ដោយ ដែន អយុធ្យា
2014-10-09
RFA
ប្រជាពលរដ្ឋតវ៉ាចំពោះការពន្យារពេលសវនាការរឿងទំនាស់ដី នៅខាងមុខសាលាដំបូងខេត្តកោះកុង កាលពីថ្ងៃទី២៦ កក្កដា ឆ្នាំ២០១២។ Photo: Adhoc
ប្រជាពលរដ្ឋ ៣ភូមិមានគ្នាជាង ២០០នាក់ តំណាងឲ្យពលរដ្ឋ ២០០គ្រួសារ រស់នៅភូមិឈូក ភូមិជីខ និងភូមិត្រពាំងកណ្ដោល ឃុំជីខលើ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ា និងដាក់ញត្តិទៅកាន់សាលាឃុំជីខលើ សាលាស្រុកស្រែអំបិល និងក្រុមហ៊ុនផលិតស្ករសឈ្មោះ ខេ.អែ.ស.អិល (KSL) និងក្រុមហ៊ុន វីវង់ (Ve Vong) របស់តៃវ៉ាន់ នៅព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៩ ខែតុលា នេះ។
អភិបាលខេត្តកោះកុង អះអាងថា នឹងពិនិត្យរកដំណោះស្រាយចំពោះការតវ៉ារបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិ នៅពេលទទួលបានញត្តិពីប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ។
តំណាងប្រជាពលរដ្ឋភូមិឈូក លោក តេង កៅ បានឲ្យដឹងថា គោលបំណងនៃការដាក់ញត្តិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺដើម្បីទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តកោះកុង និងភាគីក្រុមហ៊ុនផលិតស្ករស ត្រូវសងដីចម្ការ និងផលដំណាំដែលត្រូវក្រុមហ៊ុនផលិតស្ករស បានឈូសឆាយរំលោភយកតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ជូនពលរដ្ឋបង្កបង្កើនផលឡើងវិញ។
លោក តេង កៅ បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ដីទំនាស់នេះបានប៉ះពាល់ដីបង្កបង្កើនផលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ២០០គ្រួសារ និងមានផ្ទៃដីសរុបជាង ១.៣០០ហិកតារ។ លោកថា ដីទំនាស់នេះមានពលរដ្ឋខ្លះបានមកតាំងទីលំនៅក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ និងខ្លះទៀតនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ប៉ុន្តែទើបមានទំនាស់ជាមួយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគដាំស្ករសក្នុងឆ្នាំ២០០៦៖ «ស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនកោះកុងស្ករសហ្នឹង ឲ្យកាត់ដីចំនួនជាង ១.៣៦៣ហិកតារហ្នឹងជូនពលរដ្ឋ ពួកខ្ញុំបានបង្កបង្កើនផលឡើងវិញ ស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនសងផលដំណាំដែលខូចខាតតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ហ្នឹង សងមកពួកខ្ញុំបានប្រើប្រាស់វិញ។ មានដីស្រែ និងដីចម្ការដំណាំៗមានដំណាំស្វាយ ស្វាយចន្ទី ខ្នុរ និងចម្ការឪឡឹក ជាដើម»។
តំណាងពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិ ក្នុងឃុំជីខលើ ឲ្យដឹងថា ទំនាស់នេះពួកគាត់ធ្លាប់បានលើកគ្នាទៅតវ៉ាពីគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃរាជរដ្ឋាភិបាល ចាប់ពីថ្នាក់ខេត្តរហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ ពិសេសស្ថាប័នកំពូលៗនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយទេ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទង លោក ណា នន់ តំណាងក្រុមហ៊ុន ខេ.អែស.អិល ជាជនជាតិថៃ ដើម្បីបំភ្លឺជុំវិញការដាក់ញត្តិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិ លើទំនាស់ដីធ្លីនេះបានទេតាមទូរស័ព្ទ។
ទោះយ៉ាងណា លោក ទួន សិលា អភិបាលស្រុកស្រែអំបិល មានប្រសាសន៍ថា នឹងនាំយកញត្តិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដាក់ជូនអភិបាលខេត្តកោះកុង ពិនិត្យសម្រេចទៅលើសំណូមពររបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិ និងឆ្លើយតបនៅពេលក្រោយ។ លោកទទួលស្គាល់ថា ទំនាស់ដីធ្លីនៅឃុំជីខលើ នេះ បានកើតមានរ៉ាំរ៉ៃតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ មកម្ល៉េះ៖ «ពិធីដង្ហែញត្តិកើតទុក្ខមិនសុខចិត្តរបស់គាត់ គឺសុំឲ្យអាជ្ញាធរហ្នឹងជួយធ្វើការសម្របសម្រួល ដែលមានទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុន។ ចឹងគាត់អត់មានអីទេ គាត់គ្រាន់តែយកញត្តិមកដាក់ និងបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញហើយ។ ខ្ញុំបានព័ត៌មានហ្នឹង ដើម្បីរាយការណ៍ជូនឯកឧត្តមអភិបាលខេត្ត ដើម្បីលោកមានវិធានការបន្តទៀត»។
បញ្ហានេះដែរ លោក ប៊ុន ឡឺត អភិបាលខេត្តកោះកុង ឲ្យដឹងថា នឹងពិនិត្យទៅលើញត្តិ ឬសំណូមពររបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិ នៅឃុំជីខលើ ដើម្បីឈានដល់សម្របសម្រួល ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃជាមួយក្រុមហ៊ុន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក អ៊ិន គង់ជិត មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (Licadho) ប្រចាំខេត្តកោះកុង ឲ្យដឹងថា ទំនាស់ដីធ្លីរវាងពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិជាមួយក្រុមហ៊ុនស្ករសនាស្រុកស្រែអំបិល គឺកើតមានតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ មកម្ល៉េះ។
មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បានពេបជ្រាយចំពោះចំណាត់ការរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នកំពូលៗ ពិសេសរដ្ឋាភិបាល ដែលមិនអាចដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីជូនពលរដ្ឋប្រកបដោយភាពយុត្តិធម៌៖ «កន្លងមកនេះ គឺអត់បានផលអ្វីទេ។ ហើយថ្មីៗនេះកាលពីឆ្នាំ២០១២ គឺមានបទបញ្ជាលេខ០១ និងប្រកាសអន្តរក្រសួងនៅឆ្នាំ២០១៤ នេះ មានប្រកាសអន្តរក្រសួងលេខ១៧៧ និង២០៦ បានតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ អនុវត្តទៅតាមគោលការណ៍ស្បែកខ្លា គឺតម្រូវឲ្យឆ្វៀលដីភូមិពលរដ្ឋ ឬដីចម្ការដែលប៉ះពាល់នេះ ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋវិញ។ ប៉ុន្តែកន្លងមកនេះ ទោះបីជាមានលិខិតរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលណែនាំបង្ហាញដល់ខេត្ត សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន ដើម្បីអនុវត្តក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែខេត្តមិនបានអនុវត្តតាមទេ។ ធ្វើឲ្យពួកគាត់អស់សង្ឃឹម ហើយថ្ងៃនេះពួកគាត់ធ្វើការតស៊ូមតិជាថ្មី ដើម្បីតវ៉ាយកដីហ្នឹងមកវិញ»។
លោក អ៊ិន គង់ជិត បន្ថែមថា ទំនាស់រវាងប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៣ភូមិនៅឃុំជីខលើ នេះ កន្លងមកពួកគាត់ធ្លាប់បានស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នថ្នាក់ខេត្ត រហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ ព្រមទាំងស្ថាប័នកំពូលៗ ប៉ុន្តែគ្មានដំណោះស្រាយទេ។
ក្រុមអ្នកភូមិបានអះអាងថា ពួកគាត់បានទុកពេលជូនអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយលើទំនាស់ដីធ្លីនេះក្នុងរយៈពេល ២សប្ដាហ៍ ប៉ុន្តែបើគ្មានការឆ្លើយតបទេ ពួកគាត់នឹងបន្តហែក្បួនតវ៉ាទៅកាន់សាលាខេត្តកោះកុង ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ជាបន្តទៀតនាថ្ងៃអនាគត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- សម្ភាសមេធាវីអន្តរជាតិជុំវិញពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ
- អាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យប្រជុំដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋ
- ពលរដ្ឋរិះគន់អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំងថារឹតត្បិតការជួបជុំនិងសម្ដែងមតិ
- សហគមន៍ព្នងខេត្តមណ្ឌលគិរីគ្រោងធ្វើបាតុកម្មលើកទី៣ប្រឆាំងក្រុមហ៊ុនសម្បទាន
- ពលរដ្ឋមានបញ្ហាដី២ខេត្តចាកចេញពីភ្នំពេញទៅរកដំណោះស្រាយនៅស្រុក
- ពលរដ្ឋ៨១គ្រួសារនៅកោះកុងស្នើផ្តល់ប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីដែលនិស្សិតស្ម័គ្រចិត្តវាស់រួច
- ស្ថានភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋសហគមន៍ផ្នូរខ្មោច
- មេធាវីអន្តរជាតិប្ដឹងមន្ត្រីកម្ពុជាទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិរឿងរំលោភដីពលរដ្ឋ
- ពលរដ្ឋរងការបណ្ដេញចេញប្រារព្ធទិវាសិទ្ធិលំនៅឋានពិភពលោក