ដោយ ហេង រស្មី
2019-05-22
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
ប៉ាយសម្គាល់ទីតាំងការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា (UNOHCHR-Cambodia banner) នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ RFA
ឧត្ដមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សបារម្ភពីស្ថានភាពនយោបាយ
តំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សសម្ដែងក្ដីព្រួយបារម្ភអំពីការវិវត្តស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីអតីតមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាច្រើនរូប ត្រូវបានកោះហៅទៅសាកសួររឿងប្រឆាំងសាលដីកាតុលាការកំពូល។ របបលោក ហ៊ុន សែន ថា នេះជាការអនុវត្តច្បាប់ មិនមែនជាការគំរាមកំហែងនោះឡើយ។
ការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា (OHCHR Cambodia) ថ្លែងនៅថ្ងៃទី២១ ឧសភា តាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក (Facebook) ថា ការិយាល័យនេះ កំពុងតាមដានដោយមានកង្វល់អំពីស្ថានភាពរបស់អតីតមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានកោះហៅ ឬឃុំខ្លួន ដោយសមត្ថកិច្ច ឬតុលាការ។ ការិយាល័យនេះ ជំរុញឱ្យរបបក្រុងភ្នំពេញអនុវត្តតាមអនុសាសន៍របស់អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ដែលចង់ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ផ្លាស់ប្ដូរទៅរកវប្បធម៌នយោបាយមួយ ដែលផ្ដោតលើបញ្ហា ជាជាងការផ្ដោតលើបុគ្គល។
ការិយាល័យតំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនេះ ក៏បានដាស់តឿនរបបក្រុងភ្នំពេញទៀតថា កិច្ចគាំពារតាមផ្លូវច្បាប់លើសេរីភាពបញ្ចេញមតិនឹងជួយឱ្យកម្ពុជាជោគជ័យលើបញ្ហាប្រឈមទាំងឡាយនៃស្ថានភាពនយោបាយបច្ចុប្បន្ន សម្រាប់ជាផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងមូល។
ការបញ្ចេញសារដ៏កម្ររបស់ការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការ និងអាជ្ញាធររបបលោក ហ៊ុន សែន បានកោះហៅមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងជាបន្តបន្ទាប់ ឱ្យចូលខ្លួនទៅឆ្លើយបំភ្លឺ ដោយសង្ស័យថា ពួកគេបានបំពានសាលដីកាតុលាការកំពូលរឿងរំលាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយក៏មានមន្ត្រីបក្សនេះមួយចំនួនផងដែរ ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរសម្រេចឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ។
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែងថា ការលើកឡើងនេះ គឺជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែលោកថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមិនធ្វើតាមស្ថាប័នណាមួយឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា ចំណាត់ការលើអតីតមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនេះ មិនមែនជាការបំភិតបំភ័យឡើយ ផ្ទុយទៅវិញនេះជាការស្វែងរកការពិត ព្រោះពួកគេទាំងនោះធ្លាប់បង្ហាញជំហរមិនអនុវត្តតាមសាលដីកាតុលាការកំពូល៖ «កម្ពុជា គឺជាប្រទេសឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យ។ គ្មានបុគ្គលណា គ្មានអង្គការណាមកឈ្លានពាន ឬបង្កឧបសគ្គក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់មហាជននោះទេ»។
គិតត្រឹមពេលនេះ មន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅមូលដ្ឋានជាង ១០០នាក់ហើយ ដែលត្រូវបានកោះហៅទៅសួរនាំ បន្ទាប់ពីពួកគេបានជួបជុំគ្នាហូបអាហារសាមគ្គី និងបង្ហាញជំហរគាំទ្រការវិលត្រឡប់ចូលកម្ពុជាវិញរបស់ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី។
នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការ លីកាដូ លោក អំ សំអាត ទទួលស្គាល់ថា ការកោះហៅមកសាកសួរ គឺជាការអនុវត្តតាមនីតិវិធីរបស់តុលាការ ឬអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ក៏ប៉ុន្តែលោកយល់ថា ដើមហេតុនៃការកោះហៅនេះ គឺជារឿងនយោបាយច្រើនជាងរឿងផ្លូវច្បាប់។ លោកបន្តថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនេះ គួរតែត្រូវបានបញ្ចប់ ដើម្បីកុំឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ចូលកាន់តែជ្រៅក្នុងបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកបន្ថែមថា ក្ដីបារម្ភរបស់តំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនេះ គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ៖ «មិនអាចថា អ្វីក៏ជាអធិបតេយ្យ អ្វីក៏គេរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពនោះទេ ពីព្រោះត្រូវគិត កម្ពុជាយើងក៏ជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ សមាជិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស។ អ៊ីចឹងនៅពេលដែលគេមើលឃើញថា កម្ពុជាមានការខ្វះខាតទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សហ្នឹង គេនឹងផ្ដល់ជាអនុសាសន៍ ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាយើងហ្នឹងមានការកែលម្អ»។
ចាប់តាំងពីពេលដែលប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី បានប្រកាសអំពីគម្រោងវិលចូលស្រុកវិញ របបក្រុងភ្នំពេញបានបង្កើនការវាយបង្ក្រាបកាន់តែខ្លាំងទៅលើមន្ត្រី និងអ្នកគាំទ្របក្សប្រឆាំង។ ចំណាត់ការទាំងនោះ មានជាអាទិ ការយាយីរំខាន ការចាប់ខ្លួនដោយមិនស្របច្បាប់ ការវាយប្រហារលើរូបរាងកាយ និងមានករណីធ្វើទារុណកម្ម និងឃាតកម្មទៀតផង ដែលរឿងរ៉ាវទាំងនេះបានកើតឡើង ក្រោយពេលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញជាសាធារណៈអំពីបំណង “វាយកម្ទេច” គណបក្សប្រឆាំង។
អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត បានគូសបញ្ជាក់ថា ចំណាត់ការបែបនេះ នឹងមិនអាចនាំទៅរកការពង្រឹងសិទ្ធិនយោបាយ និងលំហប្រជាធិបតេយ្យ ដូចអ្វីដែលរបបលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានអះអាងនោះឡើយ។ អ្នកស្រី និងអ្នកជំនាញខាងសិទ្ធិមនុស្សដទៃទៀត សុទ្ធតែទទូចឱ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន បញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញបែបនេះជាបន្ទាន់ និងប្រឹងប្រែងស្ដារប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
រឿងអាស្រូវនៅអូទ្រីស៖ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អំពាវនាវឱ្យ EU ប្រឆាំងនឹងអ្នកនយោបាយ «លក់ក្បាលឱ្យបរទេស» ខណៈនៅកម្ពុជាក៏មានអ្នកនយោបាយឃុបឃិតជាមួយបរទេសក្បត់កម្ពុជាដែរ
(ក្រូអាត)៖ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អាន់ជែលឡា មឺគែល កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ទី១៨ ខែឧសភា កន្លងទៅបាន អំពាវនាវឱ្យអ្នកនយោបាយអឺរ៉ុបទាំងអស់ ប្រកាន់ជំហរប្រឆាំងនឹងអ្នកនយោបាយស្ដាំនិយមជ្រុលមួយចំនួនដែល «សុខចិត្តលក់ក្បាល» និងបម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យបរទេស។
ការកត់សម្គាល់ខាងលើរបស់លោកស្រី មឺគែល ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានរឿងអាស្រួវមួយផ្ទុះឡើងនៅក្នុងប្រទេស អូទ្រីស ដោយមានការចោទប្រកាន់ថា អនុអធិការបតីអូទ្រីស លោក Heinz-Christian Strache បានសន្យាផ្ដល់ កិច្ចសន្យាលើគម្រោងនានារបស់រដ្ឋជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដែលគេជឿជាក់ថា ជាក្មួយស្រីរបស់មហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីម្នាក់ ជាថ្នូរ នឹងការទទួលបានជំនួយពីទីក្រុងម៉ូស្គូ ដើម្បីអាចទទួលបានជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ។
ជុំវិញរឿងអាស្រូវនេះដែរ លោកស្រី មឺគែល បានលើកឡើងនៅក្នុងសន្និសីទមួយនៅក្នុងទីក្រុង Zagreb ប្រទេស ក្រូអាត កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា កន្លងទៅដូច្នេះថា៖ «យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវតែប្ដេជ្ញាចិត្តប្រឆាំងនឹងរាល់ អ្នកនយោបាយរបស់អឺរ៉ុបទាំងឡាយណាដែលសុខចិត្តលក់ក្បាល និងបម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យបរទេស…គំនិតជាតិនិយម ជ្រុលគឺជាសត្រូវរបស់អឺរ៉ុប ហើយយើងត្រូវតែប្រាកដចំពោះបញ្ហាទាំងនេះ មុនការបោះឆ្នោតមកដល់»។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្ដាហ៍មុន សារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ស៊ីដដឺតជេ ហ្សៃតាំង (Süddeutsche Zeitung) និង ស្ពីជែល (Spiegel) បានចេញផ្សាយនូវវីដេអូដ៏អាស្រូវមួយពាក់ព័ន្ធនឹង អនុអធិការបតីអូទ្រីស និងជាប្រធានគណបក្ស FPÖ លោក ហេនស៍ គ្រីស្ទាន ស្ត្រាច (Heinz-Christian Strache)។
វីដេអូរបស់លោក Strache ត្រូវថតនៅឯផ្ទះលំហែមួយក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍ អ៊ីលប៊ីហ្សា (Ibiza) ក្នុងប្រទេស អេស្ប៉ាញ កាលពីរដូវក្ដៅឆ្នាំ២០១៧ កន្លងទៅ។ នៅក្នុងវីដេអូនេះបានបង្ហាញពីលោក Strache និងមន្ត្រីបក្ស FPÖ ម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ចូហាន់ ហ្គូដិននឹស (Johann Gudenus) បានជជែកជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដែលគេជឿជាក់ថា ជាក្មួយស្រីរបស់មហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីម្នាក់។
បន្ថែមពីលើនេះក្នុងវីដេអូនោះទៀតសោត ស្រ្តីដែលជាក្មួយមហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីរូបនេះបានប្រាប់អ្នកទាំងពីរថា នាងមានគម្រោងវិនិយោគប្រាក់ ២៥០លានអឺរ៉ូ នៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីស ព្រមទាំងទិញភាគហ៊ុនសារព័ត៌មាន អូទ្រីសដ៏ធំឈ្មោះ ក្រូណិន ហ្សៃថាំង (Kronen Zeitung) ដើម្បីជួយផ្សព្វផ្សាយពីសកម្មភាពល្អៗរបស់គណបក្ស FPÖ ត្រៀមសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ។
ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ការសន្យារបស់ក្មួយស្រីមហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីទាំងនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាគឺជាការ ដោះដូរដើម្បីទទួលបាន កិច្ចសន្យាវិនិយោគនានាពីរដ្ឋាភិបាលអូទ្រីស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះពួកគេក៏បានជជែកគ្នា ផងដែរថា តើត្រូវធ្វើយ៉ាងដូចម្ដេចទើបអាច បិទបាំងអំណោយខុសច្បាប់ដែលស្រ្តីរូបនេះចង់ប្រើប្រាស់ ក្នុងគោលបំណង កែទម្រង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីសតាមរយៈផែនការរបស់លោក Strache។
ដោយឡែក ក្រោយរឿងអាស្រូវនេះផ្ទុះឡើង រដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់មកពីគណបក្ស Freedom Party (FPÖ) រួមទាំង លោក Strache បានសម្រេចចិត្តលាលែងចេញពីតំណែងទាំងអស់គ្នា ហើយការលាលែងពីតំណែងជាកញ្ចប់នេះ បាន នាំទៅរកការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះរវាងគណបក្ស Freedom Party (FPÖ) និងគណបក្ស Austrian People’s Party របស់អធិបការបតីអូទ្រីស លោក សេបាស្ទាន ឃើស (Sebastian Kurz) ដែលបានអំពាវនាវ ឱ្យមានការបោះឆ្នោតមុនអណត្តិមួយនៅខែកញ្ញាខាងមុខ។
សូមជំរាបថា នេះគ្រាន់តែការបែកធ្លាយវីដេអូដែលគេលួចថតបានដោយ សម្ងាត់និងនិយាយត្រឹមតែការពឹងពាក់បរទេសឲ្យជួយជ្រោមជ្រែង ឲ្យខ្លួនឈ្នះឆ្នោតជាថ្នូរនឹងការបើកឲ្យបរទេសនោះ បោះទុនរកស៊ីនៅក្នុងស្រុកផង ក៏ធ្វើឲ្យរំជើបរំជួលពេញពិភពអឺរ៉ុបយ៉ាងខ្លាំង ដោយអ្នកខ្លះចាត់ទុកថា ជាព្យុះកំណាចកំពុងបោកបក់លើប្រទេសអូទ្រីស និងអឺរ៉ុបទាំងមូល។
ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឲ្យសោកស្តាយនិងហួសចិត្តបំផុតនោះគឺ នៅពេលដែលរឿងកើតនៅកម្ពុជា ដូចករណីលោក កឹម សុខា ប្រកាសក្តែងៗថា បានឃុបឃិតជាមួយបរទេសដើម្បីផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា បែរជាសហភាពអឺរ៉ុបខំការពារអ្នកប្រព្រឹត្តរឿងអាស្រូវដែលមានចារឹកជាការក្បត់ជាតិ ដ៏ធំនេះ ហើយងាកមកដាក់កំហុសលើរដ្ឋាភិបាលដែលគ្រាន់តែចាត់វិធានការដើម្បីការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងអធិបតេយ្យភាពជាតិខ្លួនទៅវិញ?៕