ដោយ សេក បណ្ឌិត
2024.06.28
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
(ឆ្វេង) អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា (កណ្ដាល) លោក ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោក យិន ម៉េងលី អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc)។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោកទាំងបី
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាង ៤០ស្ថាប័ន បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើអង្គការសង់ត្រាល់ ក្រោយពីអង្គការនេះបានចេញរបាយការណ៍មួយ ស្ដីអំពីការរារាំងសេរីភាពសហជីពនៅកម្ពុជា ហើយក្រោយមកត្រូវបានសហជីពគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលវាយប្រហារ រហូតប្ដឹងដល់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកករណីនេះ គឺជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពសហជីពឯករាជ្យ។
ក្រុមអង្គការស៊ីវិលសោកស្ដាយជាខ្លាំង ចំពោះការឆ្លើយតប របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃថា នឹងបើកការស៊ើបអង្កេតលើអង្គការសង់ត្រាល់ ជុំវិញការផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងដំណើរការការងាររបស់អង្គការសង់ត្រាល់ តាមពាក្យបណ្ដឹងរបស់សហជីពដែលគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល។ អង្គការសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកវិធានការអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ រំលោភសិទ្ធិសេរីភាពដល់ក្រុមសហជីពឯករាជ្យ។
ការលើកឡើងរបស់ក្រុមអង្គការស៊ីវិលនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ដែលចេញនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ហើយស្នើឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញគ្រប់រូបភាព មកលើមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សហៅកាត់ថា «សង់ត្រាល់»។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះរួមមាន សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (ADHOC) សហព័ន្ធសហជីពកម្មករចំណីអាហារ និងសេវាកម្មកម្ពុជា (CFSWF) និងមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) ជាដើម។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល បង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់វិធានការរដ្ឋបាលរបស់អាជ្ញាធរ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្ម លើអ្នកធ្វើការងារការពារសិទ្ធិកម្មករ គឺជាការរំលោភសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ហើយករណីនេះ ក៏ធ្លាប់ធ្វើឡើង ដើម្បីវាយប្រហារនិងព្យួរសកម្មភាពការងាររបស់ក្រុមសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនផងដែរ។
លើសពីនោះ ក្រុមអង្គការស៊ីវិលអំពាវនាវដល់សហជីព ដែលមិនយល់ស្របឱ្យធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយផ្ទាល់ ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ យកមកប្រៀបធៀបជាមួយនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការសង់ត្រាល ជាជាង បង្ហាញការមិនពេញចិត្ត ដោយគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់។
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនេះ អំពាវនាវដល់អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ និងគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា សូមទទួលស្គាល់ជាសាធារណៈ នូវតម្លៃនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដែលរិះគន់សំដៅដល់ធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវដំណើរការ និងសកម្មភាពការងាររបស់គម្រោងនៃស្ថាប័នខ្លួន។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលឯករាជ្យ ក៏អំពាវនាវដល់រាជរដ្ឋាភិបាល សូមរក្សាជំហរនិងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការគោរពនូវសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងអនុញ្ញាតឱ្យអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ អាចធ្វើការងាររបស់ខ្លួន ដោយសេរី ជៀសផុតពីការរំលោភបំពាន និងការឆ្លើយតបជាអវិជ្ជមាន ដោយគ្រាន់តែស្ថាប័នទាំងនោះធ្វើការរិះគន់។
ការស្នើនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេល ដែលសហជីពគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលបាននាំគ្នាតវ៉ា នៅមុខអង្គការសង់ត្រាល ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបានពាក្យប្ដឹងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដោយចោទអង្គការសង់ត្រាល់ថា ចេញរបាយការណ៍មិនពិត និងមានចេតនាបំផ្លាញកេរ្តិ៍ ឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាជាដើម។
អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក យិន ម៉េងលី ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនាថា ការប្ដឹងរបស់សហជីពគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល ទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ប្រឆាំងរបាយការណ៍ របស់អង្គការសង់ត្រាល គឺធ្វើឡើងគ្រាន់តែជាលេស ដើម្បីគំរាមកំហែងសហជីពឯករាជ្យ។
លោក យិន ម៉េងលី ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ មកលើក្រុមអង្គការស៊ីវិល ហើយ ងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាលោភសិទ្ធិកម្មករ និងបើកលំហសេរីភាពសហជីពឯករាជ្យឡើងនោះ គឺជារឿងប្រសើរបំផុត។
លោក យិន ម៉េងលី៖ «ការប្ដឹងផ្ដល់របស់អាជ្ញាធរ ឬក៏ការប្ដឹងផ្ដល់ទៅតុលាការហ្នឹងខ្ញុំមើលឃើញថា ធ្វើឱ្យសេរីភាពរបស់សហជីព សេរីភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលនេះ កាន់តែមានលំហ តូចទៅ តូចទៅ នៅក្នុងការធ្វើសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ អ៊ីចឹងខ្ញុំអត់ចង់ឱ្យមានការប្ដឹងផ្ដល់ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរបាយការណ៍ទេ៖។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុឃៈ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនាថា ក្រសួងពុំមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើកអង្គការសង់ត្រាល់ ដូចការលើកឡើងនោះ គ្រាន់តែអនុវត្តទៅតាមកិច្ចការរដ្ឋបាល។
លោក ទូច សុឃៈ៖ «អ៊ីចឹងស្នើឱ្យបណ្ដាសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគផ្សេងៗ បញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ពាក្យថា ក្រសួងមហាផ្ទៃធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់អង្គការសង់ត្រាល់។ យើងទទួលបានលិខិត សូមឱ្យធ្វើការអន្តរាគមន៍លើរឿងនេះ លើរឿងនោះ ពីបណ្ដាសហជីពផ្សេងៗ ហើយយើងនឹងចាត់នីតិវិធីទៅតាមផ្លូវរដ្ឋបាល និងផ្លូវច្បាប់ ដោយយោងទៅលើច្បាប់ពីអង្គការសមាគម និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាដើម។ យើងនឹងមិនធ្វើឱ្យប្រាស់ចាក់ពីច្បាប់ដាច់ខាត»។
នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា សហភាពសហជីពរក្សាសិទ្ធិកម្មករកម្ពុជា ដែលជាសហជីពគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល ហើយមាន លោក ហង្ស រ៉ាវី ជាតំណាងនោះ ក៏បានដាក់ពាក្យ បណ្ដឹងទៅកាន់តុលាការ ប្រឆាំង នឹង អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីការងារនៃអង្គការសង់ត្រាល់ គឺលោក ឃុន ថារ៉ូ ដោយចោទពីបទបរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ និងបទញុះញង់ ឱ្យមានការរើសអើង ពាក់ព័ន្ធនឹងការលើកឡើងរបស់លោក ឃុន ថារ៉ូ ជុំវិញការវាយប្រហារមកលើការងាររបស់ក្រុមសហជីពឯករាជ្យ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ សោកស្ដាយចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើអង្គការសង់ត្រាល់ ជាបន្តបន្ទាប់។ លោកស្រីបន្តថា អាជ្ញាធរ គួរតែចាត់វិធានការ មកលើក្រុមនិយោជក ដែលរំលោភសិទ្ធិកម្មករ និងសហជីព ព្រោះថា បច្ចុប្បន្ន ការរឹតត្បិត ឬការគំរាមកំហែង កម្មករ សហជីព នៅកន្លែងការងារ ពីសំណាក់ថៅកែ និងអាជ្ញាធរ នៅតែបន្តកើតមានជាហូរហែ ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងរបាយការណ៍ អង្គការសង់ត្រាល់។
អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ៖ «បើយើងមើលទៅសិទ្ធិនៃការចងក្រងសហជីពគឺពិបាកមែនទែន ដោយសារតែ កម្មករ គាត់ប្រឈមខ្លាំងមែនទែន។ ទី១ក្រុមហ៊ានអត់បានបើកសិទ្ធិសេរីភាពឱ្យកម្មករនិយោជិកនឹងបានចងក្រងដោយសេរី ដោយភាពពេញចិត្តរបស់គាត់ទេ។»
ស្របពេលអង្គការសង់ត្រាល់ ស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងនេះ សម្ព័ន្ធសហជីព និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិឈ្មោះថា យុទ្ធនាការសំលៀកបំពាក់ស្អាត (Clean Clothes Campaign) នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្មីមួយទៀត ដោយអំពាវនាវឲ្យអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) ក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញអន្តរជាតិ និងគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា ត្រូវធានាថា កុំរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ដោយសារតែមានការរិះគន់លើខ្លួន។ គម្រោងរោងចក្រកាន់តែ ប្រសើរល្អនៅកម្ពុជា (ILO-BFC) របស់អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិនេះ មានការចូលរួមដោយក្រុមហ៊ុនម៉ាកល្បីៗជាច្រើនដូចជា H&M, Inditex, C&A និង Nike។ អ្នកសម្របសម្រួលអន្តរជាតិនៃយុទ្ធនាការសំលៀកបំពាក់ស្អាត (Clean Clothes Campaign) អ្នកស្រី អ៊ីនីឃេ ហ្សេដេនរ៉ឹស្ត (Ineke Zeldenrust) លើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះថា វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ដែលក្រុមហ៊ុនម៉ាកល្បីៗ ដែលចូលរួមនៅក្នុងគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជានេះ នឹងមិនដកខ្លួនចេញពីការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ហើយត្រូវបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថា របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់ អំពីសេរីភាពសមាគមនេះ ត្រូវបានស្វាគមន៍ ហើយអង្គការសង់ត្រាល់ នឹងមិនត្រូវបានចាប់ពិរុទ្ធ និងរងការគំរាមកំហែងនោះទេ។
មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សហៅកាត់ថា «សង់ត្រាល់» កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា បានចេញរបាយការណ៍មួយ ដោយរកឃើញថា ក្នុងចំណោម សហជីពចំនួន១៤ មានសហជីពចំនួន១០ រងការបំភិតបំភ័យដោយផ្ទាល់មាត់ ការគំរាមកំហែង ការបៀតបៀន និងការដាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការបំពេញការងាររបស់ពួកគេ។ អង្គការសង់ត្រាល់ទាមទារឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគួរតែពិនិត្យមើល និងដោះស្រាយកុំឱ្យមានការរំលោភសិទ្ធិសេរីភាពការងាររបស់ កម្មករនិយោជិក និងសហជីព៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។