អ្នក​ជំនាញ​ជំរុញ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ត្រូវ​សិក្សា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​អាច​បំភ្លៃ​បាន

ដោយ សុជីវី
2016-01-06
RFA

ស្ដាប់ ឬ ទាញ​យក​សំឡេង
ស្តាប់សំឡេង ថតសំឡេង

៧ មករា លើក​ទី​៣៧ ៦២០

ពិធី​ខួប ៧ មករា លើក​ទី​៣៧ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Brach Chev


មក​ដល់​ពេល​នេះ ព្រឹត្តិការណ៍​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩ នៅ​តែ​ជា​ចំណុច​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​មិន​ថា​ក្នុង​ចំណោម​ពលរដ្ឋ និង​អ្នក​នយោបាយ​ឡើយ។ ភាគ​ច្រើន​នៃ​អ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ចាត់​ទុក​ថ្ងៃ​៧ មករា ថា​ជា​ថ្ងៃ​កំណើត​ទី​២ ជា​ថ្ងៃ​ដែល​ជួយ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា រួច​ផុត​ពី​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ។ ចំណែក​មួយ​ក្រុម​ទៀត​ថា ជា​ពេលវេលា​ដែល​វៀតណាម បាន​ចូល​មក​ត្រួតត្រា​កម្ពុជា។

ចំពោះ​អ្នក​ជំនាញ ជំរុញ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទូទៅ ត្រូវ​សិក្សា​ស្វែង​យល់​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បី​ឲ្យ​ចៀស​ផុត​ពី​ការ​បំភ្លៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដោយ​អ្នក​នយោបាយ។

មិន​ខុស​ប្លែក​ពី​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ទេ មេ​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច តែង​ចេញ​មក​ប្រកាស​ពី​ជោគជ័យ​ថ្ងៃ​ទី​៧ មករា ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ផង​នោះ បាន​សរសេរ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់​លោក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​មករា ថា ៧ មករា នាំ​មក​នូវ​ជីវិត​ទី​ពីរ និង​សន្តិភាព​ដល់​កម្ពុជា ទាំង​មូល។ ៧ មករា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា មាន​អ្វីៗ​គ្រប់​យ៉ាង​មក​ទល់​ពេល​នេះ។ ៧ មករា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា កាន់​តែ​រីក​ចម្រើន​លូត​លាស់​ទៅ​មុខ​ជានិច្ច។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ៥​អាណត្តិ​មក​នេះ បាន​ប្រើ​សម្ដី​ធ្ងន់ៗ​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​បង្ហាញ​ជំហរ​មិន​គាំទ្រ​ថ្ងៃ ៧ មករា។ លោក​ថែម​ទាំង​បាន​ភ្ជាប់​អ្នក​ទាំង​នោះ​ថា ជា​ក្រុម​តែ​មួយ​ជាមួយ​របប​កាប់​សម្លាប់​ខ្មែរ​ក្រហម៖ «»។

នៅ​រាល់​ពេល​ដែល​រំឭក​ពី​ការ​រំដោះ​ប្រទេស​ពី​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ មេ​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា តែង​រំឭក​ពី​ចលនា​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៨ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា។

ប្រធាន​កិត្តិយស​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ជា​ប្រធាន​សភា លោក ហេង សំរិន តែង​ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​រំឭក​ខួប ៧ មករា ថា បើ​ពុំ​មាន​ការ​កាប់​សម្លាប់​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ ក៏​ពុំ​មាន​ការ​ងើប​ឡើង​ប្រឆាំង​របប​នេះ​ដោយ​ក្រុម​រណសិរ្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា នោះ​ដែរ៖ «»។

ទោះ​យ៉ាង​ណា មាន​ការ​កត់ត្រា​ទុក​នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍​ពាក់ព័ន្ធ ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​កងទ័ព​វៀតណាម នៅ​ក្នុង​ការ​វាយ​បណ្ដេញ​មេ​ដឹក​នាំ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពី​អំណាច។

ក្នុង​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​កំពុង​កាន់​អំណាច វៀតណាម ធ្លាប់​បាន​ចរចា​បញ្ហា​ព្រំដែន ប៉ុន្តែ​បាន​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា។ កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ទាមទារ​ផែនទី​ដែល​គូរ​ដោយ​បារាំង នៅ​មុន​ឆ្នាំ​១៩៥៤ ចំណែក​ខាង​វៀតណាម ទាមទារ​ឲ្យ​សើរើ​ព្រំដែន​សមុទ្រ​តាម​បន្ទាត់​ប្រេវីយេ (Brevié)។ កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ យល់​ថា ការ​ទាមទារ​របស់​វៀតណាម ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​បាត់បង់​ទឹក​ដី​មួយ​ចំនួន មាន​ទាំង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម និង​ដែន​កោះ​មួយ​ចំនួន ពិសេស​គឺ​កោះ​ត្រល់។ ភាព​ចម្រូងចម្រាស និង​ដោយ​សំអាង​ថា​មាន​ជំនួយ​របស់​ចិន កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​រៀបចំ​វាយ​វៀតណាម ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៧៧ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បរាជ័យ។ លុះ​មក​ដល់​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​ដដែល តាម​ផែនការ​ថ្នាក់​មជ្ឈិម​បក្ស​របស់ ប៉ុល ពត កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម បាន​វាយ​ចូល​ខេត្ត​តៃនិញ (Tay Ninh) របស់​វៀតណាម ជា​លើក​ដំបូង។ ទីបំផុត ក៏​ត្រូវ​បាន​កងទ័ព​វៀតណាម វាយ​បក​វិញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល។ កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​វាយ​ចូល​វៀតណាម ម្ដង​ទៀត​ក្នុង​ខេត្ត​ហាទៀន (Ha Tien) នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​១៩៧៨។ ពេល​នោះ ជំរុញ​ឲ្យ​វៀតណាម រិះរក​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី។ ក្នុង​ពេល​នោះ កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា វៀតណាម នៅ​តែ​ចិញ្ចឹម​ចិត្ត​ចង់​បាន​ទឹក​ដី​កម្ពុជា។

នៅ​ក្នុង​សវនាការ​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម បង​ធំ​ទី​២ លោក នួន ជា នៅ​តែ​លើក​ឡើង​ចំណុច​នេះ ដែល​ជា​ការ​បញ្ជាក់​ជា​ថ្មី​ពី​មហិច្ឆតា​របស់​វៀតណាម៖ «»។

ទាក់ទិន​នឹង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី យ៉ាង​តិច​ក៏​មាន​ក្រុម​មនុស្ស​ចំនួន​ពីរ​ដែរ ដែល​វៀតណាម បាន​សម្លឹង​ឃើញ គឺ​ក្រុម​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ដែល​គង់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង និង​ក្រុម​មេ​បញ្ជាការ​កងទ័ព និង​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​រត់​គេច​ខ្លួន​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៧ ក្នុង​នោះ​មាន លោក ហ៊ុន សែន ដែរ។ ក្រុម​ដែល​វៀតណាម ជ្រើស​បាន គឺ​រណសិរ្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា ដែល​បង្កើត​ដោយ​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​ផ្ដាច់​ខ្លួន។ ក្រុម​នេះ ចាប់​ផ្ដើម​វាយ​ចូល​ទឹក​ដី​កម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៨ ដោយ​វៀតណាម ផ្ដល់​កងទ័ព​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​រាប់​ម៉ឺន​នាក់។ ក្នុង​រយៈពេល​តែ​ជាង ១០​ថ្ងៃ កម្លាំង​នេះ​បាន​ជោគជ័យ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩។ ក្នុង​សៀវភៅ ហ៊ុន សែន បុរស​ខ្លាំង​របស់​កម្ពុជា បញ្ជាក់​ថា គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​៧ មករា មាន​កងទ័ព​វៀតណាម ប្រមាណ ១​សែន​នាក់​បាន​ចូល​លុក​លុយ​កម្ពុជា។ យ៉ាង​ណា គ្រប់​អ្នក​កត់ត្រា​សុទ្ធតែ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ថ្ងៃ​៧ មករា ជា​ថ្ងៃ​ដួល​រលំ​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ ប៉ុល ពត។

ដោយ​មើល​ឃើញ​ពី​ការ​លុក​លុយ​កម្ពុជា របស់​កងទ័ព​វៀតណាម នេះ​ហើយ ដែល​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​ដាក់​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​វៀតណាម មក​លើ​កម្ពុជា។

ឡៅ ម៉ុងហៃ ៦១០
លោក​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ ក្នុង​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​១៩ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤។

អ្នក​ច្បាប់ លោក​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ បាន​ស្រាវជ្រាវ​ពី​បញ្ហា​នានា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បណ្ដឹង​កម្ពុជា ប្រឆាំង​វៀតណាម ទៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ថា តាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ពុំ​មាន​ប្រទេស​ណា​មួយ​អាច​រំលោភ​បំពាន​ប្រទេស​មួយ​ទៀត​ឡើយ។ លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បន្ត​ថា ក្រុម​ដែល​មាន​ឆន្ទៈ​រំដោះ​ប្រទេស​ពី​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវ​គិត​ពី​មធ្យោបាយ​ដែល​ស្រប​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន។ ចំណែក​វៀតណាម ដែល​កាល​ណោះ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​នឹង​សហភាព​សូវៀត ក៏​គួរ​ជួយ​ពួក​គេ​ឲ្យ​រក​ឃើញ​មធ្យោបាយ​ស្រប​ច្បាប់ វៀរលែងតែ​ក្រុម​នេះ​មាន​បំណង​ផ្សេង​ក្រៅ​ពី​ពាក្យ​ថា​មនុស្សធម៌៖ «»។

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បញ្ជាក់​ទៀត​ថា តាម​កំណាត់​ត្រា​នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ មាន​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ឡើង​ពី​ករណី​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែរ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​សហភាព​សូវៀត បោះ​ឆ្នោត​ប្រឆាំង ឬ​វ៉េតូ៖ «»។

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ លើក​ឡើង​ដែរ​ថា ការ​ចូល​មក​លុក​លុយ​កម្ពុជា របស់​កងទ័ព​វៀតណាម គឺ​ជា​ការ​រៀបចំ​ដ៏​ច្បាស់លាស់​មួយ៖ «»។

មិន​ខុស​គ្នា​ដែរ មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​បាន​យក​ករណី​នេះ​ថា វៀតណាម បន្ត​ប៉ុនប៉ង​យក​កម្ពុជា ជា​រណប ហើយ​មាន​តែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៩១ ទេ ដែល​បាន​កាត់​បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​វៀតណាម។

អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស សម រង្ស៊ី លោក គង់ គាំ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ២៣ តុលា ជា​ថ្ងៃ​ដែល​កម្ពុជា មាន​សេរីភាព​ខ្លះ​ពី​វៀតណាម៖ «»។

សម្រាប់​អ្នក​ជំនាញ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ លោក សំបូរ ម៉ាណ្ណារ៉ា មាន​ប្រសាសន៍​ថា មក​ដល់​ពេល​នេះ គ្រប់​ភាគី​គួរ​តែ​យល់ព្រម​ទទួល​យក​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិត ដើម្បី​ប្រែ​ក្លាយ​ចំណុច​ខ្សោយ​ទៅ​ជា​ចំណុច​ខ្លាំង៖ «»។

អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​រូប​នេះ អំពាវនាវ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​ត្រូវ​ពិចារណា​រួម​គ្នា​ឲ្យ​ប្រទេស​មាន​វឌ្ឍនភាព​ពិត ដែល​មិន​មែន​ជា​ការ​ដណ្ដើម​អំណាច​ដោយ​ពឹង​បរទេស ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ខ្ទេចខ្ទាំ ឬ​ត្រូវ​បន្ត​ដឹង​គុណ​បរទេស រណប​បរទេស៖ «»។

សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដដែល​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា ការ​អប់រំ​ក្នុង​គ្រួសារ និង​នៅ​សាលា​រៀន ដែល​គិតគូរ​ពី​ចំណេះ​ដឹង​ពិត គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​សំខាន់​ដែល​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ជាពិសេស​យុវជន​ទទួល​បាន​ចំណេះ​ដឹង​ទូលំទូលាយ៖ «»។

ក្នុង​ពេល​ដែល​មាន​ការ​បកស្រាយ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខុសៗ​គ្នា​នេះ អ្វី​ដែល​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជាពិសេស​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​អាច​ស្វែង​យល់​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិត​បាន គឺ​មាន​តែ​ការ​អាន​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ឲ្យ​បាន​ទូលំទូលាយ និង​ពី​គ្រប់​ប្រភព​នានា ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​បង្កើន​ចំណេះ​ដឹង៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។



អត្ថបទ​ដែល​ទាក់ទង

What Next?

Recent Articles

5 Responses to "អ្នក​ជំនាញ​ជំរុញ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ត្រូវ​សិក្សា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​អាច​បំភ្លៃ​បាន"

  1. ???? says:

    ថ្ងៃ៧មករាគឺជាថ្ងៃដែលCPPធ្វើអោយCNRPបានចំណេញខាងនយោបាយព្រោះក្មេងៗជំនាន់ក្រោយគេចាំថាថ្ងៃ៧មករាធ្វើអោយ ខ្មែរបាត់ដីបាត់កោះត្រល់ដូច្នេះCPPល្មមសំគួរនឹងដើរអោយទាន់កាលទេសហើយល្មមឈប់ទៅ៧មករា

  2. Anonymous says:

    បើ គ្មានថ្ងៃ 23 ខែ តុលា ឆ្នាំ 1991 ប្រជាជនកម្ពុជា នឹងត្រូវ ស្លាប់ ពិការ នៅ ផែនការ ក 5 របស់

    វៀតណាម ដែលរៀបចំ សម្លាប់ ប្រជាជនកម្ពុជា ដោយ ប្រយោល ដដែល​ !

  3. ហ៊ុន សែន says:

    ពួកពូជចោរលួចប្លន់ជាតិ៧មករា ធ្វើបុណ្យរំលឹកបានធ្វើខ្ញុំកញ្ជះយួនទៀតហើយ
    ព្រោះពួកក្បាលយួនខ្លួនខ្មែរ កំពុងញញឹមរកតែអុង ។

  4. VengSreng(chorngAhkheit) says:

    កាដួយម៉ែឣាសត្វឆ្កែ ហុនសែន

    កាដួយម៉ែ ឣាកាចាស់ខ្វាក់ភ្នែក ហុនសែន

    កាដួយម៉ែ ឣា សំរ៉ែគេកាប់ក្បាលនិងពូថៅ ហុនសែន

    កាដួយម៉ែ ឣា ល្ងីល្ងឺហុនសែន

    កាដួយម៉ែ ឣា ខ្មែរក្រហមក្បត់ជាតិ កញ្ជះយួនថោកទាប

    កាដួយម៉ែ ឣា ស្រឡេវភ្នែកហុនសែន លិទសេរសំឣុយមីស្រីឣាពតយោនីសាមហៀង

    កាដួយម៉ែ ឣា ឣាងាប់តៃហោង Like Gaddafi and Saddam Hussein

    កាដួយម៉ែ ឣាខ្វាក់ ស្រឡេវភ្នែក វាចមាត់ ធ្មេញឆែប យីឣាគេពុះក្បាលនេះ រកកន្លែងល្ឣគ្មានសោៈ

    ចរឹកក៏ថោកទាបរកេលេខដាក់គ្មាន

    ឣាដេរិច្ឆានចុយម៉ែហែងមីចោរនរកឌីបុកទៅ…
    ———————————————–

    អស់អីកាត់,លើកក្រោយប្រាកដជាសន្យាកាត់លឹង្គហើយ…

    កាត់លឹង្គហើយ ឣស់មានឣីបុកមីមុខដូចតុកត្តាសាមហៀងប៉ាដោយ មានតែយកម្រាមដៃរុកជំនួសវិញ

  5. សារិកា says:

    ខ្ញុំគិតថាវៀតណាមមិនអាចផ្លុះខ្មែរក្រហមឲ្យអស់ពីកម្ពុជាទេ មានតែលើកទ័ពមកវៃ។ ខណះណាដែលមានការលើកទ័ពបរទេសចូលប្រទេសមួយដោយគ្មានការអញ្ជើញដោយអាជ្ញាធ័រស្របច្បាប់ វាជាការឈ្លានពានហើយ។ បើតាមអត្ថបទខាងលើការឈ្លានពានកើតមានតាំងតែពីថ្ងៃទី25ធ្នូ 1978ម្លេះ។ ដូច្នេះ7មករាគឺជាថ្ងៃឈ្លានពានដើម្បីអ្វីទៀត មិនដឹងទេ ព្រោះគេមិនបានប្រកាស តែជាក់ស្ដែងគឺបានរំដោះ។ ទាំងសងខាងគួរតែឯកភាពគ្នាហើយ ថា “បើមិនឈ្លានពានធ្វើម៉េចអាចរំដោះបាន “។