មន្ត្រី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ ព្រមាន​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ

ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​ក្នុង​ខួប​ទី​ ២៤ ​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ពី​ម្សិលមិញ។ ហេង ជីវ័ន



and
ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍

ភ្នំពេញៈ សមាជិក​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​ម្នាក់ កាលពី​ម្សិលមិញ​បាន​ព្រមាន​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​បកស្រាយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដោយ​លើក​ឡើង​ថា​ចំណាត់ការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​ទៅ​លើ​អ្នក​ដែល​បកស្រាយ​ជ្រុល​ពេក​ខណៈ​អ្នក​ច្បាប់​ថា​គេ​កម្រ​ឃើញ​ស្ថាប័ន​កំពូល​នេះ​ប្រឆាំង​ប្រយោជន៍​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​។

លោក អ៊ុត ឈន សមាជិក និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​ក្នុង​ខួប​ទី​ ២៤ ​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ពី​ម្សិលមិញ​ថា​៖ «​ប្រសិន​បើ​គាត់​ធ្វើ​អ្វី​រំលោភ​គឺ​ច្បាប់​ជា​អ្នក​សម្រេច លោក​ឯង​ដឹង​ហើយ​ច្បាប់​ជា​អ្នក​សម្រេច លោក​ឯង​ដឹង​ហើយ ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ​គេ​​ថា​ម៉េច​? យើង​រំលោភ​លើ​គេ​។ ឧទាហរណ៍ អ្នក​ណា​រករឿង​មួយ​ជេរ​គេ​ទៅ​​ស្មាន​លោក​ឯង​សប្បាយ​ចិត្ត​។ យើង​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ​»​។

លោក​បាន​បន្ត​ថា​៖ «​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​ដឹង​ថា​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ហ្នឹង​កម្រិត​ណា តើ​ត្រូវ​ឲ្យ​អ្នក​នោះ​សង​ការ​ខូចខាត​របស់​លោក​ឯង​ប៉ុន​ណា​នោះ​គឺ​តុលាការ​ជា​អ្នក​សម្រេច​»​។

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រារព្ធ​ពិធី​កាលពី​ម្សិលមិញ​បាន​សរសើរ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ខណៈ​ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ផ្លូវ​ច្បាប់​បាន​រិះគន់​ស្ថាប័ន​នេះ​ថា​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​។

អ្នក​វិភាគ​ច្បាប់​លោក សុក សំអឿន បាន​ថ្លែង​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ​កម្រ​ប្រឆាំង​នឹង​អត្ថប្រយោជន៍​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ណាស់ មួយ​ភាគ​ធំ​គឺ​ដោយសារ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​គ្រប់គ្រង​សភា និង​តុលាការ​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ លោក អ៊ឹម ឈុនលឹម បាន​ថ្លែង​ថា​៖ «​ក្នុង​រយៈពេល​ ២៤ ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​ឲ្យ​ប្រើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ស្ថាប័ន​ជាតិ​នានា​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បាន​ខិតខំ​បំពេញ​តួនាទី​ភារកិច្ច​របស់​ខ្លួន​សម្រេច​បាន​សមិទ្ធផល​ដ៏ធំធេង​ទាំង​លើ​ការងារ​កសាង​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត​ទាំង​លើ​ការ​អនុវត្ត​យុទ្ធសាស្ត្រ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​តាម​ជំនាញ​របស់​ស្ថាប័ន​នីមួយៗ​។

បើ​តាម​លោក​ អ៊ឹម ឈុនលឹម ក្នុង​ដំណើរការ​កសាង និង​អនុវត្ត​ច្បាប់ អនុលោម​តាម​ស្មារតី​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​កម្ពុជា​កំពុង​ទទួល​បាន​ផ្លែផ្កា និង​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​មុខ​ឥត​ឈប់ឈរ​។

យ៉ាង​ណា​ក្ដី បើ​តាម​លោក សុក សំអឿន សេចក្តី​សម្រេច​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រិះគន់​បំផុត​គឺ​សេចក្តី​សម្រេច​ឆ្នាំ​ ២០០៤ ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​រដ្ឋសភា​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជាមួយ​សំឡេង​ភាគច្រើន​ដាច់ខាត​ បន្ទាប់ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​។ លោក​ថា​៖ «​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ការពារ​ភាព​​រឹងមាំ​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​»​។

ចាប់​តាំងពី​ពេល​នោះ​មក​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​បាន​ធ្វើ​សេចក្តីសម្រេច​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ចម្រូងចម្រាស​។ កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ផ្តល់​ភ្លើង​ខៀវ​ដល់​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ ៣ ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ចម្រូងចម្រាស ដែល​ក្រុម​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ថ្លែង​ថា​ជា​ការ​ពង្រឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​តុលាការ​។ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ដ៏ចម្រូង​ចម្រាស​ដែល​ផ្តល់​អំណាច​ទូលំទូលាយ​ដល់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​ការ​រំលាយ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​ការ​រំលោភ​បំពាន​មួយ​ចំនួន​រួមទាំង​ការ​មិន​រក្សា​ភាព​អព្យាក្រឹត​ផ្នែក​នយោបាយ​។

កាលពី​ខែ​មីនា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ​ក៏​បាន​សម្រេច​គាំទ្រ​ច្បាប់​មួយ​ដែល​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​ព្យួរ​ ឬ​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​មាន​អ្នក​ដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ជាប់ទោស ខណៈ​មជ្ឈដ្ឋាន​ជាច្រើន​គិត​ថា​មាន​គោលដៅ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​​ជាតិ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​ ២០១៨​។

នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​មួយ​កាលពី​ម្សិលមិញ​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន លោក ប៉ែន បញ្ញា បាន​ការពារ​ច្បាប់​ចម្រូង​ចម្រាស​ថ្មីៗ​នេះ និង​បាន​ថ្លែង​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ជួយ​កម្ពុជា​ឲ្យ​រីកចម្រើន​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក «​ការ​អនុវត្ត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស​» ​ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។

លោក អ៊ុត ឈន ដែល​ជា​អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ក៏​បាន​ថ្លែង​ការពារ​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​ផង​ដែរ​ថា​ជា​ស្ថាប័ន​ «​ឯករាជ្យ និង​អព្យាក្រឹត​»​។

នៅ​ពេល​សួរ​ថា តើ​ការ​ចាប់​ខ្លួន​លោក កឹម សុខា ជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឬ​អត់​ដោយសារ​លោក កឹម សុខា មាន​អភ័យ​ឯកសិទ្ធិ​សភា លោក ឈន បាន​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​មិន​អាច​បកស្រាយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បាន​ទេ លុះត្រា​តែ​ទទួល​សំណើ​ផ្លូវការ​ឲ្យ​បកស្រាយ​។

លោក ឌុច ពិសិដ្ឋ នាយក​ផ្នែក​តស៊ូ​មតិ​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា បាន​សរសើរ​សេចក្តី​សម្រេច​មួយ​ចំនួន​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ស្តីពី​បណ្ដឹង​ការ​បោះឆ្នោត និង​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែ​លោក​ថ្លែង​ថា​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​រំខាន ដោយសារ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ និង​ច្បាប់​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​។

លោក​ថ្លែង​តាម​អ៊ីមែល​ថា​៖ «​ក្រុម​​ប្រឹក្សា​នេះ​អាច​កែលម្អ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​ដោយ​ផ្លាស់ប្តូរ​ចំពោះ​អាណត្តិ​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​ដើម្បី​បង្កើន​ភាព​សកម្ម​របស់​ខ្លួន និង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​ធ្វើ​ការងារ​លើ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ផ្ទាល់​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ការពារ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​»​។

លោក Phil Robertson អនុប្រធាន​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​អាស៊ី បាន​ថ្លែង​តាម​អ៊ីមែល​ដែរ​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នេះ​ «​បរាជ័យ​» ​ក្នុង​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​ការពារ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ក្នុង​រយៈកាល​ ២៤ ​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​។

លោក Phil Robertson បន្ត​ថា​ការ​ការពារ​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ «​កើត​មាន​តែ​នៅ​លើ​ក្រដាស ប៉ុន្តែ​មិនមែន​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នោះ​ទេ​»៕ PS


Contact authors: បែន សុខហ៊ាន and Daphne Chen

What Next?

Recent Articles

2 Responses to "មន្ត្រី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ ព្រមាន​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ"

  1. ដំរីក៏ខ្វាក់ទ្រម៉ាក់ក៏ឆ្គួត says:

    ពួកទប់ជើងគ្រែ។

  2. people says:

    These groups are veitcong dogs ‘ they don’t do any job properly’ they only serve veitcong and veitcong mafia dictator’. Alot of problem but theses veitcong dogs never solve or concern about the people tears ‘and they just suck the money from state and do nothing top help nation or khmer people ‘ they wait to followed veitcong mafia dictator ‘ What veitcong dogs. GOD bless all cambodian people