កម្ពុជា
22/03/2025 – 08:37
ដោយ៖ អ៊ឹង ប៊ុនថន
RFI
សវនាការនៅតុលាការបារាំង នាថ្ងៃទី ២១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥ ត្រូវបានសម្រេចលើកពេល ខណៈដែលតំណាងអយ្យការស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត ដើម្បីរកភស្តុតាងបន្ថែម នៅក្នុងសំណុំរឿងបោកគ្រាប់បែកទៅលើក្រុមបាតុករដែលដឹកនាំដោយ លោក សម រង្ស៊ី កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ នៅមុខអតីតរដ្ឋសភា។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានបារាំង AFP។ តែនៅក្នុងសំណុំរឿងសម្លាប់រង្គាលនេះ គឺមានជនសង្ស័យសំខាន់ពីរនាក់គឺលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង និងលោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ ត្រូវបានលើកឈ្មោះ មកបើកសវនាការដោយកំបាំងមុខ ក្រោមបទចោទវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកដៃកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៧ ទៅលើអ្នកនយោបាយគណបក្សប្រឆាំងដែលមានសញ្ជាតិបារាំង គឺលោក សម រង្ស៊ី និងពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនទៀត។
តុលាការបារាំងលើកពេលបន្តសវនាការ ករណីបោកគ្រាប់បែកឆ្នាំ១៩៩៧នៅកម្ពុជា
នៅក្នុងបន្ទប់សវនាការនៅឯតុលាការបារាំងនាទីក្រុងប៉ារីស ដែលធ្វើពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមីនាឆ្នាំ២០២៥ ពោលមុនខួប២៨ឆ្នាំមកដល់ នៅថ្ងៃទី៣០ មីនាខាងមុខ តុលាការបារាំងបានសួរដេញដោលលើដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី និងជាជនរងគ្រោះ គឺលោក សម រង្ស៊ី និងសាក្សីគឺលោក ប៊្រែដ អាដាម អតីតនាយកអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Right Watch។ តែសវនាការនេះបានធ្វើឡើងដោយកំបាំងមុខចំពោះជនជាប់ចោទពីររូបគឺ លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង បច្ចុប្បន្នជាមេអង្គរក្ស លោក ហ៊ុន សែន និងជាអគ្គមេបញ្ជារងនៃកងយុទ្ធពលខេមរភូមិ្ទ និង លោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ បច្ចុប្បន្នជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិ និងជានាយករងខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត។
តែនៅប៉ុន្មានថ្ងៃនៃសវនាការមកដល់ លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង បានបដិសេធតាមសារព័ត៌មានថា លោកមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងហេតុការណ៍គប់គ្រាប់បែកដៃកាលពីជិត៣០ឆ្នាំមុននោះទេ។ ព្រឹត្តិការណ៍គ្រាប់បែកដៃជាច្រើនគ្រាប់ដែលបានបំផ្ទុះនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៩៧ ដែលយ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ១៦ នាក់បានស្លាប់ និង ១៥០ នាក់រងរបួស នៅគ្រាដែលមានបាតុកម្មរបស់បក្សប្រឆាំងដឹកនាំដោយ លោក សម រង្ស៊ី ដើម្បីទាមទារឲ្យលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ។
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានបារាំង AFP បានរាយការណ៍ថា លោក សម រង្ស៊ី អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង គឺជាគោលដៅនៃការវាយប្រហារនោះ តែគាត់បានត្រឹមរងរបួសស្រាល។
លោកស្រីរដ្ឋអាជ្ញា Isabelle Poinso បាននិយាយថា សវនាការក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃកន្លងមកនេះ ទទួលបានភស្តុតាងជាច្រើនពីសាក្សីដែលមិនធ្លាប់ត្រូវបានសាកសួរពីមុនមក។ តែថាតំណាងអយ្យការត្រូវការការបំភ្លឺពីសាក្សីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ហើយតុលាការក៏បានសម្រេចផ្អាកដំណើរការសវនាការដោយលើកទៅពេលក្រោយទៀត។

សូមបញ្ជាក់ថា លោក សម រង្ស៊ី បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងឡើងវិញនៅអំឡុងឆ្នាំ ២០១២ ដើម្បីឲ្យតុលាការបារាំងរកយុត្តិធម៌ជូនលោក និងជនរងគ្រោះផ្សេងទៀត បន្ទាប់ពី លោកបានដកពាក្យបណ្តឹងដែលប្តឹងកាលពីឆ្នាំ២០០០។ ការដកពាក្យបណ្តឹងកាលណោះ គឺនៅពេលដែលមានការសម្របសម្រួលនយោបាយរវាងលោក សម រង្ស៊ី និង លោក ហ៊ុន សែន នៅអំឡុងឆ្នាំ២០០៦។
ទោះជាយ៉ាងណា តុលាការបារាំងបានប្រើពេលជាង១០ឆ្នាំ ទម្រាំសម្រេចចោទប្រកាន់ទៅលើមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់២នាក់ដែលនៅកៀកនឹងលោក ហ៊ុន សែន និងឈានទៅបើកសវនាការជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមីនាឆ្នាំ២០២៥។
លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុកនៅក្រោយសវនាការនេះថា ក្នុងខណៈនេះ តុលាការបារាំង សម្រេចរក្សាសុពលភាព ដីកាចាប់ខ្លួន លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង និង លោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ ដែលចេញដោយចៅក្រមស៊ើបអង្កេត កាលពីឆ្នាំ ២០២០ឲ្យនៅដដែល។ លោករំពឹងថា ការងារចុងក្រោយរបស់តុលាការ ដែលជាការងារបច្ចេកទេសសុទ្ធសាធ អាចត្រូវការពេលវេលាយ៉ាងយូរមួយឆ្នាំទៀតលើសំណុំរឿងនេះ៕