ដោយ៖ បូ សាវី | ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី23 កក្កដា 2015
http://vodhotnews.com
ប្រជាសហគមន៍ចំនួន១១មកពីតាមបណ្ដាស្រុកមួយចំនួនក្នុងខេត្ដសៀមរាប កាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធ នាំគ្នាធ្វើយុទ្ធនាការ ដើម្បីចែកខិតប័ណ្ណប្រឆាំងច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលពួកគេអះអាថាការអនុម័តច្បាប់អង្គការសមាគមនេះប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋ។
ប្រជាសហគមន៍ទាំងនោះមកពីស្រុកចំនួន៤ រួមមាន ស្រុកពួក ស្រុកអង្គរធំ ស្រុកបន្ទាយស្រី និងក្រុងសៀមរាប។ ប្រជាសហគមន៍មានគ្នាប្រមាណជាង២០នាក់បានដង្ហែក្បួនម៉ូតូចេញពីចំណុចព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម កាត់តាមវិថីសំខាន់ៗក្នុងក្រុងសៀមរាបមួយចំនួន ឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ដែលចែកខិតប័ណ្ណដល់ប្រជាពលរដ្ឋនេះ រួមមានផ្សារចាស់ ផ្សារលើធំថ្មី និងឆ្ពោះទៅកាន់សាលាខេត្ដសៀមរាបផងដែរ។
តំណាងសមាគមកសិករដើម្បីសន្ដិភាពនិងអភិវឌ្ឍន៍ នៅស្រុកបន្ទាយស្រី លោក ចាន់ រិទ្ធិ ថ្លែងថាបន្ទាប់ពីលោកអានច្បាប់គ្រប់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលរួចមក លោកយល់ថាច្បាប់នេះបានដាក់គំនាបដល់អង្គការ សមាគមយ៉ាងខ្លាំង ដែលលោកអះអាងថា ប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកបន្ដថារដ្ឋសភាមិនគួរអនុម័តច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការនោះទេ ព្រោះច្បាប់នេះមិនមានផលចំណេញដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរឡើយ។ ពួកគេទាមទារឲ្យទម្លាក់ចោលច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការសមាគមនោះ ខណៈដែលព្រឹទ្ធសភានឹងបើកឲ្យមានការពិនិត្យលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់អង្គការនេះ នៅថ្ងៃសុក្រទី ២៤ខែកក្កដានេះ។
ជាមួយគ្នានោះដែរ ប្រជាសហគមន៍ទាំងនោះបានធ្វើពិធីបួងសួងនៅអាស្រមព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម ដើម្បីឲ្យបារមីវត្ថុស័ក្ដិសិទ្ធិព្រះអង្គជួយជំរុញឲ្យលុបចោលច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការសមាគមនោះផងដែរ។
គួររំឭកថា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដានេះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការត្រូវបានរដ្ឋសភាអនុម័ត ដែលមានតែតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៦៨រូប ចំណែកតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំងធ្វើពហិការមិនចូលរួម អនុម័តច្បាប់មួយនេះ។
កន្លងទៅអ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធីនិងសេរីភាពក្នុងការបង្កើតសមាគម លោកMaina Kiai បានអំពាវនាវឲ្យព្រឹទ្ធសភាបដិសេធចោលទាំងស្រុងនូវច្បាប់ស្តីពីសមាគមនិងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនេះដោយចាត់ទុកថាច្បាប់នេះមិនស្របតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សលើសេរីភាពនៃការប្រមូលផ្តុំ។
សេចក្តីព្រាងច្បាប់ចុងក្រោយ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ទៅរដ្ឋសភា មាន៩ជំពូក និងមាន៣៩មាត្រា។ មាត្រា២៤នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះបានចែងថា«អង្គការមិនមែន រដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុក អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបរទេស ឬសមាគមបរទេស ត្រូវប្រកាន់ជំហរអព្យាក្រឹតចំពោះគ្រប់គណបក្សនយោបាយនៅ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។ មាត្រា១០នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះចែងថា សមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ត្រូវជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរអំពីព័ត៌មានរាល់គណនីដែលត្រូវ បើកសម្រាប់កិច្ចប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅធនាគារក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ មាត្រា២៥ចែងថា សមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ត្រូវផ្ញើបាយការណ៍បូកសរុបសកម្មភាពការងារ និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។ មាត្រា២៥ បន្តថាក្នុងករណីចំបាច់ ក្រសួងមហាផ្ទៃ អាចស្នើសុំរបាយការណ៍ស្តីពីសកម្មភាព និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំរបស់សមាគម។
ករណី ដែលសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល មិនអនុវត្តតាមមាត្រា១០ មាត្រា២៤ និងមាត្រា២៥ ក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដោយទុករយៈពេលយ៉ាង យូរ៣០ថ្ងៃ ថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការ។ ករណីមិនអនុវត្តតាម ក្រសួងនឹងជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរផ្អាក សកម្មភាពបណ្តោះអាសន្ន រយៈពេលយ៉ាងយូរ៩០ថ្ងៃ។ ក្នុងករណីនៅតែមិនព្រមអនុវត្ត ក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវសម្រេចជាលាយលក្ខណ៍អក្សរលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជី។
មាត្រាមួយចំនួនខាងលើនេះ ដែលអង្គការសមាគម មិនមែនរដ្ឋាភិបាលចោទថា មានចេតនារឹតត្បិតសេរីភាព ហើយពួកគេអំពាវនាវដល់ប្រជាប្រជាពលរដ្ឋកុំឲ្យបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សណា ដែលតំណាងរាស្ត្ររបស់ខ្លួន ចួលរួមអនុម័តច្បាប់នេះ។ តែកន្លងមក លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន អះអាងថាច្បាប់នេះមិនមែនបង្កើតឡើងដើម្បីដាក់គំនាបលើអង្គការសង្គមស៊ីវិលនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញដើម្បីជួយសម្រួលការងារដល់សង្គមស៊ីវិលក្នុងការបំពេញការងារក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយរដ្ឋាភិបាល៕
សូមសរសេរមកលោក បូ សាវី តាមរយៈ savy@vodhotnews.com
