រថយន្តដឹងលោក អ៊ី សុខសាន្ត ទៅពន្ធនាគារព្រៃស ចេញពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែមុន។ ផា លីណា
Thu, 9 June 2016
ម៉ិច ដារ៉ា and Shaun Turton
ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍
ភ្នំពេញៈ ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍បានដឹងព័ត៌មានថាវិធានការសន្ដិសុខថ្មីនៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃសដែលរៀបចំឡើងដើម្បីបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងគុកនោះកំពុងត្រូវបានយកមកប្រើលើអ្នកជាប់ឃុំក្នុងរឿងនយោបាយជំនួសវិញ។
ក្រុមគ្រួសាររបស់សមាជិកអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបានឲ្យដឹងថាអាជ្ញាធរពន្ធនាគារបានប្រើរនាំងកញ្ចក់នៅកន្លែងសួរសុខទុក្ខ ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យសមាជិកសមាគមអាដហុកដែលកំពុងជាប់ឃុំប៉ះពាល់រូបកាយជាមួយនឹងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ។
លោក នុត សាវនា អ្នកនាំពាក្យនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារក្រសួងមហាផ្ទៃបានឲ្យដឹងថា វិធានការនេះគឺជាគោលនយោបាយដែលបានអនុវត្តនាប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការចែកចាយថ្នាំញៀនរវាងអ្នកទោស និងអ្នកសួរសុខទុក្ខបន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតផ្ទាល់របស់រដ្ឋាភិបាលបានរកឃើញថាសម្បូរទៅដោយករណីសេពសារធាតុញៀននៅក្នុងពន្ធនាគារកម្ពុជា។
លោកបញ្ជាក់ថារនាំងខណ្ឌចែកគឺជានីតិវិធីធម្មតាសម្រាប់អ្នកជាប់ឃុំទាំងអស់។ ប៉ុន្តែនៅពន្ធនាគារព្រៃស កាលពីម្សិលមិញ មនុស្សជាច្រើនដែលទើបបានសួរសុខទុក្ខសាច់ញាតិនៅពន្ធនាគារបានលើកឡើងថា ពួកគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលជួបគ្នាដោយសេរី។
ស្ត្រីម្នាក់បាននិយាយថា៖ «យើងអង្គុយទល់មុខគ្នានៅតុជាមួយគ្នាហើយអាចកាន់ និងប៉ះដៃគ្នាទៅវិញទៅមកបាន»។
នៅពេលសួរអំពីភាពខុសគ្នានេះក្រោយមកអ្នកនាំពាក្យរូបនោះបានលើកឡើងថាលោកនឹងស្នើឱ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទរបស់លោកធ្វើការស៊ើបអង្កេតថាតើមានការរើសអើងឬយ៉ាងណា? លោកថាលោកស្វាគមន៍ពាក្យបណ្តឹងអំពីការប្រព្រឹត្តមិនស្មើភាព។
លោក សាវនា ថា៖ «ក្រុមអ្នកជំនាញនឹងទៅធ្វើការស៊ើបអង្កេតអំពីបញ្ហានេះ»។
យោងតាមប្រភពដែលបានដឹងពីបញ្ហានេះបានឲ្យដឹងថារនាំងខណ្ឌចែកត្រូវបានប្រើក្នុងអំឡុងពេលសួរសុខទុក្ខរវាងសាច់ញាតិ និងលោក នី សុខា លោក អ៊ី សុខសាន្ត និងលោក ណៃ វង់ដា ដែលជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារម ១ ផ្នែកបុរសនៅព្រៃស។ រនាំងនេះមិនបានប្រើសម្រាប់អ្នកស្រី លែន មុន្នី ដែលជាប់ឃុំនៅ ម ២ ឬ លោក នី ចរិយា អតីតបុគ្គលិកអាដហុកដែលបានក្លាយជាមន្រ្តីរង គ.ជ.ប ដែលជាប់នៅពន្ធនាគារ PJ ឡើយ។
ភរិយារបស់លោក វង់ដា លោកស្រី ភាវ ម៉ីអាយុ ៤១ ឆ្នាំបាននិយាយថាលោកស្រីមិនបានដឹងថាហេតុអ្វីបានជាក្រុមគ្រួសាររបស់លោកស្រីខុសពីអ្នកផ្សេងឡើយ?
លោកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «យើងតូចចិត្តដែលគេមិនអនុញ្ញាតឱ្យយើងជួបគ្នាដូចអ្នកដទៃទៀត។ កូនស្រីយើងយំដោយសារនាងចង់ឱបឪពុករបស់គាត់ប៉ុន្តែអនុរក្សពន្ធនាគារមិនអនុញ្ញាត»។
នាង សាន វណ្ណតនៈវត្តី កូនស្រីរបស់លោក សុខសាន្ត ថ្លែងថានាងត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យជួបឪពុករបស់ខ្លួនតាមកញ្ចក់។ នាងថ្លែងថា៖ «ពួកគេបានប្រាប់យើងថាគាត់មិនទាន់បានផ្តន្ទាទោសទេហេតុនេះយើងមិនអាចជួបតទល់មុខគ្នាទេប៉ុន្តែយើងដឹងថាអ្នកជាប់ឃុំផ្សេងទៀតដែលទើបមកទីនោះកាលពីសប្តាហ៍មុនអាចជួបក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនទល់មុខបាន»។
លោក Billy Tai មេធាវីផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សបានថ្លែងថាការបំបែកអ្នកជាប់ឃុំមិនឲ្យជួបតទល់ជាមួយនឹងក្រុមគ្រួសារគឺជាទម្រង់មួយនៃការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ អ្នកទាំងប្រាំត្រូវបានគេឃុំខ្លួនកាលពីខែមេសាឆ្នាំមុនហើយត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពីបទឃុបឃិតសូកប៉ាន់នាង ខុម ចាន់តារាទី ដែលគេចោទថាជាស្រីកំណាន់របស់លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងឲ្យបដិសេធថាមិនមានរឿងអាស្រូវស្នេហាជាមួយនឹងលោក កឹម សុខា។ ករណីនេះត្រូវបានគេរិះគន់ជាទូទៅថាជារឿងនយោបាយ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីម្សិលមិញអង្គការ Human Rights Now ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុនបានសម្តែងនូវក្តីកង្វល់យ៉ាងខ្លាំងអំពីការឃុំខ្លួន និងចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់ប្រឆាំងនឹងសមាជិកគណបក្សប្រឆាំងមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស និងមន្ត្រី គជប ។
អង្គការនេះបានឱ្យដឹងថា៖ «ការយាយី និងការឃុំខ្លួនក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សគឺជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរណាស់ហើយអាចនឹងត្រូវបានបកស្រាយថាជាបញ្ហាប្រឈមចំពោះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋព្រោះវារំលោភកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ» ហើយអង្គការនេះអំពាវនាវឲ្យដោះលែងក្រុមនេះភ្លាមៗ។
លោក គា សុផល មេធាវីរបស់សមាគមអាដហុកបានឲ្យដឹងថាក្រុមនេះនឹងត្រូវបើកសវនាការស្តីពីការសុំធានានៅក្រៅឃុំនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមិថុនា។
អង្គការលីកាដូបានកំណត់មនុស្ស ២៩ នាក់នៅកម្ពុជាថាជាប្រភេទ «អ្នកទោសនយោបាយ» បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបានបដិសេធការកំណត់ប្រភេទនេះក៏ដោយ៕
Contact authors: ម៉ិច ដារ៉ា and Shaun Turton