2024.05.16
RFA

រណ្តៅរុករករ៉ែ ដែលពលរដ្ឋអះអាងថា ជនជាតិចិន ជីកក្នុងភូមិវាលពោធិ៍ ឃុំអន្លង់ភេ ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីថ្ងៃទី១៤ ឧសភា ២០២៤។ រូប៖ ពលរដ្ឋផ្តល់ឱ្យ
ពលរដ្ឋចំនួន ៣ភូមិ រស់នៅក្នុងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពដីស្រែចម្ការរបស់ពួកគាត់ ក្រោយពីសកម្មភាពខូងរុករករ៉ែមាស និងរ៉ែ លោហៈ បានប្រើប្រាស់សារជាតិគីមី ប៉ះពាល់ដីស្រែចម្ការរបស់អ្នកភូមិ កាន់តែរីកធំឡើងៗ ដោយគ្មានការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ ពលរដ្ឋយ៉ាងហោចណាស់ ៥០ គ្រួសារភាគច្រើនជាជនជាតិដើមភាគតិចកួយ រស់នៅក្នុងភូមិផ្អាវ ភូមិវាលពោធិ៍ ឃុំអន្លង់ភេ និងភូមិមន ឃុំអន្លង់ជ្រៃ ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ស្នើឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តស្ទឹងត្រែងផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត ពីសកម្មភាពខូងរករ៉ែមាស ទ្រង់ទ្រាយធំ ប៉ះចំដីស្រែចម្ការរបស់អ្នកភូមិជាង ៦ ខែមកហើយ។
ពលរដ្ឋរស់នៅភូមិវាលពោធិ៍ លោក សៀន រ៉ន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៦ ឧសភា ថា អភិបាលរងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ម្នាក់ឈ្មោះ អ៊ុក ចាន់ថន និងជនជាតិចិនមួយក្រុម អមដោយមន្ត្រីនគរបាល បានមកដល់ផ្ទះរបស់ពួកលោក ជាញឹកញាប់ ចាប់តាំងពីមុនចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យ អ្នកភូមិលក់ដីចម្ការថោកៗ ទៅឱ្យអ្នកវិនិយោគជាជនជាតិចិន ដើម្បីរុករករ៉ែ។
លោកថា អ្នកភូមិកំពុងភិតភ័យ ខ្លាចក្រែងអាជ្ញាធរដកហូតដីចម្ការរបស់ពួកគាត់ ដើម្បីវិនិយោគឱ្យជនជាតិចិន ដោយគ្មានសំណងត្រឹមត្រូវ ហេតុនេះទើបពួកគាត់កំពុងពិចារណាលក់ដីចម្ការទាំងបង្ខំចិត្ត។
លោក សៀន រ៉ន៖ «បារម្ភតែមិនដឹងថា ធ្វើម៉េចបើយើងថា មិនលក់ដីឱ្យគេ ពីរ ទៅ បីថ្ងៃគេមកសួរ ខ្លាចយើងមិនព្រមលក់ គេហៅទៅប៉ុស្តិ៍ និងស្រុកអីណាទៀត»។
អ្នកភូមិអះអាងថា ជនជាតិចិន ដែលអ្នកមានអំណាចកាងនៅពីក្រោយខ្នង បានប្រើគ្រឿងចក្រជាច្រើនគ្រឿងរួមមាន អេស្កាវទ័រ (Excavator) ម៉ាស៊ីនខូងដី និងសម្ភារៈជីករករ៉ែមាសមួយចំនួនទៀត ធ្វើសកម្មភាពរុករករ៉ែក្នុងដី ជាច្រើនទីតាំង ឋិតក្នុងឃុំអន្លង់ភេ និងមានផ្នែកខ្លះទៀត ឋិតក្នុងដីឃុំអន្លង់ជ្រៃ ក្បែរដែនជម្រកសត្វព្រៃឡង់។
ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត លោក សៀក សៀន សង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរលាក់បាំងព័ត៌មានពីបញ្ហានេះ ដោយមិនបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមិនទុកចិត្តអាជ្ញាធរ។
លោកបារម្ភថា រដូវភ្លៀងឈានចូលដល់សារធាតុគីមី នឹងហូរចូលដីស្រែចម្ការ របស់ពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង ប៉ះពាល់ដំណាំកសិកម្ម ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកភូមិស្នើឱ្យអាជ្ញាធរផ្តល់ដំណោះស្រាយឱ្យបានឆាប់។
លោក សៀក សែន៖ «អ្នកមកជីករ៉ែ វាប៉ះពាល់លើពលរដ្ឋច្រើនដែរ ចង់និយាយថា មិនមែនទទួលការខុសត្រូវទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរហាក់មិនឈឺឆ្អាលជាមួយពលរដ្ឋ បើប៉ះដឹងតែទៅហើយពលរដ្ឋ។ កសិករធ្វើស្រែចម្ការ ប៉ះពាល់លើគាត់មិនដឹងគាត់នៅណា គាត់សង្ឃឹមលើដីស្រែចម្ការ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក ម៉ែន គុង បាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី១៦ ឧសភា ដោយទូរស័ព្ទហៅចូល តែគ្មានអ្នកលើក។ រីឯអភិបាលរងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ លោក អ៊ុក ចាន់ថន ក៏មិនទាន់សុំការបំភ្លឺបានដែរ នៅថ្ងៃដដែលនេះ។
រីឯអភិបាលរងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ លោក អ៊ុក ចាន់ថន បានប្រាប់ក្រុមពលរដ្ឋកាលពីអំឡុងខែមេសាថា ដីចម្ការដែលពលរដ្ឋកំពុងដាំដុះបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងវិនិយោគឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ជាយូរមកហើយ ពោលគឺមុនពេលដែលពលរដ្ឋមិនទាន់ចូលទៅកាន់កាប់ដី នៅតំបន់នោះ។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកប្រចាំខេត្តស្ទឹងត្រែង លោក ចឹក ចិត្រា យល់ថា អាជ្ញាធរខេត្តស្ទឹងត្រែង គួរតែផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ ពីគម្រោងវិនិយោគរ៉ែ ក្នុងតំបន់នោះ ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនណាមួយ ចៀសវាងលាក់បាំងព័ត៌មាន ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពដីធ្លី និងផលប៉ះពាល់ដោយសារសារជាតិគីមី។
លោក ចឹក ចិត្រា៖ «រដ្ឋគួរយកចិត្តទុកដាក់ លើរឿងហ្នឹង ក្នុងការដោះស្រាយ ដើម្បីច្បាស់លាស់ តើក្រុមហ៊ុនហ្នឹងទទួលបានសិទ្ធិពេញលេញ ស្របច្បាប់អត់? មិនមែនយើងធ្វើដោយលួចលាក់ ដោយមិនមានការប្រកាស ឬប្រាប់ដំណឹងទៅពលរដ្ឋ តាមរយៈការចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ»។
ក្រសួងរ៉ែបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយឱ្យដឹងថា ក្រសួងនឹងបញ្ចប់សកម្មភាពធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែខុសច្បាប់បែបអនាធិបតេយ្យ ហើយជំរុញការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែស្របច្បាប់ឡើងវិញ ដើម្បីទាញចំណូលចូលជាតិ និងទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
ក្រសួងរកឃើញថា អាជីវកម្មរ៉ែមាសបានកើតមានឡើងយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ និងប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី រំសេវជាតិផ្ទុះ និងជីកអណ្តូងក្រោមដីយ៉ាងជ្រៅ ដោយគ្មានបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ។
ទោះជាយ៉ាងណា ពលរដ្ឋអះអាងថា សកម្មភាពរុករករ៉ែអនាធិបតេយ្យ និងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាននៅតែកើតមានដដែល និងទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់សកម្មភាពទាំងអស់នេះជាបន្ទាន់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។