អាទិត្យ 08 កក្កដា 2012
ដោយ ប៉ែន បូណា
RFI
ក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូងនឹងក្លាយជារបៀបវារៈសំខាន់មួយក្នុងចំណោមរបៀបវារៈផ្សេងៗទៀតដែលនឹងត្រូវគេលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននៅទីក្រុងភ្នំពេញដែលនឹងផ្តើមបើកធ្វើជាផ្លូវការនៅថ្ងៃចន្ទស្អែកនេះ។ ក្រមប្រតិបត្តិនេះដែលត្រូវបានតាក់តែងឡើងសម្រាប់ដោះស្រាយជម្លោះដ៏តឹងតែងរវាងចិននិងសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូងត្រូវបានឧត្តមមន្ត្រីអាស៊ានឯកភាពគ្នារួចរាល់ហើយដើម្បីដាក់ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិនិត្យ។
កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននឹងពិភាក្សាអំពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង
© ស៊ីវ ចាន់ណា
សេចក្តីព្រាងក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង, COC ( Code of Conducts in the South China Sea ) ត្រូវបានឧត្តមមន្ត្រីអាស៊ានពិភាក្សា និងឯកភាពគ្នាផ្ទៃក្នុងរួចរាល់ហើយនៅចុងសប្តាហ៍នេះ។ សេចក្តីព្រាងនេះនឹងត្រូវដាក់ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនៅថ្ងៃចន្ទស្អែក។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសឲ្យដឹងរបស់លោកស្រី សឿង រដ្ឋចាវី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅព្រលប់ថ្ងៃទី៧កក្កដាម្សិលមិញ។
ឧត្តមមន្ត្រីអាស៊ានក៏បានលើកយកសេចក្តីព្រាងក្រមប្រតិបត្តិនេះទៅពិភាក្សាជាមួយភាគីចិនជាលក្ខណៈក្រៅផ្លូវការរួចហើយដែរនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សេចក្តីលម្អិតស្តីពីខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងក្រមប្រតិបត្តិនោះមិនត្រូវបានគេប្រកាសឲ្យដឹងនៅឡើយទេ។
ប្រទេសចិន និងសមាជិកអាស៊ានចំនួន៤គឺ វៀតណាម ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ មានជម្លោះដែនកោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃជាមួយមហាយក្សចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សំណុំរឿងដ៏ស្មុគស្មាញនេះត្រូវបានទីក្រុងប៉េកាំងយល់ព្រមលើកយកមកដោះស្រាយក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាននៅខណៈដែលកម្ពុជាកំពុងធ្វើជាប្រធានសមាគមមួយតំបន់នេះ។ ក្រមប្រតិបត្តិដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិភាក្សានៅដើមសប្តាហ៍ក្រោយគឺជាឯកសារដ៏សំខាន់ដែលកំណត់ពីយន្តការនិងនីតិវិធីក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បន្ទាប់ពីការអនុម័តជាផ្លូវការពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ក្រមនេះនឹងត្រូវអាស៊ានលើកយកទៅពិភាក្សាជាមួយភាគីចិន។
គួរបញ្ជាក់ថា ចាប់ពីថ្ងៃចន្ទស្អែកនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី១៣កក្កដា ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមប្រធានអាស៊ានទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំជាច្រើនដូចជាកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៤៥ វេទិកាតំបន់អាស៊ានលើកទី១៩ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ីបូព៌ាលើកទី២, កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីបរទេសអាស៊ានជាមួយប្រទេសដៃគូ និងកិច្ចប្រជុំជាច្រើនផ្សេងទៀត។
ក្រៅពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅមានបញ្ហាអាស៊ានគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមួយទៀតដែលកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវពិភាក្សា។ បញ្ហាសំខាន់ៗក្នុងតំបន់ទាំងនេះបានក្លាយជាប្រធានបទនៃការតាមដានយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកកាសែតជាតិ និងអន្តរជាតិចំនួន ជាង១០០០នាក់ដែលនឹងចូលរួមយកព័ត៌មានក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ៕
———————————————-
