ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​ គឺ​សម្រាប់​ជា​បទពិសោធន៍​

ភ្នំពេញ: កញ្ញា ហ៊ឹម ភា​រុន បច្ចុប្បន្ន​អាយុ​២៥​ឆ្នាំ​។ ​នាង​មាន​ស្រុកកំណើត​នៅ​ស្រុក​ស្វាយទាប ខេត្ដ​ស្វាយរៀង​។​ ជា​កូន​ទី​បី ​ក្នុងចំណោម​បងប្អូន​ប្រុស​ស្រី​ប្រាំពីរ​នាក់​ដោយមាន​ឪពុកម្ដាយ​ជា​អ្នកធ្វើ​ស្រែចម្ការ​។

ថ្ងៃទី 21 តុលា 2012
ដោយ: ទាវ សារៈ​មុនិន្ទ មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​
CEN

អ្នកគ្រូ ភារុន

អ្នកគ្រូ ភារុន

សព្វថ្ងៃ​នាង​មក​ភ្នំ​ពេ​ញេ​ដើម្បី​បន្ដ​ថ្នាក់​គរុ​និស្សិត​ផ្នែក​ប្រ​វ​ត្ដិ​វិទ្យា ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​។ ​ការដែល​កញ្ញា​សម្រេច​ចិ​ត្ដ​ជ្រើសរើស​យកមុខវិទ្យា​ប្រ​វ​ត្ដិ​វិទ្យា​នេះ ​ព្រោះ​ពេល​សិក្សា​នៅ​វិទ្យាល័យ​ គឺ​នាង​ចូល​ចិ​ត្ដរៀន​មុខវិជ្ជា​នេះ ហើយ​គិតថា​មុខវិជ្ជា​នេះ​ល្អ​សម្រាប់​ការយល់ដឹង​ខ្លួនឯង ជាពិសេស​គឺអាច​អប់រំ​កូនសិស្ស​ដើម្បីឱ្យ​យល់​អំពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​របស់ខ្លួន​។ លើសពីនេះ​ទៀត កាលណា​ដឹង​អំពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្ររបស់ខ្លួនឯង ​គឺអាច​ស្រង់​យក​ចំណុច​ល្អៗ​ ហើយ​ចំណុច​អាក្រក់​ចាត់ទុកជា​បទពិសោធ​ន៍​សម្រាប់​ឱ្យ​ជៀសវាង​។​

ជាងនេះទៅទៀត​ការដែល​បាន​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​គរុ​និស្សិត ​ស្ដីអំពី ​ការបង្រៀន​ប្រ​វ​ត្ដិសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥-១៩៧៩) នេះ ភា​រុន យល់ថា ពិតជា​សំខាន់​ណាស់ ទោះបីជា​នាង​ធ្លាប់បាន​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​នេះ​ម្ដង​ហើយក៏​ដោយ ក៏នាង​នៅតែ​ចូលរួម​ម្ដងទៀត ព្រោះ ភា​រុន គិតថា​ពិតជា​មាន​សារសំខាន់​មែនទែន​ទាក់ទង​ទៅនឹងរ​បទ​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ ហើយ ជាពិសេស ចំពោះ​យើង​ដែលជា​គ្រូបង្រៀន​ត្រូវតែ​យក​បទពិសោធន៍​ទៅ​ផ្សព្វផ្សាយ​អប់រំ​ដល់​សិស្សានុសិស្ស​។​

ភា​រុន​បាន​និយាយ​បន្ដទៀតថា ​មានមតិ​មួយចំនួន​លើកឡើងថា ​ហេតុអ្វី​យក​រឿងរ៉ាវ​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម​មកបង្រៀន​? ​ឬក៏​រំឭក​ឡើងវិញ​ធ្វើ​អ្វី​? ​ព្រោះ​នាំឱ្យមាន​ការឈឺចាប់ ប៉ុន្ដែ​ចំពោះ ភា​រុន យល់ថា តាមរយៈ​ការអប់រំ​ឬក៏​វត្ថុបំណង​នៅក្នុង​ការអប់រំ​នៃ​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ
កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ គឺ​មិនបាន​បង្ហាញ​ឱ្យឃើញ​ភាពឈឺចាប់​ប៉ុន្មាន​ទេ គ្រាន់តែ​ចង់ឱ្យ​អ្នកសិក្សា​ទាំងឡាយ​យល់ដឹង​អំពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​នៃ​របប​នេះ ដើម្បី​ទុកជា​បទពិសោធន៍ ហើយ​ទាំងនេះ​ក៏​ជាការ​ផ្សះផ្សា​របួស​ផ្លូវ​ចិ​ត្ដ​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​ដែរ​។ ហេតុនេះ​ការសិក្សា​ប្រ​វ​ត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរក្រហម ​គឺ​ពិត​ជាមាន​សារសំខាន់​ចំពោះ ក្មេងៗ​ជំនាន់​ក្រោយ​ឱ្យបានដឹងថា នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម លំបាក​វេទនា​យ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យ​អ្នក​ទាំងនោះ​ជៀសវាង និង​ទប់ស្កាត់​កុំឱ្យ អំពើ​នេះ​កើតមានឡើង​ម្ដងទៀត​។​

ជាក់ស្ដែង​រូប ភា​រុន ផ្ទាល់ កើត​មិនទាន់​ជំនាន់​ខ្មែរក្រហម​ទេ តែ​គាត់​បានដឹង​រឿងរ៉ាវ ដែល​បានកើតឡើង​នៅក្នុង​របប​នោះ​មួយចំនួន​តាមរយៈ​ការនិយាយ​ប្រាប់​ពី​សំណាក់​ឪពុកម្ដាយ​។ ស្ថិតក្នុង​ទឹកមុខស្រពោន​បន្ដិច​ពេលដែល​រំឭក​ដល់​សម័យ​ខ្មែរក្រហម
ភា​រុន បាន​រៀបរាប់​ពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​ម្ដាយរបស់គាត់ខ្លះៗ​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ថា នៅក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧៣-១៩៧៤ គ្រួសារ​របស់​ម្ដាយគាត់​ដែលមាន​សមាជិក​ទាំងអស់​ជាង​១០​នាក់ រស់នៅ​ស្រុក​ស្វាយទាប ខេត្ដ​ស្វាយរៀង ដែលជាតំបន់រំដោះ​របស់​ខ្មែរក្រហម ហៅថា​ភូមិភាគ​បូព៌ា​។ ដោយសារ​នៅ​តំបន់​រំដោះ​មាន​ភាពលំបាក មិនសូវសម្បូរ​សប្បាយ នៅ​ចុងឆ្នាំ​១៩៧៤ គ្រួសារ​ម្ដាយរបស់ ភា​រុន បាន​រត់​មក​ភ្នំពេញ​។ បន្ទាប់ពីខ្មែរក្រហមទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​នៅ​ថ្ងៃ ១៧ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ គ្រួសារ​ម្ដាយ ភា​រុន ត្រូវបាន​ជម្លៀសទៅ​ខេត្ដពោធិ៍សាត់​។ ពេល​ជម្លៀស​ម្ដាយ​គាត់​មាន អាយុ​ទើបតែ​១០​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ម្ដាយ​របស់គាត់​បានប្រាប់ថា នៅ​ខាង​ខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់​ គឺមាន​ការលំបាក​ណាស់ ដោយសារ​ខ្វះ​ទឹក​ហើយ​ប្រជាជន ដែល​ជម្លៀសទៅ​ភាគច្រើន​ខ្មែរក្រហមយកទៅ​រស់នៅ​តំបន់ភ្នំ ដោយ​ឱ្យ​វាយ​ភ្នំ​យក​ថ្ម និង​រែក​ថ្ម​។

​ទោះបីជា​នៅ​កុមារ ក៏​ខ្មែរក្រហម​ចាត់តាំង​ឱ្យទៅ​រែក​ថ្ម​ដែរ​។ ពេលទៅដល់​ទីនោះ​បាន​មួយរយៈក្រោយមក​អង្គការ​បាន​យក​អ៊ុំ​ប្រុស ដែល​ត្រូវជា​បងថ្លៃ​របស់​ម្ដាយ ភា​រុន យកទៅ​រៀនសូត្រ ប៉ុន្មានថ្ងៃ​ក្រោយមក​កងឈ្លប​ក៏បាន​មក​យក​ទាំង​ប្រពន្ធ​ និង​កូន​ពីរ​នាក់​ទៀត​។ ​ពេលដែល​ឃើញ​កងឈ្លប​មកដល់​អ៊ុំ​ស្រី​របស់ ភា​រុន បានដឹង​ស្រេច​ទៅហើយ​ថា នឹង​គ្មាន​ថ្ងៃ​វិលត្រឡប់ មករក​បងប្អូន​វិញ​ទេ​។ គាត់​បានត្រឹមតែ​ងាក​មក​សម្លឹងមុខ​ប្អូនស្រី (​ម្ដាយ ភា​រុន​) ដោយ​ទឹកភ្នែក​រលីងរលោង​ប៉ុណ្ណោះ​។​

​ទាក់ទង​នឹង​ការហូបចុក​នៅ​ពោធិ៍សាត់ ឆ្នាំ​ដំបូង​ពេលដែល​ទៅ គឺ​ទទួលបាន​របប​អាហារ​ជា​បាយជ្រាយ ប៉ុន្ដែ​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៨ គឺ​លែងមាន​បាយ​ទៀតហើយ មានតែ​បបរ​រាវៗ ដូច្នេះ​ម្ដាយ​គាត់​ត្រូវហូប​បបរ​ជាមួយ​ស្លឹកឈើ​។ ចំពោះ​ការធ្វើការងារ​នៅ​ទីនោះ គឺ​ធ្វើការ​ជា​ទម្ងន់ មិនមាន​ពេល​សម្រាកច្រើន​ទេ​។ ពេល​ឈឺ​ថ្កាត់​ម្ដងៗ ក៏​គ្មាន​ថ្នាំ​អ្វី​លេប​ដែរ ក្រៅពី​ថ្នាំ​អាច​ម៌ ទន្សាយ​នោះទេ ឈឺ​អ្វី​ក៏​លេបថ្នាំហ្នឹង​ដែរ​។ ដូច្នេះ​ដើម្បី​ជា​ជំងឺ ម្នាក់ៗ​មានតែ​ស្វែងរក​ផ្សំ​ថ្នាំ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ដូចជា ទួ​ស​សំបកឈើ​មក ដាំ​ផឹក​ជាដើម​។​

​គ្រួសារ​ម្ដាយ​គាត់​រស់នៅ​ខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់​ រហូតដល់​ថ្ងៃ​វៀតណាម​រំដោះ​។ គាត់​បន្ដទៀតថា ពេល​នៅតាម​ផ្លូវ​ត្រឡប់មកស្រុកកំណើត​វិញ គាត់​ឆ្លងកាត់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ពេលនោះ​មិនទាន់មាន​មនុស្សច្រើន​ទេ ហើយ​មានផ្ទះ​ទំនេរ​ជាច្រើន ប៉ុន្ដែ​មិនបាន
គិតថា​ចង់​នៅ​ភ្នំពេញ​ទេ គឺ​បំណងប្រាថ្នា​តែមួយគត់ របស់​ម្ដាយ​គាត់ ធ្វើយ៉ាងណា​ឱ្យបាន​ឆាប់​ទៅដល់​ស្រុកកំណើត​។ ក្រោយ​របប​ខ្មែរក្រហម​បាន​ដួលរលំ សមាជិកគ្រួសារ​របស់​ម្ដាយ ភា​រុន បាន​ស្លាប់​ចំនួន ៥​នាក់ និង​បាត់​ខ្លួន​ចំនួន​២​នាក់​។​

​ទោះបីជា ភា​រុន ជា​ក្មេងជំនាន់ក្រោយ តែបើ​និយាយ​ពី​ការរើសអើង​ចំពោះ​កូន​របស់​អតីតកម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម ក៏ដូចជា​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ផ្ទាល់​ គឺ​ មិនមាន​ការរើសអើង​នោះទេ​។ ភា​រុន បានផ្ដល់​ជា​ទស្សនៈ​មួយ​ថា អ្នក​ដែល​ប្រ​ព្រឹ​ត្ដ ​គឺ​ឪពុកម្ដាយរបស់​អ្នក​ទាំងនោះ ហើយ​បើ​និយាយ​ទៅ តាមផ្លូវ​ច្បាប់​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ខុស គឺ​ត្រូវ​ទទួលខុស​ដោយ​ខ្លួនឯង ហើយ​កូនៗ​ទាំងនោះ​ក៏​ជា​អ្នក​មិន​ដឹងអី​ដែរ ហេតុដូចនេះ យើង​មិនអាច​រើសអើង​ចំពោះ​អ្នក​ទាំង​នោះទេ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចំពោះ​អតីត​កម្មាភិបាល ទាំងអស់នោះ ភា​រុន យល់ថា​ រាល់​ទង្វើ​ដែល​អ្នក​ទាំង​នោះបាន​ប្រ​ព្រឹ​ត្ដ​ភាគច្រើន​មិនបាន​ធ្វើឱ្យចិ​ត្ដ​ខ្លួនឯងនោះទេ មានន័យថា ​រាល់​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម
​ទាំងអស់​មិនមែន​សុទ្ធតែ​អាក្រក់​ទេ គឺ​អ្នក​ទាំងនោះ​អាចនឹងមាន​ផលវិបាក​របស់ខ្លួន​។

ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ ការសិក្សា​ពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ គឺ​ពិត​ជាមាន​សារសំខាន់​ណាស់​។ យើង​រស់នៅ​សង្គម​មួយ ប្រ​ទេស​មួយ គួរតែ​ស្គា​ល់ពី​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​របស់ខ្លួន​ឱ្យបាន​ច្បាស់លាស់ ហើយ​ត្រូវ​ចេះទាញយក​នូវ​ចំណុច​ល្អៗ​ដែល​អាចធ្វើឱ្យ​ប្រទេស​រីកចម្រើន
​ទៅមុខ និង​សិក្សា​ពី​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​ទាំងឡាយ ដែល​ធ្វើឱ្យ​ប្រទេស​ជួប​នូវ​ឱនភាព ហើយ​ចាត់ទុក​ចំណុច​នោះ​ជា​បទពិសោធន៍ ដើម្បី​ជាការ​ជៀសវាង​កុំឱ្យ កើតមានឡើង​ម្ដងទៀត​។ ជាក់ស្ដែង​របប​ខ្មែរក្រហម គឺជា​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​ដ៏​ជូរចត់​មួយ​សម្រាប់​ប្រទេស កម្ពុជា ហេតុនេះ​ក្មេងជំនាន់ក្រោយ ក៏ដូចជា​អ្នកសិក្សា​ទាំងឡាយ​គួរតែ​សិក្សា​ឱ្យបាន​ស៊ីជម្រៅ​ពីប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​មួយ​នេះ តើ​វា​មាន​ផលប៉ះពាល់ ឬក៏​បណ្ដាលឱ្យមាន​ផលវិបាក​អ្វីខ្លះ​សម្រាប់​ប្រជាជន ក៏ ដូចជា​ប្រទេសជាតិ​ទាំងមូល​។-

What Next?

Recent Articles

4 Responses to "ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​ គឺ​សម្រាប់​ជា​បទពិសោធន៍​"

  1. . says:

    ខ្មែរក្រហម គឺជា​ប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​ដ៏​ជូរចត់​មួយ​សម្រាប់​ប្រទេស កម្ពុជា, មេឃាតករគឺ សីហនុ, ហេតុនេះ​ក្មេងជំនាន់ក្រោយ ក៏ដូចជា​អ្នកសិក្សា​ទាំងឡាយ​គួរតែ​សិក្សា​ឱ្យបាន​ស៊ីជម្រៅ​ពីប្រ​វ​ត្ដិ​សាស្ដ្រ​មួយ​នេះ

  2. អ្នកលេង says:

    លោក ភ្លេច មួយ ទៀត ហើយ តើ នរណា យល់ព្រម ទទួល ស្គាល់ កោះត្រល់ ថា ជា របស់

    យួន

    និង ព្រម ទាំង បើកដៃអោយ អន្តោប្រវេសវា ខុសច្បាប់​រាប់លាននាក់រស់ នៅ បំផ្លាញ

    ស្ទើររលាយអស់ នៅ ធនធាន ធម្មជាតិ ខ្មែរ យើង យ៉ាង សុខស្រួល ព្រមទាំង ផ្តល់ អោយ

    មាន សឹទ្ធ លើស ខ្មែរ យើង ទៀត នោះ ។

  3. BaBaBoo says:

    តាមការសាវជ្រាវជាក់ស្តែង កន្លងមកអ្នកប្រវត្តិបិទូខ្មែរសម័យសម្តេចដែកជោរច្រើនតែលុបបំបាត់ការពិតពីប្រវត្តិសាស្រ្ត

    វាហាក់ដូចជាបំផ្លាញការពិតទៅវិញ ។ រឿងល្អនិងអាក្រក់តែងមាន បើដកស្រង់តែចំណុចមួយភាពក្នុងរឿងរ៉ាវសង្គម

    សម្រាប់តម្រូវចិត្ត បក្សនេះ ឬនក្សនោះ ប្រវត្តិសាស្រ្តបែបហ្នឹង ជាប្រវត្តិសាស្រ្តនយោបាយ ដែលកូនខ្មែរគ្រប់រូបតែ

    យល់ឲ្យបានច្បាស់ ។

  4. Khmerologist says:

    I would encourage the young generations to choose the real documents related to our past history, but not the one that fabricated and newly published by the current repressive government. how ever, any books written by the western historian are more accurate in term of studies,and useful for all academics. They are available in different languages, many of those are translated in Khmer. The real history should be taught publicly regardless of political differences.