថកិច្ច ​ដោយសារ​កន្លង​មក ក៏​មាន​ជន​រង​គ្រោះ​មួយ​ចំនួន បាន​ដាក់​បណ្ដឹង និង​ភស្តុតាង​ជូន​សមត្ថកិច្ច​ដែរ តែ​គ្មាន​ចំណាត់​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ណា​មួយ​កើត​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​បាន​នោះ​ទេ។

សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​ជា​ជន​រងគ្រោះ​មួយ​រូប លោក ទេស សារឿន ថ្លែង​ថា លោក មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​ចំពោះ​ការ​បក​ស្រាយ​របស់​មេ​ប៉ូលិស​នោះ​ទេ។ លោក​យល់​ថា អ្នក​ប្រើ​ហិង្សា ​និង​អ្នក​បញ្ជា​ពី​ក្រោយ​ខ្នង ប្រាកដ​ជា​ដឹង​ខ្លួន​ឯង​ច្បាស់​ថា វិធី​វាយ​ដំ​នេះ មាន​ចេតនា​បំបាក់​ស្មារតី​ពួកគាត់ ​កុំឲ្យ​ចូលរួម​សកម្មភាព​នយោបាយ ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រើ​វិធី​នេះ មិន​អាច​ជោគជ័យ​ឡើយ៖ «ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​នេះ​ដូច​យើង​ប្រដៅ​កូន​ក្នុង​ផ្ទះ​អ៊ីចឹង កាលណា យើង​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​យើង​ខ្លាច​បាន​តែ​មួយ​ភ្លែតៗ ទេ ហើយ​វា​រឹត​តែ​ស្អប់​យើង​ទៅ​ទៀត ហើយ​នេះ​ជា ការ​ឡង​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​នោះ។ ដូច្នេះ​បាន​ន័យ​ថា ​យើង​បង្ក្រាប​អត់​បាន​ទេ។ មាន​តែ​ការ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ ឲ្យ​ប្រ​ជា​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​និន្នាការ​រស់នៅ​ជាមួយគ្នា​ឲ្យបាន​សុខសាន្ត ទើប​គេ​ហៅ​ថា មេដឹកនាំ​ឈ្លាស​វៃ និង​ប្រទេស​មាន​នីតិរដ្ឋ»

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ លើកឡើង​ថា រដ្ឋាភិបាល និង​អាជ្ញាធរ​គ្រប់​លំដាប់​ថ្នាក់ មាន​កាតព្វកិច្ច​ការពារ លើក​កម្ពស់ និង​អនុវត្ត​នូវ​រាល់​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទាំង​អស់ រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​រស់រាន​មាន​ជីវិត និង​សិទ្ធិ​ចូលរួម​សកម្មភាព​នយោបាយ សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់​រូប នៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា។កម្ពុជា​ជាប់​ចំណាត់​ថ្នាក់​ជា​ប្រទេស​រំលោភ​ច្បាប់​ជាង​គេ​បំផុត ឈរ​នៅ​លេខ១២៧ ជាប់​បាត​តារាង ក្នុង​ចំណោម ១២៨ប្រទេស​នៅ​លើ​ពិភពលោក ក្នុង​សន្ទស្សន៍​នៃ​ការ​គោរព​ច្បាប់​ឆ្នាំ២០២០ របស់​អង្គការ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (World Justice Project)៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។


អត្ថបទ​ដែល​ទាក់ទង

What Next?

Recent Articles