ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2020-07-19
RFA
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លៃងពេលចុះពិនិត្យការដ្ឋានអាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិថ្មី នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។
រូបពីហ្វេសប៊ុក លោក ហ៊ុន សែន
មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលរិះគន់ថា ការលូកដៃអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋពីសំណាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សព្វថ្ងៃនេះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ និងគ្រាន់តែជាការកេងចំណេញនយោបាយប៉ុណ្ណោះ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបានតែរឿងតូចតាចចំណែកជម្លោះដីធ្លីធំៗដែលប៉ះពាល់ពលរដ្ឋច្រើនគ្រួសារមិនទាន់ដោះស្រាយបាននៅឡើយ។ ការលើកឡើងបែបនេះបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន សែន អន្តរាគមន៍ដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទដីធ្លីក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជូនប្រជាពលរដ្ឋបានជាបន្តបន្ទាប់ក្នុង រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។
ប្រធានផ្នែកអង្កេតសិទ្ធិមនុស្សនិង ដីធ្លី នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(Adhoc) លោក នី សុខា ថ្លែងនៅថ្ងៃទី១៩ កក្កដា ថា ការអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីរបស់លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងរយៈ ពេលចុងក្រោយនេះ គ្រាន់តែជាផ្នែកតូចមួយប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះវិវាទដីធ្លីធំៗរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាមួយអ្នកមានលុយមានអំណាច និងជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជនជាច្រើនករណីអាជ្ញាធរពុំទាន់ដោះស្រាយបាននៅឡើយទេ។
លោកបន្តថា ការដោះស្រាយបែបនេះមិនអាចជួយឱ្យជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋប្រសើរឡើងបានទេដោយសារពួកគាត់រវល់តវ៉ារឿងជម្លោះដីធ្លីធ្វើឱ្យខាតពេលវេលារកប្រាក់ចំណូលដោះស្រាយជីវភាពគ្រួសារ៖ «ចំពោះបញ្ហាដោះស្រាយដីធ្លីមិនមែនទើបតែមានម្ដងហ្នឹងទេគឺ មានជាច្រើនមកហើយ ទាក់ទងហ្នឹងគណៈកម្មការសុរិយោដីទាក់ទងនឹងគណៈកម្មការជាតិដោះស្រាយវិវាទដីធ្លីប៉ុន្តែយើងឃើញថា ផ្ទុយទៅវិញសង្គមស៊ីវិលយើងចង់មើលលទ្ធផលជាក់ស្ដែងទេ។ តើបញ្ហាដីធ្លីមានជម្លោះធំៗជាមួយអ្នកមានអំណាចជាមួយហ្នឹងឧកញ៉ាជាមួយអ្នកមានអំណាចនៅពីក្រោយខ្នងថា តើរដ្ឋាភិបាលមានយន្តការដោះស្រាយរឿងហ្នឹងឱ្យបានយុត្តិធម៌ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែរ ឬក៏អត់»។
ចំណែកប្រធានអង្គការគណនេយ្យ ភាពសង្គមកម្ពុជាលោក សន ជ័យ កត់សំគាល់ថា វិធានការដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជារឿងល្អ ធ្វើឱ្យការដោះស្រាយបញ្ចប់បានឆាប់ជាងការដើរក្ដីនៅក្នុងតុលាការ។ ទោះជាយ៉ាងណាលោកស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលយកបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីធំៗរវាងប្រជាពលរដ្ឋនិងក្រុមហ៊ុនឯកជនមកដោះស្រាយផងជាការល្អ ហើយគួរតែអនុវត្តន៍ឱ្យបានជាប់ជាប្រចាំដោយពុំមែនយកចិត្តទុកដាក់ម្ដងម្កាល ឬនៅពេលពលរដ្ឋកំពុងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដូចសព្វថ្ងៃនោះឡើយ៖ «ការដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីនេះ វាគួរជារបៀបវារៈមួយគេហៅថាដោះស្រាយឱ្យបានច្រើនមិនមែនសម្រាប់តែក្រុមមួយណាដែលតូច ឬក៏ក្រុមមួយដែលជាក់លាក់ទេ វាគួរតែក្រុមប្រជាពលរដ្ឋទទួលផលបានស្មើគ្នា អំពីយុត្តិធម៌សង្គមអំពីរឿងដីធ្លីហ្នឹង។ ធ្វើបែបនេះដើម្បីគឺដើម្បីបញ្ជាក់ថា ការដោះស្រាយបញ្ហាគឺដើម្បីទាំងអស់គ្នាមិនមែនទុកអ្នកណាម្នាក់ឬក៏ក្រុមណាមួយចោលទេ»។
ប្រតិកម្មរបស់មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនេះបន្ទាប់ពីថ្មីៗនេះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន បានចេញមុខជួយអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយបញ្ចប់ទំនាស់ដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋមួយ ចំនួនតាមការស្នើសុំ បន្ទាប់ពីសំណុំរឿងទាំងនោះជាប់គាំងច្រើនឆ្នាំ ក្នុងតុលាការ។ ជម្លោះដីធ្លីដែល លោក ហ៊ុន សែន ជួយអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយទាំងនោះដូចជា ករណីជម្លោះដណ្ដើមដីធ្លីរវាង បុរសជនជាតិអូស្ត្រាលីម្នាក់ ជាមួយអតីតមិត្តស្ត្រីជនជាតិខ្មែរ នៅខេត្តកំពត។ ករណីថ្មីចុងក្រោយនេះ ប្រព័ន្ធឃោសនារបស់លោក ហ៊ុន សែន បានចុះផ្សាយថា លោកហ៊ុន សែនបានផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនពលរដ្ឋ ២៤០នាក់នៅស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត ពាក់ព័ន្ធករណីក្រុមគ្រួសារមន្ត្រីសាលាស្រុកកំពង់ត្រាចម្នាក់ ឈ្មោះ សៅ ទីន ព្យាយាមចាក់ដីលុបចំណីបឹងដែលជាដីរដ្ឋបម្រុងយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន។
ចំណែកប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន វិញធ្លាប់អះអាងថា អាជ្ញាធរដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗរួមទាំងទំនាស់ដីធ្លីផងបានប្រមាណ ៧០ភាគរយក្នុងចំណោមបញ្ហាដែលកើតមានបច្ចុប្បន្ន គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៨ មិថុនា។ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា បញ្ហាទាំងនេះភាគច្រើនដោះស្រាយបានជោគជ័យតាមរយៈវេទិកាសាធារណៈដែលវេទិកានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងដល់ពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដីមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឬរដ្ឋាភិបាល យកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយករណីជម្លោះដីធ្លីធំៗដែលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារ ។ ពួកគេ កត់សំគាល់ថាបញ្ហាទំនាស់ដីធ្លីធំៗមានជាច្រើនករណីដូចជាទំនាស់ដីធ្លីរវាងពលរដ្ឋភូមិឡពាង ជាមួយក្រុមហ៊ុនខេឌីស៊ី (KDC) របស់អ្នកស្រី ជា ខេង ប្រពន្ធលោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ទំនាស់ដីធ្លីរវាងពលរដ្ឋជាមួយក្រុមហ៊ុនស្ករអំពៅរបស់លោក ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ នៅខេត្តកោះកុង និងទំនាស់ដីរវាងពលរដ្ឋនិងពលរដ្ឋនៅឃុំបឹងប្រាំខេត្តបាត់ដំបង ព្រមទាំងជម្លោះដីធ្លីជាច្រើនករណីទៀតមិនទាន់ដោះស្រាយនៅឡើង។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីនេះ កាលពីពេលថ្មីៗ នេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេងប្រកាសទទួលស្គាល់ថា ជម្លោះដីធ្លីរាំរ៉ៃ និងកំពុងកើតឡើងជាហូរហែនេះ គឺដោយសារមានការជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល ហើយធ្វើឱ្យលោករងកម្មក្នុងការដោះស្រាយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- ប៉ូលិសឃុំត្រពាំងផ្លុងលុបគម្រោងសួរនាំតំណាងពលរដ្ឋ៦នាក់ ក្រោយអ្នកភូមិជាង២០នាក់ លើកគ្នាទៅជួបដល់មុខប៉ុស្តិ៍
- តុលាការក្រុងភ្នំពេញទម្លាក់ចោលបណ្ដឹងរបស់អ្នកឡពាង រឿងសុំមោឃភាពកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុន ខេ.ឌី.ស៊ី (KDC)
- លោក ស ខេង ថា មន្ត្រីធំៗ រំលោភយកដីធ្លីពលរដ្ឋ និងធ្វើឲ្យពិបាកដោះស្រាយ
- តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនអភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបងម្នាក់ និងឧកញ៉ា សង ថន ក្នុងពន្ធនាគារពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងទំនាស់ដីធ្លីជាមួយពលរដ្ឋ
- តំណាងពលរដ្ឋមានជម្លោះដីធ្លី ៤នាក់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យដាក់ញត្តិនៅក្រសួងយុត្តិធម៌ឱ្យពន្លឿនដោះស្រាយ
- អាជ្ញាធរមិនទាន់ដោះស្រាយបញ្ចប់ករណីជម្លោះដីធ្លីរវាងពលរដ្ឋជាង ៣០០គ្រួសារជាមួយឧកញ៉ា សង ថន នៅខេត្តបាត់ដំបង
- ពលរដ្ឋសហគមន៍បឹងឈូកA កំពុងបារម្ភពីការបាត់បង់រស់នៅ បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរខណ្ឌឫស្សីកែវផ្ដល់ដំណឹងពីការរុះរើផ្ទះ ដោយគ្មានសំណង
- អភិបាលស្រុកម្នាក់ត្រូវដកដំណែង ខណៈឧកញ៉ាម្នាក់ត្រូវនាំខ្លួនទៅសាកសួរក្នុងសំណុំរឿងដីធ្លីនៅគាស់ក្រឡ
- តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលមួយរូបរឿងលក់ដីរដ្ឋ
- “វេទិកាសាធារណៈមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីធំៗរបស់ពលរដ្ឋបានទេ បើអាជ្ញាធរគ្មានឆន្ទៈ”
in Thailand their you are so brave they are coming together to as what they want for their country how about Cambodian young over thirty five years every one of them knew HUN NAL was KBOTH CHEATH why they did not waking up and save their nation?? I knew it will be not too long Vietcong will take over this nation . 2020 the evil HUN NAL will be gone or the end of this nation this is the only solution that Cambodia still have. I knew Vietnamese are more then Cambodian population right now because most of them get out of their country to looking for work . Vietcong is greet more problem along the border right now and their spy in HUN NAL leadership will rising up to take over the powers. when any war in the shout China sea begin they will start at the same time.
អាកូនមីកាដួយអាយះ !
ម៉េចអាចុយម៉្រាយអ្ហែងហ្នឹងភ្លើម្លេះ អានី សុខា ?
ការអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លី គេមិនដែលដោះស្រាយ មួយថ្ងៃបាន មួយម៉ឺន ករណីទេ ។
ល្ងង់ចុយតែកាដួយម៉ែវាយ៉ាងនេះ មានតួនាទី ប្រធានផ្នែកអង្កេតសិទ្ធិមនុស្សនិង ដីធ្លី នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(Adhoc) ផង ?
សមាគម ការពារចោរ អីតើ បានឡប់យ៉ាងនេះ !
តែអាពូជសំផឹង វារត់រកតែកន្លែងសំផឹង អញ្ចឹងហើយ !
this beast regime is design to rob people ‘ and cage people’. Freedom countries in the world people living peacefully and government support their life but in cambodia the leader and his groups are criminals ‘and have some puppets alway swearing to khmer people ‘ God will punish the veitcong germs soon’
អាកូនមីកាដួយអាយះស្ញេញ Anonymous អ្ហែងចាំកាលពីដំណាក់កាលមុន
បោះឆ្នោតជាតិអាណត្តិទី៥ទេ !
មានមុខអ្ហែងនៅទីនេះដែរ !
អ្ហែងស្គាល់អញ(cheath)ទេ អាពូជឆ្កែ !
អ្ហែងមើលខាងក្រោមនេះ !
cheath
July 22, 2013 at 7:53 pm
ហាស ! ហាសអាកូនមីចោរកញ្ចុយសំផឹងអត់កាតឈ្មោះក្តែន-អានេះមុខក្រាសដូចមុខកន្តួយម៉ែវាអញ្ចឹង (កន្តួយម៉ែវារីកស្គាញ មុខវាដូចអញ្ចឹង )
អានេះបើ និយាយថាវាជាពូជភ្លើ ល្ងង់ខ្លៅ
ចោលម្សៀតអត់បានការវិញបានត្រូវ
អានេះចេះធ្វើចោរតាំងពីខាងលួចចម្លងកម្មសិទ្ធបញ្ញាអញ្ចឹងបាត់ទៅហើយហ្នឹង
ចុះទម្រាំអោយវាធ្វើការកាន់ខាងកន្លែងលុយ អានេះបែបមិនត្រឹមលួចទេ វាប្លន់ខ្លួនវាតែម្តង
នេះបានហៅអាពូជថោកចោលម្សៀត រៀនសឹកតែក្តឹតខោ មែន !
ក្ដែន.អាស
July 22, 2013 at 7:54 pm
មកពីអាពូជឆ្កែជាតិអ្ហែងតែងកំណាព្យអត់ពូជល្ងង់ខ្លៅភ្លីភ្លើបានអញកែធាក់ក្បាលអ្ហែងខ្លះៗអាងោះ
ក្ដែន.អាស
July 22, 2013 at 7:58 pm
អាកញ្ចាស់cheathកូនមីឆ្កែចុយអាយះកាដួយខ្វោកៗ
កូនចៅមីចុយម្រ៉ាយអាចុយម្រ៉ាយជាតិកូនចៅមីឆ្កែអត់ពូជពីម្ដាយដល់កូនពីជីដូនដល់ចៅ
កាដួយយាយម៉ែអាជាតិប្រហោងការហ៊ូអត់មមីស សអ្អុយជាងអាចម៍
cheath
July 22, 2013 at 7:59 pm
បើអ្ហែងចេះជាងអញអ្ហែងសរសេរស្ទីលខ្លួនអ្ហែងម៉ោ អាពូជល្ងង់ក្តែន-អាស
ថោកយ៉ាងនេះនៅស្រែកថាខ្លួនគ្រាន់បើទៀត
តែពួកអាបក្សប្រឆាំងសង្គ្រោះជាតិ សម្បូរសុទ្ធតែអាពួកកម្ទេចមនុស្សចោលម្សៀតតែអញ្ចឹងទេ
Anonymous
July 22, 2013 at 7:59 pm
Sorry guys, I can’t stop laughing regarding the joke made by នាយ េឡវ
cheath
July 22, 2013 at 8:01 pm
អានេះភ្លើអត់ចេះជេរអាលីង
ហាស ! ហាស ម៉េចខឹងចង់ក្អួតឈាមអ្ហីអាពូជចោលម្សៀតអត់បានការ ក្តែន-អាស