ដោយ វ៉ែន សុមេធ
2019-07-29
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
សកម្មជនសង្គម និងអ្នកនយោបាយមួយចំនួន ដែលត្រូវចាប់ខ្លួន ក្នុងរយៈពេល ១ឆ្នាំ នៃរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៦ ក្រោយការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ កាលពីថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ រូប៖ RFA និង (ជួរខាងក្រោម) សកម្មជនបក្សសង្គ្រោះជាតិផ្ដល់ឱ្យ
ពលរដ្ឋ សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលថា របបក្រុងភ្នំពេញ នៅតែបន្តបំបិទសិទ្ធសេរីភាពធ្ងន់ធ្ងរ ពេញខួប ១ឆ្នាំ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោត អាណត្តិទី៦ ដែលមជ្ឈដ្ឋានទូទៅចាត់ទុកជាការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ។ មន្ត្រីរបបក្រុងភ្នំពេញ បដិសេធការលើកឡើងនេះ ហើយអះអាងថា របបក្រុងភ្នំពេញ បានផ្ដល់សិទ្ធិពេញទីឲ្យពលរដ្ឋ។
ខួប១ឆ្នាំ នៃព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ ពលរដ្ឋនៅតែរងគំនាបសិទ្ធិសេរីភាពដដែល។ យុវជន និង មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនៅតាមមូលដ្ឋាន ថា ពួកគាត់រងគ្រោះ កាន់តែធ្ងន់ ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំនេះ បើហ៊ានជជែកគ្នា រឿងនយោបាយ ឬរិះគន់របបក្រុងភ្នំពេញ។
យុវជនរស់នៅខេត្តកំពង់ធំម្នាក់ លោក ឆាយ ចែង ថា ពលរដ្ឋរស់នៅតាមភូមិ ឃុំ គ្មានឱកាសបានជជែករឿងនយោបាយទេ មួយឆ្នាំមកនេះ។ លោកថា សូម្បីការតាមដានព័ត៌មាន ស្ដាប់វិទ្យុ ជជែកគ្នាតាមតូបលក់កាហ្វេ ឬជួបប្រជុំគ្នា សុទ្ធតែរងការឃ្លាំមើល ទាំងអស់។ លោកថា ១ឆ្នាំ ក្រោយការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយរួច យុវជនរស់នៅស្រុកស្រែចម្ការ កាន់តែចាកឆ្ងាយពីនយោបាយ ហើយពួកគេបារម្ភជានិច្ច នៅពេលនិយាយរឿងនយោបាយ៖ «»
ចំណែកមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនៅមូលដ្ឋានវិញ លោក អ៊ុត ជឿន ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាប់ឆ្នោតស្រុកមោងឫស្សី ខេត្តបាត់ដំបង ប្រាប់ថា មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងតាំងពីថ្នាក់កំពូល ដល់សកម្មជនមូលដ្ឋាន សុទ្ធតែរងការគំរាម ព្រមានធ្ងន់ធ្ងរ រយៈពេល១ឆ្នាំ ក្រោយការបោះឆ្នោតមកនេះ។ លោក អ៊ុត ជឿន ថា ទោះរងការគំរាម តែមន្ត្រីមូលដ្ឋាននៅស្រុកមោងឫស្សី គ្មាននរណាម្នាក់ បាក់ស្បាតទេ។ លោកថា ការគំរាមកាន់តែខ្លាំង នឹងធ្វើឲ្យសកម្មជនកាន់តែរឹងមាំ៖ «»
របបក្រុងភ្នំពេញ បានជម្នះបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតក្លែងក្លាយមួយ កាលពីថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ នៅមុនការបោះឆ្នោតនោះ ជាងកន្លះឆ្នាំ របបក្រុងភ្នំពេញ បានបង្កើនការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ អ្នកស្រលាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដោយបណ្ដេញអង្គការអន្តរជាតិ អែន.ឌី.អាយ (NDI) ចាប់ខ្លួនប្រធានគណបក្សប្រឆាំង បិទសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ចាប់ខ្លួនអតីតអ្នកសារព័ត៌មាន រំលាយគណបក្សប្រឆាំង បិទសិទ្ធិថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំងមិនឲ្យធ្វើនយោបាយ និងតម្រូវឲ្យសង្គមស៊ីវិល សុំច្បាប់មុនចុះជួបពលរដ្ឋជាដើម។ ក្នុងការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ ឆ្នាំ២០១៨ នោះ គណបក្សកាន់អំណាចរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ក្តោបយកអាសនៈទាំងអស់ក្នុងរដ្ឋសភា ដោយមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសំណាក់អាជ្ញាធរភូមិឃុំ ដែលបានដើរគំរាមពលរដ្ឋ ឲ្យត្រូវតែចេញទៅបោះឆ្នោត។
ក្នុងរយៈពេល ១ឆ្នាំ នៃការបោះឆ្នោតមកនេះ របបក្រុងភ្នំពេញ បានបង្កើនការចាប់ខ្លួន អ្នករិះគន់តាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក កាន់តែច្រើន។ មន្ត្រី និងសកម្មជនបក្សប្រឆាំង តាមមូលដ្ឋាន ក៏កាន់តែច្រើន ត្រូវរងការចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ ក្នុងបទចោទប្រកាន់ថា ញុះញង់ ជេរប្រមាថ ឬចូលកាន់កាប់ដីរដ្ឋជាដើម។ មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាច កាន់តែបង្កើនយុទ្ធនាការគំរាមកំហែងពលរដ្ឋមិនឲ្យនិយាយរឿងនយោបាយ។
ថ្វីបើ ក្រោយបោះឆ្នោតបានប៉ុន្មានខែ លោក ហ៊ុន សែន មេដឹកនាំរបបឯកបក្ស បានបញ្ជាឲ្យបើកសិទ្ធិសេរីភាពខ្លះ ដូចជា ដោះលែងអ្នកទោសមនសិការមួយចំនួន អនុញ្ញាតឲ្យសង្គមស៊ីវិលលែងសុំច្បាប់ទៅជួបពលរដ្ឋ កែប្រែច្បាប់ ឲ្យមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ និងបើកឲ្យសារព័ត៌មានឯករាជ្យ បើកការិយាល័យក្នុងស្រុកឡើងវិញ តែពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិលថា មានតែនៅលើក្រដាសប៉ុណ្ណោះ។
អ្នករត់រម៉កកង់បីនៅរាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ លោក ប៉ា សុខរស់ ប្រាប់ថា ពេញ ១ឆ្នាំ នៃការបោះឆ្នោតនេះ ក្រុមអ្នករត់ម៉ូតូឌុប និងរម៉កកង់បី គ្មានហ៊ាននិយាយរឿងនយោបាយ នៅចំណត (បេន) ចាំម៉ូយ និងហាងកាហ្វេ ដូចមុនទៀតឡើយ។ លោកថា សិទ្ធិសេរីភាព និយាយរឿងនយោបាយឥឡូវ បានតែជាមួយមនុស្សស្និទ្ធគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកស្ថានភាពប្រាក់ចំណូលវិញ លោកថា ក្រុមម៉ូតូឌុប កង់បី ក៏មិនខុសពីអ្នកលក់ដូរកំប៉ិចកំប៉ុកដែរ គឺចំណូលធ្លាក់ចុះខ្លាំង ជាងមុនការបោះឆ្នោតទៅទៀត៖ «»
អ្នកនាំពាក្យរបបក្រុងភ្នំពេញ លោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែងថា សិទ្ធិ សេរីភាព គ្មានការធ្លាក់ចុះ រឹតត្បិតអ្វីទាំងអស់។ លោក ផៃ ស៊ីផាន ថា លោកជំរុញឲ្យពលរដ្ឋ និយាយរឿងនយោបាយ បញ្ចេញមតិគ្រប់បែបយ៉ាង រួមទាំងការរិះគន់ តិះតៀនរដ្ឋាភិបាល លើកលែងការជេរប្រមាថ និងបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ ជាទម្លាប់របស់លោក លោកតែងតែអះអាងថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើ សុទ្ធតែជាការអនុវត្តច្បាប់ និងគោរពលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ៖ «»
បើទោះរបបក្រុងភ្នំពេញអះអាងដូច្នេះ អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា សង្កេតឃើញថា គ្មានភាពប្រសើរឡើងវិញទេ ក្រោយការបោះឆ្នោត១ឆ្នាំមកនេះ។ សង្គមស៊ីវិលឃ្លាំមើលសិទ្ធិ សេរីភាពរូបនេះ កត់សម្គាល់ថា ស្ថានភាពសិទ្ធិសេរីភាព ១ឆ្នាំក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ គឺគ្មានលក្ខណៈប្រសើរ ដូចគ្នានឹងមុនការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ ដែរ។ លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ថា រដ្ឋាភិបាលបានកែប្រែស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងក្រដាស តែសកម្មភាព គ្មានការកែប្រែឡើយ ព្រោះស្ថានភាពការរំលោភសិទ្ធិសេរីភាពពលរដ្ឋ នៅតែបន្តកើងឡើងដដែល៖ «»
ក្នុងខួប ១ឆ្នាំនៃព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតក្លែងក្លាយនេះ ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ក៏បានថ្លែងសារប្រាប់ពលរដ្ឋដែរ តាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់លោក។ លោក សម រង្ស៊ី លើកឡើងថា របប លោក ហ៊ុន សែន បង្កើតដោយខុសច្បាប់ និងក្បត់ជាតិមួយឆ្នាំហើយ។ លោកថ្លែងសារឲ្យពលរដ្ឋបន្តថ្កោលទោស កុំទទួលស្គាល់របបលោក ហ៊ុន សែន និងអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ងើបឡើងតស៊ូប្រឆាំង ទម្លាក់លោក ហ៊ុន សែន ចេញពីអំណាច នៅឆ្នាំ២០១៩៖ «»
លោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសថា នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន បន្តកាន់កាប់អំណាចខុសច្បាប់លើសពីឆ្នាំ២០១៩ ឡើយ។ លោកថា នឹងវិលទៅកម្ពុជាវិញ ដើម្បីដឹកនាំកម្លាំងតវ៉ា ប្រឆាំង លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យទាល់តែបាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
ចន្លួញ !
……..
កសិករគ្រប់រូប បេីនៅអឺរ៉ុប ពេលគេបរគោដោយទឹមវាជា
មួយរទេះ គេប្រេីខ្សែតី ដេីម្បីវាយដេញជម្រុញវា ឲ្យប្រឹងដេីរ
ទៅមុខ ។
នៅប្រទេសអាសុី កសិករ ប្រេីចន្លួញ ដែលធ្វេីពីឫស្សី បោះ
បញ្ចូលដែកគោល កាល់ក្បាលដែកគោល ហេីយសំលៀង
មុខដែកគោលដែលកាត់នោះ ឡេីងមុតស្រួច សម្រាប់ចាក់
គូថគោ ដេីម្បីដេញជម្រុញវាឲ្យប្រឹងដេីរទៅ ឬចាក់ដេញ
បំបោល ឲ្យគោរត់លឿនទៅមុខ ឆាប់ដលទីដៅដែលគេ
ចង់ទៅ ។
គោពិតជាចេះស្តាប់បញ្ជារ ជាងអាពូជឆ្កែសមរង្សុី ។
អាពូជឆ្កែនេះ ប្រមូលលុយ៣០មុឺនដុល្លារ ពីពួកអាល្ងង់
មីល្ងង់នៅក្រៅស្រុក ជាមួយការវិលចូលកម្ពុជា ដេីម្បីមកជាប់
ខ្នោះច្រវ៉ាក់តាមទោសកំហុសដែលវាបានប្រព្រឹត្ត គឺជាគំនឹត
ផ្តួចផ្តេីមរបស់វា ។
តែឥឡូវយ៉ាងម៉េច ទោះយកចន្លួញ ទៅចាក់គូថវា ក៏វាមិន
ហ៊ានមកដែរ ជាមួយភាសាថា ហ៊ុន សែន ខ្លាចវាទេីបទប់ស្កាត់
មិនឲ្យវាមក ?
វាថាហ៊ុន សែន ខ្លាចវា តែបែរជាអាពូជឆ្កែសមរង្សុី
វាមិនហ៊ានមកទៅវិញតេីសម្តីនេះ មានន័យថាម៉េច ?
តេីវាមិនមែនជាសម្តីភូតភរ បោកប្រាស យ៉ាងត្រឡប់
ត្រឡិន របស់អាពូជឆ្កែសមរង្សុី ទេឬ ?
ឱ! លោក អ្នកដ៏ល្ងង់ខ្លៅ តែស្រេកឃ្លានអំណាច តាមរយៈ
ពាក្យសន្យាខ្យល់ខ្ចប់ របស់អាថោកជាងឆ្កែ សមរង្សុី+កឹមសុខា
ទាំងឡាយអេីយ !
លោកអ្នកល្មមភ្ញាក់ ពីការយល់សប្តិ៍ដ៏អពមង្គលនេះហេីយ។
អាថោកជាងឆ្កែពីរក្បាលនេះ វាធ្វេីនយោបាយ បោកលោកអ្នក
សុី យកលុយធ្វេីមានបាន នឹងខ្ចីកម្លាំងលោកអ្នកប្លន់យក
អំណាច ដែលមិនប្រកបតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតែប៉ុណ្ណោះ។
អាថោកជាងឆ្កែពីរក្បាលនេះ គ្មានវាសនា បានធ្វេីនយោបាយ
បោកប្រាសបានទៀតទេ ព្រោះពួកវាគឺជាជនក្បត់ជាតិ។
សុំកុំមេីលស្រាលលុយ១០,២០,១០០,២០០ដុល្លារយក
ទៅឲ្យវាបោកប្រាសចាយលេងឲ្យសោះ ។
លុយទាំងនេះ មានតម្លៃណាស់ បេីលោកអ្នកប្រេីវាចំគោលដៅ
នោះគឺជាកិត្តយស និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់លោកអ្នកជាក់ជា
មិនខាន ៕
what is the deference between twelve and one dozen . every one should understand what I mean to those supporter.
ហាស ! ហាស
ខ្លាចមិនច្បាស់ អញឲ្យអ្ហែងមើលខ្លឹមសារម្តងទៀត អាពូជលាងក្ត ជុន ចាន់បុត្រ
————
សម្ដេចតេជោ ប្រាប់អាមេរិកឲ្យរឹបអូស ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ របស់ត្រកូលហ៊ុន ដោយមិនចាំបាច់មានច្បាប់ បើរកឃើញទុកនៅអាមេរិក
ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានថ្លែងប្រាប់ឲ្យអាមេរិក រឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ របស់ត្រកូលហ៊ុនដោយ មិនចាំបាច់មានច្បាប់ អនុម័តនោះទេ ប្រសិនបើរកឃើញទុក នៅអាមេរិកមែន ។
ក្នុងឱកាសអញ្ជើញ ពិនិត្យការដ្ឋានសាងសង់ពហុ កីឡដ្ឋានជាតិ មរតកតេជោ ដែលបាននិងកំពុងដំណើរការសាងសង់ នៅសង្កាត់ព្រែកតាសេក ខណ្ឌជ្រាយចង្វារ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ឲ្យអាមេរិករឹបអូស ទ្រព្យសម្បត្តិពីនាយឧត្ដមសេនីយ៍ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ប្រសិនបើមានលុយទុក នៅធនាគារអាមេរិក ។ សម្ដេចថា បើតាមសម្ដេចដឹង មានតែកូនលោក អ៊ិត ប្រាំង ទេដែលមានចំការទំពាំងបាយជូ នៅរដ្ឋមួយក្នុងទឹកដីអាមេរិក ហើយកូនលោក អ៊ិត ប្រាំង ប្រហែលជាមានសញ្ជាតិអាមេរិក បើអាមេរិករឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិជាតិសាសន៍ខ្លួនឯង ក៏រឹបអូសទៅ ។
សម្ដេចតេជោបញ្ជាក់ថា “ហើយសុំរឹបអូសទៅ ថាគ្រាន់តែទ្រព្យសម្បត្តិត្រកូលហ៊ុន នេះមានជាង ២ពាន់លានដុល្លារ ខ្ញុំអំពាវនាវឲ្យអាមេរិក មិនចាំបាច់ច្បាប់ចេញអី ដកហូតពីឥឡូវទៅ” ។
សម្ដេចបន្តថា សម័យនេះជាសម័យខ្មែរ នាំដើមទុនពីក្រៅស្រុកមករកស៊ី មិនមែនដូចសម័យមុនខ្មែរបញ្ជូនលុយ ទៅក្រៅស្រុក ទាំងដែលខ្លួនឯងក្រហើយ នាំលុយទៅទុកនៅធនាគារក្រៅប្រទេសទៀត រាប់ទាំង លន់ នល់ យកលុយទៅក្រៅប្រទេសផងដែរ ។ សម្ដេចថា មានបងប្អូនខ្មែរ នៅក្រៅប្រទេសច្រើនណាស់ បានមកទិញដីនៅក្នុងស្រុក ជាពិសេសដីនៅខេត្តកំពត គឺបងប្អូនមកពីអាមេរិក និងបារាំងជាអ្នកទិញ ។
ហើយបើមានមន្ត្រីណា សល់លុយច្រើនចាយមិនអស់ យកទៅទុកនៅធនាគារអាមរិក ហើយត្រូវអាមេរិក រឹបអូសខ្ញុំស្វាគមន៍ការរឹបអូស ព្រោះប្រាក់នោះបានមកពី អំពើពុករលួយ អាហ្នឹងដើម្បីឲ្យសម្ដេចបានឃើញមុខមាត់ពិត នៃមន្ត្រីដែលមានប្រាក់ចាយមិនអស់ យកទៅចោលនៅស្រុកគេ។
សម្ដេចតេជោគូសបញ្ជាក់ថា “ខ្ញុំអង្វរកអាមេរិក កុំនិយាយច្រើនពេក ដកតែម្ដងទៅថា ហ៊ុន មានី មានប៉ុន្មានរយលាន ហ៊ុន ម៉ានិត មានប៉ុន្មានរយលាន ដកទាំងអស់ទៅបើកូន ហ៊ុន សែន មានលុយច្រើនដល់ម្ល៉ឹងៗដកទាំងអស់ទៅ បើខ្ញុំមានលុយប៉ុណ្ណេះមែន ខ្ញុំមិនចាំបាច់ទៅសុំចិនទេ ស្តាតប៉ុណ្ណឹងខ្ញុំធ្វើខ្លួនឯង ព្រោះខ្ញុំស្លាប់ទៅ ខ្ញុំអត់យកទៅជាមួយទេ ខ្ញុំទុកមរតកខ្ញុំចោលហើយ ។ កីឡដ្ឋានសាងសង់រួច អស់ត្រឹម ៣០០លានដុល្លារ ហើយគេថាខ្ញុំមានលុយ ២ពាន់លានដុល្លារ ។ បើខ្ញុំមានលុយប៉ុននេះមែន ខ្ញុំសុខចិត្តចំណាយទាំងអស់ មួយចប់ស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣” ។
ជាមួយគ្នានោះដែរ សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រតិកម្មតបទៅកាន់ក្រុមប្រឆាំងថា ទោះបីគ្មានជំនួយពីបរទេសក៏កម្ពុជា មានសមត្ថភាពបើកប្រាក់ខែឲ្យ មន្រ្តីរាជការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ លើសពី ១ឆ្នាំដែរ។
សម្ដេចតេជោ សង្កត់ធ្ងន់ថា “ខ្លះវាទៅជាឆ្កួត វាថាឥឡូវរដ្ឋាភិបាល អស់លុយចាយហើយ គ្រាន់តែអាមេរិកធ្វើច្បាប់មួយ រដ្ឋាភិបាលរកលុយបើកប្រាក់ខែឲ្យមិនបាន ផ្ដាំទៅអញសូមផ្ដាំ យើងសូមផ្ដាំ ខ្ញុំបាទសូមផ្ដាំជូន អស់លោកអ្នក បើទោះបីគ្មានប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ក៏ហ៊ុនសែន មានលទ្ធភាពបើប្រាក់ខែ លើសពី១ឆ្នាំ” ។
សម្ដេចបន្ថែមថា ដោយមិនគិតប្រាក់បម្រុងអន្តរជាតិ ១៥ពាន់លានដុល្លារ សាច់ប្រាក់សុទ្ធដែលមាននៅរតនាគារ និងផ្ញើនៅធនាគារជាតិឡើងជិត ១៤លានលានរៀល (១លានលានរៀល ស្មើនឹងជិត ២៥០លានដុល្លារ) ៕
ទស្សនៈ
…….
វិស័យការពារជាតិ គឺជាវិស័យចំបងសម្រាប់សន្តិសុខជាតិ
ហេីយវិស័យនេះ បេីមានភាពល្អប្រសេីរ នោះនឹងនាំដល់ការ
អភិវឌ្ឍន៍វិស័យផ្សេងទៀក្នុងសង្គម ជាអាទិ៍ វិស័យកសិកម្ម
ឧស្សាហកម្ម អប់រំ សង្គមកិច្ច ជាដេីម។ល។ និងមានការវិវត្តន៍
បោះជំហានទៅមុខជានិរន្ត នាំមកនូវកំណេីនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ
គួរជាទីមោទនៈ។
ពាក្យចាស់ពោលថា ធ្វេីស្រែនឹងទឹក ធ្វេីសឹកនឹងបាយ ដែល
មានន័យ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាផ្នែកដ៏ទៃទៀតក្នុងសង្គម
មិនអាចកាត់ផ្តាច់បានពីផ្នែកសឹក ឬហៅម៉្យាងទៀតថា
ផ្នែកយោធាបានទេ។ព្រោះថាភាពទន់ខ្សោយនៃកម្លាំងយោធា
នឹងធ្វេីឲ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់ចូលក្នុងភាពមហន្តរាយ ដែល
បណ្តាលមកពីការរំលោភបំពានពីសំណាក់ជាតិសាសន៍
ដ៏ទៃ ដែលបានប្រព្រឹត្តិដោយអំពេីមិនគប្បីលេីជាតិសាសន៍
មួយទៀតដែលមានភាពទន់ខ្សោយខាងយោធា។
អំណាចអាមេរិកដែលខ្លាំងក្លារ មិនមែនសំដៅលេីផ្នែក
សេដ្ឋកិច្ចនោះទេ គឺផ្អែកលេីកម្លាំងសព្វាវុធនេះឯង ។
យ៉ាងណាមុិញ ភាពហក់កញ្ជ្រោលរបស់ជនក្បត់ជាតិសមរង្សុី
ជាមួយការជំទាស់ដ៏ខ្លាំងក្លារទាក់ទងការបោះថវិកាទិញគ្រឿង
សព្វាវុធបន្លែមដេីម្បីបំរេីឲ្យខឿនការពារជាតិកម្ពុជា តេីការ
ជំទាស់របស់ជនក្បត់ជាតិនេះប្រេីភាសាញុះញង់ អុចអាល
ទប់ស្កាត់ដេីម្បីបំណងអ្វីទៅ ? ។
ទាក់ទងនិងវិស័យអប់រំ ដែលជនក្បត់ជាតិនេះលេីកឡេីង
ខឿនអប់រំសិក្សាធិការនេះ នៅកម្ពុជាមានការចម្រេីន
លូតលាស់ទាំវិស័យរដ្ឋនិងឯកជន ព្រោះថា ករឹតសកល
វិទ្យាល័យ មហាវិទ្យាល័យ បានដុះដាលមានស្ទេីរគ្រប់ខេត្ត
ក្រុងទូទាំងប្រទេស បឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ វិទ្យាល័យ
មានជាប់ជណ្តេីរផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ តេីវាចាំបាច់ត្រូវគឹតផ្នែកនេះ
លប់ផ្នែកនោះដែរទេ។
នេះគ្រាន់តែជាចំណុចមួយដែលខ្ញុំសុំលេីកមកនិយាយ
ប៉ុណ្ណោះ។ ព្រោះថា សណ្តានថោកល្ងង់ជាងឆ្កែ ដូចជន
ក្បត់ជាតិសមរង្សុី ទោះខំពន្យល់វាយ៉ាងណា គឺវាចេះត្រឹម
បក់កន្ទុយរត់ចេញ ហេីយងាកមកព្រុសវិញតែប៉ុណ្ណោះ។
ធុនមនុស្សដែលទទួលបានពានរង្វាន់ដូចចានដាក់បាយឲ្យឆ្កែស៊ី
ពីអង្គការដែលមិនសូវមានគេស្គាល់ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង
គឺអត់កេរ្តិ៍ខ្មាស់ដូច្នេះឯង៕