សាលាឧទ្ធរណ៍គ្រោងនឹងប្រកាសសាលដីកាលើសំណុំរឿងប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ លោក ម៉ម សូណង់ដូ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ខាងមុខ។ មន្ត្រីមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ឃ្លាំមើលសវនាការសំណុំរឿងនេះនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ បានលើកឡើងពីចំណុចវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាននៃសវនាការសាលាឧទ្ធរណ៍ និងនៅតែអះអាងថា ពុំមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា លោក ម៉ម សូណង់ដូ មានកំហុសដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។
ដោយ សុ ជីវី
2013-03-12
RFA
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
ប្រធានសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជាប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ លោក ម៉ម សូណង់ដូ ពេលនាំមកកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ នៅថ្ងៃទី៦ មីនា ឆ្នាំ២០១៣។ RFA/Sochivy
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា អំពាវនាវជាថ្មីទៀតឲ្យដោះលែងលោក ម៉ម សូណង់ដូ ជាបន្ទាន់ ដោយសំអាងថា ពុំមានភស្តុតាងណាមួយដែលអាចភ្ជាប់ប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំរូបនេះ ទៅនឹងព្រឹត្តិការណ៍នៅភូមិប្រម៉ា ខេត្តក្រចេះ ឡើយ។
សេចក្ដីអំពាវនាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ធ្វើឡើងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលចេញនៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា គឺ២ថ្ងៃនៅមុនពេលសាលាឧទ្ធរណ៍គ្រោងប្រកាសសាលដីកាលើនាយកវិទ្យុសំបុកឃ្មុំរូបនេះ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ស្តីពីការអង្កេតដំណើរការសវនាការរយៈពេលពីរថ្ងៃនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ លើលោក ម៉ម សូណង់ដូ បានលើកឡើងថា ព្រះរាជអាជ្ញាទម្លាក់បទចោទជាប្រភេទបទល្មើសឧក្រិដ្ឋ ដោយប្ដូរមកជាបទចោទថ្នាក់មជ្ឈិមវិញ គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់រឿងក្ដីនេះ។ ប៉ុន្តែ ការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសថ្មីលើលោក ម៉ម សូណង់ដូ គឺពុំត្រឹមត្រូវ ដោយពុំបានផ្ដល់ឱកាសអោយមានការការពារខ្លួន ម្យ៉ាងទៀតសាលាឧទ្ធរណ៍បានខកខានក្នុងការកោះហៅសាក្សី ៧នាក់ ដែលជាសហជនជាប់ចោទជាមួយលោក ម៉ម សូណង់ដូ។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក អ៊ូ វីរៈ មានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលព្រះរាជអាជ្ញាចាត់ទុកការចោទប្រកាន់នៅសាលាដំបូងមិនត្រឹមត្រូវ សាលាឧទ្ធរណ៍គួរទម្លាក់បទចោទទាំងអស់លើលោក ម៉ម សូណង់ដូ និងមិនគួរដាក់ទោសលោកទៅតាមបទចោទថ្មីណាមួយឡើយ។
កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាឧទ្ធរណ៍ លោក ហ៊ាន រិទ្ធិ បានសម្រេចផ្លាស់ប្ដូរបទចោទលើលោក ម៉ម សូណង់ដូ ក្នុងនោះលោកត្រូវចោទប្រកាន់ពីបទមេគំនិតអោយមានបទល្មើសព្រៃឈើ តាមមាត្រា៩៧ ចំណុចទី៦ នៃច្បាប់ព្រៃឈើ និងជ្រៀតជ្រែកមុខងាររាជការសាធារណៈមានស្ថានទម្ងន់ទោស តាមមាត្រា៦០៩ និង៥០៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។
នៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ម៉ម សូណង់ដូ ត្រូវចោទពីបទផ្ដើមគំនិតញុះញង់អោយប្រជាពលរដ្ឋកាន់អាវុធប្រឆាំងរាជការ កុបកម្ម ជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការសាធារណៈ តាមមាត្រា២៨ ៤៥៦ ៤៥៧ និង៤៦៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្កើតចលនាតំបន់អបគមន៍ក្នុងភូមិប្រម៉ា ស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ។ តាមរយៈបទចោទទាំងនេះ លោកត្រូវកាត់អោយមានទោស ២០ឆ្នាំ និងពិន័យប្រាក់ ១០លានរៀល។
សហមេធាវីការពារក្ដីអោយលោក ម៉ម សូណង់ដូ គឺលោក សម សុខគង់ មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើចៅក្រមផ្ដន្ទាទោសកូនក្ដីរបស់លោកទៅតាមបទចោទថ្មីណាមួយ គឺជាការសម្រេចដែលមិនអាចទទួលយកបាន។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏បានសាទរចំពោះក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលបានទទួលយកទៅពិចារណានូវឯកសារវិភាគផ្លូវច្បាប់ ដែលបានស្នើឡើងដោយប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សនេះ។ ឯកសារនោះ បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍នៃការអនុវត្តច្បាប់នៅតាមបណ្ដាប្រទេសជាច្រើនក្នុងពិភពលោក ពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងការចោទប្រកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ដូចប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ លោក ម៉ម សូណង់ដូ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
ម៉ម សូណង់ដូ not worry! I am 72 years old.
freedom of speech.
freedom of assembly.
freedom of press.
The freedom must go by law. The people think that Freedom is to do what ever they want even illegal action. That is not right. Because of the Human Right Organization in Cambodia makes a lot of people having a lot of mistakes by not understanding the word “Freedom”. The Human Right has brough the Western culture to apply in Cambodia; it doesn’t work. Actually, the Human Right is spoilling the Khmer Culture.
Mom Sonando looks friendly, but he has done something illegal who can help him.
TO NEAK TA;
NEAK TA, the way you are talking seems to damp and stupid. At least you should have
known the BASIC RIGHT. YOU SHOULD LOOK AROUND THE WORLD WHAT THE FREE
NATIONS ARE DOING FOR THEIR CITIZENS. YOUR LEADERS HUN SEN AND COMRADS DUD DO NOT LIKE FREE NATIONS BUT LIKE TO ASK FOR MONEY.
HOW DAMB LEADERS ARE THEY?
Mom Sonando was handcuffed, How about the killer Noun chea , the killer Khieu Samphon, the killer ieng sary . . . ? ? ? Never handcuffed them , Or because they are former (ex_ )boss of Hun Sen ?
ម៉ម សូណង់ដូ help lots of Khmer people.
I wish Hun Sen has big heart like him, but he is not. Hun Sen said if he lost to this coming election he’ll drop what’s ever he believe in Buddha as Khmer tradition.
Oh, my! Just like the Khmer word said, you can not see your back. So, what were ever you did as sin you’ll don’t know.
ទំនួញ នាងសុផាន់ណារា !
I-ទុកអោយអុនមួយព្រួយចិន្តា – កណ្តែងឯកានៅម្នាក់ឯង
ព្រាត់បងយូរណាស់អូនចំបែង – ពិតលែងបានយ់ល់ស្រមោលភ័ក្ត្រ ។
II-បងអើយព្រាត់រស់អូនហួសចិត្ត – ម្តេចក៏វរមិត្រគឹតមិនដល់
ទ្រព្យយើងមានគ្រប់ចាយពាសសល់ – តែប្រុសនិមលលោភព្រោះល្ងង់ ។
R-ឃ្លានស្រេកអំណាចផ្តាច់ចិត្តស្មោះ – អូនធ្លាប់រួមរស់កំសត់ក្រ
ពេលមានបងឃ្លាតចាកផ្លូវល្អ -ទោសទណ្ឌទាក់ ក បងក្បត់ជាតិ ។
III-អូនពិតស្មោះចាំៗរូបបង -ម្ភៃឆ្នាំតើបងទុក្ខយ៉ាងណា
បងនៅក្នុងគុកអូនខ្លោចផ្សារ – បានត្រឹមអនិច្ចារលាបងហើយ ៕
ទំនួញម៉ម សូណង់ដូ !
ឱ! សុផាន់ណារ៉ាមាសបងអើយ បងជាប់គុកហើយណាស្រស់ពិសី
កូនទូកអូនមួយទុកនៅធ្វើអី សូមអូនកែច្នៃជីះទៅណាអូន !…!
I- ពេលនេះរូបបងនៅគុកដេកស្តឹក លែងឃ្លានបាយទឹកហើយស្រស់ពិសី
នឹកអូនខ្លាំងណាស់នឹករាល់យប់ថ្ងៃ ស៊យអីពេលនេះបងមកជាប់គុក ។
II- ទៅស្រុកបារាំងលាំងដល់ហ្វាំងឡ្ង់ង់ ធ្លាប់ស៊ីម្ហូបខ្ងង់ឥឡូវក្បាលត្រី
ស្ងោរស្លឹកអំពិលបងស៊ីរាល់ថ្ងៃ ពិសីក្បាលត្រីកញ្ចុះទេអូន ។
R- បងស្តាយខ្លាំងណាស់ព្រោះមិនស្តាប់អូន អូនឃាត់ផ្ទួនៗមិនអោយបងមក
បងជឿពាក្យគេលើកបងដាក់ស្ពក បងងើយភ្លេចឆ្ងោកទាល់ខ្នោះជាប់ដៃ ។
III- ណ្ហើយចុះជីវ៉ាគឹតថាបងស្លាប់ សូមអូនប្រញាប់កុំនៅសង្ស័យ
សាងអនាគតល្អចាប់រកភពថ្មី កុំនៅអត់ន័យនឹកបងអីអូន ។
ថ្ងៃក្រោយមានបទ ទំនួញអាបាញ់ទាម្តង ! ហេស!ហេ សុខសប្បាយពួកម៉ាក ណា ហាស!ហា អោយអ្ហែងស៊ីជើងទារាល់ថ្ងៃ អ្ហែងរអ៊ូអត់ អ្ហា៎ !
We look at the world for about the econmy and scientific, not for the culture and custom. In the West, if you touch their heads, they are not angry. But if you touch their bums, they might punch on your face. In Cambodia, we dispine the kids. In Western, at school, the teachers teach the students: if your parents hit you, you just call police.
Oungya, Cheath is crying for lost of his dick. Because of his sirous rabies desease
that cause him get lost of his mind and cut off his dick to a dog, now he has become to
a man without dick and live with crook eyes.
បើដោះលែង លោក ម៉ម សូណង់ដូ
ពួកវានឹងបាក់មុខក្រោមដោយរូបភាពនៃស្រមោលនយោបាយរបស់ពួកកុំមុយនីស
ដែលតែងតែនិយាយថា” សុខចិត្តចាប់ឬកម្ទេចច្រលំ ប្រសើរជាង អោយរត់រួចឬដោះលែងច្រលំ “។
ប៉ុន្តែបើមិនដោះលែងលោកម៉ម សូណង់ដូរ កេរ្តិ៍ឈ្មោះវារឹតតែអាសោចទៀត ត្រូវពិភពលោកគេរិះគន់ នឹងសើចចំអកអោយព្រទាំងព្រមានយ៉ាងចាស់ដៃទៀតផង ។ ហ៊ឺ ! ធ្វើម៉េចទ្រាំទៅ ពីព្រោះបានយកជ័រព្នៅមកបិទក្រោមក្លៀកហើយនោះ ។ វាអាចទាយបានថា ឆ្នាំនេះ យ៊ីអ៊ុន របស់ពួកវាឡាក់ឆុងហើយចាំមើលចុះ ។
ចេះតែងកំណាព្យបានពិរោះ ប៉ុន្តែគ្មានមនសិកាស្នេហាជាតិបន្តិចសោះ!
ពិតជាមិនចេះខ្មាស់គេមែន!
ល្ងង់ក្រៃណាហៅល្ងង់!!! គ្មាននរណាមួយមានជីវិតអមតៈទេ! បើមិនបានគិតអំពីប្រទេសជាតិនិង
ប្រជាជន គួរតែខំសាងកុសល។ តាមដែលសង្កេតមើលទៅ ពិតជាមិនមានសាសនាក្នងខ្លួន
ទាល់តែសោះ។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានទទួលរងគ្រោះម្តងហើយម្តងទៀត មិនចេះចប់ មិនចេះហើយ ដោយការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន ថា ជាអ្នកបានគំរាមកំហែងទៅលើក្រុមអ្នករិះគន់ នៅពីក្រោយការអនុវត្តវិធានការរបស់ស្ថាប័នតុលាការ ទៅលើជន ដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ឬក៏ជនសង្ស័យមួយចំនួន ក្នុងអំពើបំពានច្បាប់អាចនៅក្រៅច្បាប់បាន?
ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗ និងចុងក្រោយនេះ ហាក់បីដូចជា មិនខុសប្លែកពីអ្វីដែលធ្លាប់ត្រូវបានចោទប្រកាន់មកលើរាជរដ្ឋាភិបាល ដូចការចុះផ្សាយរបស់វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០១២កន្លងទៅនេះនោះទេ គឺក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួននោះ បាននិយាយភាសាដដែលៗ ថា “ចំណាត់វិធានការលើសង្គមស៊ីវិល ធ្វើឱ្យមានការភ័យខ្លាច និងប៉ះពាល់ដល់កិច្ចការរបស់ពួកគេ…” ឬក្នុងពាក្យចោទជាថ្មីទៀតមកលើរាជរដ្ឋាភិបាល ថា ជាអ្នកបានគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការងាររបស់ក្រុមប្រឆាំង និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល”។
ក្រុមមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ ដែលរួមមាន ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬជាមន្ត្រីធ្វើការផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស អ្នកវិភាគឯករាជ្យ មន្ត្រីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានទំនោរគាំទ្របក្សប្រឆាំង គឺពួកគេហាក់ដូចជាជ្រួលច្របល់ អន្ទះអន្ទែងក្នុងចិត្តជាខ្លាំង ខណៈពេលដែលមានសកម្មជនធ្លាប់សហការការងារជាមួយពួកគេ ត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួន និងមួយចំនួនខ្លះទៀតមានដីកាបង្គាប់ពីតុលាការឱ្យចូលខ្លួន ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងព្រហ្មទណ្ឌ។
ជាមួយនឹងឥរិយាបទ “យកច្បាប់ទ្រាប់អង្គុយ” ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ កន្លងមកបានធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានមុនការសម្រេចក្តីរបស់តុលាការទៅទៀត ដោយពួកគេបានទទូចស្នើសុំឱ្យតុលាការកាត់សេចក្តី ចាន់ សុវ៉េត អនុប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់សមាគមអាដហុក ដោយឯករាជ្យ មុនពេលដែលជនសង្ស័យនៅមិនទាន់ទាំងបានចូលខ្លួនទៅបំភ្លឺនៅក្នុងតុលាការនៅឡើយ។ តើទង្វើបង្ខិតបង្ខំទៅលើតុលាការបែបនេះ គួរត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាការគាបសង្កត់ទៅលើស្ថាប័នតុលាការបានដែរទេ? តើមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយច្បាប់ក្នុងការជួយសម្រួលបញ្ហាគ្រប់បែបយ៉ាងដល់ជនល្មើស ដើម្បីការរត់គេចខ្លួនឬយ៉ាងណា? ប្រសិនបើសកម្មភាពរបស់ ចាន់ សុវ៉េត ត្រូវបានតុលាការបង្ហាញភស្តុតាងរឹងមាំមែននោះ។
ដូចគ្នានេះដែរ ករណីចំណាត់ការទៅលើប្រធានសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ម៉ម សូណង់ដូ ដែលត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួន គឺសង្ស័យក្នុងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌចំនួន៤ករណីធំៗ គឺក្នុងរឿងបង្កើតតំបន់អបគមន៍ ប៉ុនប៉ងបំបែករដ្ឋក្នុងរដ្ឋ ធ្វើឱ្យមានការបះបោរប្រឆាំងនឹងអំណាចរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន ក៏ត្រូវបានអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន កន្លងមកលើកឡើងដោយខុសឆ្គងផងដែរ ដោយហៅការចោទប្រកាន់នោះ ថា ជាហេតុផលនយោបាយ និងបានទាមទារឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលដោះលែងជនជាប់ចោទដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
ការពិតជាក់ស្តែង ករណី ចាន់ សុវ៉េត និង ម៉ម សូណង់ដូ វាមិនមែនជាការគាបសង្កត់ទៅលើក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនោះទេ គឺជាការអនុវត្តវិធានការច្បាប់ទៅលើបុគ្គលជាជនសង្ស័យក្នុងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ហើយវាក៏មិនមែនជារឿងនយោបាយ ការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាព គាបសង្កត់ ឬក៏គំរាមកំហែងទៅលើក្រុមប្រឆាំង និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនោះដែរ។
គេនៅចាំបានថា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា មានមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលម្នាក់បានផ្តល់មធ្យោបាយឱ្យជនសង្ស័យក្នុងការចូលកាន់កាប់ដីរដ្ឋខុសច្បាប់ និងបានរត់គេចខ្លួន គឺ ប៊ុន រដ្ឋា។
បើគេក្រលេកមើលពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ការថ្លែងរបស់សម្តេចតេជោ គឺពុំគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការគំរាមកំហែងនោះទេ ពីព្រោះថា រាជរដ្ឋាភិបាលមានតួនាទី និងភារកិច្ចពេញលេញដើម្បីរក្សាការពារសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ដូច្នេះ អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ មិនគួរនឹងចង់ពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួន ឬក៏ទាមទារចង់បាន “ អភ័យឯកសិទ្ធិរបៀបផ្តាច់ការ” ដោយចង់ចោទ ឬក៏ចង់ដកហូតដំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនឱ្យបំពេញភារកិច្ចដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញស្រេចតែនឹងអំពើចិត្តនោះទេ។
យ៉ាងណាមិញ ក្នុងរឿងបង្កើតតំបន់អបគមន៍នៅខេត្តក្រចេះ សួរថា តើនៅលើពិភពលោកនេះ មានប្រទេសណាខ្លះ ដែលត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលណាមួយ ឬក្រុមណាមួយនៅពីលើច្បាប់ដែរឬទេ ? ។
ការលើកឡើងបែបនេះ ដោយពិនិត្យឃើញថា ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន គឺដៃម្ខាងស្រែកទាមទារចង់ធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ក្រោមស្លាក (NGOs ) និងដៃម្ខាងទៀតប្រើអំណាចគាបសង្កត់មកលើស្ថាប័នតុលាការ ឬរាជរដ្ឋាភិបាល។
នេះឬជាសារជាតិពិតរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យ ដែលគួរតែមានតួនាទីក្នុងការចូលរួមពង្រឹងសន្តិសុខសង្គម និងការអភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយទៅវិញ សកម្មភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន ពួកគេរាល់ថ្ងៃបែរជាខិតខំនាំគ្នាស្រែកប្រឆាំង ដើម្បីតែប្រាក់ជំនួយ និងការបំផ្លាញជាតិទៅវិញ?។
បញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ត្រីស៊ើបអង្កេតមួយរូបរបស់សមាគមអាដហុក គឺត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កោះហៅឱ្យចូលខ្លួនបំភ្លឺក្នុងតុលាការពីបទ ផ្តល់ជំនួយដល់ចារីយ៍ជាអាទិ៍ ប្រព្រឹត្តិនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១២ តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ៥៤៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ជាមួយនឹងការបញ្ជាក់ថា ករណីមិនចូលខ្លួនតាមកាលកំណត់ទេនោះ តុលាការនឹងចេញដីកាបង្គាប់ឱ្យនាំខ្លួន។
ដូច្នេះ ប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោ មិនគួរត្រូវបានអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ ធ្វើការបកស្រាយបំភ្លើស ឬក៏បំពុលសាធារណមតិនោះទេ។ ការអំអាងបែបនេះ ក្នុងន័យថា មិនមែនប្រធានសមាគម ឬក៏មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលគ្រប់រូបសុទ្ធតែជាបុគ្គល គោរពច្បាប់នោះទេ ។ជាឧហរណ៍ ការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Los Angeless Times កាលពីថ្ងៃទី១ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០១២កន្លងទៅនេះ គឺមេដឹកនាំសហជីពមួយរូបដ៏ល្បីល្បាញនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័ញ៉ា ត្រូវបានប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ពីបទលួចប្រាក់ និងគេចពន្ធ ជាពិសេស កិបកេងលុយកាក់ពីក្រុមកម្មករ និងសមាជិកសហជីព ដើម្បីធ្វើមានបានខ្លួនឯង ឥឡូវគេយកទៅកាត់ទោស។ ក្នុងបញ្ហានេះ សួរថា ៖ តើការចាប់មេដឹកនាំសហជីពនោះ នៅសហរដ្ឋអាមេរិកគេមានដើរប្រមូលស្នាមមេដៃដើម្បីគាបសង្កត់ទៅលើតុលាការឱ្យដោះលែងដូចនៅកម្ពុជាដែរទេ? តើការចាប់ខ្លួននោះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជារឿងនយោបាយដែរឬទេ?
ម្យ៉ាងវិញទៀត បើយោងតាមរបាយការណ៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិកថ្មីបំផុតនេះ បានបង្ហាញថា ពួកឧក្រិដ្ឋជន ក្រុមភេរវករ ពួកលាងលុយ តែងតែប្រើប្រាស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនធ្វើជាឡប់ឡែ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានជួយទ្រទ្រង់សកម្មភាពរបស់ពួកភេរវករ ជាពិសេស ពួកភេរវករអន្តរជាតិ។
បច្ចុប្បន្ន ទាំងសំណុំរឿង ម៉ម សូណង់ដូ ក៏ដូចជាករណី ចាន់ សុវ៉េត ក្តីគឺមិនស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ គឺស្ថិតនៅក្នុងការអនុវត្តនីតិវិធីរបស់តុលាការ ដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យនៃអំណាចទាំងបី។
ដូច្នេះ បញ្ហារបស់ប្រធានសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងមន្ត្រីស៊ើបអង្កេតរូបនេះ វិធីល្អបំផុតនោះ គឺត្រូវខិតខំរកមេធាវីដែលពូកែៗ ដើម្បីជួយការពារដោះបន្ទុក ជាជាងបើកវេទិកាប្រឆាំងជាមួយច្បាប់ ឬក៏ចោទប្រកាន់មកលើរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទាញយកផលប្រយោជន៍បក្ខពួក និងបុគ្គល។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ទាំងរាជរដ្ឋាភិបាល និងទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល គឺសុទ្ធតែទាមទារចង់បាននូវការពង្រឹងនីតិរដ្ឋ តាមរយៈការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ចុះសួរថា ហេតុអ្វីក៏ពួកគេចាត់ទុកវិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ថា ជារឿងគាបសង្កត់បុគ្គលទៅវិញ ? ឬមួយក៏អង្គការទាំងនោះ ចង់នៅក្រៅច្បាប់៕
ពួកអាបក្សប្រឆាំង អន់ជាងឆ្កែ
**************************
ពួកអាប្រឆាំងពូជថោកទាប- ពួជកណ្តុរល្មេះពួនក្នុងលូ
ពូជឈាមអាក្រក់មិនថ្លៃថ្នូរ- ពូជអត់អម្បូរពូជតិរិច្ឆាន ។
អួតណាស់ខ្លាំងណាស់ពាក្យសម្តី- តែចរិតព្រៃពូជបាតផ្សារ
ហ៊ានខ្ជាក់សម្តីស្រែកមុសារ- តែក្បាលវិញណាត្បុលគូថអាចម៏ ។
លាក់មុខលាក់ឈ្មោះពូជត្រកូល-កញ្ជ្រោលយកឈ្មោះអ្នកដ៏ទៃ
ពាក់ស្រោបមុខខ្លួនស្រែកជេរស្តី-ខ្លាចក្រៃគេវ៉ៃជេរតបវិញ ។
អួតស្រែកខ្លួនខ្លាំងតែកំសាក- ក្បាលអោនអាចម៏រាគតក់ស្លុតក្រៃ
ពេលគេជេរតបបាត់ទ្រឹស្តី -បោកប្រាស់រាល់ថ្ងៃក្បាលជាប់គូថ ។
តបដែរតែតបបែបចោលម្សៀត- តបទាំងអស់ស្នៀតយកឈ្មោះគេ
មកជេរតបតអត់ខ្មាស់ឆ្កែ- សត្វតិរិច្ឆានដែរខាំចេញមុខ ៕