ដោយ អាន ស៊ីថាវ
2012-06-13
វិទ្យុអាស៊ីសេរី
ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនរស់នៅជនបទ និងរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ភាពក្រីក្រ។ អ្នកខ្លះក្រីក្រដោយសារតែពួកគាត់គ្មានដីធ្លីធ្វើកសិកម្ម និងចំណែកអ្នកខ្លះទៀតមានដីតិច តែចំនួនគ្រួសារនៅក្នុងបន្ទុកច្រើន។ ឫសគល់នៃភាពក្រីក្រមានច្រើនណាស់ ចាប់តាំងពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអន់ខ្សោយ រហូតដល់ពលកម្មគ្មានការអប់រំ។
ពលករ ខ្មែរ អូស រទេះ ឆ្លង ស្ពាន មិត្តភាព កម្ពុជា-ថៃ នៅ ច្រក ទ្វារ អន្តរ ជាតិ ប៉ោយប៉ែត កាល ពី ល្ងាច ថ្ងៃ ទី ២៩ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០១០ (RFA/Soun Sophalmony)
កត្តាទាំងនោះ ធ្វើឲ្យប្រជាជនទាំងអស់ស្វែងរកឱកាសការងារផ្សេងក្រៅពីកសិកម្ម សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត ដូចជាការងារសំណង់ នៅតាមរោងចក្រកាត់ដេរជាច្រើន និងខេត្តដែលជាប់ព្រំដែន ពួកគេចំណាកស្រុកទៅរកការងារនៅប្រទេសផ្សេង ភាគច្រើនដោយខុសច្បាប់។
អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច លោក លឹម សុវណ្ណារា មានប្រសាសន៍ថា កត្តាដែលធ្វើឲ្យប្រជាជនធ្វើការចំណាកស្រុក គឺទាក់ទងនឹងកត្តាពីរសំខាន់ គឺកត្តាជំរុញពីជនបទ និងកត្តាទាក់ទាញពីតំបន់ទីប្រជុំជន ឬតំបន់ទីក្រុង ដោយលោកបញ្ជាក់ថា កត្តាជំរុញពីជនបទទាំងនោះមានដូចជា ភាពក្រីក្រ ភាពគ្មានដីរបស់គ្រួសារនៅជនបទ ការថយចុះធនធានធម្មជាតិ ការជំពាក់បំណុលគេ និងកត្តាសំខាន់មួយទៀត គឺការខ្វះការងារច្រើននៅជនបទ។
លោក លឹម សុវណ្ណារា៖ «កន្លងមកគាត់មានព្រៃ មានបឹង មានស្រះ គាត់អាចរកត្រី រកវល្លិ រកផ្ដៅ តែធនធានធម្មជាតិរួមហ្នឹង គឺមានការបាត់បង់ច្រើន។ កត្តាសំខាន់ គឺទាក់ទងទៅនឹងការខ្វះការងារធ្វើពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ខ្ញុំចង់និយាយថា ជាទូទៅ បើគាត់ធ្វើស្រែ ធ្វើចម្ការ គាត់អត់មានការងារពេញមួយឆ្នាំទេ គឺរយៈពេលបីខែ ប្រាំមួយខែ ទៀត គឺគាត់ទំនេរ។ កត្តារុញមួយទៀតដែលយើងគិតថាសំខាន់ដែរ គឺគ្រួសារមួយចំនួនជំពាក់បំណុលគេ»។
លោក លឹម សុវណ្ណារា បញ្ជាក់ថាកត្តាជំរុញនេះ គឺជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឲ្យប្រជាជនធ្វើការចំណាកស្រុក ដោយប្រជាជននៅជនបទដែលរងគ្រោះនោះ ជឿជាក់ថា ការធ្វើចំណាកស្រុកនោះ នឹងទទួលបានការងារដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតបានប្រសើរ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែកង្វះការងារនៅប្រទេសកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលបានជំរុញឲ្យប្រជាជនស្វែងរកការងារផ្សេងនៅប្រទេសដទៃ ដូចជា ប្រទេសថៃ ម៉ាឡេស៊ី ជាដើម ទន្ទឹមនឹងការធ្វើការចំណាកស្រុកនោះ រដ្ឋាភិបាលនឹងជួយលើកកម្ពស់ថវិកាជាតិផងដែរ។
យោងតាមអនុក្រឹត្យ ស្ដីពីការបញ្ជូនពលករខ្មែរទៅធ្វើការនៅបរទេសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានសម្រេចនៅខែកក្កដា ១៩៩៥ បានឲ្យដឹងថា ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព និងបង្កើនមុខជំនាញវិជ្ជាជីវៈ រាជរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាតឲ្យបញ្ជូនពលករខ្មែរទៅធ្វើការនៅបរទេស នៅពេលដែលទីផ្សារការងារក្នុងប្រទេសមិនទាន់មានលទ្ធភាពទទួលយកអ្នកគ្មានការងារធ្វើ និងអ្នកដែលមានការងារមិនពេញលេញបានទាំងអស់ និងរកចំណូលចូលថវិកាជាតិ។
អ្នកវិភាគសង្គម លោក កែម ឡី មានប្រសាសន៍ថា ភាគច្រើនមនុស្សដែលនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ដូចជា នៅតំបន់ក្បែរព្រំដែន គឺគេតែងតែធ្វើចំណាកស្រុកដោយខុសច្បាប់ ដោយសារតែមានភាពងាយស្រួលជាងធ្វើការដោយស្របច្បាប់ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ការធ្វើចំណាកស្រុកដោយស្របច្បាប់ គឺមានការចំណាយខ្ពស់ទាក់ទងនឹងរដ្ឋបាល និងលិខិតឆ្លងដែនជាដើម។
លោក កែម ឡី៖ «ឧទាហរណ៍ថា ធ្វើលិខិតឆ្លងដែន គឺគាត់ចំណាយ ១០០ដុល្លារជាង ការធ្វើដំណើរ ការរង់ចាំ និងគាត់អត់មានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ច្រើន គាត់ត្រឡប់ទៅធ្វើវិញ ដល់អញ្ចឹងវាយូរ ហើយមួយទៀត យើងអត់ទាន់សម្រួលបាន ទាក់ទងនឹងវីសា (VISA) ហ្នឹងទៀតសោត បើសិនជាយើងទៅមានលិខិតឆ្លងដែនក្ដី ប៉ុន្តែក្នុងរយៈកាលកំណត់ពីរបីខែ»។
លោក មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ជាង ៩០%នៃប្រជាជនដែលនៅតាមព្រំដែន គឺតែងតែធ្វើចំណាកស្រុកដោយខុសច្បាប់ ទៅក្រៅប្រទេស ហើយប្រជាជននៅតាមព្រំដែនទាំងនោះ គឺមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងការបំពេញបែបបទធ្វើលិខិតឆ្លងដែនដោយស្របច្បាប់។
របាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ទេសន្តរប្រវេសន៍មិនស្របច្បាប់ពីកម្ពុជា ឆ្នាំ២០១១ បានឲ្យដឹងថា ក្រុមស្រាវជ្រាវបានវែកញែកថា បញ្ហាផ្នែកស្ថាប័ន ជាមូលហេតុសំខាន់មួយនៃលំហូរយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃអ្នកចំណាកស្រុកពីកម្ពុជាមិនស្របច្បាប់ ជាពិសេសទៅប្រទេសថៃ។ របាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញទៀតថា ភាពមិនស៊ីគ្នារវាងតម្រូវការពលកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់ បានជំរុញនិយោជកឲ្យជ្រើសរើសពលករពីប្រទេសឯទៀត និងបន្ទាប់មកទីផ្សារងងឹតក៏បង្កើតបណ្ដាញផ្ដល់ពលករ ដើម្បីទទួលបានកម្រៃ។ វិធីនេះបានអនុវត្តយូរឆ្នាំ ដោយសារមួយចំណែក មកពីភាពស្ពឹកស្រពន់ក្នុងការពង្រឹងអនុវត្តច្បាប់លើនិយោជក ដែលជួលពួកពលករមិនស្របច្បាប់។
បញ្ហានេះ ត្រូវលោក កែម ឡី បញ្ជាក់ថា នៅពេលដែលប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ និងធ្វើសមាហរណកម្មនៅឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ កម្ពុជាត្រូវផ្ទេរសិទ្ធអំណាច ដែលបញ្ជាក់អំពីការធ្វើចំណាកស្រុកដោយស្របច្បាប់ គឺអាចជួយលើកកម្ពស់អ្នកចំណាកស្រុក និងជួយលើកកម្ពស់ចំណូលថវិកាជាតិ និងជីវភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។
របាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវ ដើម្បីអភិវឌ្ឍកម្ពុជា ការធ្វើចំណាកស្រុកពីកម្ពុជាឆ្នាំ២០១១ បានឲ្យដឹងថា គ្រួសារដែលធ្វើចំណាកស្រុក គឺដើម្បីគេចពីសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ដោយស្វែងរកការងារមានប្រាក់ឈ្នួលនៅកន្លែងសម្បូរឱកាសការងារ ឬនៅកន្លែងសម្បូរចំណូលច្រើន។ ការធ្វើចំណាកស្រុកពីជនបទទៅទីក្រុង គឺជាជម្រើសមួយ ប៉ុន្តែការងារមានតែក្នុងវិស័យប្រើជំនាញទាប និងពលកម្មច្រើន ដូចជាខាងសំណង់ និងរោងចក្រកាត់ដេរ រីឯខេត្តសៀមរាប គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ គេត្រូវការភាគច្រើនតែកម្មករជំនាញខាងផ្នែកទទួលភ្ញៀវ។
របាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញទៀតថា សម្រាប់ការធ្វើចំណាកស្រុកឆ្លងព្រំដែនទីដៅជិតបំផុត គឺប្រទេសថៃ ដែលមានបណ្ដាញស្រាប់ និងតម្រូវការមានជំនាញទាបកំពុងទាក់ទាញប្រជាជនកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការធ្វើចំណាកស្រុកដោយស្របច្បាប់ទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសប្រទេសថៃ ប្រជាជនម្នាក់ត្រូវចំណាយថវិកាយ៉ាងហោចណាស់ ៧០០ដុល្លារអាមេរិក និងការធ្វើចំណាកស្រុកដោយខុសច្បាប់វិញ គឺចំណាយតែ ១០០ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រហេតុអ្វីបានជាមិនយកចិត្តដាក់និងរាសទុក្ខវេទនារបស់ក្មេងៗគឺការបាត់បង់
នៅឪពុកមា្តយជាទីស្រឡាញ់ព្រះជាគុណធមដ៏ថ្លៃថ្លាសំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបមិនគួបិតភ្នេកមិន
យកចិត្តទុក្ខដាក់ខ្លាចអំណាចលោកហុនសែនសោះបើធ្វើដូច្នេះលោកហុនសែនដឹកនាំយួនចូលកាន់
តែច្រើនទៅៗហើយហើយយួនទិញដីបាននៅស្រុកខ្មែរមានកម្មសិទ្ឋដូចខ្មែរដែរ។
ការរំលោកយកដីផ្ទះសំបែងប្រជាពលរដ្ឋនិងចាប់ប្រជាពលរដ្ឋដាក់គុកយ៉ាងអយុត្តិធមបំផុត
គឺជារំលោកនៅសិទ្ឋមនុស្សហើយក៏ជាការរំលោកសិទ្ឋមនុស្សអន្តរជាតិដែរ?
សូមព្រះអង្គរកដំណោះស្រាយអោយប្រជាជនប្រកបដោយយុត្តិធមផង
សូមសូមពរលោកសមរង្សីសូមអំពាវនាវដល់អង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិនិងពិភពលោកទាំងមូល
និងដាក់ពាក្យប្តឹងលោកហុនពីបញ្ហារំលោកនៅសិទ្ឋមនុស្សជាតិនិងអន្តរជាតិ
-សូមលោកសមរង្សីប្រមូលផ្តំផ្តូលរំលំលោកហុនសែនចេញលោកហុនសែនសព្វថ្ងៃដូកាដាហ្វី
ហើយលោកហុនសែនធ្វើបាបប្រជាជនខ្លួនអែងនិងសំលាប់រាស្រ្តរបស់ខ្លួនលោកហុនសែន
គឺជាមនុស្សក្បត់ប្រជាជនខ្មែរជាមនុស្សក្បត់ជាតិ-ប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងតែអស់ជំនឿទៅកាឃោសនារបស់លោកហុនសែនទៀតហើយ
-លោកហុនសែនមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ប្រជាជននោះទេ
-លោកហុនសែនកំពុងប្រើកំលាំងធ្វើបាបប្រជាជនយ៉ាងឃោឃៅ
-ទាហានហុនសែនសម័យនេះគឺគ្មានគ្រមសីលធមនោះទេ
-ទាហាមលោកហុនសែនជាក្រុមចោរធ្វើបាបប្រជាជនហើយយកលុយប្រជាជនទៀត
-ទាហានលោកហុនសែនបែបនេះមិនគួអោយកើតមាននៅលើប្រទេសកម្ពុជាឡើយ
-នៅគ្រប់ខេត្តក្រុងទាំងអស់ក្នុងស្រុកខ្មែរមានដីសម្បទាននៅគ្រប់ទីកន្លែងហើយធ្វើជន
លើដីប្រជាជនហើយពិសេសរំលោកយកដីប្រជាជនដោយប្រើកំលាំងទាហាន
-ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អ្នកសង្កេតការណ៏ទាំងអស់គឺជាគ្រូៗគ្រូៗទាំងនោះចេញសាលា
ហុនសែនទាំងអស់
-កាកបាទក្រហមទាំងអស់ក៏ជារបស់លោកហុនសែន
-ប្រជាអស់ដីផ្ទះនៅក៏ដោយកូនចៅលោកហុនសែន
-ប្រជាជនចំណាកស្រុកដោយសារភាពក្រីក្រជិវភាពមិនគ្រប់គ្រាន់និងគ្មានផ្ទះដីនៅ
-កូនចៅលោកហុនសែនជាច្រើនធ្វើបាបប្រជាជនលោកមិនបានយកចិត្តទុកដាក់
-លោកឈូបណ្ឌិតលោកហុនសែនអត់ហានធ្វើផងហើយថែមលេចចេញនៅអង្សរក្សផ្កាយពីរ
របស់លោកហុនសែនធ្វើបាបប្រជាជនលោកហុនសែនក៏ធ្វើមិនដឹងដែរ
-អំណាចទាំងអស់ទាំងថ្នាក់មូលដ្ឋានរហូតដល់លើកាន់ផ្តាច់ការទាំងអស់
-លោកហុនសែនមិនចុះទៅសួសុខទុកប្រជាជននៅតាមព្រំដែនវៀតណាមម្តងណានោះទេ
នៅតាមព្រំដែនយួនខ្មែរប្រជាជនខ្មែរត្រូវយួនរំលោកយកដីប្រជានលោកហុននៅតែធ្វើមិនដឹង
-ពេលគៀកបោះឆ្នោតលោកហុនសែនអោយប្រជាជនជួសជុលផ្ទះនិងធ្វើផ្ទះដើម្បីបានផល
នៅពេលបោះឆ្នោត
-មានអង្គការនៅស្រុកក្រៅសូមនាំសាំងមកលក់នៅស្រុកខ្មែរយកមកលក់នៅប្រទេសខ្មែរក្នុង
តំលៃ១៥០០០រៀលដល់២៥០០០រៀលលោកហុនសែនមិនព្រមសញ្ញេអោយផងលោកហុនសែន
មានក្មួយគឺលោកហុនតូជាអ្នកលក់សាំងបានមិនព្រមសញ្ញេនៅក្នុងឆ្នាំ2003
-ហេតុអ្វីបានជាលោកហុនសែនមិនអោយសមរង្សីចូលស្រុកខ្មែរក្លាចចាញ់ឆ្នោត
-ហេតុអ្វីបានជាលោកហុនសែនមិនព្រមបិទអប្សារាកំអោយមានតែម្តងទៅ
អប្សារាគៀបសង្កត់ប្រជាជនគ្រប់បែបយ៉ាងប្រជាជនរស់នៅលំបាកណាស់នៅក្រោមការដឹក
នាំដោយអប្សារាដូចរស់នៅក្រោមអានិគមបារាំងពីសម័យមុខអញ្ជឹង
-ហេតុអ្វីជំវិញប្រសាទទាំងអស់ដែលមាបភ្ញៀវមិនព្រមអោយប្រជាជនបានទៅលក់ដូរនៅខាងក្រៅ
ចូលទៅលក់អ្នកលក់នៅទីនោះសុទ្ឋតែកូចចៅអប្សារា
-ហេតុអ្វីលោកហុនសែនមិនព្រមអោយលោកសមរង្សីចូលមកបោះឆ្នោតនៅស្រុកខ្មែរ
លោកអែងចង់កាន់អំណាចផ្តាច់ការដូចកាដាហ្វីតែម្នាក់អែង
-ហេតុអ្វីបានលោកហុនសែនអោយយួនចូលស្រុកខ្មែរអន្តោរប្រវេសច្រើនបែបនេះដើម្បីផលប្រ
យោជន៏នៅពេលបោះឆ្នោត
-តើលោកហុនសែនហានដេញយួនទៅវិទាំងអស់បានទេ?
-លោកហុនសែនបំរើផលប្រយោជន៏អោយយួនឬអោយខ្មែរ
-លោកសមរង្សីប្រជាជនកំពុងត្រូការគាត់អោយចូលមកបោះឆ្នោតនៅស្រុកខ្មែរ
ដោយលោកហុនសែនប្រើអំណាចនៅគ្រប់ទីកន្លែងដើម្បីមិនអោយលោកសមរង្សី
បានចូលស្រុកខ្មែរ
-រឿងរំលោកយកដីបឹងកក់ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញលោកលោកហុនសែនមិនដែលមកអើតមុខ
ជួបប្រជាជនម្តងណានោះទេមានតែអោយកំលាំងទៅវាយកំទេចផ្ទះនិងយកដីរបស់ពួកគាត់
-លោកហុនសែនកំពុងធ្វើអោយប្រជាជនខ្មែរដុនដាបក្រទៅក្រទៅហើយ
-លោកហុនសែនមិនដឹងបានលុយពុករលួយពីក្រុមហុនទាំងនោះប៉ុន្មានបានខំបិតភ្នែកបិត
ត្រចៀកធ្វើមិនដឹងមិនលឺ
-មុនពេលបោះឆ្នោតខាងអប្សារាបានបើកអោកាសដល់ប្រជាជនបានជួសជុលផ្ទះសំបែង
តែក្នុងអោយកាសនោះមានប៉ូលីសដើររារាំងប្រជាជនមិនអោយប្រជាជនជួសជុលផ្ទះសំបែង
ហើយប៉ូលីសនោះថាបើចង់អោយគេជួយអ្នកអែងត្រូវតែបោះឆ្នោតអោយប្រជាជន
បើមិនបោះអោយកុំសង្ឃឹមថាបានធ្វើផ្ទះអោយសោះ
-តើហេតុអ្វីបានជាលោកហុនសែនធ្វើបាបប្រជាជនបែបនេះដេញប្រជាជនចេញពីដីហើយ
ចាប់ប្រជាជនដាក់គុគទៀត
-តុលាដែលចេញដីកាចាប់អ្នកភូមិបឹងកក់ដាក់គុគនោះគីលោកហុនសែនជាអ្នកបញ្ជា
ព្រៃផ្សៃជាទីបំផុត
-ប្រជាជននៅតំបន់អប្សារាបើគ្មានសៀវភៅគ្រួសារឬសៀវភៅសៀវគ្រួសារនោះមិនមែនធ្វើនៅក្នុង
ខេត្តសៀមរាបគឺមិនអោយធ្វើផ្ទះបាននោះទេ
-ប្រជាជនដែលរស់នៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវខាងអប្សារាអោយធ្វើតែអជ្ញាធរភូមិមិនអោយធ្វើដាច់ខាត
-មានក្រុមប៉ូលីសខ្លះដើរកំរាមកំហែងប្រជាជនបើចង់ជួសជុលផ្ទះគឺត្រូវបោះឆ្នោតអោយប្រជាជន
ទើបគេជួយវិញ
-ប្រជាជននៅតំបន់អប្សារាភាគច្រើនមិនហានចូលរួមហែគណបក្សផ្សេងនោះទេក្លាចខាងអប្សារា
និងភូមិឃុំមិនអោយជួសជុលផ្ទះ
-ប្រជាជនក្នុងខេត្តសៀមរាបនៅក្នុងតំបន់អប្សារាផ្អើលផ្លូកទឹកផ្លូកដីទិញឈើរទិញសាំងសី
ទិញដែកយកមកធ្វើផ្ទះសំបែង
-អ្នកលក់ឈើរគឺសុទ្ឋតែប៉ូលីសគឺភាកច្រើនពាក់ខោអាវគណបក្សប្រជាជន
-នេះជានយោបាយបោះឆ្នោតឬនយោបាយលក់ឈើរ
-តើពេលក្រោយបោះឆ្នោតខាងអប្សារាទៅអោយប្រជាជនរុះរើផ្ទះវីញឬយ៉ាងណា
-តើការអោយប្រជាជនជួសជុសផ្ទះជានយោបាយដើម្បីយកសន្លឹកឆ្នោតឬយ៉ាងណា
សន្លឹកឆ្នោត
-លោកហុនសែននិងតុលាខ្មែរកំពុងរំលោកសិទ្ឋមនុស្ស
-លោកហុនសែននិងតុលាខ្មែរបើមិនដោះលែងអ្នកដែលគ្មានកំហុសអោយមកវិញបើពុំដូច្នោះទេ
ការរិះគុណទូទាំងពិភពលោកហើយប្រជាជនខ្មែរទាំងនិងពិចារណានិងធ្វើមហាបត្តិកម្មទូទាំង
ពិភពលោកគ្រប់ប្រទេសដែលមានប្រជាជនហើយមានអង្គការអន្តិរជាតិក្នុងប្រទេសនិង
ក្រៅប្រទេសកំពុងរៀបចំធ្វើមហាបត្តិកម្មមានមនុស្សរាប់លាននាក់កំពុងត្រៀមធ្វើមហា
បត្តិកម្មឆាប់ៗខាងមុខនេះអ្នកចូលរួមមានអង្គការអន្តរជាតិមានជនជាតិខ្មែរនិងបរទេសផងដែ
-លោកហោណាំហុងជាមនុស្សវង្វេងជាតិមិនបានគិតផលប្រយោជន៏ជាតិទេ
-លោកសមរង្សីមិនបានធ្វើអ្វីខុសទាំងអស់លោកសមរង្សីគឺជាមនុស្សដែលហាន
ប្រឈមមុខនិងគ្រោះថ្នាក់ទៅដកបង្គោលព្រំដែនដែលយួនរំលោភយកដីរបស់ខ្មែរបែជា
លោកហុនសែននិងហោណាំងនិងក្រុមប៉ាក់ពួកមួយចំនួនទៀតមកធ្វើបាបលោកសមរង្សី
ទៅវិញអស់លោកទាំងអស់នោះហានប្រឈមមុខនិងយួនទេ?គឺអត់ហាននោះទេគឺក្លាចយួន
ដូចខ្លាអញ្ចឹងយួនអោយសំលាប់ខ្មែរគឺសំលាប់ខ្មែរអស់លោកទាំងប៉ុន្មាននិង
-អាតុលាវង្វេងជាតិភ្លេចជាតិកំណើតរបស់ខ្លួនអស់ហើយមែនទេអាតុលាកាពួកក្រុមនិយម
ម្សៀខ្មែរកើតទុក្ខយួនស្រណុកឯងបើនៅសៀមជាប់គុកពីបទប្រមាថស្តេច:
ស៊ីស្រួលតែវឯងប្រជាពលរដ្ឋអត់បាយស្លាប់ឯណាក៏ស្លាប់ទៅ ពួកអាល្អតែនឹងមុខគេ។
អាខ្វាក់ម្ខាង ស្នាប់ទៅគ្មានដីកប់ទេ បើហែងធ្វើបាបរាស្រ្តយ៉ាងដូច្នេះ