ដោយ ម៉ែន សុធីរ
2015-11-02
RFA
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
កុមារជនជាតិដើមភាគតិចកួយ មិនបានចូលរៀនដោយសារជីវភាពគ្រួសារក្រីក្រ រស់នៅភូមិឆ្វាំង ឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ (RFA/Men Sothyr)
អាជ្ញាធរភូមិឆ្វាំង ឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង រិះគន់ពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិចកួយ មួយចំនួន ថាមិនអនុញ្ញាតឲ្យកូនចៅចូលរៀននៅថ្នាក់បឋមសិក្សា បើទោះបីជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ធ្លាប់ជំរុញប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបញ្ជូនកូនចៅទៅរៀនជារឿយៗក្តី។
ម៉្យាង ប្រពៃណីវប្បធម៌ ជីវភាព និងកង្វះសាលារៀន ក៏ជាបញ្ហារួមផ្សំបង្កឲ្យជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន មិនបញ្ជូនកូនចូលរៀនដែរ។ ដោយឡែកមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ផ្តល់ទស្សនៈថា រដ្ឋាភិបាលគួរអនុវត្តវិធានការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអប់រំមានលក្ខណៈបត់បែន ឬបង្កើតមណ្ឌលសំចត ដែលផ្តល់ឱកាសដល់កុមារ និងយុវជនអាចចូលរៀន នៅពេលដែលគេតាមឪពុកម្តាយធ្វើការឆ្ងាយៗ។
អាជ្ញាធរភូមិឆ្វាំង អះអាងថា កុមារជនជាតិដើមភាគតិចប្រមាណជិត ៣០នាក់ បច្ចុប្បន្នពុំបានចូលរៀនសូម្បីតែថ្នាក់ទី១ នៃសាលាបឋមសិក្សានៅមូលដ្ឋាន។
មេភូមិជាជនជាតិដើមភាគតិចកួយ លោក រស់ សឿន និយាយថា ជីវភាពគឺជាមូលហេតុសំខាន់ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន ពុំអាចតស៊ូឲ្យកូនចូលរៀន សូម្បីតែថ្នាក់ទី១។ លោកថា បច្ចុប្បន្នមានកុមារប្រមាណ ២០ ទៅ ៣០គ្រួសារ មានអាយុចាប់ពី ៨ឆ្នាំដល់ ១៦ឆ្នាំ ត្រូវបានឪពុកម្តាយបង្ខំឲ្យធ្វើការរកប្រាក់ជួយគ្រួសារ ធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការសិក្សារបស់ពួកគេ។ លើសពីនេះ ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន ក៏មិនចាប់អារម្មណ៍ចំពោះការសិក្សារបស់កូនចៅខ្លួនដែរ ព្រោះពួកគេយល់ថា ការរស់ពឹងផ្អែកលើស្រែចម្ការ ការប្រមូលអនុផលព្រៃឈើ គឺជាប្រពៃណី និងជាវប្បធម៌របស់ពួកគេ៖ «ខ្វះបន្ទប់រៀន ខ្វះសាលារៀន ព្រោះសិស្សវាកើន។ បងប្អូនចំណូលថ្មីមកគគ្រឹកគគ្រេង យើងបញ្ជូនកូនទៅរៀនសាលាតូចមួយ ២បន្ទប់ ៣បន្ទប់ ធ្វើម៉េចចេញ ខ្លះគ្នាជួបការលំបាកជីវភាព»។
ឃុំសំអាង ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ឋិតនៅទិសខាងជើងឆៀងខាងលិចនៃទីរួមខេត្តស្ទឹងត្រែង មានចម្ងាយពីទីរួមខេត្តប្រមាណជាង ៤០គីឡូម៉ែត្រ ដោយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៩ ឆ្លងស្ពានមេគង្គឆ្ពោះទៅខេត្តព្រះវិហារ។ ពលរដ្ឋរស់នៅទីនោះ ភាគច្រើនជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ដែលមានចំនួនសរុបប្រមាណជាង ៣ពាន់គ្រួសារ។
កុមារីម្នាក់មានអាយុ ១០ឆ្នាំ សម្បុរខ្មៅស្រអែម ដែលកំពុងស៊ីឈ្នួលធ្វើការឲ្យគេឈ្មោះ ហួន រ៉ុង។ កុមារីរូបនេះនិយាយថា សព្វថ្ងៃនាងមានបំណងចង់ចូលរៀនដូចកុមារផ្សេងទៀតដែរ តែម្តាយនៅផ្ទះពិការភ្នែក ម៉្យាងឪពុកក៏ចាស់ជរាទៀត ក៏បង្ខំចិត្តស៊ីឈ្នួលគេដើម្បីយកប្រាក់ផ្តល់ឲ្យគ្រួសារ។ ចំណែកអាណាព្យាបាលកុមារី ហួន រ៉ុង គឺលោក វិន រួន រៀបរាប់ថា បច្ចុប្បន្នគ្រួសារលោករកមួយថ្ងៃស៊ីមួយថ្ងៃ។ ចំណែករបរធ្វើស្រែចម្ការក៏ហូបមិនគ្រប់ ទើបបង្ខំចិត្តឲ្យកូនឈប់រៀន ដើម្បីស៊ីឈ្នួលគេបានប្រាក់ក្នុង ១ខែ ១០ម៉ឺនរៀល។ លើសពីនេះ លោកក៏មានបំណងចង់ឲ្យកូនសិក្សាដែរ ប៉ុន្តែពុំមានលទ្ធភាព ម៉្យាងប្រពន្ធលោកក៏ជាជនពិការភ្នែក។ លោកថា គ្រួសារលោកមានកូន ៦នាក់ ហើយកូនដែលពុំបានចូលរៀនសូម្បីតែថ្នាក់ទី១ មានចំនួន ៤នាក់ ហើយបច្ចុប្បន្នកូន ៤នាក់នោះ បានរៀបការមានប្ដីប្រពន្ធអស់ទៅហើយ៖ «ប្រសិនប្រពន្ធខ្ញុំភ្នែកភ្លឺ ខ្ញុំឲ្យកូនខ្ញុំទៅរៀនទាំងអស់ហើយ បានពីណាបម្រើប្រពន្ធខ្ញុំ? បានបាយបានសម្លមក បានលុយបានកាក់មកទិញអង្ករ។ ខ្ញុំខ្វះខាតជីវភាពការរស់នៅ»។
ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ អភិបាលស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ លោក ថោង ស្រាន់ ទទួលស្គាល់ថា ពលរដ្ឋឃុំសំអាង ពិតជាខ្វះខាតសាលារៀនមែន ដូច្នេះអាជ្ញាធរស្រុកបានប្រជុំដោះស្រាយបញ្ហានេះ ហើយគ្រោងពង្រីកបន្ទប់សាលាបឋមសិក្សា ព្រោះចំនួនប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់នោះក៏កើនឡើងដែរ។ ចំណែកអនុវិទ្យាល័យ អាជ្ញាធរស្រុកបានស្នើទៅមន្ទីរជំនាញ ដើម្បីពិនិត្យលទ្ធភាពតម្រូវការអប់រំនៅតំបន់នោះ តែពុំអាចកសាងរួចរាល់នៅឆ្នាំសិក្សាថ្មីនោះទេ។ លោកបន្តថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជានិច្ចកាលក៏ធ្លាប់ជំរុញឲ្យពលរដ្ឋជាជនជាតិដើមភាគតិច បញ្ជូនកូនចៅទៅរៀន ឬចុះឈ្មោះចូលរៀនដោយពុំចាំបាច់បង់ប្រាក់៖ «យើងសម្រួលសព្វបែបយ៉ាង ទោះបីក្រប៉ុណ្ណាអាចចូលរៀនបានដែរ។ បញ្ហាខ្វះសាលារៀន សូមឯកភាពដោយសារកិច្ចការនេះជាក់ស្តែង ដោយសារចំនួនសិស្សកើន ប៉ុន្តែសាលាវានៅដដែល។ សម្រាប់គោលនយោបាយនៃការដោះស្រាយ គឺយើងមានវិធីសាស្ត្រថា មន្ទីរអប់រំគេជួយចេញជាស័ង្កសីប្រក់ ហើយសម្រាប់អាជ្ញាធរឃុំយើងរៀបចំចេញឈើ»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលមើលឃើញថា បញ្ហាខ្វះសាលារៀនក៏ជាចំណុចរួមផ្សំយ៉ាងសំខាន់មួយបង្ហាញថា ក្រសួងអប់រំ ហាក់កំពុងដើរបញ្ច្រាសពីគោលនយោបាយពង្រឹងវិស័យអប់រំ និងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំជាអាទិភាពក្នុងគោលដៅ ដើម្បីទប់ស្កាត់អត្រាបោះបង់ការសិក្សារបស់សិស្ស ដោយផ្អែកលើយុទ្ធសាស្ត្រ «ទាំងអស់គ្នាដើម្បីការអប់រំ ការអប់រំដើម្បីទាំងអស់គ្នា» ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។
ទាក់ទងបញ្ហានេះ ប្រធានស្តីទីសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ថ្លែងបញ្ជាក់ថា មានកត្តារួមផ្សំជាច្រើនហាក់ជាចំណុចខ្សោយរបស់រដ្ឋាភិបាល ឬក្រសួងអប់រំ ដែលមិនបានយកចិត្តទុកដាក់សិក្សាដោយឯករាជ្យពីលទ្ធភាពតម្រូវការឲ្យទូលំទូលាយ ដូចជាការលើកទឹកចិត្តដល់កុមារក្រីក្រ ការផ្តល់ព័ត៌មានទាក់ទិនអាហារូបករណ៍ឲ្យទូលំទូលាយ អត្ថប្រយោជន៍នៃការសិក្សា ការអភិវឌ្ឍសាលារៀន និងការពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់ពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច មានជំនឿចិត្តលើការអប់រំរបស់រដ្ឋាភិបាល។ អ្នកស្រីមើលឃើញថា មានឧបសគ្គជាច្រើនដែលជាបញ្ហាចម្បងសម្រាប់កុមារ ឬយុវជនជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ដែលកំពុងប្រឈមបោះបង់ការសិក្សា។ ដូច្នេះ បញ្ហានេះនៅតែជាប្រធានបទដដែលៗ និងកាន់តែចាក់ឫសជ្រៅ ប្រសិនបើវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលហាក់មានលក្ខណៈយឺតយ៉ាវ និងទន់ជ្រាយ៖ «តំបន់ដាច់ស្រយាលដែលមិនមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីវិស័យអប់រំ ឬរដ្ឋាភិបាល ធ្វើឲ្យលោកគ្រូអ្នកគ្រូមួយចំនួនធំមិនចូលចិត្តទៅរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ មិនមានការយកកូនទៅសាលា នេះជាការមួយដែលខ្ញុំសូមថ្កោលទោសទៅលើរដ្ឋាភិបាល»។
ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកសម្របសម្រួលនៃបណ្ដាញរួបរួមដើម្បីគណនេយ្យភាពសង្គមនៅអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រចាំកម្ពុជា លោក សន ជ័យ ផ្តល់ទស្សនៈថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែមានផែនការបង្កើតមណ្ឌលសំចត ឬសាលារៀនបម្រុងមួយ ដែលមានលក្ខណៈបត់បែនសម្រាប់សិស្សក្រីក្រដើរស៊ីឈ្នួលនៅស្រុកឆ្ងាយៗ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យពួកគេមានលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ។ លោកថា កុមារជនជាតិដើមភាគតិចក្រីក្រ គួរត្រូវបានលើកទឹកចិត្តខ្ពស់ ដូចជាផ្តល់អាហារូបករណ៍ ការយកចិត្តទុកដាក់ពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូជាដើម។ លោកយល់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែសហការពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសអង្គការសង្គមស៊ីវិល ជំរុញអប់រំឪពុកម្តាយជាជនជាតិដើមភាគតិចឲ្យយល់ពីតម្លៃនៃការរៀនសូត្រឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ពុំដូច្នេះទេ ឱកាសនៃការទទួលបានការរៀនសូត្ររបស់កុមារនៅតែជាក្តីកង្វល់៖ «យើងចង់ឲ្យរដ្ឋមានវិធានការជនជាតិដើមភាគតិចត្រូវធ្វើចំណាកស្រុក ឬត្រូវបន្លាស់ទីនៅក្នុងការរស់របស់គាត់ហ្នឹង គាត់ត្រូវតែមានសាលារៀនបែបសំចតមួយសម្រាប់គាត់ដែរ ធ្វើឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យកាន់តែខ្លាំង ធ្វើម៉េចអាចឲ្យមានគោលការណ៍មួយទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង ទៅតាមទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិដើមភាគតិច»។
ស្ថិតិ និងសូចនាករអប់រំខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្នុងឆ្នាំ២០១៤-២០១៥ ក្នុងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ បង្ហាញថា ស្រុកនេះមានវិទ្យាល័យ១ មានសិស្សសិក្សាចំនួន ១៥៤នាក់ មានអនុវិទ្យាល័យចំនួន ៧ មានសិក្សាចំនួន ៦១០នាក់ និងមានសាលាបឋមសិក្សាចំនួន ៤៣ មានសិស្សសិក្សាចំនួនជាង ៦ពាន់នាក់ (៦.៣៦៧នាក់)៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទដែលទាក់ទង
- លោក ហ៊ុន សែន ជំរុញឲ្យពង្រឹងជំនាញបច្ចេកទេសនិងជំនាញទន់ដល់សិស្សនិស្សិត
- អ្នកជំនាញថាកម្ពុជាត្រូវការអ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេស និងវិស្វកម្មបន្ថែមទៀត
- មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សនិងអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាបបារម្ភពីការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ពលរដ្ឋ
- សិស្សជាង៤០០នាក់នៅខេត្តពោធិ៍សាត់រៀនក្រោមដើមឈើដោយសារថ្នាក់រៀនទ្រុឌទ្រោម
- សង្គមស៊ីវិលយល់ថាមេដឹកនាំបក្សទាំងពីរគួរតែរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាគុណភាពអប់រំ
- របាយការណ៍បង្ហាញថាស្ថានភាពស្រេកឃ្លានរបស់កម្ពុជាឋិតក្នុងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយ
- មនុស្សប្រមាណ៧០០នាក់ចូលរួមការរត់ប្រណាំងស្វែងរកថវិកាជួយកុមារក្រីក្រ
- អ្នកសេដ្ឋកិច្ចថាពលរដ្ឋក្រីក្រមិនអាចទទួលបានចំណូលជាង១.២០០ដុល្លារមួយឆ្នាំ
- ក្រសួងអប់រំប្រកាសលទ្ធផលនៃការដោះស្រាយពាក្យបណ្ដឹងតវ៉ារបស់សិស្ស