អ្នកវិភាគ​ថា មេ​ដឹកនាំ​យោធា​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​របប​ភ្នំពេញ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2021-02-12
RFA

ស្ដាប់ ឬទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

អ្នកវិភាគ​ថា មេ​ដឹកនាំ​យោធា​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​របប​ភ្នំពេញ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង

(ឆ្វេង) លោក មីន អ៊ូង ហ្លាំង (Min Aung Hlaing) មេ​ដឹក​នាំ​យោធា​របស់​ប្រទេស​ភូមា ឬ​ម៉ាយ៉ាន់ម៉ា និង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ រូប៖ AFP និង​ហ្វេសប៊ុក​នាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងសោតទស្សន៍ ១២/២៩/១៨


ក្រុម​បាតុករ​ធ្វើបាតុកម្ម​នៅ​ភូមា ឬ​មីយ៉ាន់​ម៉ា (Myanmar) កំពុងតែ​ផុលផុស​ឡើង មាន​ទាំង​សិល្បករ គ្រូបង្រៀន សិល្បករ ចេញ​ដើរ​ពេញ​ផ្លូវ​នៅ​ទីក្រុង យ៉ាំងហ្គូន (Yangon) ប្រឆាំង​នឹង​មេដឹកនាំ​យោធា ដែល​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​យក​អំណាច​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល។ ក្រុម​អ្នកវិភាគ​ថា រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ភូមា​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​បាន​ចាប់ខ្លួន​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង និង​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។

ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​វិញ ច្រានចោល​ការ​លើកឡើង​នេះ ហើយ​ថា កុំ​យក​កម្ពុជា ប្រៀបធៀប​នឹង​ភូមា។

ក្រុម​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​លើកឡើង​ថា មេ​ដឹកនាំ​យោធា​ភូមា ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​នេះ​ដោយសារតែ មិន​ទុកចិត្ត​ខ្លួនឯង នៅ​ពេល​ដែល​អស់អំណាច ខ្លាច​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ផ្លូវច្បាប់​ផ្សេងៗ មិន​ខុស​ពី​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចោល​នោះ​ទេ។

ទីប្រឹក្សា​អង្គការ​ខុមហ្វ្រែល (Comfrel) លោក គល់ បញ្ញា មានប្រសាសន៍ថា ក្រុម​មេដឹកនាំ​យោធា​ភូមា​បាន​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ដោយ​យក​លេស​ថា លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​មិន​ត្រឹមត្រូវ​នោះ គ្រាន់តែ​ចង់​បិទបាំង​អំពើ​អាក្រក់​របស់​ខ្លួន​ទេ​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្រុម​យោធា​បាន​តាក់តែង​ច្បាប់​ដោយ​ខ្លួនឯង ហើយ​អ្នក​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​មួយ​ចំនួន​ក៏​ជា​អតីត​មេទាហាន​ដែរ៖ «យោធា​ទៅ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ដណ្ដើម​អំណាច​មកវិញ មិន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រុម​យោធា​ធ្វើ​ច្បាប់​យក​អាសនៈ​សភា​២៥មិន​ចាំបាច់​បោះឆ្នោត ត្រង់​នេះ​ទេ ដែល​មិន​ត្រឹមត្រូវ បើ​មើល​ពី​ការបោះឆ្នោត និង​ការ​ឃោសនា​គឺ​ត្រឹមត្រូវ​ណាស់»។

មេដឹកនាំ​យោធា​ភូមា គឺ​លោក ម៊ីន អ៊ុងឡាំង (Min Aung Hlaing) បាន​ដឹកនាំ​កងកម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល របស់​អ្នកស្រី អ៊ុង សានសូជី (Aun San SuuKyi) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២១។

ទាក់ទង​នឹង​រឿង​នេះ អ្នកឃ្លាំមើល​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម លោក បណ្ឌិត សេងសារី មាន​ប្រសាសន៍​ថា មេដឹកនាំ​យោធា​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​អ្នកស្រី អ៊ុង សានសុជី នេះ ទំនងជា​ការ​ចរចា​មិន​ត្រូវ​គ្នា ពិសេស​មេដឹកនាំ​យោធា​ទាមទារ​ឱ្យ​បោះឆ្នោត​ឡើងវិញ​ជាដើម​។ ទោះជា​យ៉ាងណា​លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្រុម​ឧត្តមសេនីយ៍​យោធា​នេះ ខ្លាច​បាត់បង់​ទ្រព្យសម្បត្តិ និង​អំណាច នៅ​ពេល​ដឹង​ថា គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​លែង​មាន​ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​ទៅ​ហើយ​នោះ​។ លោក​បន្ថែម​ថា រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ភូមា​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​កម្ពុជា​ដែរ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចោល​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៧ ហើយ​ចាប់​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​ដាក់​ពន្ធនាគារ និង​ធ្វើទុក្ខ​ម្នេញ​ថ្នាក់ ដឹកនាំ​ប្រឆាំង​ផ្សេងទៀត​ឱ្យ​រត់​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស៖ «នៅ​កម្ពុជា​ក៏​ដូចគ្នា​ដែរ បើ​យើង​មើល​ប្រតិកម្ម​របស់​គណបក្ស​កាន់អំណាច​កន្លងមក​គឺ​ប្រតិកម្ម​បារម្ភ​ខ្លាច​ពេល​ខ្លួន​ធ្លាក់​ពី​អំណាច ដូច្នេះ​ទើប​ក្រាញ​ហើយ​រក​វិធី​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ​ដើម្បី​ពន្យារ​ពេល​គ្រប់គ្រង»។

ឆ្លើយតប​នឹង​ការ​លើកឡើង​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន អះអាង​ថា ស្ថានភាព​នៅ​ភូមា​ខុស​ពី​កម្ពុជា មិន​អាច​ប្រៀបធៀប​គ្នា​បាន​ឡើយ​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា មេដឹកនាំ​យោធា​ភូមា​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​នោះ គឺ​ដោយសារតែ​មិន​បាន​ទទួល​ជ័យជំនៈ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​។ ដោយឡែក​ស្រាប់​នៅ​កម្ពុជា​វិញ គណបក្សប្រឆាំង​ដែល​ចាញ់​ការបោះឆ្នោត​មានបំណង​ផ្ដួល​រលំ​រដ្ឋាភិបាល ទើប​ឈាន​ដល់​ការ​ចាប់​មេដឹកនាំ​នឹង​រំលាយ​គណបក្សប្រឆាំង​ចោល​៖ «នៅ​កម្ពុជា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ឈ្នះ​ឆ្នោត​មានរឿង​អី​ត្រូវ​ទៅ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​នោះ មានតែ​អតីត​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទេ ដែល​ចាញ់​ការ​បោះឆ្នោត​ហើយ​មាន​បំណង​ផ្ដួល​រំលំ​តាំងពី​តូច​ដល់​ធំ ចង់​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់»។

ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក សុខ ឥសាន ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។ សហគមន៍​ជាតិ អន្តរជាតិ បាន​ថ្កោលទោស​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដូច ដែល​ប្រទេស​លោក​សេរី​កំពុងតែ​ថ្កោលទោស​មេដឹកនាំ​យោធា​ភូមា​បាន​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ដូចគ្នា​ដែរ​។ ក្រុម​ប្រទេស​លោក​សេរី រួម​ទាំង​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ផង បាន​ទាមទារ​ឱ្យ​របប​ឯក​បក្ស​ងាក​មក​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ស្ដារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើងវិញ​។ ម្យ៉ាងទៀត​របប​ឯកបក្ស​មិន​ព្រម​ស្ដារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដោះលែង​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង និង​អ្នកទោស​មនសិការ​នេះ​ហើយ ទើប​ជំរុញ​ឱ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដក​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ទំនិញ​គ្រប់​មុខ​លើកលែងតែ​អាវុធ​(EBA)​ចេញពី​កម្ពុជា​ចំនួន​២០% ដោយសារតែ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ រីឯ​នៅ​ភូមា​វិញ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មេដឹកនាំ​យោធា លោក មីន អ៊ុងឡាំង  និង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​យោធា​មួយ​ចំនួន​ទៀត។

រី​នៅ​ភូមា​វិញ លោក គល់ បញ្ញា បាន​លើក​ពី​មូលហេតុ​ចម្បង​ដែល​មេដឹកនាំ​យោធា​ងាក​មក​ដណ្ដើម​អំណាច ក្រោយ​ពេល​ចាញ់​ឆ្នោត​នេះ ដោយសារតែ​បារម្ភ​ខ្លាច​បាត់បង់​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មហាសាល​របស់​ខ្លួន​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា មេដឹកនាំ​យោធា​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ និង​ចង់​ការពារ​ក្រុម​បក្ខពួក​របស់​ខ្លួន​មិន​ខុស​ពី​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​នោះ​ទេ​៖ «ដោយសារតែ​ពួក​យោធា​នេះ​គិតគូរ​ពី​ផលប្រយោជន៍​បុគ្គល​នេះ​ខ្លាំង​ណាស់ ដោយសារតែ​គាត់​ភ័យ​ព្រួយ​ដោយសារតែ​គាត់​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លើ​ក្រុង​រ៉ូហ៊ីងយ៉ា និង​ការប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ»។

លទ្ធផល​នៃ​សន្ទស្សន៍​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ​នៃ​អង្គការ​តម្លាភាព​អន្តរជាតិ​ចុង​ផ្សាយ​កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០២០ បង្ហាញ​កម្ពុជា និង​ភូមា មាន​អំពើពុករលួយ​ខ្លាំង​ដូចគ្នា​។ ប្រទេស​កម្ពុជា​ទទួល​បាន ២១​ពិន្ទុ លើ​ពិន្ទុ​អតិបរមា ១០០ ដែល​ជា​ការ​កើន​១​ពិន្ទុ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៨​។ រីឯ​ភូមា​វិញ​ស្ថិត​នៅ​លើ​លំដាប់​ពិន្ទុ ២៨​លើ​ពិន្ទុ​អតិបរមា​១០០​ពិន្ទុ។

ក្រុម​អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា មេដឹកនាំ​ដែល​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ ឬ​មេដឹកនាំ​ដែល​សាង​កំហុស​ក្នុង​ពេល​ដឹកនាំ​នោះ គួរតែ​ធ្វើ​ច្បាប់​ការពារ​ខ្លួន ដើម្បី​ចៀស​ផុត​ពី​ផ្លូវច្បាប់​ផ្សេងៗ​ក្រោយ​ពេល​ធ្លាក់​ពី​អំណាច។

ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ លោក បណ្ឌិត សេង សារី មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​កម្ពុជា រដ្ឋាភិបាល​គួរតែ​ធ្វើ​ច្បាប់​ការពារ​ខ្លួន​នេះ នៅ​ពេល​ខ្លួន​កំពុងតែ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​នេះ៖ «ច្បាប់​ដែល​ការពារ​អ្នក​ដែល​កាន់កាប់​អំណាច​អាច​ជា​គន្លឹះ​សម្រាប់​ផ្សះផ្សា​ផ្លូវចិត្ត​នៅ​ពេល​ខ្លួន​ធ្លាក់​ពី​អំណាច​ដែរ»។

លោក សុខ ឥសាន បដិសេធ​ថា កម្ពុជា​មិន​ចាំបាច់​បង្កើត​ច្បាប់​ការពារ​នាយកមន្ត្រី​អ្វី​ឡើយ​។ លោក អះអាង​ថា មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​គ្មាន​ប្រព្រឹត្តិ​កំហុស​អ្វី​ឡើយ​៖ «អាហ្នឹង​ជា​គំនិត​ក្រុម​ទុច្ចរិត​ទេ ចង់​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ​ច្បាប់​ហើយ​ចោទ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​ធ្វើ​ខុសច្បាប់ ហើយ​ធ្វើ​ច្បាប់​ការពារ​ខ្លួន»។

កម្ពុជា​ក្រោយពី​បញ្ចប់​ជម្លោះ​នយោបាយ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៤ ហើយ​បាន​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល ដោយ​ប្រើ​ប្រស់​វប្បធម៌​សន្ទនា​រវាង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ គឺ​ត្រូវ​បាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​អ្នកឃ្លាំមើល​ពី​បញ្ហា​សង្គម​អបអរសាទរ​ថា មេដឹកនាំ​បាន​ងាក​មក​ចាប់ដៃ​គ្នា​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ ក្រោយពី​បាន​ហែកហួរ​គ្នា​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​សតវត្ស​រួចមក​។ លោកនាយ​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​នៅ​ក្នុង​សម័យប្រជុំ​សភា​ជា​លើកដំបូង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤​នោះ​ថា លោក និង​លោក សម រង្ស៊ី ជា​អ្នក​បើក​ទំព័រ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថ្មី​សម្រាប់​កម្ពុជា​តាមរយៈ​ការ​ប្រើប្រាស់​វប្បធម៌​សន្ទនា​នេះ។

វប្បធម៌​សន្ទនា​នេះ មិនបាន​យួរ​អង្វែង​ឡើយ​។ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​រក​គ្រប់​មធ្យោបាយ ដើម្បី​កម្ទេច​បក្ស​ប្រឆាំង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧​។ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​អះអាង​ថា មូលហេតុ​ចម្បង​ដែល​គណបក្ស​កាន់អំណាច​កម្ទេច​គណបក្សប្រឆាំង​នោះ ដោយសារតែ​មិន​មាន​សង្ឃឹមថា ទទួល​បាន​ជ័យជំនះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​អាណត្តិ​ទី​៦​ឆ្នាំ​២០១៨ ដូច្នេះ​ហើយ​បានជា​របប​ឯក​បក្ស​រំលាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មុន​ការបោះឆ្នោត​មកដល់ ដើម្បី​អាច​រក្សា​អំណាច​បាន​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ។

រីឯ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា​វិញ​គិត​ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥​មក ក៏​ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មើល​ឃើញ​ថា បាន​បើក​ទំព័រ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថ្មី​ដូចគ្នា​។ ភូមា​បាន​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​ងាក​មក​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​តាម​បែប​ស៊ីវិល​វិញ ក្រោយពេល​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៥​។ គណបក្សប្រឆាំង​បាន​បាន​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​វិញ​នេះ ក៏​ជា​ការ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុងតែ​រះ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន។

ក៏ប៉ុន្តែ​នៅ​ទីបំផុត​ទៅ​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​យោធា​ហាក់​ដូចជា​អស់សង្ឃឹម នៅ​ក្រោយ​ពេល​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​បាន​ចាញ់​ឆ្នោត​ដ៏​ច្រើន​លើសលប់ កាលពី​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២០ ដោយសារតែ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ឈ្នះ​ជាង​៨០%​។ បញ្ហា​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​មេដឹកនាំ​យោធា​ធ្វើ​ប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុង សានសូជី វិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

2 Responses to "អ្នកវិភាគ​ថា មេ​ដឹកនាំ​យោធា​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​របប​ភ្នំពេញ​រំលាយ​បក្ស​ប្រឆាំង"

  1. Anonymous says:

    these two evil was the people’s enemy every one knew about their evil act in the past. both of them came from military they was the top commander that never think about human right they involved with communist CHINA and did a lot of harm to their own nation and their own people. we knew not that long these two evil will come to an and soon the reason both nation all people understanding how worse these two communist evil leader was . soon both nation will get away from communist and fighting back to communist killer

  2. Anonymous says:

    Communist dictators dogs should be never have in this world

Leave a Reply

Submit Comment