ដោយ ជីវិតា
2024.08.01
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
លោក ព្រុំ ចាន់នី ខ្លួនអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ត្រូវបានចាប់ ដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការក្លែងបន្លំឯកសារពេទ្យ ដើម្បីស្នើសុំការលើកលែងទោសឱ្យទណ្ឌិតមានជំងឺធ្ងន់ ឱ្យបាននៅក្រៅឃុំ។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុក
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលថា ការឃុំខ្លួនមន្ត្រីពន្ធនាគារម្នាក់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ នៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ព្រោះថា អំពើពុករលួយក្នុងជួរ រដ្ឋាភិបាល មានច្រើនស្អេកស្កះ ដែលអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធត្រូវតែបោសសម្អាតដោយតម្លាភាព និងស្នើភាពគ្នា ។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលថា អំពើពុករលួយបន្តកើនឡើងនេះ ធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិកាន់តែក្រីក្រ និងពលរដ្ឋកាន់តែរងភាពអយុត្តិធម៌។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរិះគន់ថា វិធានការទប់ស្កាត់បញ្ហាអំពើពុករលួយ របស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ធ្វើបានតែករណីតូចតាច ចំណែក បញ្ហាធំៗ ជាច្រើនក្នុងជួយរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេស អំពើពុករលួយក្នុង ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ពុំឃើញអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បើកការស៊ើបអង្កេត ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនោះឡើយ ដែលធ្វើឱ្យបញ្ហានេះ ចាក់ស្រេះជាប្រព័ន្ធអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។
នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដាថា ស្ថានភាពអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជាមានការថមថយ តែករណី តូចតាច ចំណែក អំពើពុករលួយខាតធំៗ ជាប្រព័ន្ធ ដូចជាការរំលោភអំណាច ការច្បាម យកធនធាន ធម្មជាតិ និង បក្ខពួកនិយម ជាដើម មិនមានការថយចុះឡើយ ។ លោកបន្តថា បញ្ហានេះ បានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ប្រព័ន្ធតុលាការ ធ្វើឱ្យអ្នកទន់ខ្សោយបន្ត រងភាពអយុត្តិធម៌ ដែលគួរត្រូវយកមកដោះស្រាយជាចាំបាច់។
លោក ប៉ិច ពិសី៖ «ជាការបារម្ភនៅឡើង គឺអំពើពុករលួយខ្នាតធំជាប្រព័ន្ធ ការរំលោភអំណាច ហើយជាពិសេស គឺអំពើពុករលួយ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងសែស្រឡាយ បក្សពួកនិយមធំៗ ដែលនៅមាននៅឡើយ។ ហើយ ខ្ញុំគិតថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល ចង់ដោះឧបសគ្គសេដ្ឋកិច្ច និងការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគនឹង ជាអនុសាសន៍ធំ ដែលគេ លើកជាញឹកៗហ្នឹង។ ទី១ ការធានានូវនីតិរដ្ឋ ធានានូវប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ដើម្បីអាចឱ្យពលរដ្ឋ និងអ្នកវិនិយោគ អាចពឹងពាក់បាននៅពេលគេមានវិវាទផ្សេងៗ»។
ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បើកការស៊ើបអង្កេត ហើយតុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ លោក ព្រុំ ចាន់នី ជាប់សង្ស័យពីអំពើពុករលួយ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា។ លោក ព្រុំ ចាន់នី ត្រូវបានជាប់ចោទពីបទសមគំនិតក្នុងអំពើស៊ីសំណូក រំលោភអំណាច និងបទប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណុល ពុំត្រឹមត្រូវ
អ្នកនាំពាក្យនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក នុត សវនា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុងស្រុកថា លោក ព្រុំ ចាន់នី ត្រូវបានឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន នៅមណ្ឌលកែប្រែទី១ ហើយករណីនេះ ស្ថិតក្នុងនីតិវិធីរបស់តុលាការ។ លោកបន្ថែមថា ការចោទប្រកាន់ និងចាប់ខ្លួនលោក ព្រុំ ចាន់នី គឺជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការក្លែងបន្លំឯកសារពេទ្យ ដើម្បីស្នើសុំការលើកលែង ទោសជូនទណ្ឌិតដែលមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរឱ្យនៅក្រៅឃុំ។
ទោះជាយ៉ាងណា លោក នុត សវនា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា លោក ព្រុំ ចាន់នី ពិតជាត្រូវបានឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន នៅមណ្ឌលកែប្រែទី១ ហើយករណីនេះ ស្ថិតក្នុងនីតិវិធីរបស់តុលាការ។
របាយការណ៍រកឃើញដោយ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ បង្ហាញថា កម្ពុជាបានពិន្ទុចំនួន ២២ ស្ថិតនៅលេខរៀងទី ១៥៨ ក្នុងចំណោមប្រទេស ១៨០ លើពិភពលោក ថាជាប្រទេសមានអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់បាតតារាង ។ ការរកឃើញនេះ ផ្ដោតសំខាន់ថា អំពើពុករលួយ ជាប្រព័ន្ធដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំ នេះ គឺជំពាក់ជំពិន គ្នាជាបណ្ដាញ រវាងអ្នកមានអំណាច និងអ្នកជំនួញដែលបំពានអំណាចដើម្បីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយពួកគេ តែងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ ដើម្បីបិទបាំងអំពើទុច្ចរិត។
អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ សេក សុជាតិ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ថា ដើម្បីដោះស្រាយ បញ្ហាអំពើពុករលួយដោយប្រសិទ្ធភាព មិនពិបាកនោះទេ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល មានឆន្ទៈពិតប្រាកដ។ លោកបន្តថា មន្ត្រីទាំងអស់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ត្រូវហ៊ានប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ របស់ខ្លួនដោយចំហជាសាធារណៈ ហើយប្រសិនបើ ឃើញថា មានភាពមិនប្រក្រតី ណាមួយ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ត្រូវបើកការស៊ើបអង្កេតដោយ មិនរើសមុខ និងដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់។
លោក សេក សុជាតិ៖ «អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយក្នុងការស៊ើបអង្កេត និងបោសសម្អាត ជនពុករលួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក ពង្រឹងប្រព័ន្ធតុលាការ ឱ្យមានឯករាជ្យ។ នៅពេលដែលតុលាការមានឯករាជ្យនោះ លុះត្រាណា តែតុលាការខ្លួនឯងហ្នឹង កុំឱ្យមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងអំពើពុករលួយ។ ប្រសិនបើជាប់អំពើពុករលួយ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នឹងចាត់វិធានការដូចគ្នានឹងមន្ត្រីនៅក្នុងក្របខណ្ឌប្រតិបត្តិដូចគ្នា»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើលចង់ឃើញ រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សហការជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹង ផ្ដន្ទាទោស រាល់អំពើពុករលួយ ពង្រឹងគណនេយ្យភាព និងត្រួតពិនិត្យច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយឡើងវិញ ដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លាភាព និងផ្ដល់យុត្តិធម៌ ដល់ពលរដ្ឋដោយស្មើភាពគ្នា ។ ពួកគាត់ បារម្ភថា ការដឹកនាំ ដែលធ្វើឱ្យ អំពើពុករលួយកាន់តែចាក់ស្រេះ និងរីកដុះដាលច្រើនដូច បច្ចុប្បន្ននេះ នឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែក្រីក្រ និងរងនូវភាពអយុត្តិធម៌ ក៏កាន់តែច្រើន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។