អ្នកឃ្លាំមើល​ថា អាមេរិក​នឹង​សង្ស័យ​មក​លើ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ខ្លាំង ​ក្នុង​ពេល​ចិន​បញ្ជូន​នាវា​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​រាម​ជា​លើក​ទីពីរ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2024.04.03
RFA

ស្ដាប់ ឬទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេងថតសំឡេង

អ្នកឃ្លាំមើល​ថា អាមេរិក​នឹង​សង្ស័យ​មក​លើ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ខ្លាំង ​ក្នុង​ពេល​ចិន​បញ្ជូន​នាវា​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​រាម​ជា​លើក​ទីពីរ

នាវា​ចម្បាំង​របស់​ចិន​ពីរ​គ្រឿង ​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ព​ជើងទឹក​រាម​ជា​លើក​ដំបូង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ទៀ សីហា


អ្នកឃ្លាំមើល​វាយតម្លៃ​ថា ការ​ចូល​ចត​នាវា​របស់​ចិន​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម​ជា​លើក​ទីពីរ នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក (US) និង​ប្រទេស​មួយចំនួន​ក្នុង​តំបន់​ព្រួយបារម្ភ​កាន់តែ​ខ្លាំង​ពី​ការ​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​យោធា​របស់​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន (PLA) នៅ​ទីតាំង​កំពង់ផែ​រាម​របស់​កម្ពុជា។

អ្នក​តាមដាន​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​យល់​ឃើញ​​ថា ការ​បន្ត​ចូល​ចត​នាវា​របស់​ចិន​នៅ​កំពង់ផែ​សមុទ្រ​រាម​អាច​ជា​ការសាកល្បង​ហ្វឹកហ្វឺន​កងទ័ព​ចិន និង​កម្ពុជា​រួមគ្នា ដើម្បី​កែប្រែ​នូវ​ចំណុច​ខ្វះខាត​កន្លែង​ផ្ទុក​នាវា មុននឹង​បិទ​បញ្ចប់​គម្រោង​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​រាម។

អ្នក​តាមដាន​ភូមិសាស្ត្រ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី២ ខែ​មេសា ថា ចិន​អាច​នឹង​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​របស់​ខ្លួន​មក​កម្ពុជា​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយសារតែ​កម្ពុជា​គ្មាន​នាវាចម្បាំង​ធំៗ ដើម្បី​សាកល្បង​ហ្វឹកហ្វឺន​នៅ​កំពង់ផែ​រាម​ដោយ​ខ្លួនឯង​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក្ដី លោក​ថា ចេតនា​របស់​ចិន​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​មក​កំពង់ផែ​រាម​ជា​លើក​ទី​ពីរ​នេះ គឺជា​ការ​បង្ហាញ​សាច់ដុំ​នៃ​ឥទ្ធិពល​យោធា​ចិន និង​ទំនាក់ទំនង​ស្អិតល្មួត​រវាង​កម្ពុជា និង​ចិន ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​សង្ស័យ​កាន់តែ​ខ្លាំង ជុំវិញ​រឿងរ៉ាវ​ដែល​កម្ពុជា​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចិន​ប្រើប្រាស់​ទីតាំង​កំពង់ផែ​រាម​សម្រាប់​បម្រើ​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន។

លោក សេង វណ្ណលី៖ «អ៊ីចឹង​ហើយ​ការ​ចុះចត [​នាវា​ចិន​ជា​ញឹកញាប់​ក្រោយៗ​ មកនេះ គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ធ្វើតេស្ដ​លើ​កំពង់ផែ​ទឹក​ជ្រៅ តើ​ដំណើរ​ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​ហ្នឹង​វា​ឈាន​ដល់​កម្រិត​ណា ហើយ​គួរតែ​តម្រូវ​ចំណុច​ណា​។ ទោះជា​ភាគី​កម្ពុជា អាច​នឹង​បកស្រាយ​នា​ពេល​អនាគត ហើយ​កន្លងមក​ព្យាយាម​បកស្រាយ​ថា ខ្លួន​នឹង​មិន​ផ្ដល់​មូលដ្ឋានទ័ព​ដល់​ជនជាតិ​បរទេស ឬ​កងទ័ព​បរទេស​ឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ ការ​ចូល​ចត [​នាវា​ចិន​ញឹកញាប់ និង​ការផ្លាស់ប្ដូរ​លើ​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រវាង​កងទ័ព​ទាំងពីរ​ហ្នឹង នឹង​ជំរុញ​បស្ចិម​លោក​ ដែល​តែង​រិះគន់​កម្ពុជា​ថា កម្ពុជា​បាន​ផ្ដល់​មូលដ្ឋាន​ទ័ពជើងទឹក​ដល់​ការ​ឈរជើង​របស់​កង​ទ័ព​ចិន វា​កាន់តែ​បន្ថែម​ទម្ងន់​ការរិះគន់​បន្ថែម​ទៀត»។

សារព័ត៌មាន នីកេ អេស៊ា (Nikkei Asia) រាយការណ៍​កាលពី​ថ្ងៃទី​១ ខែមេសា ថា យ៉ាងហោចណាស់​មាន​នាវាចម្បាំង​របស់​ចិន​ពីរ​គ្រឿង​បាន​បន្ត​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម នៅ​ក្រុងព្រះសីហនុ ចាប់តាំងពី​ចុងខែ​មីនា។ ប្រភព​ដដែល​រាយការណ៍​ថា នាវាចម្បាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ថា ជា​នាវាចម្បាំង​ល្បឿន​លឿន​ខ្នាត​តូច មានឈ្មោះ វិនសាន (Wenshan) ដោយមាន​ដោត​ទង់ជាតិ​ចិន និង​ទង់ជាតិ​កងទ័ព​រំដោះប្រជាជន​ចិន (PLA)។

អ្នកជំនាញ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​លើកឡើង​ថា កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​យោធា និង​ការ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចិន​បន្ត​បញ្ជូន​នាវា​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​រាម​ដោយ​ស្ងាត់ៗ និង​ដោយ​គ្មាន​ការ​បកស្រាយ​បែបនេះ នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា​ជាមួយ​ប្រទេស​លោក​សេរី​ជាពិសេស​គឺ​សហរដ្ឋអាមេរិក កាន់តែ​មាន​ភាព​តានតឹង។

នេះ​គឺជា​លើក​ទីពីរ​ហើយ ដែល​នាវាចម្បាំង​ចិន​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម ចាប់​តាំង​ពី​កម្ពុជា​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចិន​កែ​លម្អ ឬ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​នេះ កាល​ពី​ពាក់​កណ្ដាល​ឆ្នាំ​២០២២​ មក។ កាល​ពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៣ កម្ពុជា​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​នាវាចម្បាំង​របស់​ចិន​យ៉ាងហោចណាស់​ពីរ​គ្រឿង​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម ជា​លើកដំបូង ដោយ​កាលនោះ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា អះអាង​ថា ការ​ចូល​ចត​នាវា​របស់​ចិន​នេះ​ គឺជា​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​យោធា​ធម្មតា​តែប៉ុណ្ណោះ និង​ដើម្បី «​ហ្វឹកហ្វឺន​» នាយ​នាវិក​កងទ័ពជើងទឹក​កម្ពុជា​ចិន​រួមគ្នា។

ឧបការី​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក លោក ដានីញ៉ែល ក្រៃថិនប្រ៊ីង (Daniel J. Kritenbrink) កាលពី​ថ្ងៃទី​៧ ខែ​មីនា ថ្លែង​ក្រោយ​បញ្ចប់​ការ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ជួប​ជាមួយ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​មួយចំនួន​ក្នុង​តំបន់ ព្រួយបារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​អំពី​ចេតនា នៃ​វិសាលភាព​ការសាងសង់​ជុំវិញ​មូលដ្ឋាន​ទ័ពជើងទឹក​រា​ម និង​តួនាទី​កងទ័ព​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន ចំពោះ​ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​របស់​ចិន និង​ការវិវត្តន៍​ថ្មីៗ អំពី​ការសាងសង់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក​រាម​នៅ​កម្ពុជា។

ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ អគ្គ​មេបញ្ជាការ​រង នៃ​កងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ និង​ជា​មេបញ្ជាការ​កងទ័ពជើងទឹក​លោក ទៀ វិញ បាន​ចុច​បិទ​ទូរស័ព្ទ​នៅ​ពេល​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​សាកសួរ​។ ចំណែក រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា និង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​លោក ជុំ សុន្ទរី ក៏​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​ជុំវិញ​រឿង​នេះ​បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២ ខែ​មេសា។

ក្នុង​ជំនួប​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​នាយការិយាល័យ​អនុព័ន្ធយោធា​ចិន​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ថាំង ហាវ (Tang Hao) កាល​ពី​ថ្ងៃទី​១ ខែ​មេសា អគ្គមេបញ្ជាការ​នៃ​កងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ លោក វង្ស ពិសេន អរគុណ​ភាគី​ចិន ​ដែល​បាន​ជួយ​សាងសង់​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​រាម។ ភាគី​ទាំងពីរ​សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនង​វិស័យ​កងទ័ព​ នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នឹង​មាន​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​កាន់​តែ​ល្អ​ប្រសើរ លើ​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួមគ្នា និង​ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​យោធា​បរិក្ខារជាដើម។

កន្លង​ទៅ​កម្ពុជា​តែង​ប្រកាស​ថា ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​រាម​ក្រោម​ជំនួយ​របស់​ចិន គ្មាន​បំណង​គំរាមកំហែង​ប្រទេស​ណាមួយ​ឡើយ ហើយ​កម្ពុជា​ក៏​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​វត្តមាន​យោធា​បរទេស​ណាមួយ​ឈរជើង​នៅ​កំពង់ផែ​រាម​ដែរ។ ប៉ុន្តែ ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ថា ត្រឹម​ការប្រកាស​នឹង​មិន​អាច​ជម្រះ​មន្ទិលសង្ស័យ​របស់​អាមេរិក​បាន​ទេ។ ឯកសារ​យោធា​សម្ងាត់​របស់​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​អាមេរិក ​ដែល​បែកធ្លាយ ហើយ​ត្រូវ​បាន​កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីងតោន ប៉ុស្តិ៍ (The Washington Post) យក​មក​ចុះផ្សាយ​កាល​ពី​ខែមេសា ឆ្នាំ​២០២៣ បង្ហាញថា ផ្នែក​មួយ​នៃ​កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម ត្រូវ​បាន​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន (PLA) កំណត់ទុក​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ធ្វើជា​មូលដ្ឋានទ័ព​ នៃ «​កងពល​» របស់​ខ្លួន និង​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​បណ្ដាញ​គាំទ្រ​ភស្តុភារ​យោធា​របស់​ចិន​នៅ​លើ​ពិភពលោក៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment