ដោយ រដ្ឋា វិសាល
2015-08-13
RFA

ជនជាតិដើមភាគតិចខេត្តមណ្ឌលគិរី ប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោកលើកទី២១ នៅស្រុកពេជ្រាដា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៥។ Adhoc Photo
ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ២៥សហគមន៍នៅស្រុក និងក្រុងចំនួន៥ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី កំពុងរៀបចំឯកសារប្ដឹងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធថ្នាក់ជាតិ សុំដកតំណែងអភិបាលខេត្ត បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរខេត្តដាក់កងកម្លាំងរារាំងមិនឲ្យសហគមន៍ សង់វេទិកាប្រារព្ធខួបជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក និងគំរាមចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហគមន៍ ដែលដឹកនាំប្រារព្ធពិធីនេះដោយសំអាងថា សហគមន៍ប្រារព្ធពិធីគ្មានសុំច្បាប់អនុញ្ញាត។
តំណាងសហគមន៍ព្នង ខេត្តមណ្ឌលគិរី អះអាងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ថា អ្នកភូមិកំពុងប្រមូលស្នាមមេដៃឲ្យរួចរាល់នៅចុងខែសីហា ដើម្បីធ្វើញត្តិជូនស្ថាប័នកំពូលថ្នាក់ជាតិ មានព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មានក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ សុំដកតំណែងអភិបាលខេត្ត។
ការព្រមាននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក អេង ប៊ុនហ៊ាង កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា បានដាក់កងកម្លាំងរារាំងមិនឲ្យតំណាងសហគមន៍មកពីស្រុក និងក្រុងក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី សង់វេទិកាប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមពិភពលោក នៅភូមិពូតាង ឃុំពូជ្រៃ ស្រុកពេជ្រាដា។ បន្ទាប់មក លោកអភិបាលខេត្តបានព្រមានចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហគមន៍ បន្ទាប់ពីសកម្មជនរូបនេះ បានបន្តប្រារព្ធពិធីរបស់ខ្លួនក្រោមកម្ដៅថ្ងៃ ដោយមិនធ្វើតាមការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរខេត្ត ដែលតម្រូវឲ្យសហគមន៍សុំច្បាប់ប្រារព្ធខួបជនជាតិដើមភាគតិចនេះ។
តំណាងសហគមន៍ លោក ក្រើង តុលា កត់សម្គាល់ថា សហគមន៍ធ្វើលិខិតជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងស្ថាប័នជំនាញ ស្ដីពីការប្រារព្ធខួបជនជាតិដើមពិភពលោក ស្របទៅនឹងច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានដែលក្រសួងមហាផ្ទៃ បានកំណត់ ក៏ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរខេត្តបានរំលោភសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់សហគមន៍ និងប្រមាថលើវប្បធម៌ប្រពៃណីជនជាតិដើម ដែលស្ថាប័នជាតិ និងអន្តរជាតិទទួលស្គាល់។ បន្ថែមលើនេះទៀត អាជ្ញាធរខេត្តបានធ្វើឲ្យសហគមន៍អស់ជំនឿលើការដឹកនាំ ដែលមិនអនុលោមតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងមិនបានបម្រើរាស្ត្រពិតប្រាកដនោះឡើយ៖ «លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថ្ងៃខាងមុខ នឹងធ្លាក់ចុះជាមិនខាននៅខេត្តមណ្ឌលគិរី នេះ គោលការណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ កន្លងមក គាត់ធ្លាប់រំលោភប្រជាពលរដ្ឋអាចទ្រាំបាន ប៉ុន្តែដល់ពេលរំលោភដល់សិទ្ធិហ្នឹង គាត់ទ្រាំលែងបានហើយ ដោយសារគាត់ឃើញទង្វើអភិបាលខេត្តគាត់ធ្វើអ៊ីចឹងណា»។
សហគមន៍ព្នង ខេត្តរតនគិរី រាប់រយនាក់កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា គ្រោងជួបជុំគ្នាប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមពិភពលោកលើកទី២១ ខណៈជនជាតិដើមភាគតិចនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី បានប្រារព្ធពិធីនេះជាលើកទី៥។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងសុំការឆ្លើយតបពីអភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី ជុំវិញការអះអាងរបស់សហគមន៍បានទេនៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ដោយសារតែលោករវល់ប្រជុំ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃសមាគមអាដហុក (adhoc) ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក សុក រដ្ឋា ចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តរបស់សហគមន៍ ថាជារឿងត្រឹមត្រូវ ពីព្រោះអាជ្ញាធរខេត្តមិនបានបំពេញតួនាទីសមស្របក្នុងឋានៈជាមន្ត្រីមូលដ្ឋាន តាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនោះឡើយ។ លោកថា ការរារាំង និងព្រមានចាប់ខ្លួនសហគមន៍ ទាក់ទិនប្រារព្ធខួបជនជាតិដើមភាគតិច គឺជាអំពើរំលោភច្បាប់ និងសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច៖ «តាមពិតជាសិទ្ធិរបស់ពួកគាត់ដែលមានសិទ្ធិធ្វើញត្តិ ឬដាក់ពាក្យប្ដឹង ក៏អាចធ្វើបានដែរស្របទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ណាមួយដោយសារប្រទេសយើងប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់អំណាច គាត់មានសិទ្ធិជ្រើសរើសអ្នកណាដែលគ្រប់គ្រងពួកគាត់បានត្រឹមត្រូវ គោរពច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ស្រឡាញ់ពួកគាត់យល់ដឹងពីទុក្ខលំបាកជីវភាពរស់នៅ និងការស្វែងរកការគោរពសិទ្ធិពួកគាត់ឲ្យបានលទ្ធភាពដែលច្បាប់បានកំណត់»។
ក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ បានចេញលិខិតណែនាំស្ដីពីការធ្វើវេទិកាសម្ដែងមតិនៅបណ្ដាខេត្តក្រុងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋ ឆ្លើយតបបានត្រឹមត្រូវតាមកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ។ ដោយឡែករដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសកម្ពុជា មាត្រា៤១ ចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួន សេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងការបោះពុម្ពផ្សាយ សេរីភាពខាងការប្រជុំ។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានផ្តល់អនុសាសន៍ជូនអាជ្ញាធរខេត្តក្រុង ឲ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលធ្វើលិខិតជូនដំណឹងមកអាជ្ញាធរខេត្តក្រុង ដោយភ្ជាប់ប្រធានបទ និងទីកន្លែងច្បាស់លាស់ស្ដីពីការរៀបចំវេទិកា។
ចំណែកអាជ្ញាធរ ត្រូវសហការការពារសន្តិសុខសុវត្ថិភាពសាធារណៈដល់វេទិកាសម្ដែងមតិ។ ក្នុងករណីមានការហែក្បួន ត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់បាតុកម្ម៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- អង្គការទស្សនៈពិភពលោករៀបចំវេទិកាប្រឆាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មកុមារនៅបាត់ដំបង
- សង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញលើច្បាប់អង្គការថារំលោភច្បាប់
- ពលការិនីរាប់រៀបពីទុក្ខលំបាកនិងការរំលោភបំពានពេលធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី
- ជនជាតិដើមភាគតិចនៅរតនគិរីពិគ្រោះយោបល់ស្ដីពីសិទ្ធិនិងប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមជីវិតសហគមន៍
- គ.ជ.បធានាសម្រួលឲ្យជនពិការចូលរួមការបោះឆ្នោតដោយពេញលេញ
- ជនរងគ្រោះ៖ សំណង៣៨លានមិនអាចព្យាបាលមុខរបួសដោយគ្រាប់កាំភ្លើង ឈូក បណ្ឌិត
- អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរីព្រមានចាប់ខ្លួនអ្នកដឹកនាំប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិច
- ពលការិនី៤នាក់ដែលទើបមកដល់កម្ពុជាផ្ដាំផ្ញើកុំឲ្យអ្នកផ្សេងទៅធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី
- ជនជាតិដើមភាគតិចនៅព្រះវិហារប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក