ដោយ ម៉ម មុនីរតន៍
2015-08-12
RFA
តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សុន ឆ័យ ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់អ្នកកាសែតនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៥។ RFA/Morm Moniroth
អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល បង្ហាញការសោកស្ដាយនូវសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ អំពីច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការ និងសមាគម ដោយចាត់ទុកថា ជាសេចក្ដីសម្រេចដែលបង្កឲ្យមានភាពចម្រូងចម្រាសបន្ថែមទៀតនៅពេលខាងមុខ។
ប្រតិកម្មរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅពេលនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំពេញអង្គ នៃក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ បានឯកភាពថា ច្បាប់ស្ដីពីអង្គការ និងសមាគមនេះ មានភាពត្រឹមត្រូវ និងជាសេចក្តីសម្រេចស្ថាពរ ហើយមានអនុភាពអនុវត្តទៅលើអំណាចទាំងអស់ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញដែលជាស្ថាប័នកំពូល បានសម្រេចភ្លាមៗក្រោយពីបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំពេញអង្គរបស់ខ្លួនតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ ដោយចាត់ទុកថា ច្បាប់អង្គការ និងសមាគម ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តរួចហើយកាលពីថ្ងៃទី១៣ កក្កដា នោះ គឺស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលពុំមានអ្វីត្រូវកែប្រែទៀតឡើយ និងបិទផ្លូវតវ៉ា។
បញ្ហានេះ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ហៅការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញនៅពេលនេះថា គឺជាការអនុវត្តផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។
លោក អំ សំអាត មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អង្គការលីកាដូ (Licadho) រិះគន់ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញទៅលើច្បាប់អង្គការ និងសមាគមនៅពេលនេះ ថាវាជាការរំលោភលើច្បាប់កំពូលរបស់ជាតិ គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ជាងនេះទៀត ប្រទេសកម្ពុជា គឺពុំបានអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញទាល់តែសោះពីបទដ្ឋានគតិយុត្តិជាអន្តរជាតិ ដែលធានាពីការការពារ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន ជាពិសេសសិទ្ធិក្នុងការបង្កើតអង្គការ ឬសមាគម។ លោក អំ សំអាត បង្ហាញការសោកស្ដាយជុំវិញសេចក្ដីសម្រេចនេះ ដោយចាត់ទុកថា ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញធ្វើសេចក្ដីសម្រេចទាំងប្រថុយប្រថាន។ លោកបន្តថា «បើសិនជាក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ហើយថាច្បាប់ទាំងអស់នេះវាស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បទដ្ឋានអន្តរជាតិ អានេះយើងនៅតែមានការសោកស្ដាយ។ ការអនុវត្តនៅពេលក្រោយ និងបញ្ហាដ៏ចម្រូងចម្រាស»។
បើទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយចុះ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញចុះថ្ងៃទី១២ សីហា តែប៉ុន្មាននាទីក្រោយពីកិច្ចប្រជុំពេញអង្គបានបិទបញ្ចប់ ឲ្យដឹងថា ច្បាប់សមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័ត និងព្រឹទ្ធសភាបានពិនិត្យរួចនេះ គឺស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលពុំមានអ្វីត្រូវកែប្រែទៀតឡើយ។
សេចក្ដីសម្រេចទៅលើច្បាប់គ្រប់គ្រងសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនៅពេលនេះរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីស្ថាប័នកំពូល បានស្ដាប់ការបំភ្លឺតំណាងរដ្ឋាភិបាលកាលពីថ្ងៃទី១១ សីហា និងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីបានស្ដាប់ការបកស្រាយរបស់តំណាងគណបក្សជំទាស់ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ សីហា។
លោក សុន ឆ័យ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបានចូលបំភ្លឺដោយផ្ទាល់មាត់ ប៉ុន្មានម៉ោងមុនសេចក្ដីសម្រេចនេះចេញជាផ្លូវការ លោកមានសុឆន្ទៈថា ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញនេះនឹងពិចារណាដោយម៉ត់ចត់ទៅលើសំណើរបស់ខ្លួន ដែលបានស្នើឲ្យពិនិត្យអំពីធម្មនុញ្ញភាពនៃច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការ និងសមាគមនេះ។ បន្ថែមពីលើនេះ លោក សុន ឆ័យ ថ្លែងថា ការចំណាយពេលបកស្រាយ និងឆ្លើយបំភ្លឺអំពីសំណើមិនតិចជាង ១៨មាត្រា ដែលគណបក្សជំទាស់បានស្នើឡើងនោះ គឺប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ លោក ឯក សំអុល សន្យាពិនិត្យដោយផ្ចិតផ្ចង់អំពីច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការ និងសមាគមនេះ។ លោកបន្តថា «តាមការបញ្ជាក់ពីឯកឧត្ដម ឯក សំអុល លោកថាលោកនឹងមិនមើលលេងសើចទេ។ ខ្ញុំកត់ពាក្យរបស់លោកច្បាស់ណាស់ លោកបានបញ្ជាក់អ៊ីចឹងថា នឹងយកចិត្តទុកដាក់ជាខ្លាំង»។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ លោក ព្រហ្ម ញាណវិចិត្រ បកស្រាយយ៉ាងខ្លីថា សេចក្ដីសម្រេចដែលក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញអនុម័តរួចហើយនេះ គឺមានលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យដ៏ត្រឹមត្រូវនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គរបស់ខ្លួន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រាល់ទម្រង់ខ្លឹមសារនៃច្បាប់អង្គការ និងសមាគមនេះ គឺមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលអាចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញពិចារណាជាផ្លូវការបាន។ លោកបន្តថា «ព្រឹកមិញស្ដាប់ខាងឯកឧត្ដម សុន ឆ័យ បន្ទាប់ពីចប់ទៅ យើងក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញក៏បើកកិច្ចប្រជុំពេញអង្គ។ កាលណាប្រជុំចប់ គឺមានសេចក្ដីសម្រេចមួយ»។
ច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងអង្គការ និងសមាគមនេះ មាន ៩ជំពូក និង ៣៩មាត្រា។ ច្បាប់ដែលព្រឹទ្ធសភាបានពិនិត្យរួចហើយកាលពីថ្ងៃទី២៤ កក្កដា បន្ទាប់រដ្ឋសភាបានអនុម័តដោយឯកច្ឆន្ទ ដោយក្រុមតំណាងរាស្ត្រពីខាងរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គឺជាច្បាប់ដែលពោរពេញដោយការតវ៉ាដ៏ចម្រូងចម្រាសពីក្រុមមានជម្លោះដីធ្លី អង្គការ សមាគម សហជីព និងពីវិស័យដទៃទៀត។
បើទោះជាបែបណា កាលពីថ្ងៃទី១០ សីហា កន្លងទៅនេះ គណបក្សទាំងពីរដែលមានសំឡេងនៅក្នុងរដ្ឋសភា បានសន្យាថា នឹងយកច្បាប់នេះទៅពិនិត្យម្ដងទៀត ហើយបើរកឃើញថា មានចំណុចដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋនោះ គេនឹងធ្វើវិសោធនកម្មលើមាត្រាខ្លះជាថ្មីឡើងវិញ ក៏ប៉ុន្តែអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលដែលតស៊ូមតិលើរឿងនេះ យល់ឃើញថា ជាការសន្យាដែលគ្មានន័យនោះឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- ពលការិនីរាប់រៀបពីទុក្ខលំបាកនិងការរំលោភបំពានពេលធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី
- ជនជាតិដើមភាគតិចនៅរតនគិរីពិគ្រោះយោបល់ស្ដីពីសិទ្ធិនិងប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមជីវិតសហគមន៍
- គ.ជ.បធានាសម្រួលឲ្យជនពិការចូលរួមការបោះឆ្នោតដោយពេញលេញ
- ជនរងគ្រោះ៖ សំណង៣៨លានមិនអាចព្យាបាលមុខរបួសដោយគ្រាប់កាំភ្លើង ឈូក បណ្ឌិត
- អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរីព្រមានចាប់ខ្លួនអ្នកដឹកនាំប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិច
- ពលការិនី៤នាក់ដែលទើបមកដល់កម្ពុជាផ្ដាំផ្ញើកុំឲ្យអ្នកផ្សេងទៅធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី
- ជនជាតិដើមភាគតិចនៅព្រះវិហារប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក
- លោក ឈូក បណ្ឌិត ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន
- មន្ត្រីប៉ូលិសខេត្តមណ្ឌលគិរីបដិសេធចំពោះការចោទរឿងជំរិតទារប្រាក់ពីពលរដ្ឋ
បិទផ្លូវតវ៉ា និងយកច្បាប់នេះទៅអនុវត្តន៍!
ឲតវា៉ខ្យល់ទៅ ត្រូវតែអនុវត្តន៍ច្បាប់!
សុំបកស្រាយថា សង្គមស៊ីវីលជាស្អី គឺមានន័យដូចខាងក្រោម ៖
ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ជាស្អី? កើតចេញពីណា? មានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់? មានប្រភពមកពីណា?តំណាងឲ្យនរណាខ្លះ? មានការទទួលស្គាល់ពីច្បាប់ណាខ្លះ ? រដ្ឋាភិបាល ឬ អសប. ឬ ប្រទេសមហាអំណាចណាមួយ? តើប្រជាជនកម្ពុជាប៉ុន្មាននាក់ដែលស្គាល់ក្រុមប្រឹក្សានេះ? ឬក៏មានតែមួយនាក់ ក៏តាំងខ្លួនឯងជាក្រុមប្រឹក្សាដែរ? ស្អី យើងធ្លាប់ឮ គេហៅថា « អ្នកវិភាគឯករាជ្យ » ស្អី « សង្គមស៊ីវីល » មិនដឹងថា អ្នកទាំងអស់គ្នានោះមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ តំណាងឲ្យផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ? តែនាំគ្នារាប់ថា ជាកម្លាំងប្រឆាំង តវ៉ាទៅនឹងច្បាប់, ហើយថា មានអ្នកប្រឆាំង ។ តាមពិត គឺមនុស្សតែប៉ុន្មានក្បាលដែលវាតតាំងដើម្បីការពារប្រយោជន៍របស់វា។
សុំឲ្យក្រុមប្រឹក្សាស្អីគេនេះ បកស្រាយសំនួរខាងលើ ឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាស្គាល់ផង។
ពាក្យថាឃ្លាំនើលកម្ពុជា តើមានន័យថាយ៉ាងម៉េច?
មានន័យថា ជាអ្នកឲ្យពិន្ទុកម្ពុជា សម្រាប់ការសម្រេចរបស់មហាអំណាចណាមួយក្នុងការទាក់ទងកម្ពុជា អញ្ចឹងឬ? មានន័យថា បើក្រុមប្រឹក្សាថា « ល្អ » គឺបាន តែបើថាមិនល្អ គឺ « មិនបាន» មែនទេ?
ល្មមហើយ កុំឲ្យកម្ពុជា មានចៅហ្វាយច្រើនពេក!! ប្រជាជនកម្ពុជាមានតំណាងនៅក្នុងសភារួចហើយ តាមរយៈការបោះឆ្នោត។
អ្នកតំណាងសម្លេងភាគច្រើន និងសម្លេងភាគតិចក្នុងរដ្ឋសភា បានជជែកគ្នាហើយកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី ១១ សីហា។ គេនឹងធ្វើវិសោធនកម្ម!
ទៅ ត្រូវតែគោរពច្បាប់ ! សុនឆ័យ អើយសុនឆ័យ!! ពីដើមស្មានតែសុនឆ័យនេះ វាជាមនុស្សគ្រាន់បើ ! ដលើតែស្គាល់ ទើបដឹងថា ជាមនុស្សអន់ជាងនាយក្រិន កន្តឿផង!
ទៅប្តឹងប៉ូលីសអោយចាប់ចោរ អត់ដឹងថា ប៉ូលីសហ្នឹង គឺចោរជាអ្នកបង្កើត…???
យ៉ាងណាមិញ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញជាអ្នកណា?
ជាកូនចៅ របស់ហុ៑ន សែន សោះ ចឹងប្តឹងអោយបកស្រាយបានប្រយោជន៍ស្អី?
ប៉ូលីសនឹងចោរ ជាបក្សពួកតែ១…???
ថាហើយ ថាទៀតកុំឲ្យចូលសភា នៅតែចូល បើទុកឲ្យជាប់គាំងនយោបាយ ០២ឆ្នាំទៅ នោះនឹងមានការបោះឆ្នោតសារជាថ្មីហើយ។ អញ្ចឹងមិនបាច់ស្រែកឲ្យរាស្រ្តជួយទេ។ ទ្រាំងាប់តាមកម្ម និងជៅគវាសនាទៅ។ បោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨ ទាំង CPP និង CNRP លែងមានរាស្រ្តគាំទ្រទៀតហើយ
បោះឆ្នោត២០១៨ ទុកតែសមាជិកបក្សCPPបោះឆ្នោតគាំទ្រCPPបានហើយ រីឯសមាជិកបក្សCNRP ឈប់បោះឆ្នោតគាំទ្របក្សCPP និងCNRPទៅ!?
ម្យ៉ាងដែរអ្នកកំពូលច្បាប់ថាត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ រីឯអ្នកមិនយល់ពីច្បាប់ថាខុសច្បាប់? ឆ្កួតទាំងមេ ឆ្កួតទាំកូនទេដឹង តើជម្ងឺឆ្កួតមានឆ្លងទេ?