នយោបាយ ព័ត៌មានជាតិ
កញ្ញា ខាន់ លក្ខិណា | ០៣ កុម្ភៈ ២០២៣ | ម៉ោង ១៦:៥៥
VOD

លោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពី “សមិទ្ធផលសម្រេចបានរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ” រៀបចំដោយអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល ថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។ (ហ៊ាន រង្សី)

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលបានច្រានចោលរបាយការណ៍របស់អង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច ដែលបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជាជាប្រទេសដឹកនាំតាមបែបផ្ដាច់ការនោះថា មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងការពិត។

ការច្រានចោលនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច  (The Economist Intelligence Unit) ហៅកាត់ថា EIU បានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជានៅលេខរៀងទី ១២១ ក្នុងចំណោម ១៦៧ ប្រទេសនៅលើពិភពលោក។ 

អង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាទទួលបាន ៣,១៨ពិន្ទុ ​ក្នុងនោះ សម្រាប់ពិន្ទុសូន្យជាពិន្ទុទាបបំផុតនៃការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ ខណៈពិន្ទុ១០ ជាពិន្ទុដែលអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យបានល្អ។

ក្នុងសន្ទស្សន៍ប្រជាធិបតេយ្យ ឆ្នាំ២០២២ ដែលចេញផ្សាយដោយអង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច ឱ្យដឹងថា ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ កម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុល្អជាងឆ្នាំ២០២១ សម្រាប់ការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅតែជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសដឹកនាំតាមបែបផ្តាច់ការដដែល បើប្រៀបធៀបជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ចំណាត់ថ្នាក់នេះធ្វើឱ្យកម្ពុជាប្រសើរជាងប្រទេសឡាវ និងវៀតណាម ដែលជាប្រទេសប្រកាន់របបកុម្មុយនីស្ត និងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដែលដឹកនាំដោយក្រុមយោធាផ្ដាច់ការ។

ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន ច្រានចោលចំពោះការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជាជាប្រទេសដឹកនាំតាមបែបផ្ដាច់ការរបស់អង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច ថាមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត និងមិនបានស្គាល់ពីកម្ពុជាច្បាស់ដែរ។

លោកថា៖ «ដូច្នេះ អ្នកដែលនៅក្រៅស្រុក គាត់អត់ស្គាល់ខ្មែរច្បាស់ទេ ​ស្គាល់តែការកាប់រង្គាលរបស់ខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែធ្វើម៉េចឱ្យស្រុកនេះទទួលបាននូវការរស់រានមានជីវិត សាកជាថ្មី គឺសន្តិភាពដែលយើងកំពុងពង្រឹងចាប់ផ្ដើមពីវប្បធម៌សន្ទនា ហើយកម្ពុជាបានធ្វើវប្បធម៌សន្ទនា ក៏ប៉ុន្តែបរាជ័យ ដោយសារអ្នកនយោបាយមួយក្រុមនោះ គឺដើរចោលវប្បធម៌សន្ទនា។ ដូច្នេះបោះបង់វប្បធម៌សន្ទនា ​បានសេចក្ដីថា បោះបង់ចោលភារកិច្ចក្នុងកិច្ចកសាងនិងពង្រឹងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាហើយ»។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ថា បើអង្គការអន្តរជាតិមួយនោះ ហ៊ានធ្វើការវាយតម្លៃ ដោយមិនសិក្សាស្រាវជ្រាវ គ្មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ និង​មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងការពិតមែន លោកថា បណ្ដាប្រទេសក្នុងពិភពលោកនឹងបាត់បង់ជំនឿលើអង្គការស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ចតែម្ដង។ តែយ៉ាងណា លោកថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែពិចារណាសិន មុននឹងបដិសេធ ឬច្រានចោលចំពោះរបាយការណ៍អង្គភាពស៊ើបអង្កេតសេដ្ឋកិច្ច។

លោកថា៖ «​បើសិនគាត់ហ៊ានវាយតម្លៃទាំងកំរោល ឬដោយ​ភាពលម្អៀងណាមួយ អ៊ីចឹងគាត់នឹងត្រូវបានពិភពលោកវាយតម្លៃទៅលើស្ថាប័ននោះ។ អ៊ីចឹងហើយ វាជាសិទ្ធិរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងការបដិសេធនូវចម្លើយដែលអង្គការអន្តរជាតិមួយបានលើកឡើង[អំពី]កម្រិតនៃការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាសិទ្ធិរបស់កម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់ពិភពលោក គឺគេទទួលយកលទ្ធផលនេះ។ សម្រាប់កម្ពុជាក៏គួរតែពិចារណាដែរ តើយើងគួរតែធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរ ឬកែប្រែឥរិយាបថ នៅក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីឱ្យស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលផ្ដោតសំខាន់ទៅការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ តើយើងផ្លាស់ប្ដូរចំណុចអវិជ្ជមានទាំងអស់ហ្នឹងយ៉ាងណា? ដើម្បីឱ្យខ្លួនយើងក្លាយទៅប្រទេសដែលមាននីតិរដ្ឋ ហើយស្របតាមគោលការណ៍នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដូចប្រទេសដែលទទួលបានលទ្ធផលល្អ»។

នៅឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ អង្គភាព​ស៊ើបអង្កេត​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ចក្រភព​អង់គ្លេស (UK) ដាក់​កម្ពុជា​ជាប់​លេខ ១៣៤ ក្នុងចំណោម ១៦៧​ប្រទេស នៅ​លើ​ពិភពលោក សម្រាប់​សន្ទស្សន៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានន័យថា កម្ពុជាជាប់​ឈ្មោះ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ការគ្រប់គ្រង​បែប «ផ្ដាច់ការ»។

នៅ​ក្នុង​តំបន់ ការ​អនុវត្ត​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា ប្រសើរ​តែ​ជាង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា (Myanmar) ឬ​ភូមា ប្រទេស​កុម្មុយនីស្ត​វៀតណាម (Vietnam) និង​ឡាវ (Laos) ប៉ុណ្ណោះ។ ការ​ផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់​នេះធ្វើ​ឡើង​ផ្អែក​លើ​សូចនាករ​សំខាន់ៗ ចំនួន ៥ ក្នុង​នោះ​រួមមាន ដំណើរ​ការ​បោះ​ឆ្នោត និង​ពហុបក្ស ដំណើរការ​រដ្ឋាភិបាល ការ​ចូលរួម​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ វប្បធម៌​នយោបាយ និង​ការ​គោរព​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ ជាដើម៕

• រដ្ឋាភិបាល, រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា, រដ្ឋាភិបាលឯកបក្ស, របបផ្ដាច់ការ, រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា, អង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។