ដោយ៖​ ពៅ មេត្តា​ | ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី3 ធ្នូ 2015
http://vodhotnews.com

បច្ចុប្បន្នស្ថានភាពនយោបាយបានវិលទៅរកភាពតានតឹងវិញរវាងគណបក្សពីរដែលមានសំឡេងនៅក្នុងសភាគឺគណបក្សប្រជាជ​នកម្ពុជាដែលកំពុងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនិងគណបក្សសង្រ្គោះជាតិជាគណបក្សប្រឆាំង។

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាចោទថ្នាក់ដឹកនាំនិងមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិថារំលោភច្បាប់ជាតិ មិនគោរពសីលធម៌ជាតំណាងរាស្ត្រ  មិនមានភាពស្មោះត្រង់ និងដើរញុះញង់ឲ្យមានបញ្ហានៅក្នុងសង្គម​ជាដើម។ ​ក្រោយពីការចោទរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាគឺ​មេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ​លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានដកអភ័យឯកសិទ្ធិប្រឈមជាប់ពន្ធនាគារ លោក កឹម សុខា ត្រូវដកចេញពីតំណែងអនុប្រធានសភា តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង២រូបរងការវាយដំរងរបួសធ្ងន់ និង មន្ត្រីជាង១០នាក់ទៀតកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ។​

ចំណែកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចោទគណបក្សកាន់អំណាចថាកំពុងប្រើប្រាស់ស្ថាប័នរដ្ឋរួមទាំងតុលាការផងដើម្បីចង់បំបែកគណបក្សប្រឆាំងនិងអុកឡុកមិនឲ្យមានការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៧និង២០១៨ក្នុងបំណងចង់បន្តកាន់អំណាចរហូត។​

ភាពតានតឹងមួយរយៈកាលចុងក្រោយឈានដល់មេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចនិងគណបក្សប្រឆាំងដែលធ្លាប់អោបថើបគ្នាបរិភោគអាហារជាមួយគ្នាទៅជាមើលមុខគ្នាមិនត្រង់មិនអាចអង្គុយជជែកគ្នាបានគឺបក្សកាន់អំណាចនៅអង្គុយកាន់អំណាច​នៅក្នុងស្រុកចំណែកមេបក្សប្រឆាំងដើរត្រុកៗពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយទៀតដើម្បីសុំឲ្យអន្តរជាតិ​ជួយ អន្តរាគមន៍រកដំណោះស្រាយនយោបាយ។

ក្រោយការដើរស្វែងរកការអន្តរាគមរបស់គណបក្សប្រឆាំង​នោះមានលេចចេញប្រតិកម្ម​ពីអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ  រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ព្រឹទ្ធសភាអូស្ត្រាលី សភាអាស៊ាន និងសភាអឺរ៉ុបផងដែរ។ ប្រទេសនិងស្ថាប័នទាំងនេះសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីកម្ពៅនយោបាយនៅកម្ពុជាហើយជំរុញឲ្យគ្រប់ភាគីព្យាយាមរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពាល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។​

បន្ទាប់ពីប្រតិកម្មរបស់អន្តរជាតិមានមតិខ្លះលើកឡើងថាអ្នកនយោបាយខ្មែរគួរបញ្ឈប់ការដើរពឹងបរទេសហើយងាកមកចរចារវាងខ្មែរនិងខ្មែរដូចគ្នាដើម្បីមានការឯកភាពជាតិនិងការអភិវឌ្ឍពិតប្រាកដ។​

តើសហគមន៍អន្តរជាតិមានសារៈសំខាន់ទេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយនៅកម្ពុជា?

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការខុមហ្វ្រែលលោក គល់ បញ្ញា យល់ឃើញថាជាការសំខាន់ដែលអ្នកនយោបាយចេះជជែកគ្នារវាងខ្មែរនិងខ្មែរដើម្បីជាតិ​ដោយមិនមានវត្តមានបរទេស។ តែលោកថាក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នអន្តរជាតិមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជួយដោះស្រាយជម្លោះនយោបាយព្រោះស្ថាប័នសំខាន់របស់ជាតិ​មិនឯករាជពីបក្សកាន់អំណាចមិនអាចផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​និងអ្នកនយោបាយបក្សផ្សេង៖ “រដ្ឋាភិបាលយើងមិនទាន់ចាស់ទុំនៅឡើយទេក្នុងការបង្កើតរដ្ឋមួយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលគេអាចប្រើប្រាស់ស្ថាប័នហ្នឹងបានត្រឹមត្រូវ។ ឧទាហរណ៍ស្ថាប័នរដ្ឋធំៗ ឧទាហរណ៍ស្ថាប័នតុលាការ ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ ឧទាហរណ៍កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធយើងទាញយកទៅដាក់ក្នុងបក្សយើងគណបក្សកាន់អំណាចហ្នឹងហើយនៅពេលមានទំនាស់មិនដឹងទៅពឹងអ្នកណាព្រោះអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងជាមន្ត្រីរបស់បក្ស”។​

លោក គល់ បញ្ញា រំឮកថាការឈានដល់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣ក៏កើតចេញពីសហគមន៍អន្តរជាតិជួយដែរ។​

សាស្ត្រាចារ្យនិង​ជាអ្នកស្រាវជ្រាវកិច្ចការនយោបាយលោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា លើកឡើងថាតាំងពីអតីតអ្នកនយោបាយខ្មែរតែងរត់ទៅពឹងបរទេសដោយសារការនិយាយមិនត្រូវគ្នាឬមិនឲ្យតម្លៃគ្នា។ លោក​បន្តថាវប្បធម៌សន្ទនារវាងគណបក្សកាន់អំណាចនិងគណបក្សប្រឆាំងមួយរយៈកន្លងទៅនេះធ្វើឡើងដោយខ្វះការយល់ដឹងទើបពួកគេមិនអាចរក្សាវប្បធម៌នេះបានហើយងាកទៅរកបរទេសដូចអតីតកាលវិញ។​

សម្រាប់លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា យល់ថាការប្រើប្រាស់យន្តការអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៅក្នុងស្រុកបច្ចុប្បន្ននៅតែជាជម្រើសល្អ៖ “គាត់មិនអាចរត់ទៅពឹងអ្នកនៅក្នុងស្រុកឯណាជួយ ប្រជាពលរដ្ឋមិនហ៊ានចេញមុខគាំទ្រលះបង់ជីវិត ហើយគាត់ក៏មិនចង់ឲ្យមានអ្នកស្លាប់ចឹងដែរ។ ចឹងការស្វែងរកអន្តរាគមន៍ហ្នឹងមានទម្ងន់ជាងក្នុងការដាក់សម្ពាធទៅលើរដ្ឋាភិបាលឲ្យគិតពិចារណាទៅលើអ្វីដែលខ្លួនធ្វើឲ្យគិតលើលទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋធិបតេយ្យពិនិត្យមើលលើទិដ្ឋភាពចឹងគឺគាត់អត់មានជម្រើស​ផ្សេងទេ”។​

លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា ក៏បានបញ្ជាក់ថាការស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីបរទេសក្នុងការពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះមិនធ្វើឲ្យកម្ពុជាបាត់បង់ទឹកដីឬស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធបរទេសដូចកាលពីអតីតកាលទេ៖ “បើយើងពឹងចិន វៀតណាមអីចឹងឲ្យគេមកត្រួតត្រាខ្លាំងក្លាបានបារម្ភពីការបាត់បង់(បាត់បង់ទឹកដី) ក៏ប៉ុន្តែលក្ខណៈនេះអត់មានទេគឺពឹងទៅលក្ខណៈខាងក្រៅវាអត់ដូច អ្នកភូមិរបងជាមួយដូចវៀតណាមដូចថៃទេ ហើយពឹងដាក់សម្ពាធហ្នឹងក៏មិនខ្លាំងក្លាអីទេគឺគ្រាន់តែតម្រង់ទិស"។​

ទាំងលោក គល់ បញ្ញា និងលោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា យល់ឃើញថាដើម្បីឲ្យអ្នកនយោបាយឈប់ស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអន្តរជាតិ​លុះត្រាតែពង្រឹងស្ថាប័នសំខាន់ៗរបស់រដ្ឋក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាឲ្យមានសមត្ថភាព មានឯករាជ្យ មានការជឿទុកចិត្តពីសាធារណៈជនទើបពេលមានជម្លោះកើតឡើងអ្នកនយោបាយស្វែងរកការជួយពីស្ថាប័នទាំងនោះដោះស្រាយដោយឈរលើផលប្រយោជន៍ជាតិនិងប្រជាពលរដ្ឋ​។

សូមសរសេរមកកាន់លោក ពៅ មេត្តា តាមរយៈ minpov@vodhotnews.com