ដោយ ហេង រស្មី
2020-08-25
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
ប្រធានគណៈកម្មាធិការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា លោក វ៉ា គឹមហុង (ឆ្វេង) និងតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន។ RFA
ក្រោយពីពលរដ្ឋ និងយុវជនរិះគន់ រដ្ឋាភិបាលបោះបង្គោលព្រំដែនមានភាពមិនប្រក្រតីច្រើន លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឱ្យ ប្រធានគណៈកម្មការព្រំដែន លោក វ៉ា គឹមហុង ចុះជួបពលរដ្ឋដោយផ្ទាល់ នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលអះអាងថា បាត់ដីស្រែចម្ការកេរឪពុកម្ដាយរបស់ខ្លួន។ អ្នកឃ្លាំមើលព្រំដែន គាំទ្រសកម្មភាពនេះ តែស្នើឱ្យលោក ហ៊ុន សែន ចាត់លោក វ៉ា គឹមហុង ចុះចួបពលរដ្ឋគ្រប់ទីកន្លែង ដើម្បីពិនិត្យមើល ភាពមិនប្រក្រតីការនៃការបោះបង្គោលព្រំដែនឡើងវិញ តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ រហូតបច្ចុប្បន្ន។
នេះជាលើកទី១ ហើយ ដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាលោក វ៉ា គឹមហុង ឱ្យចុះចួបពលរដ្ឋជាង ១០៥គ្រួសារ នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលអ្នកស្រុកនៅទីនោះអះអាងថា បាត់ដីស្រែកេរដូនតា ចំនួន ៦០ហិកតារ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលកំណត់បង្គោលព្រំដែន ជាមួយភាគីវៀតណាម។លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងបែបនេះ ក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ឧត្ដមក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែសីហានេះ។ ទោះយ៉ាងណាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនបានកំណត់ថ្ងៃបរិច្ឆេទឱ្យ លោក វ៉ា គឹមហុង ចុះជួបពលរដ្ឋនៅទីនោះពេលណាទេ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមពលរដ្ឋរស់នៅភូមិត្រពាំងផ្លុង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក លុយ ឈុយ សាទរចំពោះចំណាត់ការនេះ និងស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល ប្រគល់ដីទំហំ ៦០ហិកតារ ជូនពលរដ្ឋ ១០៦គ្រួសារមកវិញ ព្រោះដីនៅតំបន់នោះ ជាដីកេរដូនតារបស់ពួកគេ ដែលអាស្រ័យផល តាំងពីបុរាណកាលមក តែត្រូវបានយោធាវៀតណាមហាមឃាត់មិនឱ្យកាន់កាប់។ លោកថា កន្លងទៅពលរដ្ឋជាង ១០០គ្រួសារ បានផ្ដិតមេដៃ ដាក់ញត្តិ ជូនក្រសួងដែនដី និងក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីឱ្យស្ថាប័នទាំងនេះ ដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក៏ប៉ុន្តែគ្មានលទ្ធផល ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ៖ «ខ្ញុំត្រេកអរណាស់ បានសម្ដេចធ្វើក្រវាត់ព្រំដែនរួច ដីសេសសល់សម្ដេចគិតគូរ ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ គឺខ្ញុំអរគុណណាស់។ ខ្ញុំគ្មានត្រៀមអីទេ បើចួបគាត់ ( លោក វ៉ា គឹមហុង) សុំគាត់ ធ្វើដំណាំដាំដុះ អំណោយផលវិញ»។
អាស៊ីសេរីបានព្យាយាមទាក់ទងទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការពិសេស ព្រំដែន លោក វ៉ា គឹមហុង ដើម្បីសុំការបំភ្លឺបញ្ហានេះ តែទូរស័ព្ទហៅចូលច្រើនដង គ្មានអ្នកទទួល នៅថ្ងៃទី២៥ សីហា។
ចំណែកក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលព្រំដែន លើកទឹកចិត្តឱ្យ លោក វ៉ា គឹមហុង ទទួលយកក្តីកង្វល់របស់ពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះ មកដោះស្រាយ ចៀសវាងកុំអនុវត្តតាមការចង់បានរបស់ភាគីវៀតណាម។ ពួកគេអះអាងថា លោក វ៉ា គឹមហុង និងលោក ហ៊ុន សែន គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវនៃអធិបតេយ្យជាតិ ត្រូវតែដោះស្រាយ បញ្ហាព្រំដែន ផ្អែកតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ រដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា ២ និងមាត្រា ៥៥ និងច្បាប់អន្តរជាតិ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត បារម្ភថា លោក វ៉ា គឹមហុងឥតុ ក្រោយពីចុះទៅតំបន់នោះ អាចនឹងនិយាយភូតភរបន្ថែមទៀត ផ្អែកតាមបំណងរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ លោកផ្ដាំទៅលោក វ៉ា គឹមហុងថា ពេលត្រឡប់មកវិញ កុំនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលបោះបង្គោលព្រំដែនត្រឹមត្រូវឱ្យសោះ ដោយលោកអះអាងថា ការកំណត់ខណ្ឌសីមានៅតំបន់នោះ មានភាពមិនប្រក្រតីច្រើន ដោយសាររដ្ឋាភិបាលផ្អែកតាម សន្ធិសញ្ញាកំណត់ព្រំដែនរដ្ឋ ឆ្នាំ១៩៨៥ ផ្ទុយពី បង្គោលព្រំដែនចំនួន ១២៤បង្គោលដែលបន្សល់សម័យបារាំង នៃអនុសញ្ញាកូសាំងស៊ីន ឆ្នាំ១៨៧៣៖ «យើងលើកទឹកចិត្តឱ្យដើរគ្រប់បង្គោល និងសួរពលរដ្ឋគ្រប់ទីកន្លែង នៅជាប់ព្រំដែនហ្នឹង ពីភាពមិនប្រក្រតីហ្នឹង ហើយការបកស្រាយនានា របស់លោក វ៉ា គឹមហុង ដែលនឹងកើតឡើងបន្ទាប់ពីចុះទៅមើលព្រំដែន គាត់នឹងនិយាយតាមបំណង របស់លោក ហ៊ុន សែន ហើយគាត់នឹងនិយាយ ភូតភរពលរដ្ឋ មិននៅជិតព្រំដែនថា ជាការបោះបង្គោលព្រំដែនត្រឹមត្រូវទៀត។ ដូច្នេះយើងច្រានចោល ការបកស្រាយទាំងឡាយណា ដែលនឹងកើតឡើង ក្រោយពី វ៉ា គឹមហុងទៅ»។
តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់ឱ្យលោក វ៉ា គឹមហុង ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាជូន ពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះដោយយុត្តិធម៌ បើពុំដូច្នោះទេ វត្តមានរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលរូបនេះ គ្រាន់តែបង្គ្រប់កិច្ចតែប៉ុណ្ណោះ មានន័យថា លោក វ៉ា គឹមហុង និងរដ្ឋាភិបាល បានការពារផលប្រយោជន៍ បរទេសឈ្លានពាន។ លោកបន្ថែមថា លោក ហ៊ុន សែន គួរតែសើរើ ការបោះបង្គោលឡើងវិញ ព្រោះតំបន់ដែលលោក រ៉ុង ឈុនចុះទៅពិនិត្យ មានការបោះបង្គោល ព្រំដែនលយចូលដីខ្មែរ កន្លះគីឡូម៉ែត្រ៖ «លោក វ៉ា គឹមហុង ទៅ កុំនិយាយគំរាមកំហែងពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត ត្រូវតែដោះស្រាយ ដីពលរដ្ឋ ៦០ហិកតារ ទៅឱ្យពលរដ្ឋធ្វើស្រែចម្ការទៅ។ ទី៣ បើទៅហ្នឹង ពិនិត្យឃើញថា ការបោះបង្គោលមានភាពមិនប្រក្រតី ត្រូវតែសើរើ ការបោះបង្គោលហ្នឹងឡើងវិញ បោះបង្គោលហ្នឹង ឱ្យស្របតាមអ្វីដែលជាដី ដែលជាមរតក របស់ដូនតាយើងខ្មែរយើង ដែលបារាំង បន្សល់ទុកឱ្យ»។
អនុប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ លោក មាន ព្រហ្មមុនី ចង់ឃើញ លោក វ៉ា គឹមហុង ចុះជួបពលរដ្ឋរស់នៅតាមព្រំដែនគ្រប់ទីកន្លែង ពុំមែនតែក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំទេ។ លោកថា រលកនយោបាយសព្វថ្ងៃ ពលរដ្ឋហាក់ខ្លាចញញើត មិនហ៊ានប្ដឹងឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយភាពមិនប្រក្រតីបញ្ហាព្រំដែននោះទេ ព្រោះរដ្ឋាភិបាល បានចាប់ខ្លួន និងគំរាមអ្នករិះគន់រឿងព្រំដែន ធ្វើឱ្យពួកគេភ័យខ្លាចមិនហ៊ានបញ្ចេញមតិ៖ «ចាំមើលស្ថានភាពជាក់ស្ដែង តែបើដោះឱ្យដីពលរដ្ឋ បានធ្វើស្រែវិញ អាហ្នឹងយើងគាំទ្រ ព្រោះគាត់ជាម្ចាស់ប្រទេស និងគាត់ជាម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី នៅទីហ្នឹង ធ្លាប់អាស្រ័យផល ព្រោះដីមិនអាចបំបាត់ភស្តុតាង ដកហូតទៅទីណាបានទេ សំខាន់ប្រវត្តិកាន់កាប់ ជាក់ស្ដែងមក តែគាត់កាន់កាប់ អាស្រ័យផលកន្លងមក ពីដូនពីតា តពីឪពុកម្ដាយ ដីកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់ អាហ្នឹងអាស្រ័យផលស្របច្បាប់ ត្រូវផ្តល់កម្មសិទ្ធិឱ្យគាត់ អាហ្នឹងរដ្ឋជាអ្នកផ្តល់ មិនមែនបន្ទោសពលរដ្ឋទេ»។
កាលពីដើមខែសីហា កន្លងទៅ អាជ្ញាធរនៃរបបក្រុងភ្នំពេញ បានចាប់ខ្លួន សមាជិកប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន និងប្រធានគណបក្សខ្មែរឈ្នះ លោក សួង សុភ័ណ្ឌ ចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់បញ្ហាព្រំដែន បន្ទាប់ពីពួកគេចុះពិនិត្យភូមិត្រពាំងផ្លុងក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងអះអាងថា បានរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីដូចគ្នាថា ការបោះបង្គោលព្រំដែនលេខ១១៤ ដល់១១៩ ចូលដីខ្មែរ កន្លះគីឡូម៉ែត្រ និងមានករណីទាហានវៀតណាមមួយក្រុម ពាក់ឯកសណ្ឋានយោធាកាន់កាំភ្លើង ចូលឈ្លានពានកម្ពុជា ដោយរុញច្រាន និងបណ្ដេញអ្នកភូមិត្រពាំងផ្លុង មិនឲ្យធ្វើស្រែ លើដីកេរ្តិ៍ឪពុកម្ដាយ នៅជាប់តំបន់ព្រំដែន។ ក្រៅពីនេះ ក៏បន្ថែមការចាប់ខ្លួន ចំណែកយុវជន និងយុវតី ២នាក់ នៃក្រុមចលនាខ្មែរថាវរៈ ក្រោយពីពួកគេតវ៉ា ឱ្យដោះលែងលោក រ៉ុងឈុន។
ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលព្រំដែនអំពាវនាវឱ្យ លោក វ៉ា គឹមហុង ចុះទៅព្រំដែន ធ្វើឱ្យត្រឹមត្រូវ តាមនីតិវិធីច្បាប់ ចៀសវាងនិយាយ ដោះសាយករួចខ្លួន ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែលែងទុកចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោក ហ៊ុន សែន រឿងទំនាក់ទំនងនិងសេដ្ឋកិច្ច
- “លោក កឹម សុខា នៅតែបន្តធ្វើដំណើរតាមបណ្ដាខេត្តក្រោយមានការព្រមានពីតុលាការ”
- អ្នកវិភាគជំរុញទៅលោក កឹម សុខា ឱ្យសកម្មថែមទៀត ទាំងជួបពលរដ្ឋ និងបណ្ដាអង្គទូត
- តុលាការរាជធានីភ្នំពេញចេញដីបញ្ជាឱ្យនាំខ្លួនសកម្មជនបក្សសង្គ្រោះជាតិម្នាក់ចូលបំភ្លឺរឿងតវ៉ាឱ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន
- ភរិយាសមាជិកបក្សប្រឆាំងថា លោក ហ៊ុន សែន ស្រឡាញ់គ្រួសារខ្លួនឯង តែបំបែកបំបាក់គ្រួសារពួកគេ
- មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងជំរុញលោក ហ៊ុន សែន ឱ្យក្លាហានហ៊ានឱ្យលោកសមរង្ស៊ីចូលស្រុកធ្វើបាតុកម្មទាមទារយុត្តិធម៌សង្គម
- តុលាការខេត្តបាត់ដំបងកោះហៅសកម្មជនបក្សសង្គ្រោះម្នាក់ចូលបំភ្លឺរឿងបរិហារកេរ្តិ៍អាជ្ញាធរ
- គណបក្សសង្គ្រោះជាតិគាំទ្រសហភាពអឺរ៉ុបដាក់ទណ្ឌកម្មមេដឹកនាំកម្ពុជាដូចមេដឹកនាំបែឡារុស្ស៊ី
- មតិពលរដ្ឋជុំវិញករណីលោក ហ៊ុន សែន គំរាមចាប់ខ្លួនអ្នករិះគន់ រឿងព្រំដែន
- គណបក្សខ្មែរឈ្នះ ដាក់ញត្តិស្នើសុំស្ថានទូតជួយអន្តរាគមន៍ឲ្យដោះលែងលោក សួង សុភ័ណ្ឌ
អ្នករាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស វាយតម្លៃខ្ពស់ជាវិជ្ជមាន អំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងកត្តារួមផ្សំមួយចំនួន
(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងជំនួបពិភាក្សាគ្នាតាមរយៈវីដេអូជាមួយ លោក កែវ រ៉េមី រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិកម្ពុជា, លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា បានវាយតម្លៃជាវិជ្ជមាន និងកោតសរសើរអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ រាជរដ្ឋាភិបាលដែលបង្ហាញដោយ គ.ស.ម.ក និងអន្តរក្រសួងទៅលើប្រធានបទនីមួយៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស វិធានការឆ្លើយតបនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ក៏ដូជាការត្រួតពិនិត្យលើលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត និងវឌ្ឍនភាពនៃការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ផងដែរ។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីលទ្ធផលនៃកិច្ចជំនួបរវាងលោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត រវាងមេសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា និងអន្តរក្រសួងតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ ដែលអង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News ទទួលបាន បញ្ជាក់ថា លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាមួយនឹងលទ្ធផលជាវិជ្ជមាននេះជាបន្តទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ក៏បានបង្ហាញពីក្ដីកង្វល់ និងផ្តល់ជាអនុសាសន៍មួយចំនួនផងដែរ ដែលសុទ្ធតែជាអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលបាន និងកំពុងអនុវត្ត ដូចខាងក្រោម៖
* ការទប់ស្កាត់នូវការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត និងព័ត៌មានក្លែងក្លាយពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩
* ការរៀបចំ និងការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់មួយចំនួន ដោយមានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ និងស្របតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ មានដូចជា ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពី ការបង្កើតស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្ស ជាតិជាដើម។
លោកស្រីក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកស្រីរីកវាយនឹងចូលរួមផ្តល់យោបល់លើការរៀបចំ និងវិសោធនកម្មច្បាប់ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងនោះ។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ក៏បានបញ្ជាក់ថា ដើម្បីចូលរួមចំណែកផ្តល់នូវព័ត៌មានឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតាមប្រធានបទដែល លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត បានលើកឡើងដូចខាងក្រោម៖
ទី១៖ ការងាសិទ្ធិមនុស្ស និងយន្តការនៃការស៊ើបអង្កេតដោះស្រាយ ពាក្យបណ្តឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស៖ គ.ស.ម.ក. បានធ្វើបទបង្ហាញជូន លោកស្រី រ៉ូណា ស៊ុត នូវវឌ្ឍនភាពនៃការងាររបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សជូនអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចខាងក្រោម៖
* ឯកសារគោលរួមសម្រាប់របាយការណ៍នីមួយៗ (Commes Core Document) ក្រុមការងារបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងបញ្ចប់រួចហើយ ដោយរង់ចាំការពិនិត្យសម្រេចចុងក្រោយពីអន្តរក្រសួងពាក់ព័ន្ធរួចនឹងបញ្ជូនទៅ អ.ស.ប តែម្តង។
* របាយការណ៍សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ៖ បានដាក់ជូនគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស អ.ស.ប នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ហើយគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជានឹងដឹកក្រុមការងារអន្តរក្រសួង ទៅការពាររបាយការណ៍នេះ នៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស អ.ស.ប នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។
* របាយការណ៍សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌៖ បានបញ្ជូនទៅក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ជូនបន្តទៅ អ.ស.ប. កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ។
* របាយការណ៍ស្ដីពីការលុបបំបាត់រាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងពូជសាសន៍ បានបញ្ជូនទៅ អ.ស.ប ឆ្នាំ២០១៧ និងបានទៅការពារ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។
* របាយការណ៍ស្ដីពីការការពារជនគ្រប់រូបពីការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ៖ ក្រុមការងារផ្ទៃក្នុង បានបញ្ចប់នូវសេចក្ដីព្រាងដំបូង និងត្រៀមដាក់ ពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។
* របាយការណ៍ពិនិត្យជាសកលតាមកាលកំណត់ UPR បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយអនុសាសន៍ ដែលបានទទួលយកដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដើម្បីអនុវត្ត និងគ្រោងរៀបចំកិច្ចប្រជុំដើម្បីត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តអនុសាសន៍ទាំងនោះក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ក្រោយស្ថានភាពកូវីដ-១៩ធូរស្រាល។
* ចំពោះរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ដែលស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រសួង ស្ថាប័នដទៃទៀត គ.ស.ម.ក. បានធ្វើការទាក់ទង និងសម្របសម្រួលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័នទាំងនោះ ដើម្បីបញ្ចប់ឱ្យបានទាន់ពេល។
គ.ស.ម.ក. តែងចុះធ្វើការស៊ើបអង្កេតស្រាវជ្រាវជាប្រចាំ និងត្រួតពិនិត្យករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅតាមពន្ធនាគារ មណ្ឌលអប់រំកែប្រែ កន្លែងឃុំឃាំង និងមណ្ឌលស្តារនីតិសម្បទា ដោយសហការជាមួយអាជ្ញាធរ មានសមត្ថកិច្ច និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដើម្បីជំរុញឱ្យមានការដោះស្រាយស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ។
គ.ស.ម.ក. ក៏បានបង្ហាញនូវលទ្ធផលនៃការដោះស្រាយប្រកបដោយភាពជោគជ័យនៃករណីរលោភសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួន ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង នៅដើមឆ្នាំ២០២០នេះ ជនដៃដល់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការ ដើម្បីទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់។
ពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តការនៃការទទួល និងដោះស្រាយបណ្ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស មានក្រុមការងារចុះស៊ើបអង្កេតផ្ទាល់ដល់ទីកន្លែង ហើយក៏មានការចូលរួមផងដែរពីក្រុមអ្នកច្បាប់ និងមេធាវីស្ម័គ្រចិត្ត ដើម្បីផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដល់ពលរដ្ឋ រួមមាន ការប្រឹក្សាច្បាប់ ការសម្រុះសម្រួលវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងការការពារក្ដីនៅសវនាការ។
ទី២៖ វិធានការឆ្លើយតបនឹងជំងឺកូវីដ-១៩៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានយកចិត្តទុកដាក់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹង ការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយបានដាក់ចេញជាវិធានការបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការចម្លងដែលមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សម្រាប់បង្ការជាសាធារណៈ ការគ្រប់គ្រង ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលដោយមិនគិតពីជាតិសាសន៍ សាសនា និងនិន្នាការនយោបាយឡើយ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះជនក្រីក្រ និងជនងាយរងគ្រោះ។ សិទ្ធិរស់រានមានជីវិតត្រូវបានផ្តល់ជាអាទិភាព សិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន តាមរយៈនៃការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយវាជរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញនូវកញ្ចប់ថវិកាជូនប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ពីឥទ្ធិពលកូវីដ-១៩ ដែលជាការធានា ដល់សិទ្ធិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ទី៣៖ សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ការជួបជុំ និងសមាគម៖ កម្ពុជាគោរពនូវសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ និងមិនមានការរឹតដ្បិតសិទ្ធិសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ និងការជួបជុំទេ មានតែវិធានការច្បាប់ចំពោះអ្នកដែលបញ្ចេញមតិ និងជួបជុំដោយបំពានច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ។
សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសិទ្ធិទទួលព័ត៌មានក្រុមការងារបច្ចេកទេសបានបញ្ចប់រួចរាល់ហើយ នឹងដាក់ជូនគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអនុម័តក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងលំហរសង្គមស៊ីវិល រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតក្រុមការងាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសម្របសម្រួលដោះស្រាយសំណើរ និងសំណូមពរ របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា ដែលកើតឡើងជាយថាហេតុ។ យន្តការក្រុមការងារ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលបង្កើតឡើង ដើម្បីសម្របសម្រួលដោះស្រាយសំណើរ និងសំណូមពររបស់អង្គការសង្គម ស៊ីវិល ហើយក្រសួងមហាផ្ទៃ បានពិនិត្យឃើញជារួមថាការធ្វើសកម្មភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល នៅតាមមូលដ្ឋានមានភាពល្អប្រសើរ ជាធម្មតាដោយ មិនមានការរឹតដ្បិតឡើយ។
ក្រុមការងារក៏បាននឹងកំពុងធ្វើការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល អំពីការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពី ការបង្កើតសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។
និងទី៤៖ ការត្រួតពិនិត្យលើលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត និងវឌ្ឍនភាពនៃការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌៖ ក្រសួងយុត្តិធម៌ កំពុងធ្វើការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ នូវបទដ្ឋានគតិយុត្តដែលកំពុងអនុវត្ត និងរៀបចំបទដ្ឋានគតិយុត្តថ្មីមួយចំនួន ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងវិស័យយុត្តិធម៌ ដើម្បីឱ្យស្របតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ និងឆ្លើយតបតាមបរិបទសង្គមរបស់កម្ពុជា និងសេចក្ដីត្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ក្រសួងយុត្តិធម៌ ក៏បានបង្ហាញនូវយន្តការនៃការអនុវត្តយុទ្ធនាការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿង នៅតាមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត ក្នុងគោលដៅបង្កើនប្រសិទ្ធភាព នៃសេវាយុត្តិធម៌ បង្កើនសមត្ថភាពរបស់តុលាការ ក្នុងការដោះស្រាយសំណុំរឿងក្ដី បានឆាប់រហ័យ ប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ និងរួមចំណែកក្នុងការដោះស្រាយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារផងដែរ៕