ថ្ងៃ 1 August 2013
សរ សុវណ្ណារ៉ា
ABC Radio Australia
ក្រោយការបោះឆ្នោតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានបដិសេធលទ្ធផលបឋមនៃបោះឆ្នោត ហើយបានស្នើឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មការចម្រុះមួយ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតបញ្ហាភាពមិនប្រក្រតីនៅក្នុងការបោះឆ្នោត។ នៅព្រឹកនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានបើកកិច្ចប្រជុំមួយ បន្ទាប់ពីនៅរសៀលម្សិលមិញ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានធ្វើការឆ្លើយតបសំណើនេះ ដោយបង្ហាញពីសមាសភាពមន្រ្តីពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាសម្រាប់ចូលរួម។
លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកវិភាគឯករាជ។ រូបភាពដោយ សរ សុវណ្ណារ៉ា (Credit: ABC Licensed)
ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានប្រមូលគ្នាជាបន្ទាន់បើកកិច្ចប្រជុំមួយ នៅព្រឹកនេះ ដើម្បីពិភាក្សាទៅលើការងារបង្កើតគណៈកម្មការដោះស្រាយបញ្ហាបោះឆ្នោត។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទាំងលោក យឹម សុវណ្ណ និងលោក ញ៉ែម បុញ្ញាឫទ្ធិ មិនអាចទាក់ទងបានទេនៅព្រឹកនេះ ដើម្បីទទួលលទ្ធផល។
តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោក ប៉ុល ហម ប្រធានគណៈកម្មាធិការនាយកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានមានប្រសាសន៍ថា កិច្ចប្រជុំព្រឹកនេះសំខាន់ ដោយមន្រ្តីគណបក្សត្រូវតែចូលរួមទាំងអស់គ្នា។
(សំឡេងលោក ប៉ុល ហម)
សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំរបស់គណបក្សនេះបានធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន បានធ្វើការឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានចំពោះសំណើរបស់គណបក្សសង្រ្គោះជាតិទៅលើការបង្កើតគណៈកម្មការចម្រុះ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអវិជ្ជមាននៅក្នុងពេលបោះឆ្នោត។
(សំឡេងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន)
លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកវិភាគឯករាជ បានមានប្រសាសន៍ថា សមាសភាពនៅក្នុងគណៈកម្មការនេះ គួរមានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ, គ.ជ.ប, សង្គមស៊ីវិលដែលពាក់ពន្ធ័, អ្នកឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត និងតំណាងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។
ប៉ុន្តែមន្រ្តីគ.ជ.ប បានបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមក្នុងគណៈកម្មការនេះ គឺហួសពីដែនសមត្ថកិច្ចរបស់គ.ជ.ប ហើយថា ភាពមិនប្រក្រតីកើតនៅការិយាល័យណា គេត្រូវប្តឹងមក គ.ជ.ប នៅទីនោះ ដើម្បីដោះស្រាយ។
ប៉ុន្តែលោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បានបញ្ជាក់អំពីការដោះស្រាយរបស់គ.ជ.ប ដែលមិនបានធ្វើឲ្យគេជឿជាក់។
(សំឡេងលោក ឡៅ ម៉ុងហៃ)
លោក ហង្ស ពុទ្ធា នាយកក្រុមឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតឈ្មោះ និកហ្វ្រិច បានមានប្រសាសន៍អំពីការគិតគូរ បើសិនមានសំណើឲ្យអង្គការនេះ ចូលរួមនៅក្នុងគណៈកម្មការចម្រុះ ដោះស្រាយបញ្ហាបោះឆ្នោត។
(សំឡេងលោក ហង្ស ពុទ្ធា)
ជាមួយគ្នានេះ លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បានធ្វើការវាយតម្លៃ ជាវិជ្ជមាន ចំពោះការចរចាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបោះឆ្នោតនេះ។
(សំឡេងលោក ឡៅ ម៉ុងហៃ)
សូមបញ្ជាក់ថា ក្រោយការបោះឆ្នោត ប្រជាពលរដ្ឋមានការភិតភ័យ អំពីអំពើហិង្សាក្រោយពេលមានការចល័តទព័ ការបិទផ្លូវក្នុងក្រុងភ្នំពេញ និងក្រោយពេលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិព្រមានអំពីការធ្វើមហាបាតុកម្មអហិង្សាទូទាំងប្រទេស។ ដូច្នេះការចូលរួមដោះស្រាយរបស់គណបក្សទាំង២នេះនឹងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបាត់ការភ័យខ្លាច ចំពោះអស្ថេរភាពសង្គម ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣នេះ៕
If CPP and NEC are good, do not be afraid. Everything must be opened for justice. The more parties involved the better result we got.
ខ្ញុំគិតថាកិច្ចចរចាររវាងខ្មែរនិងខ្មែរកន្លងមកមានលទ្ធផលត្រូវគ្នាតិចណាស់ព្រោះតែខ្មែរទាំងនោះ មិនមែនខ្មែរសុទ្ធបន្សល់ទុកពីសម័យអង្គរនោះទេខ្មែរសម័យនេះសុទ្ធតែខ្មែរកូនកាត់ដូច្នេះយើងមើល ឃើញទាំងអស់គ្នាហើយថាបើមួយនិយាយគោមួយទៀតច្បាស់ជានិយាយពីក្របីហើយព្រោះខ្លាចគេ ថាអន់ ហើយបើមានគ្នា៥នាក់ឲ្យតំរង់ជួរគឺពិតជាចេញ៥ជួរហើយ។ ដូច្នេះបើយ៉ាងនេះមានតែអាជ្ញា កណ្តាលដែលមិនមែនជាខ្មែរទេដែលអាចជួយនិងធ្វើជាសាក្សីបាន។ ដូចជាបញ្ហាជាប់គាំងនូវលទ្ធ ផលបោះឆ្នោតនីតិកាលទី៥នេះ បើទោះបីជាថ្នាក់ដឹកនាំនៃបក្សទាំងពីយល់ព្រមគ្នាថានិងចរចារ តែខ្ញុំមានសង្ឃឹមតិចណាស់ថាលទ្ធផលវានិងចេញមកហើយអ្នកទាំងអស់គ្នាយល់ព្រមទទួលនោះ។ ដូច្នេះប្រសិនបើបក្សទាំងពីរសុទ្ធតែចង់បានយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដមែននោះគណះកម្មការស្វែងរកការ ពិតនៃលទ្ធផលបោះឆ្នោតនេះត្រូវតែមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីដូចលោកសមរង្សីបានសំណូមពរ អញ្ចឹងជាពិសេសការចូលរួមរបស់អន្តរជាតិទើបវាច្បាស់លាស់ហើយអាចទទួលយកបានទាងអស់ គ្នា។ ខ្ញុំគិតថាបើបក្សទាំងអស់ទុកផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំមិនទុកប្រយោជន៍បុគ្គលជាធំត្រូវតែហ៊ាន ទទួលសមាជិកអន្តរជាតិបានចូលរួមក្នុងគណះកម្មការសើុបអង្កេតនេះ។
A neutral, un-biased committee should be materialized through the formation of involved parties, specialized NGOs, international community and united nations. The work for finding the truth should not be placed on the hands of NEC or the ruling party.