ការខិតខំស្វែងរកចំណូលប្រចាំគ្រួសារ បានធ្វើឲ្យអ្នកភូមិអន្លង់រមៀត ផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់មួយចំនួនដែលពួកគាត់តែងតែនាំគ្នាធ្វើនៅក្នុងរដូវចូលឆ្នាំថ្មី។ ទំនៀមទម្លាប់មួយដែលអ្នកផងធ្លាប់ដឹងឮ ហើយធ្លាប់មានឈ្មោះល្បីតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ មកនោះ គឺ «រាំវង់លក់ផ្កា»។
ដោយ អ៊ុក សាវបូរី
2013-04-16
RFA
កុមារក្នុងភូមិត្បូងក្ដី ឃុំអន្លង់រមៀត ហាត់រាំរបាំជូនពរឆ្នាំថ្មី។ រូបថតថ្ងៃ១២ មេសា ឆ្នាំ២០១៣ (RFA/Ouk Savborey)
តើអ្នកភូមិក្នុងឃុំអន្លង់រមៀត នៅតែរក្សាទំនៀមនេះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ឬក៏យ៉ាងណា?
ឃុំអន្លង់រមៀត ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។ ឃុំនោះនៅជាប់នឹងផ្លូវជាតិលេខ៣ មានចម្ងាយប្រមាណ ២៥គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ។
ឃុំអន្លង់រមៀត ពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ជាតំបន់ដែលពលរដ្ឋភាគច្រើនល្បីថា មានវប្បធម៌ដ៏ល្អមួយ គឺស្ត្រីក្នុងឃុំនោះរាំវង់មានលក់ផ្កា ហើយយកថវិកាកសាងភូមិ ឃុំ។
ស្ត្រីមេម៉ាយ ឈ្មោះ សោ លន់ អាយុ ៦៩ឆ្នាំ ថ្លែងថា ពីមុនគាត់ជាអ្នករាំវង់ លក់ផ្កាប្រចាំឃុំអន្លង់រមៀត។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ គាត់រាំបន្តទៀតដើម្បីបង្ហាញក្មេងៗ ពីសម័យកាលគាត់នៅក្មេង។ ប៉ុន្តែដោយសារការស្វែងរកចំណូលប្រចាំគ្រួសាររៀងៗខ្លួន វប្បធម៌រាំវង់លក់ផ្កានោះក៏បាត់បង់ទៅ ក្លាយជាការរាំតាមរបៀបហាត់កីឡា។ យុវជនយុវតីក្នុងឃុំ ចូលរាំលេងដោយស្ម័គ្រចិត្ត មិនប្រកាន់ទាល់តែប្រុសៗសំពះអញ្ជើញខាងស្រីឲ្យឡើងរាំ ដោយមានជូនផ្កាមួយទងផង ទើបអាចឡើងរាំជាមួយបាននោះទេ។
ស្ត្រី សោ លន់៖ «ប្រុសដោយប្រុស ស្រីដោយស្រី អត់មានមកជិតអី។ រាំវង់ គឺពីចម្ងាយគ្នាប្រវែងមួយហត្ថៗនេះ។ ពីដើមរាំស្រួលណាស់ អត់ចេះនរណាខូច អ្នកណាកាចអីជាមួយគ្នាទេ ឬអីកាន់ដៃកាន់ជើងអី គឺអត់បានទេ ឥឡូវនេះអត់បានទេ មិនដឹងសង្គមនេះយ៉ាងម៉េចទេ»។
ស្ត្រីឈ្មោះ ជឹម ណេ អាយុ ៧២ឆ្នាំ ថ្លែងថា កាលគាត់នៅក្មេងបានស្ម័គ្រចិត្តរាំវង់លក់ផ្កា ដើម្បីយកថវិកាមកកសាងភូមិឋានផង និងចង់ឲ្យអ្នករស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ស្គាល់ភូមិអន្លង់រមៀត ផង។ ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្ដូរពីរាំលក់ផ្កាមករាំដើម្បីសប្បាយធម្មតាវិញនេះ មកពីសង្គមផ្លាស់ប្ដូរទៅតាមសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ពីព្រោះគ្រួសារនីមួយៗ មានចំណូលច្រើនក្នុង ១ឆ្នាំៗ ពីការអភិវឌ្ឍ ដោយការបានធ្វើស្រែបាន ២ ទៅ ៣ដង ក្នុង១ឆ្នាំ និងកូនចៅបានចូលទៅធ្វើកម្មករកាត់ដេរបានចំណូលជួយគ្រួសារផង។
ស្ត្រីឈ្មោះ ជឹម ណេ៖ «បច្ចុប្បន្នឥឡូវហ្នឹង មើលឃើញគ្រាន់តែភ្លេងលេង គេទៅស៊្រូៗ ឃើញតែអ៊ីចឹង ឃើញតែទាំងប្រុសទាំងស្រី គ្មានអ្នកណាងោក អ្នកណាទេ។ ឥឡូវខុសឆ្ងាយដែរ ពីមុននិងឥឡូវ បើពីដើម យើងដាំអុស ឥឡូវលេងដាំខ្សែភ្លើងអស់ហើយ។ វាខុសគ្នាតែត្រឹមដាំបាយផង វានឹងខុសគ្នាដល់ទៅមុខតទៅទៀត»។
អាជ្ញាធរឃុំអន្លង់រមៀត លោក អៀយ អ៊ីម ថ្លែងថា ឃុំអន្លង់រមៀត បច្ចុប្បន្ន ក្លាយទៅជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍បែបទំនើបស្ទើរគ្រប់វិស័យ។ លោកថា បច្ចុប្បន្នអ្នកស្រុកធ្វើស្រែបាន ២ ទៅ ៣ដង ព្រោះមានប្រឡាយទឹកលេខ ៦៣ ជួយដល់វិស័យកសិកម្ម។ ចំណែកយុវជន យុវនារី ចេញទៅធ្វើកម្មករកាត់ដេរ និងរកស៊ីលក់ដូរបានលុយជួយឲ្យបងប្អូនបានរៀនមហាវិទ្យាល័យ ជួយទិញគោ គោយន្ត រួមទាំងទិញរថយន្ត ម៉ូតូ លើកកម្ពស់ការរស់នៅក្នុងមូលដ្ឋានបានរុងរឿង។ ដូច្នេះពុំសូវចាំបាច់រកចំណូលតាមរយៈរាំលក់ផ្កាមួយឆ្នាំម្ដងនោះទេ។
លោកឲ្យដឹងថា ដោយសារតែអ្នកស្រុកបានចេញទៅធ្វើការក្រៅភូមិ មន្ត្រីរាជការខ្លះធ្វើការឯកជន ការចូលរួមបុណ្យចូលឆ្នាំក្នុងឃុំអន្លង់រមៀត ប្រារព្ធការរាំកម្សាន្តនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីតែម្ដង មិនមានការរាំមុនកន្លះខែ ឬមួយអាទិត្យ ដូចច្រើនឆ្នាំមុននោះទេ៖ «ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំខ្ញុំនេះ មិនមែនថា គឺមានទាំងអស់ទេ វាមានអ្នកអត់ មានអ្នកមាន ប៉ុន្តែជីវភាពគាត់វាធូរធារដែរ មិនអាចធ្វើអាជីវកម្មលើការរាំនោះទេ។ វាជាប្រពៃ គឺគាត់ចូលចិត្ត គាត់ស្រឡាញ់ប្រពៃណីខ្មែរយើងតាំងពីដើមមក គឺរាំវង់អ៊ីចឹងគឺអត់ដែលខានទេ ធ្វើរាល់ឆ្នាំ»។
លោក អៀយ អ៊ីម បានឲ្យដឹងថា ក្នុងឃុំនេះមាន ៦ភូមិ មានពលរដ្ឋ ៩៣០គ្រួសាររស់នៅមានដីស្រែ ៣១៩ហិកតារ ដីចម្ការជិត ២ហិកតារ សម្រាប់ធ្វើដំណាំកសិកម្ម។
វ័យចាស់ក្នុងឃុំនោះថ្លែងថា ក្រុមយុវជនៗ បានសន្យារក្សាភាពថ្លៃថ្នូរនៃការចូលរួមកម្សាន្តក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំម្សាញ់ នាំមកនូវសិរីសួស្ដីដល់ភូមិឃុំ ហើយពួកគេបញ្ចៀសការបង្កឲ្យមានភាពមិនល្អ ដែលអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យឲ្យបាននៅឆ្នាំថ្មីនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
សួរស្តី ប្រីយមិត្ត វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថាទីលានប្រជាធិប្បតេយ្យ) ទាំងឡាយជាទីមេត្រី! តើក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែររយៈ៣ថ្ងៃនេះ តើលោក អ្នកបានអញ្ជើញទៅកំសាន្តនៅទីកន្លែងណាខ្លះ? ហើយតើបានជួបរឿងចំលែកៗអ្វីខ្លះ? ហើយមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយយ៉ាងណាដែរ? ចំណែកខ្ញុំ ខ្ញុំបានទៅលេងនៅឯខេត្តស្ទឹងត្រែង ខ្ញុំមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយណាស់នៅពេលដែលចាកចេញពីបានផ្ទះធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ គយគន់ទេសភាពតាមផ្លូវ មានការរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ ដូចជា ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្សារ សាលារៀន វត្តអារាម ទំនប់ ប្រឡាយ មន្ទីរពេទ្យ អាគារសំណង់ខ្ពស់ៗ ព្រមទាំងលំនៅដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសាងសង់យ៉ាងព្រោងព្រាត រចនាម៉ូតប្លែកៗពីគ្នាទៅតាមធនធានថវិការ ទិដ្ឋភាពបែបនេះខុសពីជាង៣០ឆ្នាំមុន ដែលមិននឹកស្មានដល់និងស្ទើរមិនគួរអោយជឿថាប្រទេសយើងមានការអភិវឌ្ឌ្យន៏និងរីកចំរើនដល់ម្លឹងសោះនេះបញ្ជាក់ពីជីវភាពរស់នៅពិតរបស់គាត់ សូម្បីទីកន្លែងដែលខ្ញុំធ្លាប់ជំលៀសខ្លួនទៅរស់នៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមដូចជា ស្រុកក្រូចឆ្មារ ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម ថ្មគ្រែ អូឬស្សី ក្នុងខេត្តក្រចេះ ក៏ខ្ញុំចំណាំមិនបានផង ខ្ញុំចំណាំបានតែមួយកន្លែងគត់ គឺនៅតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ខាងស្តាំដៃ ហួសសួងបន្តិច ត្រង់ចំណុចចំការស្លា ទីនោះហើយក្រោយថ្ងៃរំដោះខ្ញុំបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកស្រុកពារាំងខេត្តព្រៃវែងវិញដោយឆ្លងកាត់ចំការស្លា និងដេកនៅទីនោះក្រោមដើមស្លាខ្ញុំចំណាំច្បាស់ណាស់។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការសប្បាយរីករាយ ក៏នៅមានអារម្មណ៏ហ្មួរហ្មង មួរម៉ៅ បន្តិចដែរ ពីរឿង សេវាដឹកជញ្ជូន ស្នាក់នៅនិងហូបចុក ថ្លៃកប់ពពក គ្រាន់តែថ្លៃឡាន ពីឧត្តរមានជ័យមកភ្នំពេញ តំលៃ ៨៥.០០០រៀល ថ្លៃធម្មតាតែ ៤៥.០០០ប៉ុណ្ណោះ ពីភ្នំពេញទៅ ស្ទឹងត្រែង តំលៃ ៦០.០០០រៀល តំលៃធម្មតាតែ៣៥.០០០ ថ្លៃផ្ទះសំណាក់ ១យប់តំលៃ ២០ដុល្លា ធម្មតាតែ ១៣ដុល្លាប៉ុណ្ណោះ ថ្លៃម៉ូតូឌុប១ថ្ងៃតំលៃ ១០០.០០០រៀល ឌុបទៅលេង ភូមិព្រះរំកិល អន្លង់ផ្សោតព្រះរំកិល ទឹកធ្លាក់ព្រះរំកិល កុម្ម៉ង់មាន់ដុត១ថ្លៃ ៦០.០០០រៀល រួចហើយទៅលេង នៅទឹកថ្លាបុប្ផាភ្លុក កុម្ម៉ង់ត្រីក្អែកដុតមួយតំលៃ៩០.០០០(ទំងន់ជាង២គីឡូ)មាន់ដុត១ថ្លៃ៥០.០០០រៀលហើយគិតថ្លៃក្ចុះ១៥.០០០រៀលទៀត ខុសប្លែកពីនៅកំពង់សោម បើយើងកុម្ម៉ង់ម្ហូបហើយគេមិនគិតថ្លៃក្ចុះទេ ហើយកាន់តែចំលែកមួយទៀតត្រង់ថា នៅខេត្តស្ទឹងត្រែងនេះ ទាំងអ្នកលក់ដូរ ទាំងភ្ញៀវ ដែលខ្ញុំបានជួប មិនថាតែនៅក្នុងផ្សារ ហាងគុយទាវ ហាងទំនិញ ឬនៅតាមរមណីយ៏ដ្ឋានទេ គឺសុទ្ធតែនិយាយភាសារឡាវ និងវឿតណាម រឿងនេះធ្វើអោយខ្ញុំនឹកទៅដល់ខេត្តសុរិនប្រទេសថៃ ពេលខ្ញុំទៅលេងតាមភូមិនានាក្នុងខេត្តសុរិន ពលរដ្ឋនៅទីនោះនិយាយតែភាសារខ្មែរទេ ទោះបីជាពិធីធំៗអ្វីក៏ដោយដូចជា ពិធីបុណ្យ ឬរៀបការ គឺគេចាក់មេក្រូនិងភ្លេងប្រពៃណីយ៏ព្រមទាំងតាអាចារ្យៗនិយាយភាសារខ្មែរទាំងអស់ ។ តើមានប្រិយ៏មិត្តទាំងឡាយជួបរឿងចំលែកៗដូចខ្ញុំដែរឬទេ? ហើយក៏សូមអរគុណដល់ វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ យោបល់ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថា លានប្រជាធិប្បតេយ្យ ) ទាំងអស់ មិនថា តែអ្នកប្រឆាំង អ្នកគាំទ្រ អ្កកប្រឆាំងទាំងពីរ ឬអ្នកគាំទ្រទាំងពីរ ដែលបានអត់ធ្មត់ ខន្តី អោយគ្នា មិនជេរប្រមាថដាក់គ្នា មិនប្រើពាក្យអសុរោះដាក់គ្នា ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ ដែលជាថ្ងៃសិរីសួរស្តី សំរាប់ខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នាផងដែរ សូមអាយុៈ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ មានដល់លោកអ្នក កុំបីខ្លាងឃ្លាតឡើយ ហើយក៏សូមប្រកាសបើកវេទិការជេរគ្នាបន្តទៀតចុះ ពីព្រោះរដូវជេរគ្នាបានមកដល់ហើយ តែអ្នកត្រូវចាំទុកថា អ្នកដែលអ្នកជេរ អ្នកដែលអ្នកប្រមាថ អ្នកដែលអ្នកប្រើពាក្យសំដីអសុរោះនោះ គឺសុទ្ធតែជាខ្មែរទាំងអស់ ហើយអ្នកស្លាប់ទៅក៏នៅតែជាខ្មោចខ្មែរដែរ ហើយបរទេសកាន់តែមើលងាយខ្មែរថែមទៀត គ្មានបរទេសណាស្រលាញ់ខ្មែរទេ ហើយក៏គ្មាននរណាស្រលាញ់ខ្មែរជាងខ្មែរស្រលាញ់ខ្មែរដែរ………ដោយបំណងល្អពីគ្រួសារខ្មែរ។
.
.