អ្នកជំនាញបារម្ភពីហានិភ័យជាតិ បើទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិកនៅបន្តធ្លាក់ចុះ

ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ព័ត៌មានជាតិ
លោក ញឹម សុខន | ២៤ វិច្ឆិកា ២០២២ | ម៉ោង ២១:១១
VOD

លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ជួបពិភាក្សាកំពូលទ្វេភាគីជាមួយលោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ នៅល្ងាចថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ជាថ្ងៃទី៣នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០ និង៤១ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។

លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ជួបពិភាក្សាកំពូលទ្វេភាគីជាមួយលោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ នៅល្ងាចថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ជាថ្ងៃទី៣នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០ និង៤១ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ (ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន)


អ្នកជំនាញនយោបាយ និងសិទ្ធិ​មនុស្ស បារម្ភ​ពី​ហានិភ័យ​របស់​កម្ពុជា បើទំ​នាក់ទំនងការទូត​រវាង​​កម្ពុជា-អាមេរិកបន្ត​ធ្លាក់​ចុះ ​ជុំវិញ​ការមិនជឿទុកចិត្តគ្នាអំពី​វត្ត​មាន​កង​ទ័ព​ចិន​លើទឹកដីកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជាកំពុងជាប់ក្នុងបញ្ជីប្រផេះនៃប្រទេសលាងលុយ​កខ្វក់ និងធ្លាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅរបស់អាមេរិកជុំវិញការជួញដូរមនុស្ស។

ក្តីបារម្ភ​នេះបាន​កើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​កម្ពុជា តាម​រយៈការផ្សព្វផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក​របស់​នាយកដ្ឋានព័ត៌មាន​ នៃ​​ក្រសួង​ការ​ពារ​​ជាតិ កាល​ពីថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា​នេះ បាន​ដកស្រង់ប្រសាសន៍របស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារ​ជាតិកម្ពុជា ក្រោយ​ជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ថាទំនាក់​ទំនង​យោធាក​ម្ពុជា​និងអាមេរិកកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលលំបាក។ បញ្ហានេះ កម្ពុជាផ្តល់ជាជម្រើសថា ប្រសិនបើភាគីអាមេរិកយល់ឃើញថា​ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកងទ័ពទាំងពីរមានសារសំខាន់ ភាគីទាំងពីរ​ត្រូវតែ​ស្វែងរ​ក​មធ្យោបាយ​ល្អបំផុត សម្រាប់​ការ​យោគយល់គ្នា និងគោរព​ផល​ប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។

ប្រតិកម្មបែបនេះ ក្រោយពីភាគីអាមេរិកនៅតែបន្តលើកឡើងថា វត្តមានកងទ័ពចិនលើទឹកដីកម្ពុជា ជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខតំបន់ បើទោះបីកម្ពុជាធ្លាប់បានច្រានចោលច្រើនដងមកហើយក្តី។


សាស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ​ថា បញ្ហាកើត​​ឡើង​​ដោយ​​សារតែ​តំបន់​អាស៊ាន មាន​ទាំង​កម្ពុជា​ផង​នោះ ពេល​នេះបា​ន​ក្លាយ​ជាតំប​ន់​ប្រទាញ​ប្រទង់​ខាង​ភូមិសាស្ត្រ​​នយោបាយរវាងមហាអំណាចលោ​កសេរី សហរដ្ឋអាមេរិក និងមហាអំណាចកុម្មុយនីស្ត ចិន ដូច្នេះហើយអាមេរិក និងសម្ពន្ធមិត្ត ច​​ង់ឱ្យ​កម្ពុជា និងអាស៊ាន ឈរនៅចំនុចកណ្ដាល ឬអព្យាក្រឹត្យ​ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ការ​ហក់​ឡើង​នៃ​ឥទ្ធិពលមហាអំណាចចិន។

លោកគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាជារដ្ឋតូច គួរ​លាង​ជម្រះមន្ទិល​នេះ បើ​មិនដូច្នេះទេ កម្ពុជា​នឹង​បា​​ត់បង់​ប្រយោជន៍​ធំធេង ទាំងវិស័យនយោបាយការទូត និង​សេដ្ឋ​កិច្ច រួមទាំងវិធានការដាក់សម្ពាធលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ពី​សម្ពន្ធ​មិត្ត។

លោកថា៖ «អ៊ីចឹងកម្ពុជា​ត្រូវ​ការ​ពឹង​ពាក់​អត្ថប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម ដូចជា ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះ GSP ​របស់​អាមេ​​​រិ​ក​ ត្រូវការទីផ្សារអាមេរិក ត្រូវការគាំពារផ្នែកការទូតពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច្នេះយើងមិនត្រូវបោះបង់ឱកាស​នៃ​​​ទំនាក់​ទំនង ឬក៏ធ្វើឱ្យកម្ពុជា-អាមេរិកហ្នឹងមានភាពល្អក់កករ ដោយសារបញ្ហាណាមួយនោះទេ»

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ​លោក ប៉ិច ពិសី លើកឡើងថា សហរដ្ឋមេរិក ជាមហាអំណាចមានឥទ្ធិពលទាំង​ផ្នែក​យោធា និង​សេដ្ឋកិច្ច ដែលបញ្ហានេះ លោកបារម្ភ​ថា វិធានការដាក់បន្ទុកណាមួយអាចនឹងកើតឡើងលើប្រទេសកម្ពុជា បើភាពមិនទុក​ចិត្តគ្នាកាន់តែរីកធំ ខណៈ​ទំនាក់ទំនងនេះ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​​​មើល​គ្នាក្នុងផ្លូវមិន​ល្អទៅវិញទៅមកជិត៥ឆ្នាំមកនេះ ក្រោយពីតុលាការកម្ពុជារំលាយគណបក្សប្រឆាំង ដែល​អាមេរិកតែងតែរិះគន់​ការចោទប្រកាន់ទៅ​មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង។

លោកថា៖ «យើងដឹងហើយថា សហរដ្ឋអាមេរិក​ គាត់ជាមហាអំណាចធំ ដែលគា​ត់​អាចប្រើសម្រាប់អាមេរិក​តែម្តង ហើយគាត់មានឥទ្ធិពលទៅដល់ប្លុកដទៃទៀត ដូចជា សហភាពអឺរ៉ុប សមាជិកគាត់នៅអាស៊ីអីជាដើម គាត់អាចប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលនេះដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្ម»

ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា លើក​ឡើង​ថា ក្រោយ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប្រ៉ារីស កម្ពុជាប្រកាន់យក​របបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ប៉ុន្តែ​​លោក​ថា ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំចុ​ង​ក្រោយ​នេះ លោកមើលឃើញថា បរិបទនយោបាយនៅកម្ពុជា​ហាក់ងាកទៅរកប៉ូល​មហា​អំណាច​ចិន។

ជាកា​រ​កត់​សម្គាល់ បរិបទនេះបានកើតឡើងក្រោយបក្សកាន់អំណាចធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពជាបន្តបន្ទាប់លើទីលានប្រកួតការបោះឆ្នោត តាមយន្តការប្រជាធិបតេយ្យ នៅឆ្នាំ២០១៣ និងឆ្នាំ​២០១៧។

លោកបារម្ភថា កម្ពុជាអាចនឹង​ជួប​បញ្ហា​ធំ បើ​អ្នក​នយោបាយមិនស្ដារទំនាក់ទំនងរវាង​ប្រទេស​ទាំង២ ឱ្យ​មាន​​ភាព​​ល្អ​​ប្រសើរ​ឡើងវិញ ស្រប​ពេល​ដែលកម្ពុជាកំពុងជាប់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅនៃអំពើជួញដូរ​មនុស្សរបស់​សហរដ្ឋអាមេរិក និងមិនទាន់ដកខ្លួនរួចពីប្រទេសឃ្លាំមើលការលាងលុយកខ្វក់ជិត៥ឆ្នាំមកនេះ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលយើងបារម្ភបំផុតនោះ គឺផលប្រយោជន៍ដែលយើងទទួលបាន​សម្រាប់ពលរដ្ឋ សម្រាប់ជីវភាព ភាពរីកចម្រើនប្រទេសជាតិយើងអាចនឹងមានវិធានការថមថយ ប្រសិនបើមានវិធានការបន្តបន្ទាប់មកទៀតហ្នឹង»

យ៉ាងណា ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាព​ការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស លោក មឿន តុលា យល់ថា កម្ពុជា​អាចនឹ​​ង​​​បន្តទាញយកប្រយោជន៍ពីប្លុកលោកសេរី និង​ប្លុកកុម្មុយនីស្តបាន បើរដ្ឋាភិបាលពិតជាអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប៉ុន្តែលោកបារម្ភថា កម្ពុជានឹងជួបវិបត្តិ បើកម្តៅការទូតរវាងកម្ពុជា-អាមេរិកនៅ​តែ​បន្ត​ហក់​ឡើង ខណៈ​បញ្ហា​សកលបានក្លាយជាសង្រ្គាមភូមិសាស្ត្រនយោបាយទៅហើយនោះ។

តែយ៉ាងណា នៅក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយ​លោក​ Gregory W. Meeks ប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេស​នៃរដ្ឋសភាអាមេរិក កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​លើកឡើង​ថា

ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និង​សហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលនេះ គឺល្អជាងពេលណាៗទាំងអស់។ នេះបើតាម​ការ​ផ្សព្វផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេស​ហ៊ុកផ្លូវការរបស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា​។​

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ​សេត​វិមាន កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកានេះ បាននិយាយថា ក្នុងជំនួបរវាង​ប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ លោក ចូ បៃដិន ជាមួយលោក​​នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន សែន នៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពី​​​កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន​ មេដឹក​នាំ​អាមេរិក​​បាន​លើក​ឡើង​ពី​កង្វល់​ទាក់ទងស្ថា​នការណ៍​នៅ​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​សមុទ្រ​​រាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ដែលអាមេរិក​ថាមាន​​ពាក់ព័ន្ធសកម្មភាព​កង​​ទ័ព​សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។

ជាមួយគ្នានោះដែរ​ លោក ចូ បៃដិន ក៏បាន​ទាមទារឱ្យដោះលែងសកម្មជននយោបាយបក្សប្រឆាំង និងទាម​ទារឱ្យបើកលំហប្រជាធិបតេយ្យ មុនការបោះឆ្នោតជាតិ ឆ្នាំ២០២៣ មកដល់។

ដោយឡែក រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា មាត្រា​៥៣​ ចែងថា ​កម្ពុជា​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​ជានិច្ច​នូវ​នយោបាយ​អព្យាក្រឹត្យ​ អចិន្ត្រៃយ៍​ និង​មិន​ចូល​បក្ស​សម្ពន្ធ ហើយរួមរស់​ដោយ​សន្តិ​សហ​វិជ្ជមាន​ជា​មួយ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ និង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ទាំងអស់​នៅ​លើ​សកលលោក។

មាត្រាដដែលបន្តថា ​កម្ពុជា​​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​បរទេស​នៅ​លើ​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​ ហើយ​ក៏​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​របស់​ខ្លួន​នៅ​បរទេស​ដែរ​ លើកលែង​តែ​ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​​​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិប៉ុណ្ណោះ៕


រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

What Next?

Recent Articles

One Response to "អ្នកជំនាញបារម្ភពីហានិភ័យជាតិ បើទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-អាមេរិកនៅបន្តធ្លាក់ចុះ"

  1. Anonymous says:

    Cambodia got the uneducated leader that make every thing wrong and getting deeper in the dark history one more in the near future