ដោយ៖ ឡាយ សាមាន
ថ្ងៃចន្ទ ទី22 កញ្ញា 2014
http://vodhotnews.com
ស្តាប់សំឡេង៖ |
ចម្លងទុក |
មើលរូបភាពបន្ថែម
ទម្លាប់បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ នៅទឹកដីកម្ពុជាក្រោម (រូបថតពី បណ្តាញសង្គម)
ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមដែលមានទំហំប្រមាណ មួយភាគបីនៃប្រទេសកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នត្រូវបានរដ្ឋការបារាំង កាត់ទៅឲ្យប្រទេសវៀតណាម គ្រប់គ្រងនៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩។ ទោះបីជាពេលវេលាដែលរស់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសវៀតណាម ៦៤ឆ្នាំហើយក៏ដោយក្តី ក៏ប៉ុន្តែប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្មែរ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅដែនដីកម្ពុជានៅតែរក្សាបានល្អ។ សម្រាប់ប្រពៃណីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងដាក់បិណ្ឌក៏ដូច្នេះដែរ គឺប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម នៅតែរក្សាធ្វើដូចខ្មែរកណ្តាលដែរ។
ព្រះសង្ឃខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមួយព្រះអង្គ ព្រះនាម ថាច់ ហាសំអាង គង់នៅវត្តសាមគ្គីរង្ស៊ី មានថេរដីកាថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ពុទ្ធសាសនិកនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមមានទម្លាប់បែងចែកវេនកាន់បិណ្ឌ ជាក្រុមដូចកម្ពុជាដែរ ក៏ប៉ុន្តែពុទ្ធបរិស័ទដែលចង់ចូលរួមអាចចូលរួមក្នុងកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយ ហើយចំពោះចង្ហាន់បិណ្ឌបាត្រ មិនចាំបាច់យកមកនោះទេ រង់ចាំថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទើបអាចយកចង្ហាន់មកប្រគេនព្រះសង្ឃរួមគ្នា នៅថ្ងៃតែមួយបាន។
ដោយឡែកសម្រាប់ពិធីបោះបាយបិណ្ឌវិញ ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា នៅកម្ពុជាក្រោមធ្វើត្រូវតាមពុទ្ធដីការបស់ព្រះពុទ្ធជាងនៅកម្ពុជា ព្រោះថាមុនពេលបោះបាយបិណ្ឌពុទ្ធបរិស័ទបានយកបាយបិណ្ឌមួយចំនួន ធំទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ លុះសល់បន្តិចបន្តួចទើបពុទ្ធបរិស័ទយកទៅដាក់នៅតាមជើងព្រះវិហារ។ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា «ចំណែកនៅកម្ពុជាក្រោម គេមិនបានយកមកច្របាច់ចូលគ្នាអញ្ចឹងទេ ទិញនំទាំងដុំ ទាំងដុំអញ្ចឹងមក មានញោមៗ ខាងគណៈកម្មការរៀបចំហ្នឹង គេផ្ទេរមួយចំណែកទៅទុកសម្រាប់ប្រគេនព្រះសង្ឃឆាន់។ អាត្មាយល់ឃើញថាការធ្វើបែបនេះ នៅកម្ពុជាក្រោម វាសមហេតុផល ជាងខាងនេះ ដោយសារយើងនិយាយទៅតាមពុទ្ធដីការបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធវិញ ព្រះអង្គសម្តែងថា តេយ្យទានណាមួយ ដែលឆិងជូនទៅអ្នកដែលស្លាប់ទៅបាន ត្រូវតែប្រកបដោយហេតុបីយ៉ាង»។
បច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលរស់នៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមមានប្រមាណ១០លាននាក់។ ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ហាសំអាង មានថេរដីកាថាអាជ្ញាធរវៀតណាមមិនអាចលុបបំបាត់ទំនៀមទម្លាប់តាមបែបសាសនាព្រះពុទ្ធបានទេ ព្រោះថានៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម ការជ្រៀតចូលនូវសាសនាដទៃ មានការពិបាក។ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា «ចំណែកជនជាតិខ្មែរវិញហាក់ដូចជា ១០០% មិនមានដោយសារតែនៅកម្ពុជាក្រោម យើងថាជំនឿការចេះដឹង នូវការយល់ដឹងអំពីព្រះពុទ្ធសាសនាខ្លាំង អាហ្នឹងយើងថាបានដែរ ប៉ុន្តែយើងថា វាខ្វះខាតនៅផ្នែកវប្បធម៌បរទេសហូរចូល តាមលក្ខខណ្ឌគេថា សេរីភាពទទួលព័ត៌មាន និងសេរីភាពហូរចូលព័ត៌មានវាបិទជិត ដល់អ៊ីចឹងទៅអាព័ត៌មានហូរចូលពីសាសនាដទៃវាមិនសូវមាន»។
ប្រជាពលរដ្ឋមកពីឃុំពាងសំរឹទ្ធ ស្រុកគោកថ្លឹង ខេត្តឃ្លាំងដែនដីកម្ពុជាក្រោម លោកលីវ យូពឹង មានប្រសាសន៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមនៅរក្សាប្រពៃណីខ្មែរបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន រាល់ពិធីរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺមិនមានប្រពៃណីផ្សេងមកចូលបាននោះទេ បើទោះជាមានគំនាបតឹងតែងពីរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមយ៉ាងណាក៏ដោយ។ លោកបញ្ជាក់ថា «ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់នៅកម្ពុជាក្រោម វានៅខ្ជាប់ជាងនៅកម្ពុជាលើ ដូចជាទំនៀមទម្លាប់បុណ្យចូលឆ្នាំ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យពិសាខបូជា អស្សុជបូជា គឺនៅទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី បាត់ខ្ជះកន្លែងណាទេ គឺអត់ក្លែងក្លាយ តាមទំនៀមទម្លាប់ពុទ្ធសាសនា ដែលពុទ្ធោវត្ត ចេញពីគម្ពីរព្រះត្រៃយ៍បិតក មកគឺខ្មែរកម្ពុជាក្រោម គឺធ្វើតាមពុទ្ធោវាទមក មិនធ្វើយកសាសនា ព្រហ្មសាសនាលាយឡំ អត់មានទេ»។
បុរសវ័យ៧១ឆ្នាំរូបនេះ បន្តថានៅកម្ពុជាក្រោមគេហៅបុណ្យកាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំបិណ្យនេះថាបុណ្យដូនតា ក្នុងនោះប្រជាពលរដ្ឋ បាននិមន្តព្រះសង្ឃទៅតាមផ្ទះដើម្បីប្រគេនចង្ហាន់បិណ្ឌបាត្រ ដល់ព្រះសង្ឃដើម្បីឲ្យព្រះសង្ឃ ឧទ្ទិសទៅញាតិសន្តានដែលបានចែកដ្ឋានទៅហើយ ព្រមទាំងរៀបជាសំពៅធ្វើពីស្រទបចេកដោយមានដាក់ម្ហូបអាហារ និងរបស់របរមួយចំនួនទៀត ដើម្បីជូនដូនតាទៅវិញហើយឲ្យដូនតាទទួលបាននូវអ្វីដែលកូនចៅឧទ្ទិសឲ្យ។ លោកបន្តថា «ពីថ្ងៃ១រោច ដល់ថ្ងៃ១៤រោច លោកមួយវត្តឧបមាថា ៥០អង្គ ៨០អង្គ អត់មាននៅទេ គេនិមន្តទៅតាមផ្ទះទាំងអស់ ពីរអង្គទៅ៥ផ្ទះ ៦ផ្ទះ១០ផ្ទះក៏មានដែរ អាហ្នឹងគេធ្វើហើយនិមន្តលោកទៅឆាន់ វេដារឲ្យឪពុកម្តាយហើយគេ ទូក ទូកស្រទបចេក ដាក់អង្ករដាក់បាយ ដាក់គ្រប់សព្វ ដាក់លុយកាក់ បណ្តែតតាមបឹងបួរ តាមស្រះអីក៏បានដែរនៅកម្ពុជាក្រោម»។
ដោយឡែកសម្រាប់ចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃវិញ ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ហាសំអាង មានថេរដីកាថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាក្រោម មិនយកចង្ហាន់បង្សុកូលដូចនៅកម្ពុជាទេ នៅពេលដែលយកចង្ហាន់មក គឺប្រគេនព្រះសង្ឃឆាន់តែម្តង បន្ទាប់ពីវាយរគាំងរួច។ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា «ហើយម្យ៉ាងទៀត នៅកម្ពុជាក្រោម មិនមានបង្សុកូលដូចយើងទាំងអស់គ្នាយកចង្ហាន់មកដល់វត្ត មកបង្សុកូល មកគង់មួយជួររងចាំចង្ហាន់បង្សុកូលទេ នៅកម្ពុជាក្រោមមកដល់គេដាក់លើបល្ល័ងតែម្តង ដាក់លើបល្ល័ង ស្ពងៗ អ៊ីចឹងពេលដែលវាយអាគាំងមក លោកនិមន្តឡើងឆាន់សូត្រសុំសីល ឧទ្ទិសមផលហើយលោកឆាន់ទៅ»។
តាមទំនៀមទម្លាប់ព្រះពុទ្ធសានា បុណ្យកាន់បិណ្ឌ ប្រារព្ធឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី១រោចខែភទ្របទ ដល់ថ្ងៃទី១៤រោចខែភទ្របទ និងថ្ងៃទី១៥រោចខែភទ្របទ ជាថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ។ ទំនៀមទម្លាប់នេះត្រូវបានគេអនុវត្តទាំងនៅកម្ពុជា និងដែនដីកម្ពុជាក្រោម។ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌក្នុងឆ្នាំនេះត្រូវនឹងថ្ងៃទី២២ ២៣ និង២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៤។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌កម្ពុជា លោកប៉ូ សំណាង ក៏ទទួលស្គាល់ផងដែរថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមបានថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីតាមបែបព្រះពុទ្ធជាពិសេសបុណ្យកាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំបិណ្ឌនេះយ៉ាងល្អ ព្រោះថាអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរដែលមានវ័យចំណាស់ជាច្រើន កំពុងរស់នៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមហើយនៅចាំថែរក្សាទំនៀមទម្លាប់តាំងពីនោះនៅឡើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា «ដោយសារនៅកម្ពុជាក្រោម គឺយើងនៅមានព្រឹទ្ធាចារ្យយើងច្រើន ដែលខ្លះមានដល់៧០ ខ្លះមានដល់៨០ គាត់នៅខំតស៊ូ តស៊ូដើម្បីថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ។ ហើយដែលយើង លោកភ្នំពេញកម្ពុជាកណ្តាលយើងនេះ គឺយើងឃើញថាដោយសារយើងឆ្លងកាត់របបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត ទំនៀមទម្លាប់ត្រូវបានបាត់បង់ការផ្សព្ធផ្សាយនៅមានកម្រិត ដូច្នេះហើយយើងឃើញថា សាសនាដទៃ យើងមិនបានថាបំពារបំពាន ឬហាមឃាត់គាត់ទេ តែដោយសារកុលបុត្រខ្មែរជំនាន់ក្រោយ លោកបានពើបប្រទេះនឹងសាសនាដែលបានចូលមកប្រទេសកម្ពុជាយើងគួបផ្សំនឹងបញ្ហាការផ្សព្វផ្សាយរបស់យើងនៅមានកម្រិត ដែលធ្វើឲ្យប្អូនៗ យុវជន យុវនារីយើងបាត់បង់ ក៏ដូចជាស្មារតី ដូច្នេះហើយបានជាការគោរពទំនៀមទម្លាប់នៅកម្ពុជាកណ្តាល យើងមានភាពមិនសូវល្អដូចនៅកម្ពុជាក្រោម»។
លោក ប៉ូ សំណាង បន្តថាសម្រាប់កម្ពុជាពិធីបែបសាសនាព្រះពុទ្ធជាច្រើន ត្រូវបានគេប្រារព្ធឡើងដោយមានលាយឡំនឹងពិធីបែបសាសនា ក៏ប៉ុន្តែលោកថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែរក្សាឲ្យបាននូវពិធីបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជូនដូចជានៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមផងដែរ។ លោកបន្តថា «ឥឡូវយើងឃើញហើយថា ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យមួយចំនួនលោកស្គាល់ ដឹងនូវប្រពៃណីខ្មែរយើងច្បាស់ណាស់ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ជីវភាពយើងឃើញហើយថា គាត់កាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយ ដូច្នេះហើយយើងវាបាត់បង់ ឱកាសដែលពង្រឹង និងអភិរក្សនូវទំនៀមទម្លាប់យើងនេះ ដូច្នេះហើយយើងឃើញថារដ្ឋាភិបាល យើងគួរតែមានហឹបថវិកាមួយ ជួយដល់ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យយើង»។
សំឡេងសូត្រធម៌មួយចំនួន សំឡេងសូត្របរ៉ា សំឡេងស្មូត និយាយពីទំនួញប្រេត បានបន្លឺឡើងនៅតាមទីវត្តអារាមនានាយ៉ាងគ្រលួច នៅរយៈពេល១៥ថ្ងៃនេះក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងបុណ្យកាន់បិណ្ឌនេះ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្រណោះស្រណោក និងនឹកដល់ញាតិសណ្តាន ដែលបានចែកដ្ឋានទៅ។ ជាមួយគ្នានេះ វាក៏ជាឱកាសមួយសម្រាប់កូនចៅផៅញាតិសណ្ដានដើម្បីធ្វើបុណ្យដល់សាច់ញាតិ ទាំងអ្នកដែលកំពុងរស់នៅ និងអ្នកដែលស្លាប់ទៅផងដែរ។
បើទោះជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមួយចំនួន បានមករស់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំទៅហើយក្តី ក៏ប៉ុន្តែពួកគាត់នៅតែរំឭកពីការប្រារព្ធពិធីបុណ្យតាមបែបប្រពៃណី និងសាសនា នៅដែនដីកម្ពុជានិងចង់ត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យបែបសាសនានេះ ព្រោះថាពិធីទាំងនោះបានដក់ជាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគាត់មិនអាចបំភ្លេចបាន ជាពិសេសពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ និងពិធីភ្ជុំបិណ្ឌដែលជាបុណ្យសំខាន់ទីពីរ នៃប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូលផងដែរ៕
សូមសរសេរមកលោក ឡាយ សាមាន តាមរយៈ samean@vodhotnews.com