ហូជីមិញ: អណ្តើកនៃតំបន់ព្រៃកោងកាងធំមួយ ឬ អណ្តើកលួង ” Royal Turtle ” ត្រូវបានក្រុមអ្នកអភិរក្សវៀតណាមប្រគល់ជូនដល់ មន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទកម្ពុជានៅក្នុងពិធីមួយកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តារណ៍មុន នាទីក្រុងហូជីមិញ។
ថ្ងៃទី 8 តុលា 2012
ដោយ: គ្រីទិច
CEN
ប្រភេទសត្វអណ្តើកតំបន់ព្រៃកោងកាងដែលជិតផុតពូជនេះ ត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវបានគេចិញ្ចឹម ឲ្យធំធាត់ នៅក្នុង ឧស្យាន ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ ស៊ួ ទៀន (Suoi Tien) នៅឯតំបន់ជាយក្រុងសង្កាត់លេខ៩ ក្នុងក្រុងហូជីមិញ។
អណ្តើកលួងនេះត្រូវបានលោក ដីញ វ៉ាន់វ៊ូ ( Dinh Van Vui ) ប្រធាននៃឧទ្យានទេសចរណ៍វប្បធម៌ ស៊ួ ទៀន (Suoi Tien) ទិញពីអ្នកស្រុក ម្នាក់ ដែលលោកមិនស្គាល់កាលពីឆ្នាំ ១៩៨០។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ បុគ្គលិកនៃក្រុមអភិរក្សការអប់រំផ្នែកធម្មជាតិរបស់ប្រទេសវៀតណាម (ENV) បានដឹងថា ប្រភេទសត្វអណ្តើក ព្រៃកោងកាង នេះ គឺជាសត្វដែលកំរ នឹងមានលក្ខណៈពិសេសបំផុត ដែលមានប្រភពពីប្រទេសកម្ពុជា។
ចំនួននៃប្រភេទសត្វព្រៃក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សំគាល់ក្នុងរយះពេលប៉ុន្មានទសវត្សចុងក្រោយ៕

អាយួនបើហ្អែងគ្រាន់បើ អ្វីដែលពួកហ្អែងយកពីកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ យកមក
ប្រគល់អោយខ្មែរវិញមក ហើយប្រមូលកូនចៅយកទៅវិញអោយអស់ ធ្វើម៉េចបើ
មេដឹកនាំខ្មែរវាមិនគ្រប់ទឹកទៅហើយ។
យកដី កោះ ទ្រព្យសម្បត្តិមាសពេជ្រត្បូង របស់មានតំលៃផ្សេងៗដែលសម័យខ្មែរក្រហមប្រមូលរក្សាទុក ដឹកតាមរថយន្តទៅស្ទើររលាយអស់ហើយ។ ទើបអញ្ជើញស្តេចត្រងោលទៅលេងវៀតណាម រួចប្រគេនសត្វអណ្តើកមកវិញតាមការទាមទាររបស់ស្តេចត្រងោល ព្រោះស្តេចខ្វះសត្វនេះលេងជាមួយនៅក្នុងវាំង។
ចំជាអ្នកសេ្នហាជាតិមែន រាស្រ្តរងទុក្ខ បាត់បង់ដីស្រែចំការ បែរជាទៅទស្សនកិច្ចក្រុងវេ ជាសត្រូវទៅកើត។ បើសិនជាខ្ញុំវិញ គ្មានអារម្មណ៍ទេ គឺផ្អាកបាត់ទៅហើយ យកពេលវេលារៀបចំប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំរកវិធីសាស្រ្តទាមទារមកវិញ សម្បត្តិជាតិ និងកោះទាំងឡាយដែលយួនលួចឃុបឃិតជាមួយសម្តេចទាំងបីកន្លងមកប្រសើរជាង ដូច្នេះរាស្រ្តនឹងគោរពស្រឡាញ់ចារជាប្រវត្តិស្តេចស្រលាញ់ជាតិ ប៉ុន្តេកន្លងមកពីសម័យកាល១ទៅ១ឃើញតែស្រឡាញ់អំណាច ស្រីយួនប៉ុណ្ណឹង។
កុំប្រើឈ្មោះអាញ់មកប្រើ! អាមនុស្សថោកទាប! នេះជាឈ្មោះអាញ់ពិតៗ! មិនមែនក្បាលម៉ែហែងដាក់
ឲ្យអាញ់ទេវើយ! អាកូនមីថោកទាបអាយៈកាដួយ! ហែងនឹងវាអាមិចបានចេះតែលួចឈ្មោះអាញ់ទៅ
ប្រើ??? ចូលចិត្តអាញ់ខ្លាំងឫក៏ចង់មកសុំនៅជាមួយអាញ់បំរើរអាញ់??? បើនៅផ្ទះអាញ់! អាញ់ជួយបាន
! អាញ់មិនខ្វះបាយឆ្កែឲ្យហែងស៊ីនោះទេ! អាញ់ឲ្យគេទៅទិញអាហារឆ្កែនៅឡាក់គី សិងរាល់អាទិត្យ
បើចង់មកនៅនិយាយឲ្យត្រង់ៗមក កូនខ្មែរត្រូវក្លាហាន ពិតៗ! មិនកំសាក់ទេ! ដឹងទេ??
អាន់ថ្វាយអាអន់ដើតមូយអោយសាដាត់ស្រ្ហុស្មែរតែអាន់បាន យ កោះ វា
តិតទៀតអញយដីវាទាំងមូល គិតទៅអញសានិនទាំងអស់ ហាសហា ហសហា ហាសហា
Do not be mistaken between turtle and tortoise. The above picture is absolutely soft-shelled turtle. Its life expectancy could range up to hundreds of years, if breeded in the wild. But, what so funny is, the Khmer King accepted a pet gift from the Yuon which it belonged to Khmer…