ភ្នំពេញ: សីលធម៌១២ ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍ ជាក្រិត្យវិន័យរបស់បក្ស ដែលជនគ្រប់រូបត្រូវតែគោរព អនុវត្ដន៍តាមគ្រប់ ខ ដោយជ្រួតជ្រាប និងភ្ញាក់រឭក ដើម្បីកសាងខ្លួន ឱ្យទៅជាជនបដិវត្ដន៍ ល្អ បរិសុទ្ធផូរផង់អាចវាយសម្រុកសម្រេចភារកិច្ចបដិវត្ដន៍ តូចធំ ជាផលប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសជាតិ ប្រជាជន បក្ស និងវណ្ណៈក្រីក្រ យើង។
ថ្ងៃទី 4 វិច្ឆិកា 2012
ដោយ: មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
CEN
សីលធម៌១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍នេះ បានកកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨។ ឆ្នាំ១៩៦៨ ជា ផ្លូវបត់ធំមួយក្នុងបដិវត្ដន៍កម្ពុជាយើង។ គឺជាឆ្នាំដែលប្រជាជន កម្មករ កសិករក្រីក្រ ក្រោមការដឹកនាំ ដ៏ត្រឹមត្រូវនិងភ្លឺស្វាងនៃបក្សកុម្មុយនីស្ដកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមផ្ទុះអាវុធ វាយកម្ទេចខ្មាំងសត្រូវជាខ្មាំងប្រជាជាតិ និងខ្មាំងវណ្ណៈ ដោយរួមផ្សំនឹងការតស៊ូនយោបាយផង។ ឆ្នាំ១៩៦៨ ក៏ជាឆ្នាំ លំបាកស្មុគស្មាញបំផុត តែក៏ជាឆ្នាំ ដែលបើកទំព័រប្រវត្ដិសាស្ដ្រថ្មី នៃចលនាតស៊ូបដិវត្ដន៍ របស់ប្រជាជនកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំ ដ៏ត្រឹមត្រូវ និងភ្លឺស្វាងនៃបក្សកុម្មុនីស្ដកម្ពុជាយើង។ ជាឆ្នាំភ្លឺស្វាង ដែលប្រជាជននិងកងទ័ពបដិវត្ដន៍ កម្ពុជាយើងផ្អែកលើហឹង្សាអាវុធ វាយកម្ទេចរដ្ឋអំណាច ជិះជាន់ឃោរឃៅហ្វាស៊ីសរបស់ពួកក្បត់ជាតិនិងវណ្ណៈសក្ដិភូមិ នាយទុន ឱ្យរង្គោះរង្គើរលំរលាយជាបន្ដ បន្ទាប់ រហូតដល់រលំរលាយ ទាំងស្រុងអស់ពីលើទឹកដីកម្ពុជាយើង នៅថ្ងៃ១៧ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។
ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨នេះ ខ្មាំងក៏បានបង្កើនការបង្ក្រាបរាតត្បាត ចាប់ចង កាប់សម្លាប់ជនបដិវត្ដន៍ ជនស្នេហាជាតិ និងចម្រើន ហើយជាពិសេស គឺប្រជាជនក្រីក្រយើងនៅតាមជនបទចុងកាត់ មាត់ញក យ៉ាងព្រៃផ្សៃហ្វាស៊ីសបំផុត។ ខ្មាំងអនុវត្ដយ៉ាងពេញ ទំហឹង និងដោយឥតញញើតដៃឡើយ នូវនយោបាយទុគត៌ភាវូបនីយកម្ម នយោបាយពាលាភាវូបនីយកម្មនិងនយោបាយហ្វាស៊ីស ភាវូបនីយកម្ម នៅគ្រប់ទិសទី តាំងពីទីក្រុងរហូតដល់ជនបទចុងកាត់មាត់ញកហើយពិសេសគឺនៅតាមជន បទមាត់ញក។
ដើម្បីទប់ទល់នឹងវាយកម្ចាត់នូវនយោបាយហ្វាស៊ីសទាំង៣ ខាងលើនេះរបស់ខ្មាំង ការពារ និងកសាងពង្រឹងពង្រីកកម្លាំងបដិវត្ដន៍ ឱ្យរីកចម្រើនខ្លាំងក្លា យ៉ាងឆាប់រហ័សនិងដើម្បីសម្រេចភារកិច្ច បដិវត្ដន៍ប្រជាជាតិ ប្រជាធិបតេយ្យ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ថែមទៀត បក្សកុម្មុយនីស្ដកម្ពុជាយើង ដោយឈរលើមាគ៌ាជា យុទ្ធសាស្ដ្រ និងមាគ៌ាជាយុទ្ធវិធីរបស់បក្ស និងដោយឈរលើ សភាពការណ៍ជាក់ស្ដែងនៃចលនាបដិវត្ដន៍របស់យើងក្នុងរយៈកាលនោះបានរៀបចំចងក្រងឡើងនូវឯកសារសីលធម៌១២ប្រការ របស់ជនបដិវត្ដន៍នេះ។ ដូច្នេះ ឯកសារ១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍ នេះ មិនមែនជាគម្ពីរ ឬជាទ្រឹស្ដី ដែលតាក់តែងឡើងដោយបុគ្គល ណាម្នាក់ ឬក្រុមជនណាមួយក្រុមឡើយ។ តែគឺចេញមកពីសាច់ស្រស់ ឈាមស្រស់របស់បុព្វបុរសបដិវត្ដន៍យើង និងប្រជាជន យើងក្នុងគ្រប់កាល សម័យតស៊ូបដិវត្ដន៍។ គឺពិតជាចេញមកពី ចលនាបដិវត្ដន៍ជាក់ស្ដែង របស់ប្រជាជនកម្មករ កសិករយើង ក្រោមការដឹកនាំដ៏ត្រឹមត្រូវ និងភ្លឺស្វាងនៃបក្សកុម្មុយនីស្ដកម្ពុជា ជាបន្ដបន្ទាប់មក។ ដូច្នេះ ឯកសារសីលធម៌១២ប្រការនេះ គឺពិត ជាក្រិត្យវិន័យ ជាទស្សនៈ គោលជំហរ និងជាសីលធម៌របស់បក្ស កុម្មុយនីស្ដកម្ពុជាយើង របស់ជនកុម្មុយនីស្ដ និងរបស់ប្រជាជន បដិវត្ដន៍កម្ពុជាយើង។
ដូច្នេះហើយ បានជាឯកសារនេះ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅ ក្នុងចំណោមយុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាលបដិវត្ដន៍យើងនៅ ទូទាំងប្រទេស និងនៅក្នុងចំណោមប្រជាជន មហាជនបដិវត្ដន៍នៅ គ្រប់ទិសទីតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៨មកម្ល៉េះ។ ប្រជាជន មហាជនបដិវត្ដន៍នៅទូទាំងប្រទេស អបអរសាទរ រីករាយ ពេញចិត្ដពេញថ្លើម ទទួលយកសីលធម៌បដិវត្ដន៍១២ប្រការនេះ ទៅរៀនសូត្របំពាក់ បំប៉នឱ្យខ្លួនជាប់ជានិច្ចប្រែក្លាយទៅជាទស្សនៈគោលជំហរ និង សីលធម៌បដិវត្ដន៍ប្រចាំជីវិតរបស់ខ្លួន ក្នុងការអនុវត្ដភារកិច្ចប្រចាំ ថ្ងៃជាបន្ដបន្ទាប់មក។ ដោយយុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាល បដិវត្ដន៍គ្រប់ជាន់ថ្នាក់ជ្រួតជ្រាប និងអនុវត្ដន៍ នូវសីលធម៌១២ ប្រការនេះរបស់បក្សបានល្អត្រឹមត្រង់ជានិច្ច បានជាប្រជាជន ស្រឡាញ់ ពេញចិត្ដពេញថ្លើម យុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាល បដិវត្ដន៍ហើយចាត់ទុកជនបដិវត្ដន៍ជាសាច់ជាឈាមរបស់គេផ្ទាល់។ដូច្នេះហើយបានជាបដិវត្ដន៍យើងអាចចលនាប្រមូលគៀងគរកម្លាំងប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈបានច្រើនកុះករហើយប្រយុទ្ធវាយកម្ទេចខ្មាំងសត្រូវគ្រប់ប្រភេទ ក៏បានខ្លាំងក្លា ជាប់ ជានិច្ច ទោះបីពេលនោះ យើងឋិតក្នុងសភាពក្រខ្សត់ អត់ឃ្លាន ខ្វះសព្វខ្វះ គ្រប់ យ៉ាងណាក្ដី ហើយ ទោះបីខ្មាំងសត្រូវ វាឃោរឃៅ កាចសាហាវ និងហ្វាស៊ីសកម្រិតខ្ពស់យ៉ាងណាក្ដី។
ក្នុងរយៈកាលថ្មីនៃបដិវត្ដន៍កម្ពុជាយើងបច្ចុប្បន្ននេះ សីលធម៌១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍នៅតែ មានសារសំខាន់ និងមានអត្ថន័យ ជ្រាលជ្រៅ ចំពោះយើងជាជនបដិវត្ដន៍ដដែល។ បើយើងដណ្ដើម បានជ័យជម្នះហើយ យើងត្រឡប់ទៅជាបោះបង់ ឬបំភ្លេចចោល នូវគោលជំហរសីលធម៌១២ប្រការនេះ នោះ ចលនាបដិវត្ដន៍សង្គមនិយមរបស់យើង និងជួបប្រទះនូវការលំបាក រហូតដល់អាចទទួល បរាជ័យវិញក៏មានដែរ។ព្រោះយើងប្រាស់ចាកសីលធម៌បដិវត្ដន៍១២ ប្រការ យុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាល យើងគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ អាច ប្រែធាតុបដិវត្ដន៍បន្ដិចម្ដងៗ ឬក៏ប្រែប្រួលលឿនឆាប់រហ័សជាង នេះទៀត ទៅជាសើរើនិយម នាម៉ឺននិយម អាជ្ញានិយម ហើយ ទោះចង់ឬមិនចង់ វានឹងប្រែធាតុពីបដិវត្ដន៍ វណ្ណៈអធនទៅជា អនុធនភាវូបនីយកម្ម នាយទុនភាវូបនីយកម្មពុំខានឡើយ។
បើយុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាលបដិវត្ដន៍គ្រប់ថ្នាក់ ប្រែធាតុបដិវត្ដន៍ទៅជាយ៉ាងនេះហើយ នោះបដិវត្ដន៍សង្គម និយមរបស់យើង ពុំមែនឋិតនៅជាបដិវត្ដន៍សង្គមនិយមរបស់វណ្ណៈអធន ដែលបម្រើ ផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ និងប្រជាជ កម្ពុជាជាទូទៅឡើយ។ តែវាជាបដិវត្ដន៍សង្គម និយមតែសម្បក តែផ្លាក ឯខ្លឹមសារគឺបដិវត្ដន៍នាយទុន ជាបដិវត្ដន៍សើរើ ដែល បម្រើតែផលប្រយោជន៍ របស់វណ្ណៈកាន់ អំណាចមួយក្ដាប់តូចប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះពលីកម្មច្រើនឥតគណនា របស់បុព្វបុរសបដិវត្ដន៍យើង របស់យុទ្ធមិត្ដ យើង និងប្រជាជនកម្មករ កសិករក្រីក្រយើង រាប់ជំនាន់មកហើយ នោះនឹងទៅជាអាសារឥតការ។
បើបដិវត្ដន៍សង្គមនិយមយើង ប្រែធាតុពិតយ៉ាងនេះ ទៅជាខ្ញុំកញ្ជះគេវិញ អាប់ឱនទាប ថោករកទីបំផុតគ្មាន។ ប្រជាជន យើង ពិតជានឹងធ្លាក់ខ្លួនទៅជាខ្ញុំគេហើយ រងទុក្ខ វេទនា ឈឺចាប់ ខ្លោចផ្សា ពុំដឹងពេលណារើខ្លួនរួចវិញឡើយ ហើយខ្ញុំគេលើកនេះ គឺខ្ញុំយួនឈ្លានពាន វាតទីលេបទឹកដី បំបាត់ពូជសាសន៍នេះឯង។ ដូច្នេះ មហាថោកទាប មហារហេមរហាមយ៉ាងពិតប្រាកដ។ នេះ ជាគ្រោះថ្នាក់ធំណាស់ ចំពោះរូបយើងម្នាក់ៗដែលជាជនបដិវត្ដន៍ ក៏ដូចជាចំពោះប្រទេសជាតិ ប្រជាជន និងចលនាបដិវត្ដន៍យើង ដែរ។ឃើញយ៉ាងនេះ យើងជាយុវជន យុវនារីបដិវត្ដន៍គ្រប់ រូប ក៏ដូចជាប្រជាជនកម្ពុជាទូទៅដែរ ចាំបាច់យកចិត្ដទុកដាក់ បំពាក់ បំប៉នបន្ថែម បន្ថែមហើយបន្ថែមទៀតជាប់ជានិច្ច អំពីសីលធម៌ ១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍នេះ ជារៀងរហូតទៅ។ យកសីលធម៌១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍នេះ មកជាក្រិត្យវិន័យ សម្រាប់ អនុវត្ដន៍ជាប់ជាប្រចាំក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួន មកជាកញ្ចក់សម្រាប់ឆ្លុះ បញ្ចាំងមើលនូវការខុស និងការត្រូវរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រព្រឹត្ដជាក់ ស្ដែងប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីកែលម្អ និងកសាងខ្លួនយើង ម្នាក់ៗក៏ដូចក្នុង ការជួយកសាងសមមិត្ដដទៃ ឱ្យបានរីកចម្រើនទៅជាជនបដិវត្ដន៍ល្អ បរិសទ្ធ រឹងប៉ឹងខ្លាំងក្លា ជាបន្ដបន្ទាប់ និងជារៀងរហូត។
តទៅនេះ ជាសីលធម៌១២ប្រការរបស់ជនបដិវត្ដន៍ ៖
១) ស្រឡាញ់ គោរព ហើយបម្រីប្រជាជន កម្មករ កសិករជាប់ជានិច្ចៈ
បើស្រឡាញ់ គោរពប្រជាជនហើយ យុវជន យុវនារី បដិវត្ដន៍យើងគ្មានហេតុផលអ្វី ទៅធ្វើ ឱ្យប៉ះពាល់ប្រជាជនទេ ទោះបីជាពាក្យ សម្ដីក្ដីប៉ះពាល់ជាផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនក្ដី។ហើយបើស្រឡាញ់គោរពប្រជាជនហើយមុខជានឹងបម្រើប្រជាជនដោយការប្រព្រឹត្ដជាក់ស្ដែង ឱយចេញទៅ ជាសាច់ការ ជាបន្ដបន្ទាប់។ បម្រើប្រជាជននេះ គឺបំពេញភារកិច្ចបដិវត្ដន៍របស់ ខ្លួន ឱនបានល្អ ដោយ ខ្នះខ្នែង ដោះស្រាយគ្រប់បញ្ហាជួយប្រជាជន ឱ្យបានល្អ ហើយយកចិត្ដទុកដាក់អប់រំ កសាងប្រជាជន ក៏ឱ្យបាន ល្អធ្វើយ៉ាងណាឱ្យ កម្លាំងប្រជាជនទាំងអស់ទៅជាកម្លាំងបដិវត្ដន៍ រឹងប៉ឹង។ បើស្រឡាញ់ គោរព ហើយមប្រើប្រជាជនយ៉ាងនេះ ហើយ ឃើញប្រជាជន មហាជនខុសឆ្គងអ្វីខ្លះៗ យើងមិន ខឹងសម្បារ មិនប្រើអាជ្ញា ឬមិនប្រើវិធានការចាត់តាំងទៅលើ ប្រជាជន មហាជនទេតែផ្ទុយទៅវិញ យើងឈឺឆ្អាលខិតខំអប់រំ ណែនាំ និងពន្យល់ប្រជាជន មហាជន ឱ្យគេកាន់តែភ្ញាក់រឭក ហើយ បន្ថយការ ខុសឆ្គងរបស់គេជាអតិបរមារហូតដល់ប្រជាជនភ្ញាក់ រឭកបដិវត្ដន៍ខ្ពស់ លែងធ្វើអ្វីខុសឆ្គងទៀត។
នៅតាមមន្ទីរក្រសួង យុវជន យុវនារី និងកម្មាភិបាល បដិវត្ដន៍យើង មិនបាននៅជាប់ និងប្រជាជនក៏ពិតមែន តែក៏ត្រូវ មានទស្សនៈ គោលជំហរ គោរពស្រឡាញ់ប្រជាជន ដោយអស់ពី ចិត្ដពីថ្លើមដែរ ហើយខិតខំបម្រើប្រជាជន តាមរយៈនៃការបំពេញ ភារកិច្ចស្នូលរបស់ខ្លួនឱ្យបានល្អ ដោយឈ្មុសឈ្មុល ច្នៃប្រឌិត គំនិត ផ្ដើមរស់រវើក និងសន្សំសំចៃខ្ពស់ជាប់ជានិច្ច។
២) នៅកន្លែងណា បម្រើប្រជាជននៅកន្លែងនោះឱ្យ អស់ពីចិត្ដពីថ្លើមៈ
យើងជាជនបដិវត្ដន៍ ដូច្នេះ ជាអ្នកបម្រើប្រជាជន ក្នុង គ្រប់ទេសៈកាលៈ។ នៅកន្លែងណា ក៏ត្រូវបម្រើប្រជាជននៅកន្លែង នោះឱយបានល្អ ដោយខិតខំបំពេញភារកិច្ចបដិវត្ដន៍របស់ខ្លួនឱយ បានល្អ ឱ្យអស់ពីចិត្ដពីថ្លើម។ ព្រោះនៅកន្លែងណាក៏ដោយ ការងារ អ្វីក៏ដោយ សុទ្ធតែបម្រើប្រជាជនទាំងអស់។ គ្មានការងារណា ថោកទាប គ្មានភារកិច្ចកន្លែងណាវាកិត្ដិយស ជាងកន្លែងណាទេ។ ចំពោះយើង ជាជនបដិវត្ដន៍ បញ្ហាចោទតែត្រង់ថា បំពេញ ភារកិច្ចបម្រើប្រជាជនបានល្អឬមិនល្អតែប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ សូម្បី តែយើងទៅកន្លែងណាម្ដងៗ ទោះជារយៈពេលខ្លីក៏ដោយ ក៏ត្រូវ តែឆ្លៀតឱកាសរួមធ្វើ ការងារជាមួយប្រជាជនកន្លែងនោះ ដើម្បី ជាផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនគ្រប់ពេល វេលា រួមជំរុញការងារ នៅកន្លែងនោះឱ្យបានខ្លាំងក្លា។
៣) មិនធ្វើអ្វីដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជាជនឱ្យសោះ ទោះជាម្ទេសមួយផ្លែ ឬសម្ដីមួយម៉ាត់ក្ដីៈ
នៅក្នុងប្រជាជនយើង ច្រើនចាត់ទុកម្ទេសមួយផ្លែ ពីរផ្លែ ជារបស់តូចតាចបំផុត។ ប្រជាជន យើងនិយមដាំតាមភូមិ តាមចម្ការ តាមក្បែររបង ក្បែរផ្លូវសម្រាប់ចែកញាតិសន្ដានក្នុងភូមិហូប។ ដូច្នេះ អ្នកណាក៏អាចមកបេះហូបបានដែរ។ ប៉ុន្ដែ ចំពោះយើង ជាជនបដិវត្ដន៍ សូម្បីតែម្ទេសមួយផ្លែ ដែលប្រជាជនយើងមិន ចាប់អារម្មណ៍ផងក៏ដោយ ក៏យើងមិនត្រូវប៉ះពាល់ បេះបោចរបស់ ប្រជាជន ជាដាច់ខាត ដោយគ្មានសុំអនុញ្ញាតអំពីម្ចាស់អ្នកដាំជាមុន ឡើយ។ ដូច្នេះ ជាន័យអនុវត្ដជាក់ស្ដែង បើម្ទេសមួយផ្លែនេះទៅ ទៀត គឺតាំងពីពាក្យសម្ដី មនោសញ្ចេតនា រហូតដល់ផលប្រយោជន៍ ធំៗ របស់ប្រជាជនទៀត នោះយើងជាជនបដិវត្ដន៍ រឹតតែមិនត្រូវ ធ្វើ និងមិនប្រព្រឹត្ដធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅលើ ប្រជាជនណាស់ទៅ ទៀត។ ជាន័យអនុវត្ដជាក់ស្ដែង ម្យ៉ាងទៀត គឺថា យុវជន យុវនារីបដិវត្ដន៍យើង ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន តាំងពីពាក្យសម្ដី អាកប្ប កិរិយា របៀបរបបធ្វើការងារ រហូតដល់ទស្សនៈ គោលជំហរ ធ្វើ យ៉ាងណាកុំឱ្យទើសភ្នែកទើសចិត្ដប្រជាជន រហូតកុំឱ្យមានអីប៉ះដល់ មនោសញ្ចេតនារបស់ប្រជាជន។
៤) បើមានការខុសឆ្គងអីពីប្រជាជន ត្រូវសុំទោស ប្រជាជន បើមានធ្វើអ្វីឱ្យខូចខាតដល់ប្រជាជន ត្រូវសងប្រជាជន វិញៈ
ឥឡូវនេះ មិនមែនចោទបញ្ហាសងទេ។ សំណូមពរសំខាន់ របស់បក្ស គឺកុំឱ្យធ្វើអីខុសទៅលើ ប្រជាជន ហើយបើឃើញថា មានខុសអីទោះតិចតួចក្ដីជាសរសៃញាក់គឺត្រូវកែប្រែភ្លាម។បើនៅជាមួយប្រជាជនត្រូវធ្វើទិតៀនចំពោះប្រជាជន។បើមិននៅជាមួយទេក៏ត្រូវរកវិធីទាក់ទងជាមួយប្រជាជនដើម្បីរកវិធីដោះស្រាយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រជាជនជ្រះស្រឡះខាងសតិអារម្មណ៍។ជារួមប្រជាជនយើងអត់ទាមទារអ្វីពីយើងទេ ទាមទារតែកាយ វិការ និងសីលធម៌បដិវត្ដន៍ត្រឹមត្រូវរបស់យើងប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបី មានការលើសលោះ ធំក្ដី តូចក្ដី ឱ្យតែយើងបង្ហាញនូវសីលធម៌ បដិវត្ដន៍ត្រឹមត្រូវ ប្រជាជនអត់មានអីប្រកែប្រកាន់នឹង យើងទៀត ទេ។
៥) និយាយស្ដី ដេកដើរ ឈរអង្គុយ ស៊ីចុក ស្លៀកពាក់ លេងសើច តាមសភាពប្រជាជនៈ
កាលពីឆ្នាំ១៩៦៨ ដែលបក្សធ្វើឯកសារនេះ គឺយើងត្រូវការប្រជាជនណាស់ ព្រោះប្រជាជន ទូទៅឋិតក្នុង កណ្ដាប់ ដៃខ្មាំងនៅឡើយ។ ឯយើងពេលនោះ អត់ទាន់មានប្រជាជនទេ។ យើងត្រូវការប្រាស្រ័យ ទាក់ទងជាមួយប្រជាជនណាស់។ ដូច្នេះ ក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាក្នុងការធ្វើការងារ យុទ្ធជន យុទ្ធនារីនិងកម្មាភិបាលបដិវត្ដន៍យើងគ្រប់ថ្នាក់ តែងសម្របខ្លួនតាមសភាព ប្រជាជន។ ទាំងក្នុងការ និយាយស្ដី ទាំងក្នុងការឈរអង្គុយ ស៊ីចុក ស្លៀកពាក់ រហូតដល់លេងសើចទៀត យើងប្រយ័ត្នប្រយែង ណាស់ មិនធ្វើអ្វីឱ្យខុសពីសភាពប្រជាជន ពោលគឺមិនធ្វើអ្វីឱ្យទាស់ភ្នែក ឬប៉ះអារម្មណ៍ប្រជាជនឡើយ។ ម្យ៉ាងដើម្បីបង្កប់ខ្លួននៅក្នុង ប្រជាជន លាក់បំពួនខ្លួនពីភ្នែកខ្មាំងសត្រូវ។ តែម្យ៉ាងទៀត ក៏ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនស្រឡាញ់ពេញចិត្ដ ពេញថ្លើម ជឿទុកចិត្ដលើ បុគ្គលយើង ហើយតាមរយៈនេះ ក៏ប្រជាជនស្រឡាញ់ ជឿជាក់ ហើយឧត្ថម្ភគាំទ្រចលនាបដិវត្ដន៍ និងចូលរួមប្រាស្រ័យធ្វើបដិវត្ដន៍ ដោយមោះមុតដាច់ខាត។ ចុះឥឡូវ យើងកាន់កាប់រដ្ឋអំណាចទូទាំងប្រទេសហើយ ប្រជាជននៅជាមួយយើងទាំងអស់ ហើយតើយើងត្រូវកែប្រែ ទស្សនៈ គោលជំហរ អាកប្បកិរិយារបស់យើងខាងលើនេះទេ?
ប្រជាជននៅជាមួយបដិវត្ដន៍ ក៏ព្រោះតែស្រឡាញ់ ហើយជឿទុកចិត្ដ និងកក់ក្ដៅលើ បដិវត្ដន៍ យល់ឃើញថា បដិវត្ដន៍ ត្រឹមត្រូវ បដិវត្ដន៍បម្រើ និងគាំពារផលប្រយោជន៍គេ។ តែបើ ពេលណាយុទ្ធជន យុទ្ធនារី និងកម្មាភិបាលបដិវត្ដន៍យើងគ្រប់ថ្នាក់ កែប្រែនូវអាកប្បកិរិយា ឬ ទស្សនៈគោលជំហរ ដែលជាសីលធម៌ បដិវត្ដន៍របស់យើងខាង លើនេះ ហើយនោះប្រជាជនមុខជាមិន ពេញចិត្ដនឹងយើងទេ ហើយរហូតដល់ខឹងសម្បារ ហើយស្អប់យើង មិនចង់ឱ្យចូលភូមិទៀតផង។ ដូច្នេះ យើងដាច់ពីប្រជាជន តាមរយៈ បដិវត្ដន៍នេះ និងដាច់ពីប្រជាជន គ្មានកម្លាំងប្រជាជនឧបត្ថម្ភគាំទ្រ។ ដូច្នេះ ធ្វើអ្វីក៏មិនខ្លាំងដែរ ការពារប្រទេសក៏មិនខ្លាំង កសាងប្រទេសក៏មិនលឿន។ការនេះបញ្ជាក់ឱ្យយើងឃើញច្បាស់ថានៅក្នុងរយៈកាលថ្មីនៃបដិវត្ដន៍កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះយើងរឹតតែត្រូវការកម្លាំងប្រជាជនណាស់ទៅទៀតដើម្បីការពារប្រទេសឱ្យបាន ខ្លាំងក្លា និងកសាងប្រទេសឱ្យបានខ្លាំងក្លា និងលោតផ្លោះ។
៦) កុំប្រព្រឹត្ដអ្វីដែលល្មើសនឹងស្ដ្រីភេទឱ្យសោះ :
និយាយរួម គឺកុំប៉ះពាល់សីលធម៌នារី បុរសឱ្យសោះ។ ព្រោះបញ្ហានេះវានាំឱ្យប៉ះពាល់កិត្ដិយសយើង ឥទ្ធិពលយើងជា ជនបដិវត្ដន៍ នាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រពៃណីស្អាតស្អំ ថ្លៃថ្នូររបស់ ប្រជាជនយើង។ ដូច្នេះ ប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនយើង។ នេះម្យ៉ាង។ តែសំខាន់ម្យ៉ាងទៀតគឺបើយើងប៉ះពាល់សីលធម៌នារីបុរសដែលជាធាតុពិតពុករលួយស្អុយគគ្រុករបស់ខ្មាំងសត្រូវគ្រប់ប្រភេទនោះនិងនាំឱ្យខ្មាំងអូសទាញយើងបាន។ ដូច្នេះ គ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួន គ្រោះថ្នាក់ដល់ចលនាបដិវត្ដន៍។ចំពោះបញ្ហារៀបចំគ្រួសារបច្ចុប្បន្ននេះ គ្មានអ្វីជា ឧបសគ្គ ទេ ឱ្យតែឈរលើគោលការណ៍របស់ បក្សទាំងពីរយ៉ាងគឺៈ
ទី១) សាម៉ីខ្លួនទាំងសងខាង យល់ព្រម
ទី២)សមូហភាពយល់ព្រមក៏ជាការស្រេចទៅហើយ។ តើមានហេតុផលអីនាំឱ្យយើងប៉ះ ពាល់សីលធម៌ នារីបុរស។
៧) កុំផឹកស៊ីអ្វីដែលមានលក្ខណៈមិនបដិវត្ដន៍ឱ្យសោះ
កាលពីសម័យមុនរំដោះ បញ្ហានេះវាមានពាសពេញសង្គមជាតិយើង។ ដូច្នេះ ជនបដិវត្ដន៍គ្រប់រូបត្រូវ បង្ការលើបញ្ហា នេះ។តែឥឡូវនេះអត់មានបញ្ហានេះទេ តែក៏ត្រូវអប់រំ កុំឱ្យផឹកស៊ី អ្វីដែលខុសពីជីវភាព រស់នៅរបស់ប្រជាជន។ ពោលគឺយើងត្រូវរស់នៅឱ្យសមរម្យតាមមាគ៌ា តាមលក្ខណៈ និងតាមរបបបក្ស កំណត់។ ហើយបើឃើញជនណា ទោះជាកម្មាភិបាលថ្នាក់ណាក្ដី ឬយុទ្ធជន យុទ្ធនារីក្ដី ឬក្នុងប្រជាជនក្ដី មានសភាពស៊ីផឹកនេះ យើងត្រូវចាប់អារម្មណ៍ អប់រំកសាង ឬពិនិត្យតាមដានក្រែងលោ មានសភាព ខ្មាំងបង្កប់ វាបំផុសបញ្ហានេះឡើង។
៨) កុំលេងល្បែងស៊ីសងឱ្យសោះ :
ឥឡូវនេះគ្មានល្បែងស៊ីសងអីទៀតទេ។តែទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយក៏ត្រូវអប់រំជាប់ដើម្បីផ្ដាច់ឫសគល់វាឱ្យអស់ពី សង្គមជាតិយើង។
៩) កុំប៉ះពាល់លុយកាក់រួម ទ្រព្យសម្បត្ដិរួម ទោះជា ប្រាក់១រៀលក្ដី អង្ករ១កំប៉ុង ឬថ្នាំមួយគ្រាប់ក្ដីៈ
ឥឡូវយើងកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្ដិរដ្ឋជាសមូហភាពហើយ។តែក៏ត្រូវអប់រំបំពាក់បំប៉នសីលធម៌បដិវត្ដន៍ទី៩នេះឱ្យបានជាប់ជាប្រចាំដែរ។ កុំប៉ះពាល់ក្នុងនេះ គឺកុំយកប្រើប្រាស់ ខ្ជះខ្ជាយ រាយមាយ។ គឺត្រូវថែទាំ ទុកដាក់ហ្មត់ចត់ សម្រាប់ប្រើ ប្រាស់ កសាងប្រទេស ការពារប្រទេស ឱ្យបានយូរអង្វែង។ គឺ សន្សំសំចៃ នូវរបស់របរសព្វសារពើ ឱ្យបានជាអតិបរមា កុំឱ្យខូច ខាតចោលអាសារឥតការ។ ជាន័យអនុវត្ដមួយ ទៀត កុំប៉ះពាល់ ទ្រព្យសម្បត្ដិរួម គឺបើទុកដាក់សម្ភាររួម ត្រូវថែទាំឱ្យគត់មត់ កុំឱ្យ ខូចខាត ទោះបីបន្ដិចបន្ដួចក្ដី ហើយបើធ្វើការងារ ត្រូវបន្ថយការ ខូចខាត ការបាក់បែក ការបាត់បង់ ឱ្យបានជាអតិបរិមា។ ដូច្នេះ ក្នុងការប្រជុំជីវភាពត្រូវកសាង អំពីបញ្ហានេះឱ្យ ជាប់។
១០) សុភាពរាបសារដាច់ខាតចំពោះប្រជាជន តែមាន កំហឹង ឆាបឆេះជានិច្ចចំពោះខ្មាំងៈ
សីលធម៌របស់យើង គឺសុភាពរាបសារ ចំពោះប្រជាជន តែឆាបឆេះចំពោះខ្មាំង។ បើឆាបឆេះ ចំពោះខ្មាំងហើយ យើង សកម្មប្រយុទ្ធហើយ។ សកម្មប្រយុទ្ធ ទាំងនៅសមរភូមិមុខ សកម្ម ប្រយុទ្ធទាំងនៅសមរភូមិក្រោយ។ ដូច្នេះ ត្រូវអប់រំរៀនសូត្រ ជាប់។ អប់រំហើយ ត្រូវចាត់តាំង ព្រោះបើធ្វើតែការងារ នយោបាយ សតិអារម្មណ៍ មិនចាត់តាំងនោះ មិនអាចសកម្ម ប្រយុទ្ធទៅបានទេ។
១១) ស្រឡាញ់ ហើយធ្វើពលកម្មជានិច្ចៈ
ន័យពលកម្មនេះ គឺការងារគ្រប់ផ្នែក ដែលទទួលបន្ទុក ចំពោះបក្ស។ ត្រូវខិតខំបំពេញភារកិច្ច ដែលជាការងារស្នូលរបស់ ខ្លួន ដោយពេញចិត្ដ ពេញថ្លើម និងហ្មត់ចត់។ ត្រូវចៀសវាងយ៉ាង ណាកុំឱ្យ ខុស គឺឱ្យចេះចម្រើនទៅមុខជានិច្ច។ស្រឡាញ់ពលកម្ម ក្នុងន័យទី២គឺពលកម្មបង្កបង្កើនផល។ក្រៅពីការងារស្នូលត្រូវស្រឡាញ់ពេញ ចិត្ដពេញថ្លើមរួមកម្លាំងក្នុងកិច្ចការពលកម្មបង្កបង្កើនផលឱ្យចេញជាបន្លែបង្ការជាឈើហូបផ្លែនិងជាដំណាំដាំដុះសព្វមុខ។មួយថ្ងៃកើនបន្ដិចមួយថ្ងៃកើនបន្ដិចមន្ទីរក្រសួងមួយភូមិដ្ឋានមួយៗក្លាយទៅជាសួនដំណាំ។ម្យ៉ាងយើងចាត់ចែងធ្វើម្យ៉ាងទៀតត្រូវឆ្លៀតពេលរួមធ្វើជាមួយមហាជនដោយស្រឡាញ់ពេញចិត្ដ ពេញថ្លើម។
១២)ប្រយុទ្ធនឹងខ្មាំងប្រយុទ្ធនឹងឧបសគ្គដោយអង់អាចហើយហ៊ានធ្វើពលីកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងជូនប្រជាជនកម្មករ កសិករ ជូនបក្ស ជូនបដិវត្ដន៍ ដោយឥតលក្ខខណ្ឌក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈ ៖
នេះជាសីលធម៌របស់ជនកុម្មុនីស្ដរបស់ជនបដិវត្ដន៍ដែលចេញមកពីធាតុពិតរបស់វណ្ណៈអធនដែលឈានមុខលះបង់អ្វីៗ ទាំងអស់។ ក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងខ្មាំង ក៏ដូចប្រយុទ្ធនឹងឧបសគ្គនានា បច្ចុប្បន្ននេះ យើងមាន លក្ខណៈងាយស្រួលច្រើនជាងមុនឆ្ងាយ ណាស់។ មិនដូចពីជំនាន់មុនទេ ដែលស្អីក៏ខ្វះ ស្អីក៏ខ្វះ ខ្វះសព្វ ខ្វះគ្រប់។ បញ្ហាវាចោទតែលើសីលធម៌ប្រយុទ្ធធ្វើ។ បើយើងមាន សីលធម៌ ប្រយុទ្ធស្រួចស្រាល់ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គបានហើយ ហើយ មានការចាត់តាំងធ្វើ ឬប្រយុទ្ធជាសមូហភាពទៀត នោះគ្មានខ្មាំង សត្រូវណាមកធ្វើអីយើងបានទេ គ្មានឧបសគ្គណាមករាំងស្ទះ ដំណើរលោតផ្លោះ របស់យើងបានទេ។ ប៉ុន្ដែផ្ទុយទៅវិញ ទោះបី មានលក្ខណៈសម្បត្ដិល្អយ៉ាងណា មានមធ្យោបាយច្រើនយ៉ាងណា តែបើគ្មាន សីលធម៌ប្រយុទ្ធស្រួចស្រាវ មោះមុតពុះពារឧបសគ្គ និងជម្នះការលំបាកសព្វបែបយ៉ាងទេ ក៏ពុំអាចធ្វើអ្វីកើតដែរ ឬ បើទោះជាធ្វើបាន ក៏យឺតយ៉ាវ មិនខ្លាំងក្លា មិនលោតផ្លោះ តាម សំណូមពររបស់ចលនាបដិវត្ដន៍ឡើយ។ –
មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា(ដកស្រង់ចេញពីឯកសារ ឌ២១៤០៨)
How about today Gov-officials in all ranks…………..did not some of them joined with this Organization since 1968…..why now don’t used this 12 disciplines of roles ( duties and obligates ) //////////>>>>>>>>>>>>><<<<<<<<<<<<<<<<???????????????????
I mean and focus only for the kind or dangerous person in Khmer society now……………many of high ranks had had at least 2-3 wives and not count with others paid to love just for vacation or temporary tools..or ..SOME ONE WIFE ……..Many houses and lands fancy cars lots money in the bank also abroad bank………………….stayed to long on the same chair over 20 years…………………SOME FOR MAFIA ……………………AND ………………AND ……………..AND …….WHEN THEY GET ENOUGH WHILE REAL KHMER CITIZENS ARE IN TEARS AND LIVING UNDER POVERTY LINE……………………….
ពួកចោរបង្តើតច្បាប់ក្រម្ឲ្យស្មោះត្រង់និងខ្លួនសំរាប់ការពារខ្ឡននិងខិតខំភូតភរបោកប្រាស់អ្នកជឿឲ្យជឿងប់លែងស្គាល់
អ្វីខុសហើយអ្វីត្រូវ អ្នកមិនទាន់ជឿឲ្យជឿដូចរបប ស៊ិហនុ(ណុនលន់)ប៉ុលពតនិងហ៊ុនសែនជាដើម។
ឆាហាវ
មនុស្សសំដីផ្អែមរមែងពឹងពុល អ្នកបង្កើតច្បាប់តឹងរ៉ឹង រមែងរំលោភច្បាប់ ព្រោះគាត់គិតថាទោះបីជាតឹងយ៉ាងណា ក៏ច្បាប់នោះមិនបានប៉ះពាល់អ្វីដល់ពួកគាត់ដែរ។
អ្នកជាតិនិយមស្លាប់គរជើងដោយសារទ្រឺស្តីប្រជាពិថុតរបស់អ្នកនយោបាយ មួយម៉ាត់ណាក៏បំរើ
ប្រជាជនតូចតាច////////////// ទ្រឹស្តីឆ្នាំ១៩៦៨កំពុងតែមានឥទ្ធិពលសំរាប់អ្នកនយោបាយប្រើសព្វថ្ងៃ។