ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-07-31
RFA

សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកកិច្ចការពិភពលោកនៃមហាវិទ្យាល័យ Occidental College នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក បណ្ឌិត អៀ សុផល (RFA)
អ្នកវិភាគគោលនយោបាយ ថា កម្ពុជានឹងជួបវិបត្តិធំ បើរងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិមែននោះ ព្រោះផលប៉ះពាល់ នឹងកើតមានលើគ្រប់វិស័យ។ ប្រតិកម្មរបស់អ្នកវិភាគនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមន្ត្រីធនាគារជាតិ និងលោក ហ៊ុន សែន អួតអំពីភាពធន់នឹងទណ្ឌកម្មណាមួយ។
អ្នកវិភាគគោលនយោបាយលោក បណ្ឌិត អៀ សុផល ប្រាប់អាស៊ីសេរីតាមសារអេឡិចត្រូនិកថា នៅពេលដែលទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ ចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅកម្ពុជា ដូចជាការព្យួរប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ជាដើម ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើន នឹងបាត់បង់ការងារធ្វើ បាត់បង់ប្រាក់ចំណូល និងប៉ះពាល់ដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល។
បណ្ឌិត អៀ សុផល សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកកិច្ចការពិភពលោក នៃមហាវិទ្យាល័យ Occidental College នៃរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាថា ពេលប្រទេសរងទណ្ឌកម្ម កុំថាឡើយទុនបម្រុងអន្តរជាតិ ឬប្រាក់ចំណូលរដ្ឋ ដែលមន្ត្រីធនាគារជាតិ និង លោក ហ៊ុន សែន អួតថា មានអាចទប់ទល់បានរាប់ខែ ឬ រហូតដល់ជាងមួយឆ្នាំនោះ គឺវានឹងរីងស្ងួតហួតអស់មួយរំពេច។ ចំណែកឯវិនិយោគិន នឹងដកសេចក្ដីទុកចិត្ត ពីវិស័យវិនិយោគនៅទូទាំងប្រទេស។ ដែលប្រការនេះ នឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដល់ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។
ប្រតិកម្មរបស់អ្នកវិភាគគោលនយោបាយរូបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីលោក ហ៊ុន សែន ចចេសមិនព្រមស្ដារប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ តែបែរជាខឹងសម្បានឹងអ្នកណា ដែលហ៊ានថា របបលោកនឹងជួបវិបត្តិ បើរងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ។ លោក ហ៊ុន សែន និយាយអួតអាងថារបបលោក មិនខ្វះលុយ ដើម្បីបើកប្រាក់ខែ ឱ្យមន្ត្រីរាជការបានមួយរយៈនោះដែរ៖ «ផ្តាំទៅ! អញសុំផ្តាំ! បើទោះបីគ្មានប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ក៏ ហ៊ុន សែន មានលទ្ធភាពបើកប្រាក់ខែ លើសពីមួយឆ្នាំ សុំប្រាប់ឱ្យហើយ! ដល់ពេលនេះ ខ្ញុំនិយាយឱ្យអ្នកឯងបានភ្លឺភ្នែក! មួយខែយើងចាយប្រមាណជា ៣០០ លានដុល្លារទេ តែប្រាក់ចំណូលរបស់យើង មានលើសពី ៤០០ លានដុល្លារក្នុងមួយខែ! អ្ហែងត្រូវចាំ!»។
ទោះបីលោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា ប្រាក់ចំណូលមានលើសពី ៤០០លានដុល្លារ ក្នុងមួយខែ យ៉ាងណាក្តី បើតាមរបាយការណ៍បូកសរុបលទ្ធផលប្រមូលចំណូលពន្ធរយៈពេល ៥ ខែដំបូង ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែ មិថុនា បញ្ជាក់ថា ពន្ធសរុបប្រមូលបានតែជាង ១ ៣០០ (១ ៣៣៥,៨៥) លានដុល្លារអាមេរិក ឬ ជាង ២៦០ លានដុល្លារ (២៦៧,១១ លានដុល្លារ) ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយខែ។ បើតាមការអះអាង របស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលថា ចាយតែប្រមាណ ៣០០ លានដុល្លារក្នុងមួយខែ សម្រាប់បើកប្រាក់ខែ ក៏ឃើញថា ប្រាក់ចំណូលប៉ុណ្ណេះ មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ នេះមិនទាន់គិតការចំណាយលើសេវាសាធារណៈផ្សេងៗទៀត នៅឡើយផង។
បើតាមប្រាក់ចំណូល ដែលរាយការណ៍ដោយអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ នេះ កម្ពុជាអាចនឹងប្រមូលពន្ធសរុបបានប្រមាណ ៣ ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែ ថវិកាសរុបដែលរដ្ឋាភិបាល ត្រូវការសម្រាប់ការចំណាយប្រចាំឆ្នាំ ២០១៩ នេះ គឺមានដល់ជិត ៧ លានដុល្លារឯណោះ។
ស្របពេល ដែលលោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា របបនេះអាចមានប្រាក់គ្រប់ល្មម ដើម្បីបើកប្រាក់ខែមន្ត្រីរាជការ រហូតដល់ជាងមួយឆ្នាំ ទោះរងទណ្ឌកម្មពីអន្តរជាតិ ក៏អគ្គនាយកបច្ចេកទេសធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាអ្នកស្រី ជា សិរី ឯណោះ ត្រូវបានសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកដកស្រង់សម្ដី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែ កក្កដា ដោយអះអាងថា កម្ពុជា អាចធន់នឹងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិបានជិត ៥ ខែ (៤,៩ ខែ)ដែរ ដោយសារតែធនាគារជាតិ មានទុនបម្រុងអន្តរជាតិរហូតដល់ ១១,១ ប៊ីលានដុល្លារ៖ «ប្រទេសមួយគួរតែមានលុយខ្លួនឯង ដើម្បីយកទៅទិញទំនិញ ដែលយើងត្រូវការចាំបាច់ឱ្យបានបីខែ ព្រោះយើងគិត ថា រយៈពេលបីខែហ្នឹង ជារយៈពេលសមរម្យមួយដែល អាជ្ញាធរអាចពិភាក្សា រកដំណោះស្រាយអ្វីផ្សេងៗ»។
លោក អៀ សុផល ដែលជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ មានចំណងជើងថា «ការពឹងផ្អែកលើជំនួយនៅកម្ពុជា៖ តើជំនួយបរទេស ធ្វើឱ្យខ្សោយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យយ៉ាងដូចម្ដេច?» បន្តទៀតថា បើរបបលោក ហ៊ុន សែន ឆ្លាតវៃ គួរនាំគ្នាគិតលកលៃ រកច្រកដោះស្រាយបញ្ចៀសទណ្ឌកម្ម ដែលអាចចៀសវាងបាន ជាជាងនិយាយអំពីថា តើកម្ពុជាអាចរស់បានដល់ពេលណា បើរងទណ្ឌកម្មនោះ?
លោកបន្ថែមថា ទុនបម្រុងអន្តរជាតិ នេះប្រែប្រួលមិនទៀងទាត់ទេ ហើយផលប៉ះពាល់ពីទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិលើប្រទេសនីមួយៗ ក៏មិនដូចគ្នានោះដែរ។ ប្រទេសខ្លះ មានវិបត្តិធំ ក្រោយពីវិនិយោគិនបរទេស ដកទុនវិនិយោគ ស្របពេលដែលប្រទេសខ្លះទៀត ជួបវិបត្តិភ្លាមៗ ដោយការបាត់បង់ចំណូលនាំចេញជាដើម។
លោកបន្តថា ចុះបើទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ មានរយៈពេលយូរជាងអ្វី ដែលកម្ពុជាអាចស៊ូទ្រាំបាននោះ តើកម្ពុជាបានអ្វីពឹង? លោកព្រមានថា កម្ពុជាមិនអាចពឹងចិនបានយូរអង្វែងនោះឡើយ ដោយសារប្រទេសចិន ក៏មានបង្វេច ដែលត្រូវរែកពុនរបស់ខ្លួនដែរ ព្រោះចិនត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជួយកូរ៉េខាងជើងផង។ ដូច្នេះចិននឹងប្រលែងកម្ពុជាចោល ព្រោះសេដ្ឋកិច្ចចិន ក៏កំពុងធ្លាក់ចុះជាបណ្ដើរនោះដែរ។
សាររបស់លោក ហ៊ុន សែន និងមន្ត្រីរបបនេះ ក៏មិនអាចធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនស្ងប់ចិត្តនោះដែរ។ តំណាងសមាគមគ្រូបង្រៀន ថា អ្វីដែលលោក ហ៊ុន សែន និង មន្ត្រីរបបនេះ ថ្លែងសារនោះ គឺគ្រាន់តែជាការលួងចិត្តខ្លួនឯង និង អ្នកគាំទ្របក្សកាន់អំណាច កុំឱ្យអស់សង្ឃឹម និងអស់ទឹកចិត្ត ដោយសារតែរបបនេះ អស់ច្រកដើរតែប៉ុណ្ណោះឯង។
ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បន្ថែមថា បើលោក ហ៊ុន សែន អួតថា មានប្រាក់ច្រើនបម្រុងទុក ដូចការអះអាងមែន ចុះហេតុអ្វី មិនដំឡើងប្រាក់ខែ ឱ្យលោកគ្រូអ្នកគ្រូឱ្យបានសមរម្យ ព្រោះជីវភាពគ្រូបង្រៀនកំពុងលំបាកខ្លាំង។ អ្នកស្រីថា កុំថាឡើយមានលុយបើកបានមួយឆ្នាំ សូម្បីតែមានលុយបើកបានដប់ឆ្នាំ ក៏គង់តែវេទនាដែរ ព្រោះនៅពេលគេបិទសេដ្ឋកិច្ច គឺដូចបិទខ្យល់អុកស៊ីហ្សែន ធ្វើឱ្យថប់ដង្ហើមដល់គ្រូបង្រៀន និង កម្មករ ដែលនឹងនាំគ្នាត្រដរខ្យល់យ៉ាងលំបាក៖ «គឺខ្ញុំគិតថា ខ្វល់ខ្វាយខ្លាំងមែនទែន។ គ្រូបង្រៀន មិនឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ម្តេចនឹងបាន? បើពួកគាត់ជាស្ថាប័នមួយដែលធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិ បានរីកចម្រើន ធ្លាក់ទឹក ក៏ដោយសារតែការអប់រំដែរ បើការអប់រំធ្លាក់ដល់កម្រិតសូន្យហើយ ទោះបីជាមានលុយ ឬ មុខមាត់ប៉ុនណា ក៏ត្រូវតែធ្លាក់ដោយមិនបាច់គេច្រាននោះដែរ»។
អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បន្តថាដំណោះស្រាយដែលសមស្រប ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់ដល់ជាតិ គឺការស្តារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ដែលកម្ពុជាគួរតែអាចធ្វើបាន ដើម្បីបញ្ចៀសមហន្តរាយជាយថាហេតុនេះ៖ «ក្នុងនាមខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀន ខ្ញុំអត់ចង់ឱ្យមានចេតនាណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យជាតិខ្លួនឯង ធ្លាក់ទៅក្នុងគ្រោះដ៏សែនជ្រៅ ធ្វើឱ្យរាស្ត្រទឹកភ្នែក ធ្វើឱ្យរាស្ត្រវេទនានោះទេ។ ខ្ញុំចង់ឱ្យមានការចរចាមួយ ដើម្បីឱ្យភាគីទាំងសងខាងរស់ទាំងអស់គ្នា»។
ពេលវេលាសម្រាប់ស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់របបលោក ហ៊ុន សែន គឺកាន់តែខើចណាស់ទៅហើយ ក្រោយសហភាពអឺរ៉ុប នឹងបិទបញ្ចប់នីតិវិធីប្រាំមួយខែដំបូង ក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃស្ថានភាពកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១២ ខែ សីហា ខាងមុខនេះ មុននឹងសម្រេចព្យួរការអនុគ្រោះពន្ធពីកម្ពុជា។ ចំណែកឯសមាជិកសភាអាមេរិក ក៏កំពុងពន្លឿននីតិវិធីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ព្យួរការអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ ឬ GSP របស់អាមេរិកដែរ។
ដំណោះស្រាយបញ្ចៀសទណ្ឌកម្មជាយថាហេតុគឺ ដោះលែង និងទម្លាក់ចោលរាល់បទចោទប្រឆាំងប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក កឹម សុខា អនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បើកដំណើរការឡើងវិញ និងរៀបចំការបោះឆ្នោត ដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌៕
socheat So, [01.08.19 07:57]
ដើរតាមគំនឹត សម រង្ស៊ី ដើម្បីបំផ្លិចបំផ្លាញសន្តិភាព សម្រាប់ប្រទេសគឺជា
អំពើក្បត់ជាតិ
***
នៅពេលដែលខ្ញុំបាទជាអ្នកនិពន្ធសរសេរអត្ថបទនេះ គឺចង់ធ្វើការរំលឹកថា
សមរង្ស៊ីដែលជានិច្ចកាលចង់នាំបដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ចូលមកកម្ពុជា នោះគឺសម រង្ស៊ី បានប្តេជ្ញាចិត្តថា ដាច់ខាតសមរង្ស៊ីត្រូវតែត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ទោះបីជាសមរង្ស៊ីត្រូវប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួនក្តី។
នៅក្នុងដំណើរការនៃការប្រមូលទិន្ន័យដើម្បីគាំទ្រដល់ការបរំលឹកនេះ ដំបូងត្រូវផ្តោតជាសំខាន់លើការការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថាមានសារះសំខាន់យ៉ាងណា ដើម្បីបញ្ចៀសការបង្ហូរឈាមមួយ ដែលអាចនឹងកើតមាន ដោយសារតែការវិលត្រឡប់របស់សម រង្ស៊ី បើសិនជាគ្មានការលើកលែងទោសទេនោះ។
នៅក្នុងទិដ្ឋភាពចំពោះមុខ ចំណាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះសម រង្ស៊ី ដែលមានទោសជាប់ខ្លួន ហើយត្រូវប្រឈមមុខនឹងការចាប់ខ្លួនភ្លាម បើសិនជាគាត់វិល
ត្រឡប់មកវិញ ដោយគ្មានការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រ។
គណបក្សកាន់អំណាច សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានសម្រេចចិត្តក្នុងរឿងមួយនេះ ដោយ សម្តេចហ៊ុន សែន បានរំលូតការប៉ុនប៉ងរបស់សមរង្ស៊ីនៅក្នុងការនាំយកបដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ឬក៏បដិវត្តន៍ រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់ មកកាន់ប្រទេស
កម្ពុជា ដោយប្រើហ្វូងមនុស្ស ដើម្បីបះបោរ និងដណ្តើមអំណាចរួចហើយ ព្រោះថា ការលើកលែងទោសដល់សម រង្ស៊ី គឺជាការលះបង់ អំពីគោលការណ៍ច្បាប់ និងយុត្តិធម៌សង្គម។
អតីត គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនអាចចូលមកកាន់អំណាចបានឡើយ តាមរយ:ការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ។ ដូច្នេះ ការបះបោរ គឺជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចជួយពួកគេបាន បើសិនជាការវាយតម្លៃ របស់ខ្ញុំអ្នកនិពន្ធពិតជាត្រឹមត្រូវមែននោះ ។
សម រង្ស៊ី មានផែនការយូរមកហើយ នៅក្នុងការដឹកនាំប្រទេស តាមរយ:ការ
បះបោរ តាមលំនាំអ្វីដែលកើតមាន នៅប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលកំពុងតែជាប់ផុងនៅក្នុងវិបត្តិដោយសារតែការធ្វើបដិវត្តន៍ទាំងនោះ។
ហេតុអ្វីមានការវិភាគថា សម រង្ស៊ី ចង់ឲ្យមានការបះបោរ ដូចជា បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះនៅអារ៉ាប់ ?
ដោយពិនិត្យថយក្រោយ ទៅរកអតីតកាលប៉ុន្មានឆ្នាំមុន នៅពេលដែលប្រទេសទុយណេស៊ី បានផ្ទុះបដិវត្តន៍មួយ ដែលហៅថា បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ខែធ្នូឆ្នាំ២០១០ ហូតដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមករាឆ្នាំ២០១១ និង សកម្មភាពរបស់សម រង្ស៊ី ៧ខែក្រោយពេលនោះ គេនឹងអាចងាយគិតថា មេបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ដែលធ្លាប់ល្បីឈ្មោះ ជាដង្ខៅបាតុកម្ម គឺរង់ចាំតែពេលវេលាទុំជោរប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីឈានដល់ការបះបោរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនខ្វល់ថា នឹងមានការបង្ហូរឈាមមនុស្ស ឬយ៉ាងណាឡើយ ដើម្បីបុព្វហេតុអ្វីដែលក្រុមសម រង្ស៊ី ហៅថា
“ការផ្លាស់ប្តូរ”។
បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ បានផ្ទុះនៅប្រទេសទុយណេស៊ី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូឆ្នាំ២០១០ រហូតដល់ថ្ងៃទី ១៤ខែមករាឆ្នាំ២០១១ ដោយបង្ខំឲ្យប្រធានាធិបតី បេន អាលី បានលាលែងពីតំណែង។ ប៉ុន្តែរហូតមកទល់ពេលនេះ ទុយណេស៊ី ស្ថិតនៅក្នុងវិបត្តិនៅឡើយ។ ការបះបោរនោះ បានរាលដាលដល់ប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលផ្ទុះចេញជាអ្វីដែលគេហៅថា បដិវត្តន៍ រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់ ដែលនាំទៅដល់ការដួលរលំរបស់មេដឹកនាំប្រទេសអេហ្ស៊ីប លីប៊ី ស៊ីរី និង យេមែនផងដែរ។
នៅពេលមានការដួលរលំតៗគ្នាបែបនេះ សម រង្ស៊ី ចាប់ផ្តើមមានគំនិតចម្លងយកបដិវត្តន៍បែបនោះ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនខ្លាចអំពីផលលំបាកដែលបណ្តាលមកពីការបះបោរបែបនោះឡើយ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា
សម រង្ស៊ី បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសទុយណេស៊ី ដើម្បីរៀនសូត្រ និងដកពិសោធន៍ អំពីរបៀបដឹកនាំការបះបោរនៅប្រទេសនោះ។
មកដល់ប្រទេស មិនញញើត នឹងប្រកាសត្រង់ៗអំពីទស្សនកិច្ចរបស់គាត់នៅទីនោះ ហើយថែមទាំងបង្ហាញអំពីចេតនានៃការរៀបចំការបះបោរនៅកម្ពុជា តាមមេរៀនទស្សនកិច្ចដ៏កម្ររបស់សមរង្ស៊ីមួយនេះ ដែល នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១១ គណបក្សសម រង្ស៊ី បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលនិយាយ
ត្រង់ៗអំពីចេតនារៀបចំអ្វីដែលគេហៅថា “អំណាចប្រជាជន” ដោយចង់ឲ្យមានបដិវត្តន៍ តាមលំនាំបដិវត្តន៍ “រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់” កើតមាននៅកម្ពុជា ដែលកំពុងតែធ្វើដំណើរលើផ្លូវប្រជាធិបតេយ្យស្រាប់ហើយនោះ។
ជាមួយនឹងចំណងជើង សម រង្ស៊ី នៅប្រទេសទុយណេស៊ី ដើម្បីរៀបចំ អំណាចប្រជាជន នៅកម្ពុជា សេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលនោះរបស់ គណបក្សសម រង្ស៊ី បានឲ្យដឹងថា សមរង្ស៊ីអំពាវនាវឲ្យមានអ្វីដែលហៅថា សម្ព័ន្ធភាពប្រជាជន ដើម្បីផ្តួលរំលំមេដឹកនាំ ដែលកាន់អំណាចច្រើនទសវត្សរ៍។
សកម្មភាពថ្មីៗនាពេលនោះរបស់ សម រង្ស៊ី គឺបានព្យាយាមប្រមូលកម្លាំងគាំទ្រពីយុវជន សម្រាប់សុបិនមួយនេះរបស់គាត់ និងគណបក្សប្រឆាំងរបស់គាត់ ។ ឥឡូវនេះសម រង្ស៊ី បានស្រែកអួតពីការសម្រេចចិត្តហ៊ានប្រឈមនឹងការចាប់ដាក់គុក នៅពេលគាត់វិលត្រឡប់មកវិញ។ សមរង្ស៊ីនៅបាននិយាយពីមនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់ ដើម្បីទៅទទួលគាត់ផងដែរ។
សាកគិតទៅមើល នឹងមានអ្វីកើតឡើង បើសិនជាប៉ូលិស តាំងចិត្តធ្វើតាម
សាលក្រមតុលាការ ហើយចាប់ខ្លួន សម រង្ស៊ី ។តើអ្នកគាំទ្រសមរង្ស៊ី បណ្តោយឲ្យប៉ូលិសចាប់ខ្លួនសមរង្ស៊ីទេ ។ ពេលនោះ មនុស្សគ្រប់គ្នា នឹងធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់ របស់សម រង្ស៊ី ព្រោះថាការប៉ះទង្គិចគ្នាប្រាកដជាកើតឡើង ដែលនាំមកនូវផលវិបាកដែលគ្មានគ្មាននរណានឹកស្មានដល់ឡើយ។
ជាមួយគ្នានេះ សម រង្ស៊ី នឹងអាចផ្តល់លេសគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការដុតបញ្ឆេះ
ការបះបោរមួយ តាមអ្វីដែល សម រង្ស៊ី ធ្លាប់គិត។ ការបះបោរជាចំហមួយ នឹងអាចប្រកាសឡើងនៅពេលនោះ ហើយអាចនឹងរុញច្រានកម្ពុជា ឲ្យធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិនយោបាយដ៏សែនធ្ងន់ ឬសង្គ្រាមស៊ីវិលដូចដែលអ្វីបានកើតនៅប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងឡាយ ដែលឆ្លងកាត់បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ឬបដិវត្តន៍រដូវផ្ការីក ឬក៏បដិវត្តន៍
ផ្កាឈូក។
ទស្សនាវដ្តី The Economist បាននិយាយថា ប្រទេសទុយណេស៊ី ប្រទេស
អេហ្ស៊ីប ប្រទេសលីប៊ី ប្រទេសយេមែន និងប្រទេសស៊ីរី ដែលកើតមានបដិវត្តន៍ គឺគ្មានប្រទេសណាមួយ រហូតមកទល់ពេលនេះ មានស្ថិរភាពនយោបាយ ឬលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏ត្រឹមត្រូវទេ។ ការតវ៉ា បាតុកម្ម អំពើហិង្សា កុប្បកម្ម ភេរវកម្ម កំពុងញាំញីប្រទេសទាំងនោះ ពិសេសប្រទេសស៊ីរី ស្ថិតនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ និងវិនាសកម្មឥតគណនា ។
ប្រទេសកម្ពុជាដែលត្រូវគេចាត់ទុកថា កំពុងតែធ្វើដំណើរលើផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវនោះ មិនគួរនឹងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនោះឡើយ។
ការរក្សាសន្តិភាពជាតិ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូប ។
ការបំពេញបេសកកម្មជាតិណាមួយ របស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មិនមែនជាការគំរាមកំហែងនោះទេ ។
សម្រាប់ការដើរតាមគំនឹត សម រង្ស៊ី ដើម្បីបំផ្លិចបំផ្លាញសន្តិភាព សម្រាប់ប្រទេស គឺជាអំពើក្បត់ជាតិ ដែលត្រូវតែកាត់ទោសតាមច្បាប់អាជ្ញាសឹកដោយគ្មានការ
លើកលែងឡើយ ៕
អាពូជពាលអៀ សុផលនេះ មិនទាន់បាត់ ហៀរសំបោរ មិនដឹងជាមកវិភាគកាដួយម៉ែអ្ហែងស្អីទេអ្ហា !
អ្ហែងចាំទេ ងាពូជឆ្កែ !
កាលបោះឆ្នោតត្រាំ អាពូជឆ្កែអ្ហែងហ្នឹង វិភាគថា ដូណាល់ត្រាំ មិនអាចឈ្នះការបោះឆ្នោត ហ៊ីលឡារីក្លីនតុនទេ ។ ចុងចប់យ៉ាងម៉េចដែរអាពូជឆ្កែ ។ ឯណាទៅ ពាក្យភ្ុនាល់ជាមួយអញ ថាអ្ហែងឈប់នៅអាមេរិក បើត្រាំឈ្នះឆ្នោតនោះ ៕
អាពូជសំផឹង ចេះតែមានហ្មង !
មិនដឹងវិភាគសិរម៉ែអ្ហែងស្អី សាស្រ្តាចាររ្យសិរម៉ែអ្ហែងស្អី បោះឡប់តែរហូតអញ្ចឹងនោះ ?
អ្ហែងមើលឲ្យច្បាស់ អាពូសំផឹង !
******
socheat So, [01.08.19 07:57]
ដើរតាមគំនឹត សម រង្ស៊ី ដើម្បីបំផ្លិចបំផ្លាញសន្តិភាព សម្រាប់ប្រទេសគឺជា
អំពើក្បត់ជាតិ
***
នៅពេលដែលខ្ញុំបាទជាអ្នកនិពន្ធសរសេរអត្ថបទនេះ គឺចង់ធ្វើការរំលឹកថា
សមរង្ស៊ីដែលជានិច្ចកាលចង់នាំបដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ចូលមកកម្ពុជា នោះគឺសម រង្ស៊ី បានប្តេជ្ញាចិត្តថា ដាច់ខាតសមរង្ស៊ីត្រូវតែត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ទោះបីជាសមរង្ស៊ីត្រូវប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួនក្តី។
នៅក្នុងដំណើរការនៃការប្រមូលទិន្ន័យដើម្បីគាំទ្រដល់ការបរំលឹកនេះ ដំបូងត្រូវផ្តោតជាសំខាន់លើការការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថាមានសារះសំខាន់យ៉ាងណា ដើម្បីបញ្ចៀសការបង្ហូរឈាមមួយ ដែលអាចនឹងកើតមាន ដោយសារតែការវិលត្រឡប់របស់សម រង្ស៊ី បើសិនជាគ្មានការលើកលែងទោសទេនោះ។
នៅក្នុងទិដ្ឋភាពចំពោះមុខ ចំណាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះសម រង្ស៊ី ដែលមានទោសជាប់ខ្លួន ហើយត្រូវប្រឈមមុខនឹងការចាប់ខ្លួនភ្លាម បើសិនជាគាត់វិល
ត្រឡប់មកវិញ ដោយគ្មានការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រ។
គណបក្សកាន់អំណាច សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានសម្រេចចិត្តក្នុងរឿងមួយនេះ ដោយ សម្តេចហ៊ុន សែន បានរំលូតការប៉ុនប៉ងរបស់សមរង្ស៊ីនៅក្នុងការនាំយកបដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ឬក៏បដិវត្តន៍ រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់ មកកាន់ប្រទេស
កម្ពុជា ដោយប្រើហ្វូងមនុស្ស ដើម្បីបះបោរ និងដណ្តើមអំណាចរួចហើយ ព្រោះថា ការលើកលែងទោសដល់សម រង្ស៊ី គឺជាការលះបង់ អំពីគោលការណ៍ច្បាប់ និងយុត្តិធម៌សង្គម។
អតីត គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនអាចចូលមកកាន់អំណាចបានឡើយ តាមរយ:ការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ។ ដូច្នេះ ការបះបោរ គឺជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចជួយពួកគេបាន បើសិនជាការវាយតម្លៃ របស់ខ្ញុំអ្នកនិពន្ធពិតជាត្រឹមត្រូវមែននោះ ។
សម រង្ស៊ី មានផែនការយូរមកហើយ នៅក្នុងការដឹកនាំប្រទេស តាមរយ:ការ
បះបោរ តាមលំនាំអ្វីដែលកើតមាន នៅប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលកំពុងតែជាប់ផុងនៅក្នុងវិបត្តិដោយសារតែការធ្វើបដិវត្តន៍ទាំងនោះ។
ហេតុអ្វីមានការវិភាគថា សម រង្ស៊ី ចង់ឲ្យមានការបះបោរ ដូចជា បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះនៅអារ៉ាប់ ?
ដោយពិនិត្យថយក្រោយ ទៅរកអតីតកាលប៉ុន្មានឆ្នាំមុន នៅពេលដែលប្រទេសទុយណេស៊ី បានផ្ទុះបដិវត្តន៍មួយ ដែលហៅថា បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ខែធ្នូឆ្នាំ២០១០ ហូតដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមករាឆ្នាំ២០១១ និង សកម្មភាពរបស់សម រង្ស៊ី ៧ខែក្រោយពេលនោះ គេនឹងអាចងាយគិតថា មេបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ដែលធ្លាប់ល្បីឈ្មោះ ជាដង្ខៅបាតុកម្ម គឺរង់ចាំតែពេលវេលាទុំជោរប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីឈានដល់ការបះបោរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនខ្វល់ថា នឹងមានការបង្ហូរឈាមមនុស្ស ឬយ៉ាងណាឡើយ ដើម្បីបុព្វហេតុអ្វីដែលក្រុមសម រង្ស៊ី ហៅថា
“ការផ្លាស់ប្តូរ”។
បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ បានផ្ទុះនៅប្រទេសទុយណេស៊ី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូឆ្នាំ២០១០ រហូតដល់ថ្ងៃទី ១៤ខែមករាឆ្នាំ២០១១ ដោយបង្ខំឲ្យប្រធានាធិបតី បេន អាលី បានលាលែងពីតំណែង។ ប៉ុន្តែរហូតមកទល់ពេលនេះ ទុយណេស៊ី ស្ថិតនៅក្នុងវិបត្តិនៅឡើយ។ ការបះបោរនោះ បានរាលដាលដល់ប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលផ្ទុះចេញជាអ្វីដែលគេហៅថា បដិវត្តន៍ រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់ ដែលនាំទៅដល់ការដួលរលំរបស់មេដឹកនាំប្រទេសអេហ្ស៊ីប លីប៊ី ស៊ីរី និង យេមែនផងដែរ។
នៅពេលមានការដួលរលំតៗគ្នាបែបនេះ សម រង្ស៊ី ចាប់ផ្តើមមានគំនិតចម្លងយកបដិវត្តន៍បែបនោះ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនខ្លាចអំពីផលលំបាកដែលបណ្តាលមកពីការបះបោរបែបនោះឡើយ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា
សម រង្ស៊ី បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសទុយណេស៊ី ដើម្បីរៀនសូត្រ និងដកពិសោធន៍ អំពីរបៀបដឹកនាំការបះបោរនៅប្រទេសនោះ។
មកដល់ប្រទេស មិនញញើត នឹងប្រកាសត្រង់ៗអំពីទស្សនកិច្ចរបស់គាត់នៅទីនោះ ហើយថែមទាំងបង្ហាញអំពីចេតនានៃការរៀបចំការបះបោរនៅកម្ពុជា តាមមេរៀនទស្សនកិច្ចដ៏កម្ររបស់សមរង្ស៊ីមួយនេះ ដែល នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១១ គណបក្សសម រង្ស៊ី បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលនិយាយ
ត្រង់ៗអំពីចេតនារៀបចំអ្វីដែលគេហៅថា “អំណាចប្រជាជន” ដោយចង់ឲ្យមានបដិវត្តន៍ តាមលំនាំបដិវត្តន៍ “រដូវផ្ការីកនៅអារ៉ាប់” កើតមាននៅកម្ពុជា ដែលកំពុងតែធ្វើដំណើរលើផ្លូវប្រជាធិបតេយ្យស្រាប់ហើយនោះ។
ជាមួយនឹងចំណងជើង សម រង្ស៊ី នៅប្រទេសទុយណេស៊ី ដើម្បីរៀបចំ អំណាចប្រជាជន នៅកម្ពុជា សេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលនោះរបស់ គណបក្សសម រង្ស៊ី បានឲ្យដឹងថា សមរង្ស៊ីអំពាវនាវឲ្យមានអ្វីដែលហៅថា សម្ព័ន្ធភាពប្រជាជន ដើម្បីផ្តួលរំលំមេដឹកនាំ ដែលកាន់អំណាចច្រើនទសវត្សរ៍។
សកម្មភាពថ្មីៗនាពេលនោះរបស់ សម រង្ស៊ី គឺបានព្យាយាមប្រមូលកម្លាំងគាំទ្រពីយុវជន សម្រាប់សុបិនមួយនេះរបស់គាត់ និងគណបក្សប្រឆាំងរបស់គាត់ ។ ឥឡូវនេះសម រង្ស៊ី បានស្រែកអួតពីការសម្រេចចិត្តហ៊ានប្រឈមនឹងការចាប់ដាក់គុក នៅពេលគាត់វិលត្រឡប់មកវិញ។ សមរង្ស៊ីនៅបាននិយាយពីមនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់ ដើម្បីទៅទទួលគាត់ផងដែរ។
សាកគិតទៅមើល នឹងមានអ្វីកើតឡើង បើសិនជាប៉ូលិស តាំងចិត្តធ្វើតាម
សាលក្រមតុលាការ ហើយចាប់ខ្លួន សម រង្ស៊ី ។តើអ្នកគាំទ្រសមរង្ស៊ី បណ្តោយឲ្យប៉ូលិសចាប់ខ្លួនសមរង្ស៊ីទេ ។ ពេលនោះ មនុស្សគ្រប់គ្នា នឹងធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់ របស់សម រង្ស៊ី ព្រោះថាការប៉ះទង្គិចគ្នាប្រាកដជាកើតឡើង ដែលនាំមកនូវផលវិបាកដែលគ្មានគ្មាននរណានឹកស្មានដល់ឡើយ។
ជាមួយគ្នានេះ សម រង្ស៊ី នឹងអាចផ្តល់លេសគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការដុតបញ្ឆេះ
ការបះបោរមួយ តាមអ្វីដែល សម រង្ស៊ី ធ្លាប់គិត។ ការបះបោរជាចំហមួយ នឹងអាចប្រកាសឡើងនៅពេលនោះ ហើយអាចនឹងរុញច្រានកម្ពុជា ឲ្យធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិនយោបាយដ៏សែនធ្ងន់ ឬសង្គ្រាមស៊ីវិលដូចដែលអ្វីបានកើតនៅប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងឡាយ ដែលឆ្លងកាត់បដិវត្តន៍ផ្កាម្លិះ ឬបដិវត្តន៍រដូវផ្ការីក ឬក៏បដិវត្តន៍
ផ្កាឈូក។
ទស្សនាវដ្តី The Economist បាននិយាយថា ប្រទេសទុយណេស៊ី ប្រទេស
អេហ្ស៊ីប ប្រទេសលីប៊ី ប្រទេសយេមែន និងប្រទេសស៊ីរី ដែលកើតមានបដិវត្តន៍ គឺគ្មានប្រទេសណាមួយ រហូតមកទល់ពេលនេះ មានស្ថិរភាពនយោបាយ ឬលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏ត្រឹមត្រូវទេ។ ការតវ៉ា បាតុកម្ម អំពើហិង្សា កុប្បកម្ម ភេរវកម្ម កំពុងញាំញីប្រទេសទាំងនោះ ពិសេសប្រទេសស៊ីរី ស្ថិតនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ និងវិនាសកម្មឥតគណនា ។
ប្រទេសកម្ពុជាដែលត្រូវគេចាត់ទុកថា កំពុងតែធ្វើដំណើរលើផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវនោះ មិនគួរនឹងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនោះឡើយ។
ការរក្សាសន្តិភាពជាតិ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូប ។
ការបំពេញបេសកកម្មជាតិណាមួយ របស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មិនមែនជាការគំរាមកំហែងនោះទេ ។
សម្រាប់ការដើរតាមគំនឹត សម រង្ស៊ី ដើម្បីបំផ្លិចបំផ្លាញសន្តិភាព សម្រាប់ប្រទេស គឺជាអំពើក្បត់ជាតិ ដែលត្រូវតែកាត់ទោសតាមច្បាប់អាជ្ញាសឹកដោយគ្មានការ
លើកលែងឡើយ ៕
So so cheat is the veitcong germ who support veitcong mafia dictator giving Tral island to Youn-hanoi and mr SY not giving Tral island to Youn hanoi’ so WHO betray the country??
ហាស ! ហាស
អាមូស ! ចេញវាចារឲ្យសង្ហារបន្តិចមើលអ្ហា !
Anonymous
August 7, 2019 at 6:50 pm
it is not that easy to teach an old dog a new trick. dog still be dog no matter what you think of it. I’m felling so sick to see a lot of animal in Cambodia . some people said they are so proud of being a Cambodian . for me no I’m not instated I’m so embarrassing of having been born as a Cambodian. look even these two guy in this article they are old but they have a little brain . I wish I will never want to be born among all these animal . the reason why?? because it is so cheap.
so socheath
August 8, 2019 at 6:20 am
វាភ្លើពេកហើយ ដែលAnonymous វាចាប់ឆ្កែចាស់ ឲ្យចុយក្តឹតម៉ែវា ។ ហើយដែលវាគឹតថាឆ្កែចាស់
អត់បានការ ។
តែថាឆ្កែចាស់ ពិតជាច្បាស់ជាងឆ្កែក្មេងឆ្ងាយណាស់។ ព្រោះថាឆ្កែចាស់ តែញាត់ចូលវ៉ាប់ សាប់ផ្លាប់ៗ
គឺបានការចឹងហ្មង !
តែអាឆ្កែក្មេងវិញ រវល់តែញនចុះញនឡើង ម្ចាស់ឆ្កែសំពងមួយព្រនង់ ចេត ។ ស្លរការី ស៊ីជាមួយនំប៉័ង
អញ្ចឹងទៅក៏មាន ។
អញ្ចឹង មានន័យថា ឆ្កែក្មេង មិនអាចចុយក្តឹតម៉ែអ្ហែង រហ័សជាងឆ្កែចាស់ទេអាមូស (Anonymous)