ការ​បែកបាក់​ឯកភាព​ជាតិ​កាន់​តែ​ខ្លាំង ស្រប​ពេល «កម្ពុជា-ចិន» បន្ត​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2023.09.17
RFA

ស្ដាប់ ឬទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

ការ​បែកបាក់​ឯកភាព​ជាតិ​កាន់​តែ​ខ្លាំង ស្រប​ពេល «កម្ពុជា-ចិន» បន្ត​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត (ឆ្វេង) ជួបលោកប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីនពីង (Xi Jinping) នៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង កាលពីថ្ងៃទី១៥ កញ្ញា ២០២៣។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត


អ្នកឃ្លាំមើល និង​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល ព្រួយបារម្ភ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​អាច​បែកបាក់​ឯកភាព​ជាតិ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង ប្រសិន​បើ​ប្រជាធិបតេយ្យ​គ្មាន​ការ​ស្ដារ​ឡើង​វិញ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​ព្យាយាម​បន្ត​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​ជាមួយ​មិត្ត​ដែក​ថែប​ចិន​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ។ អ្នក​ឃ្លាំមើល​លើកឡើង​ថា បើ​កម្ពុជា​រៀបចំ​កំណែ​ទម្រង់​ដឹកនាំ​ប្រទេស​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ មាន​ការ​ប្រកួតប្រជែង​ដោយ​យុត្តិធម៌ នោះ​វា​នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​អំណាច​ក្រុម​គ្រួសារ​ត្រកូល ហ៊ុន។

ទំព័រ​សករាជ​ថ្មី​នៃ​របត់​នយោបាយ​កម្ពុជា​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវ​បាន​អ្នក​ដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​វាយ​តម្លៃ​ថា ជំហរ​នយោបាយ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិន​ខុស​ពី​ឪពុក​លោក​នេះ​ទេ ដោយ​លោក​ព្យាយាម​រណែបរណប​អែបអប​ចិន ដើម្បី​ឱ្យ​ជួយ​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ស្ទើរ​គ្រប់​វិស័យ។

ប្រធាន​អង្គការ​សម្ពន្ធភាព​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ច្រាក់ (CHRAC) លោក រស់ សុដ្ឋា ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី១៦ ខែ​កញ្ញា​ថា ចំណង​ការ​ទូត​កម្ពុជា​ជាមួយ​បណ្ដា​ប្រទេស​មហា​អំណាច​គឺ​ពិតជា​មាន​សារសំខាន់​តាមរយៈ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​នានា​ក្នុង​ការ​ជួយ​ជំរុញ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ និង​ការ​ផ្ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​ជូន​ប្រជាជន។ ប៉ុន្តែ លោក​ថា បើ​កម្ពុជា​ពុំ​មាន​ជំហរ​នយោបាយ​អព្យាក្រឹត្យ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ​នយោបាយ​ការបរទេស​មិន​ឈរ​លើ​ឧត្ដម​ប្រយោជន៍​ជាតិ គិត​ពី​ប្រយោជន៍​បក្ខ​ពួក​ជា​ធំ​នោះ កម្ពុជា​នឹង​មិន​អាច​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព​នោះ​ទេ។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​រូប​នេះ​បន្ថែម​ទៀត​ថា បើ​អ្នក​នយោបាយ​កម្ពុជា​ធ្វើ​នយោបាយ​ការ​បរទេស​ចេះ​បត់​បែន​តាម​ស្ថានការណ៍ និង​មាន​ការ​ស្ដារ​ប្រជាធិបតេយ្យ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ឡើងវិញ កម្ពុជា​នឹង​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច ជំនួយ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ និង​ផល​ប្រយោជន៍​តាមរយៈ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​នានា​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច ហើយ​កម្ពុជា​ក៏​នៅ​តែ​បន្ត​ជា​ដៃ​គូ​យុទ្ធសាស្ត្រ​គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​ក្នុង​ការ​ជំរុញ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា។

លោក រស់ សុដ្ឋា៖ «សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​កន្លង​មក កម្ពុជា​ពុំ​អាច​អត់​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ប្រទេស​មហា​អំណាច​លោក​សេរី​បាន​ទេ។ យើង​ឃើញ​ថា ចិន​ក៏​មិន​ទាន់​ជួយ​យើង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ធំ​ដុំ​ទេ ទន្ទឹម​នោះ​ក៏​មាន​បញ្ហា​ការ​បង្ក​ឱ្យ​មាន​អសន្តិសុខ​មួយ​ចំនួន​ពី​បុគ្គល​នៃ​ប្រជាជន​ចិន ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អ៊ីនធឺណិត បញ្ហា​ក្រុមហ៊ុន​ខ្លះ​ក៏​រំលោភ​សិទ្ធិ​ដល់​ប្រជាជន​ខ្មែរ និង​មាន​អាជីវកម្ម​តាម​របៀប​ខុស​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន​ដែរ»

ការ​លើកឡើង​របស់​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​បែប​នេះ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា និង​ចិន ប្រកាស​ជា​ថ្មី​ទៀត​ក្នុង​ការ​ការពារ​នយោបាយ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក និង​បន្ត​រឹត​ចំណងមិត្តភាព​លើ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ ត្បូងពេជ្រ និង​ពង្រឹង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​ការ​កសាង​ជោគវាសនា​កម្ពុជា​ចិន​រួម​គ្នា​នៅ​អាណត្តិ​កម្ពុជា​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។

ទំព័រ​ហ្វេកប៊ុក (Facebook Page) របស់​អង្គភាព​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៥ ខែ​កញ្ញា​ថា ក្នុង​ជំនួប​ទ្វេភាគី​រវាង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​ប្រធានាធិបតី​ចិន​លោក ស៊ី ជីនពីង (Xi Jinping) ប្រទេស​ចិន​ប្រកាស​ថា ប្ដេជ្ញា​ការពារ​កម្ពុជា​ពី​ការ​ប៉ុនប៉ង​ក្នុង​ផ្លូវ​អវិជ្ជមាន​ណា​មួយ។ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ក៏​លើកឡើង​អំពី​មិត្តភាព​កម្ពុជា​ចិន​ថា នៅ​តែ​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ក្នុង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សម្រាប់​ពេល​អនាគត​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ។ ចំណែក កម្ពុជា​វិញ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ស្នើ​ឱ្យ​ភាគី​ចិន​បន្ត​ជួយ​ធានា​ផ្នែក​សន្តិសុខ ថាមពល និង​សន្តិសុខ​ស្បៀង​កម្ពុជា​តាមរយៈ​ការ​នាំ​ចូល​អង្ករ និង​ផលិតផល​កសិកម្ម​ផ្សេងៗ​ទៀត​ពី​កម្ពុជា​យក​មក​លក់​នៅ​ប្រទេស​ចិន។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏​ប្រកាស​ប្រាប់​មេដឹកនាំ​ចិន​ដែរ​ថា កម្ពុជា​នឹង​គ្មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ឡើយ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​គោល​នយោបាយ​ចិន​តែ​មួយ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុង​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​ចិន និង​ចូល​រួម​ពិព័រណ៍ អាស៊ាន-ចិន លើក​ទី២០។ ក្នុង​ជំនួប​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​លេខាធិការ​បក្ស​នៅ​តំបន់​ស្វ័យ​ជនជាតិ​ជាំងក្វាងស៊ី លោក លាវ នីង (Liu Ning) នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែ​កញ្ញា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏​បាន​ស្នើ​ដល់​ភាគី​ចិន ឱ្យ​ជួយ​ពង្រីក និង​ពង្រឹង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ផលិត​ផល​កសិកម្ម​កម្ពុជា វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម ការ​វិនិយោគ វិស័យ​ផ្នែក​សុខាភិបាល ទេសចរណ៍ និង​ពង្រីក​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល ការ​អប់រំ ជាដើម។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ មើល​ឃើញ​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ពុំ​បាន​នាំ​ផល​ប្រយោជន៍​ជូន​ជាតិ​ជា​ដុំ​កំភួន​នោះ​ទេ ក្រៅ​ពី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ចិន ដើម្បី​ឱ្យ​ការពារ​អំណាច។ លោក​អះអាង​ថា កម្ពុជា​មាន​ការ​រៀបចំ​នយោបាយ​ដឹកនាំ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិត​ប្រាកដ អំណាច​ត្រកូល ហ៊ុន នឹង​ប្រឈម​បាត់បង់​ដោយ​សារ​ខ្លាច​នឹង​ការ​ប្រកួតប្រជែង​ដោយ​យុត្តិធម៌។

លោក គឹម សុខ៖ «រដ្ឋាភិបាល​គ្រួសារ ហ៊ុន នេះ​ផ្លូវ​ណា​ក៏​លំបាក​ដែរ​ប្រសិន​បើ​ងាក​ចេញ​ពី​ចិន​ត្រូវ​កសាង​នយោបាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ មាន​សញ្ញា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជា​រឿង​ដែល​ក្រុម​គ្រួសារ ហ៊ុន មាន​ការ​បារម្ភ​ខ្លាច​ចាញ់​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង ឧទាហរណ៍​ចុង​ក្រោយ​គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន​មិន​ហ៊ាន​ឱ្យ​ចូល​រួម​ប្រកួត​ផង​ហ្នឹង មិន​ចាំ​បាច់​ដល់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ផង។ ឧទាហរណ៍​ចុង​ក្រោយ​មួយ​ទៀត សូម្បី​តែ​ជា​បុគ្គល​អ្នកណា​ក៏​ដោយ​ហ៊ាន ក្រោក​ឡើង​និយាយ​អំពី​យុត្តិធម៌​សង្គម​ហ្នឹង​ក៏​អត់​បាន​ផង​ម្នាក់​ពីរ​នាក់​តាម​វាយ​គ្នា។ ហើយ​នយោបាយ​របស់​ពួកគាត់​មាន​តែ​ត្រដរ​រស់​នៅ​ជាមួយ​ចិន យក​ចិត្ត​ចិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»

វិទ្យុអាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បី​សុំ​ប្រតិកម្ម​ជុំវិញ​ការ​លើក​ឡើង​នេះ​បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែ​កញ្ញា។

ស្រប​ពេល​កម្ពុជា និង​ចិន​បង្កើន​ការ​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ស្នើ​ឱ្យ​ចិន​គាំទ្រ​ស្ទើរ​គ្រប់​វិស័យ​បែប​នេះ អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​វាយ​តម្លៃ​ថា វិបត្តិ​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ជាប់​គាំង​សព្វ​ថ្ងៃ និង​បញ្ហា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​កំពុង​កើត​ឡើង ពុំ​មាន​សញ្ញា​វិជ្ជមាន​ណាមួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​នៅ​ឡើយ។ លើស​ពី​នេះ កម្ពុជា និង​ចិន​ក៏​បាន​បង្កើន​សកម្មភាព​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ជាមួយ​ចិន ខណៈ​បណ្ដា​ប្រទេស​លោកសេរី​កំពុង​ព្រួយបារម្ភ​អំពី​វត្តមាន​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ចិន​នៅ​កម្ពុជា។ សំខាន់​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ កម្ពុជា​ក៏​កំពុង​មាន​វិបត្តិ​សង្គម​ជា​ច្រើន​តាមរយៈ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​មួយ​ចំនួន​ដែល​មក​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​បទល្មើស​ជួញដូរ​មនុស្ស បញ្ហា​ជួញដូរ​គ្រឿងញៀន និង​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​តាមរយៈ​ការ​បណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ចេញ​ពី​ដី​ធ្លី​ជាដើម។ ចំណែក ការ​រក​ស៊ី​វិញ បើ​ទោះ​បី​ជា​កម្ពុជា​ខាតបង់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ចិន ក៏​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចាត់​ទុក​ប្រទេស​ចិន​ជា​ទីផ្សារ​ដ៏​ធំ​សម្រាប់​ជំរុញ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ និង​ពុំ​អើពើ​ស្ដារ​ប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​លោក​ខាងលិច និង​អឺរ៉ុប​នោះ​ទេ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

One Response to "ការ​បែកបាក់​ឯកភាព​ជាតិ​កាន់​តែ​ខ្លាំង ស្រប​ពេល «កម្ពុជា-ចិន» បន្ត​រឹត​ចំណង​មិត្តភាព​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ"

  1. All those advisers that he hired should give Manet advice not to get too deep in relationships with the Chinese, otherwise Cambodia will be run under Chinese policy. Manet is getting himself in deep conflicts because he only sees China supporting his position. Remember, Manet did not got elected by the people and his current administration is not being see as legitimate or lawfully in eyes of the international community. Manet needs to realize that China is only see Cambodia as theirs’ puppets, just like the Vietnamese using Him Sen. Cambodia will not be better with the help from the West and the European community….