នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ភាគីប្រទេសថៃ នឹងឡើងបកស្រាយផ្ទាល់មាត់អំពីទំនាស់ទាក់ទងទៅនឹងដីទំហំ ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅជិតតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ នាទីក្រុងឡាអេ (Hague) ប្រទេសហុឡង់ដ៍ (Netherlands)។
ដោយ ខែ សុណង
2013-04-16
RFA
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
០៦-កុម្ភៈ-២០១០: ទាហានខ្មែរនៅខ្សែត្រៀមតាមកំពែងខាងមុខនៃប្រាសាទព្រះវិហារ ក្នុងខែត្រព្រះវិហារ (RFA Photo/Hang Savyouth)
នេះជាបញ្ហាថ្មីមួយដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង បើទោះជាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិមួយនេះ បានសម្រេចសាលក្រម ឲ្យកម្ពុជាទទួលជ័យជំនះក្នុងរឿងក្តីប្រាសាទព្រះវិហារក៏ដោយ ក៏រយៈពេលជិតកន្លះសតវត្សទៅហើយ ទំនាស់ប្រាសាទព្រះវិហារ នៅតែមានទំនាស់បន្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
មន្ត្រីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលរិះគន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជា មួយចំនួនដែលបានផ្សាយថា ដីទំហំ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅជិតតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលភាគីទាំងពីរ គឺកម្ពុជា និង ថៃ កំពុងបកស្រាយទាមទារនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិនៅទីក្រុងឡាអេ ថាជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានោះ គឺជាការនាំឲ្យកម្ពុជា ខាតបង់។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ជាតិ និងសីលធម៌សង្គម លោក ប៉ូ សំណាង មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៦ មេសា ថា មានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយខ្លះបានផ្សាយថា ដីទំហំ ៤,៦គ.ម.ការ៉េ នៅជិតតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលភាគីទាំងពីរ (កម្ពុជា-ថៃ) កំពុងបកស្រាយទាមទារនៅតុលាការទីក្រុងឡាអេ ថាជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា។ លោកយល់ថា ការផ្សព្វផ្សាយដូច្នេះ នាំឲ្យមានការយល់ច្រឡំ។ ជាងនេះទៅទៀត កម្ពុជា ជាអ្នកខាតបង់ទៅវិញ។
លោក ប៉ូ សំណាង៖ «សូមឲ្យប្រជាជនខ្មែរយើងដឹងហើយថា ៤,៦ គឺជារបស់ខ្មែរទេ ថៃគេគូសវាសតាមអំពើចិត្តគេ ដូច្នេះគ្មាននរណាស្គាល់ផែនទីរបស់ថៃទេ។ ថៃហាក់បីដូចធ្វើហ្នឹងចង់បានមួយចំហៀងប្រាសាទព្រះវិហារហ្នឹងតែម្ដង ដូច្នេះយើងត្រូវខាតបង់ច្រើនណាស់។ សូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវប្រកាន់ជំហរឲ្យបានច្បាស់ ៤,៦ គឺគ្មានដីថៃទេ គឺជាដីរបស់កម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ១៩៦២ ហ្នឹង ប្រាសាទព្រះវិហារហ្នឹងប្រគល់មរតកមកទាំង ៣ ទាំងប្រាង្គប្រសាទមកកម្ពុជា រួចទៅហើយ។ រដ្ឋាភិបាលយើងគាត់មានគោលជំហរល្អណាស់ ប៉ុន្តែភាគីថៃ ស្អែកខានស្អែកហ្នឹង គឺគេកំពុងបំភាន់ភ្នែកអន្តរជាតិហើយ ថា ៤,៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានដីថៃ នៅក្នុងហ្នឹង។ ដូច្នេះគ្មានទេ គឺជាការគូសវាសរបស់ភាគីថៃ ពួកអ្នកជ្រុលនិយមរបស់ថៃទេ»។
កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិនៅទីក្រុងឡាអេ នេះ បានសម្រេចសាលក្រមឲ្យកម្ពុជា ទទួលជ័យជំនះ ក្នុងរឿងក្ដីប្រាសាទព្រះវិហារ។
សាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ ផ្អែកជាសំខាន់ទៅលើផែនទីដែលបារាំង គូរនៅឆ្នាំ១៩០៧។ ខាងភាគីខ្មែរ បកស្រាយថា សាលក្រមនោះបានប្រគល់មកឲ្យខ្មែរនូវប្រាសាទ និងដីនៅក្បែរប្រាសាទដែលកំពុងមានទំនាស់នេះ។ ឯភាគីថៃវិញ បានបកស្រាយថា តុលាការក្រុងឡាអេ ប្រគល់តែតួប្រាសាទទេ មិនប្រគល់ដីឡើយ។ ការបកស្រាយខុសគ្នានេះហើយ ជាមូលហេតុចម្បងដែលជំរុញឲ្យកម្ពុជា ស្នើឲ្យតុលាការពិភពលោកនេះ បកស្រាយសាលក្រមនោះម្ដងទៀត។
កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ ខែមេសា តុលាការក្រុងឡាអេ បានបើកសវនាការ ដើម្បីស្ដាប់ការបកស្រាយផ្ទាល់មាត់អំពីទំនាស់ទាក់ទងទៅនឹងដីទំហំ ៤,៦គ.ម.ការ៉េ នៅជិតតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ។
អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន បានស្វាគមន៍ចំពោះមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលដែលបានចាប់អារម្មណ៍ចំពោះបញ្ហានេះ៖ «ខ្ញុំសូមចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់ ហើយវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលលោកមានសន្ដានចិត្តមួយដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់អំពីផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជា។ យើងអត់មានតំបន់សទេ យើងគ្មានតំបន់ ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េទេ។ អាស្រ័យទៅលើផែនទីដងរែក ដែលជាផែនទីមួយដែលយើងយកទៅតតាំងនៅក្នុងការបកស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ នៅឆ្នាំ១៩៦២។ ដូច្នេះតាមរយៈខ្សែព្រំដែនមានស្រាប់ តាមរយៈខ្សែព្រំដែនស្ថាពរនេះ បង្ហាញថា យើងមានដែនដីមិនច្បាស់លាស់ ដែនដីត្រួតស៊ីគ្នា ឬទឹកដីជម្លោះរបស់ថៃ នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាទេ។ ដូច្នេះ ៤,៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េនេះ គឺជាពាក្យប្រឌិតសុទ្ធសាធដែលមិនមាននិន្នាការណាមួយបង្ហាញជាផ្លូវគតិយុទ្ធ ឬបង្ហាញនូវឯកសារណាមួយ ក្រៅតែពីការប្រឌិតឡើងដោយឯកតោភាគីរបស់ថៃ»។
សវនាការនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេលបួនថ្ងៃ គឺថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ ថ្ងៃពុធ ទី១៧ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ និងថ្ងៃសុក្រ ទី១៨ និង ទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣នេះ។
កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ មេសា នេះ ភាគីកម្ពុជាបានឡើងបកស្រាយមុនគេ។ ប្រតិភូនៃប្រទេសកម្ពុជា ដឹកនាំដោយលោក ហោ ណាំហុង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ហើយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ដល់វេនភាគីប្រទេសថៃ នឹងឡើងបកស្រាយផ្ទាល់មាត់វិញម្ដង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
បើជាតំបន់ស មិនមែនថៃសង្ងំស្ងៀមជាង៤០ឆ្នាំមកនេះទេ ហើយនៅក្នុងទំព័រប្រវត្តិសាស្រ្តគ្មានចែងថា ៤.៦ គ.ម
ការ៉េដែរ ។ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩ យួននិងថៃបានបង្កើតតំបន់ស ដូចជាទំនងជាង ។
អាណាថាវាជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានោះ អានោះអែងជាជនក្បត់ជាតិ ។
សួរស្តី ប្រីយមិត្ត វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថាទីលានប្រជាធិប្បតេយ្យ) ទាំងឡាយជាទីមេត្រី! តើក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែររយៈ៣ថ្ងៃនេះ តើលោក អ្នកបានអញ្ជើញទៅកំសាន្តនៅទីកន្លែងណាខ្លះ? ហើយតើបានជួបរឿងចំលែកៗអ្វីខ្លះ? ហើយមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយយ៉ាងណាដែរ? ចំណែកខ្ញុំ ខ្ញុំបានទៅលេងនៅឯខេត្តស្ទឹងត្រែង ខ្ញុំមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយណាស់នៅពេលដែលចាកចេញពីបានផ្ទះធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ គយគន់ទេសភាពតាមផ្លូវ មានការរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ ដូចជា ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្សារ សាលារៀន វត្តអារាម ទំនប់ ប្រឡាយ មន្ទីរពេទ្យ អាគារសំណង់ខ្ពស់ៗ ព្រមទាំងលំនៅដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសាងសង់យ៉ាងព្រោងព្រាត រចនាម៉ូតប្លែកៗពីគ្នាទៅតាមធនធានថវិការ ទិដ្ឋភាពបែបនេះខុសពីជាង៣០ឆ្នាំមុន ដែលមិននឹកស្មានដល់និងស្ទើរមិនគួរអោយជឿថាប្រទេសយើងមានការអភិវឌ្ឌ្យន៏និងរីកចំរើនដល់ម្លឹងសោះនេះបញ្ជាក់ពីជីវភាពរស់នៅពិតរបស់គាត់ សូម្បីទីកន្លែងដែលខ្ញុំធ្លាប់ជំលៀសខ្លួនទៅរស់នៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមដូចជា ស្រុកក្រូចឆ្មារ ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម ថ្មគ្រែ អូឬស្សី ក្នុងខេត្តក្រចេះ ក៏ខ្ញុំចំណាំមិនបានផង ខ្ញុំចំណាំបានតែមួយកន្លែងគត់ គឺនៅតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ខាងស្តាំដៃ ហួសសួងបន្តិច ត្រង់ចំណុចចំការស្លា ទីនោះហើយក្រោយថ្ងៃរំដោះខ្ញុំបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកស្រុកពារាំងខេត្តព្រៃវែងវិញដោយឆ្លងកាត់ចំការស្លា និងដេកនៅទីនោះក្រោមដើមស្លាខ្ញុំចំណាំច្បាស់ណាស់។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការសប្បាយរីករាយ ក៏នៅមានអារម្មណ៏ហ្មួរហ្មង មួរម៉ៅ បន្តិចដែរ ពីរឿង សេវាដឹកជញ្ជូន ស្នាក់នៅនិងហូបចុក ថ្លៃកប់ពពក គ្រាន់តែថ្លៃឡាន ពីឧត្តរមានជ័យមកភ្នំពេញ តំលៃ ៨៥.០០០រៀល ថ្លៃធម្មតាតែ ៤៥.០០០ប៉ុណ្ណោះ ពីភ្នំពេញទៅ ស្ទឹងត្រែង តំលៃ ៦០.០០០រៀល តំលៃធម្មតាតែ៣៥.០០០ ថ្លៃផ្ទះសំណាក់ ១យប់តំលៃ ២០ដុល្លា ធម្មតាតែ ១៣ដុល្លាប៉ុណ្ណោះ ថ្លៃម៉ូតូឌុប១ថ្ងៃតំលៃ ១០០.០០០រៀល ឌុបទៅលេង ភូមិព្រះរំកិល អន្លង់ផ្សោតព្រះរំកិល ទឹកធ្លាក់ព្រះរំកិល កុម្ម៉ង់មាន់ដុត១ថ្លៃ ៦០.០០០រៀល រួចហើយទៅលេង នៅទឹកថ្លាបុប្ផាភ្លុក កុម្ម៉ង់ត្រីក្អែកដុតមួយតំលៃ៩០.០០០(ទំងន់ជាង២គីឡូ)មាន់ដុត១ថ្លៃ៥០.០០០រៀលហើយគិតថ្លៃក្ចុះ១៥.០០០រៀលទៀត ខុសប្លែកពីនៅកំពង់សោម បើយើងកុម្ម៉ង់ម្ហូបហើយគេមិនគិតថ្លៃក្ចុះទេ ហើយកាន់តែចំលែកមួយទៀតត្រង់ថា នៅខេត្តស្ទឹងត្រែងនេះ ទាំងអ្នកលក់ដូរ ទាំងភ្ញៀវ ដែលខ្ញុំបានជួប មិនថាតែនៅក្នុងផ្សារ ហាងគុយទាវ ហាងទំនិញ ឬនៅតាមរមណីយ៏ដ្ឋានទេ គឺសុទ្ធតែនិយាយភាសារឡាវ និងវឿតណាម រឿងនេះធ្វើអោយខ្ញុំនឹកទៅដល់ខេត្តសុរិនប្រទេសថៃ ពេលខ្ញុំទៅលេងតាមភូមិនានាក្នុងខេត្តសុរិន ពលរដ្ឋនៅទីនោះនិយាយតែភាសារខ្មែរទេ ទោះបីជាពិធីធំៗអ្វីក៏ដោយដូចជា ពិធីបុណ្យ ឬរៀបការ គឺគេចាក់មេក្រូនិងភ្លេងប្រពៃណីយ៏ព្រមទាំងតាអាចារ្យៗនិយាយភាសារខ្មែរទាំងអស់ ។ តើមានប្រិយ៏មិត្តទាំងឡាយជួបរឿងចំលែកៗដូចខ្ញុំដែរឬទេ? ហើយក៏សូមអរគុណដល់ វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ យោបល់ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថា លានប្រជាធិប្បតេយ្យ ) ទាំងអស់ មិនថា តែអ្នកប្រឆាំង អ្នកគាំទ្រ អ្កកប្រឆាំងទាំងពីរ ឬអ្នកគាំទ្រទាំងពីរ ដែលបានអត់ធ្មត់ ខន្តី អោយគ្នា មិនជេរប្រមាថដាក់គ្នា មិនប្រើពាក្យអសុរោះដាក់គ្នា ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ ដែលជាថ្ងៃសិរីសួរស្តី សំរាប់ខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នាផងដែរ សូមអាយុៈ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ មានដល់លោកអ្នក កុំបីខ្លាងឃ្លាតឡើយ ហើយក៏សូមប្រកាសបើកវេទិការជេរគ្នាបន្តទៀតចុះ ពីព្រោះរដូវជេរគ្នាបានមកដល់ហើយ តែអ្នកត្រូវចាំទុកថា អ្នកដែលអ្នកជេរ អ្នកដែលអ្នកប្រមាថ អ្នកដែលអ្នកប្រើពាក្យសំដីអសុរោះនោះ គឺសុទ្ធតែជាខ្មែរទាំងអស់ ហើយអ្នកស្លាប់ទៅក៏នៅតែជាខ្មោចខ្មែរដែរ ហើយបរទេសកាន់តែមើលងាយខ្មែរថែមទៀត គ្មានបរទេសណាស្រលាញ់ខ្មែរទេ ហើយក៏គ្មាននរណាស្រលាញ់ខ្មែរជាងខ្មែរស្រលាញ់ខ្មែរដែរ………ដោយបំណងល្អពីគ្រួសារខ្មែរ។
.
.