បទ​វិភាគ៖ ហេតុ​អ្វី​ព្រៃឈើ​នៅ​រតនគិរី​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ?

បញ្ហា​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី គឺ​ជា​ប្រធាន​បទ​សំខាន់​ដែល​មជ្ឈដ្ឋាន​សាធារណៈ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ទង្វើ​ប៉ះពាល់​ធនធាន​ធម្មជាតិ ជា​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ជាតិ​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន និង​បង្ក​ឲ្យ​កើត​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ផ្នែក​បរិស្ថាន​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ។

 

ដោយ រដ្ឋា វីសាល
2013-04-02
RFA

 


ស្តាប់សំឡេង ថតសំឡេង

គ្រឿងចក្រ​ក្រុមហ៊ុន ជា ច័ន្ទរិទ្ធ ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​ឈើ​សហគមន៍​នៅ​ភូមិ​ឡែ ឃុំ​លំជ័រ ស្រុក​អូរយ៉ាដាវ ខេត្ត​រតនគិរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២។

គ្រឿងចក្រ​ក្រុមហ៊ុន ជា ច័ន្ទរិទ្ធ ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​ឈើ​សហគមន៍​នៅ​ភូមិ​ឡែ ឃុំ​លំជ័រ ស្រុក​អូរយ៉ាដាវ ខេត្ត​រតនគិរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២។ Adhoc

មាន​ចម្ងល់​ជាច្រើន ចោទ​សួរ​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ និង​ជាពិសេស ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​អាច​ទប់ស្កាត់​បទ​ល្មើស​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​នេះ​បាន?

គ្មាន​អ្វី​អាច​ប្រកែក​បាន​ទេ​ថា ព្រៃ​ឈើ​នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី មិន​បាន​បំផ្លាញ។ អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​បាន​រស់នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី ពី​ឆ្នាំ​២០០១ រហូត​មក​ទល់​ឆ្នាំ​២០១៣ ពិត​ជា​បាន​ដឹង​ប្រាកដ​ណាស់​ថា ព្រៃ​ឈើ​ពាក់​កណ្ដាល​ព្រៃស្រោង និង​ព្រៃស្រោង បាន​បាត់​បង់​អស់​ជាច្រើន បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ព្រៃឈើ​ដែល​មាន​មុន​ឆ្នាំ​២០០១ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ។ គេ​ពិត​ជា​ទទួល​ស្គាល់​ថា ព្រៃឈើ​ច្រើន​ពាន់​ហិកតារ ឬ​រហូត​រាប់​ម៉ឺន​ហិកតារ ត្រូវ​គេ​កាប់​រាន​ដើម្បី​យក​ឈើ ឬ​យក​ដី​ធ្វើ​កសិកម្ម។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១០ អភិបាល​ខេត្ត​រតនគិរី លោក ប៉ាវ ហមផាន ធ្លាប់​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទទួល​ស្គាល់​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ថ្នាក់​ខេត្ត​ថា ដី​ចម្ការ​កៅស៊ូ​ថ្មីៗ​ជាង ៣​ម៉ឺន​ហិកតារ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន បាន​មក​ពី​ការ​កាប់​រាន​ព្រៃឈើ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ។

ច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ មាន​កាសែត វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ស្ដីពី​សកម្មភាព​កាប់​ព្រៃឈើ​យក​ដី សកម្មភាព​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ ឬ​ការ​ចាប់​ខ្លួន និង​ការ​កាត់​ទោស​ជន​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​បទល្មើស​ព្រៃឈើ។ ជាពិសេស ករណី​រក​ឃើញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ព្រៃឈើ​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​តំបន់​កន្ទុយ​នាគ​ខេត្ត​រតនគិរី ជាដើម។ ទាំងអស់​នេះ បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ប្រាកដ​ណាស់​ថា ព្រៃឈើ​ពិត​ជា​ត្រូវ​បាន​គេ​បំផ្លាញ។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ លោក​បាន​សារភាព​ជា​សាធារណៈ​ថា លោក​មាន​កំហុស​ដែល​មិន​អាច​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​បាន ហើយ​ជា​បន្តបន្ទាប់ លោក​បាន​ចេញ​បទ​បញ្ជា និង​សេចក្តី​ណែនាំ​ឲ្យ​មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ និង​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូលរួម​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​ព្រមាន​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​ចំពោះ​មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ​ណា​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ព្រៃឈើ។

ទាក់ទិន​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​នេះ តើ​មាន​កត្តា​សំខាន់ៗ​អ្វី​ខ្លះ ជា​ហេតុផល​នាំ​ឲ្យ​ព្រៃឈើ​ត្រូវ​បាន​កាប់​បំផ្លាញ?

មុន​ឆ្នាំ​២០០១ អត្រា​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី មាន​ត្រឹម​តែ​ជាង ៥ ទៅ ៦​ម៉ឺន​នាក់​ទេ ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ទល់​ឆ្នាំ​២០១៣ តួលេខ​នេះ​កើត​ឡើង​ពី ៣ ទៅ ៤​ដង។ តាម​តួលេខ​របស់​អាជ្ញាធរ ខេត្ត​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង ១៦​ម៉ឺន​នាក់ មក​រស់នៅ​ខេត្ត​ដាច់​ស្រយាល​មួយ​នេះ។ អត្រា​កើន​ឡើង​ចំនួន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន និង​ពលរដ្ឋ​ចំណាក​ស្រុក​ចូល​មក​រស់នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តម្រូវ​ការ​ដី។ ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​ការ​ដី​តាំង​លំនៅឋាន​ថ្មី ត្រូវ​ការ​ដី​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ ហើយ​នេះ​គឺ​ជា​មូលហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាប់​រាន​ព្រៃឈើ​យក​ដី។

កត្តា​សំខាន់​មួយ​ទៀត គឺ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេស​នយោបាយ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​រាប់​ម៉ឺន​ហិកតារ ក៏​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ ហើយ​ជំនួស​វិញ​ជា​ចម្ការ​កៅស៊ូ និង​ចម្ការ​ដំឡូង។ ថ្វី​ត្បិត​គោល​នយោបាយ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់​តែ​ព្រៃ​រេចរឹល ក៏ប៉ុន្តែ ជាក់ស្តែង​ក្រុម​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ស្ទើរ​គ្រប់​ស្រុក បាន​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​ថា ព្រៃ​សហគមន៍​អភិរក្ស ឬ​ក៏​ព្រៃស្រោង​គម្រប​ព្រៃឈើ ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​សម្បទាន ហើយ​បន្ទាប់​មក​ព្រៃ​មាន​តម្លៃ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​គេ​ឈូស​ឆាយ​កាប់​ដុត​រាន​ចោល​អស់​ដើម្បី​យក​ដី។

អំពើ​ពុក​រលួយ​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នាំ​ឲ្យ​ព្រៃឈើ​ត្រូវ​បាត់បង់​ដែរ។ ជាក់ស្តែង យើង​ឃើញ​ថា នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ​ជាតិ ដង​ផ្លូវ​សំខាន់ៗ​តាម​ទី​រួម​ខេត្ត ស្រុក ឃុំ សង្កាត់ ជាដើម សុទ្ធ​តែ​មាន​មន្ត្រី​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច​បោះ​ទីតាំង​ការិយាល័យ ឬ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួត​ពិនិត្យ។ ចំណែក​នៅ​មូលដ្ឋាន មាន​អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ សង្កាត់ ស្រុក ជាដើម មាន​តួនាទី​ឃ្លាំ​មើល បង្ក្រាប និង​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ចុះ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​នៅ​តែ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន? ចម្លើយ​គឺ​មន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​ទំនង​ជា​ធ្វេសប្រហែស គ្មាន​សមត្ថភាព ឬ​ក៏​អាច​ឃុបឃិត​ទទួល​លាភ​សក្ការៈ ឬ​សំណូក។

បើ​ដូច្នេះ តើ​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ពិត​ជា​មិន​អាច​លុប​បំបាត់​បាន​ឬ​យ៉ាង​ណា?

គ្មាន​អ្វី​ដែល​ថា​មិន​អាច​នឹង​ចាត់​វិធាន​ការ​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ​បាន​ទេ ពីព្រោះ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០២ មក ច្បាប់​ព្រៃឈើ​ត្រូវ​បាន​សភា​អនុម័ត និង​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ធរមាន​ហើយ។ ដូច្នេះ បញ្ហា​នៅ​ត្រង់​ថា តើ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ចេតនា​អនុវត្ត​ច្បាប់​នេះ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ឬ​យ៉ាង​ណា?

អ្វី​ដែល​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ចម្បង​មួយ​របស់​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ គឺ​ខ្វះ​មធ្យោបាយ​សម្រាប់​បំពេញ​ភារកិច្ច។ នៅ​ពេល​ដែល​មធ្យោបាយ និង​សម្ភារៈ​ដែល​ជន​ល្មើស​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​បច្ចុប្បន្ន​កាន់​តែ​មាន​លក្ខណៈ​ទំនើប មន្ត្រី​កង​កម្លាំង​ចុះ​បង្ក្រាប​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ប្រព័ន្ធ​ទាក់ទង ដូច​ជា​ទូរស័ព្ទ ឬ​វិទ្យុ​ទាក់ទង​សម្រាប់​ផ្តល់​សញ្ញា​អោយ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​នៅ​ឡើយ។ ក្រៅ​ពី​នេះ មន្ត្រី​បង្ក្រាប​ខ្វះ​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ ដូច​ជា​រថយន្ត សាំង ប្រាក់​បំពេញ​បេសកកម្ម​ជាដើម។ ប្រសិន​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្តល់​មធ្យោបាយ​បង្ក្រាប​ដល់​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច​បាន​គ្រប់គ្រាន់ រួម​ទាំង​ការ​រៀបចំ​ប្រាក់​បៀវត្ស​មន្ត្រី​រាជការ​មាន​តុល្យភាព​ទៅ​លើ​ចំណាយ​ជីវភាព​ប្រចាំ​ខែ​នោះ​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​អាច​នឹង​ទប់ស្កាត់​បាន​ច្រើន ដោយសារ​មន្ត្រី​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច​មាន​ឆន្ទៈ​បំពេញ​ការងារ​ដោយ​មិន​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​កង្វះ​ជីវភាព​រស់នៅ​ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ។

ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដូច​ជា​ការ​ផ្តល់​អបហារណ៍ ឬ​រង្វាន់​លើក​ទឹក​ចិត្ត​អ្នក​ចូលរួម​បង្ក្រាប ឬ​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ក៏​ជា​ប្រការ​សំខាន់​ដែល​ត្រូវ​តែ​បំពេញ​ឲ្យ​បាន។ កន្លង​មក រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចេញ​គោលការណ៍​ផ្តល់​ប្រាក់​អបហារណ៍​ចំពោះ​អ្នក​បាន​ចូលរួម​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ប៉ុន្តែ​ជាក់ស្តែង គោល​នយោបាយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​នេះ មិន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្តន៍ ហើយ​បុគ្គល​ជា​មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ បាន​គំរាម​កំហែង ឬ​បំភិត​បំភ័យ និង​ដាក់​គំនាប​ទៅ​លើ​សហគមន៍​អ្នក​ចូលរួម​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ទៅ​វិញ។ ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង ប្រធាន​សហគមន៍​ភូមិ​កាំបាក់ ឃុំ​តឺន ត្រូវ​អភិបាល​ស្រុក​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឲ្យ​សហគមន៍​ដក​លោក​ចេញ​ពី​តំណែង ដោយសារ​លោក​បាន​ដឹកនាំ​សហគមន៍​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ និង​ប្ដឹង​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ពី​បទ​លក់​ដី​ព្រៃឈើ​ជាដើម។

បញ្ហា​មិន​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ ឬ​និទ្ទណ្ឌភាព គឺ​ជា​កត្តា​ចាំបាច់ ដែល​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ការ​កែ​ទម្រង់ ពីព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​មួយ​ចំនួន​ជា​ក្រុម​គ្រួសារ​អ្នក​មាន​អំណាច ឬ​អ្នក​មាន​អំណាច​ក្នុង​ជួរ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ដែល​មន្ត្រី​មាន​សមត្ថកិច្ច​មិន​ហ៊ាន​អនុវត្ត​វិធាន​ការ​ច្បាប់​ចំពោះ​អ្នក​ទាំង​នោះ។ ប្រសិន​បើ​ហ៊ាន​កាត់​សាច់​ដំបៅ​របស់​ប្រមុខ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ គឺ​ជា​មធ្យោបាយ​សំខាន់​ដែល​អាច​នឹង​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហា​រីក​ព្រៃឈើ​បាន​ជា​សះ​ស្បើយ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

What Next?

Recent Articles

13 Responses to "បទ​វិភាគ៖ ហេតុ​អ្វី​ព្រៃឈើ​នៅ​រតនគិរី​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ?"

  1. តេជះ says:

    សុំដាច់ធ្លាប់និយាយថា​ “ខឹងគោកុំវាយរទេះ ! បើខឹងមេភូមិ មេឃុំ សូមកុំខឹង​ហ៊ុន សែន

    បើស្រឡាញ់ ហ៊ុន សែន អាណិត ហ៊ុន សែន ចូលចិត្ត ហ៊ុនសែន សូមបោះឆ្នោត អោយគណបក្ស

    ប្រជាជន ” ។ នេះមានន័យថា មេភូមិ មេឃុំ ជាគោ ហើយសុំដាច់ជារទេះ ដូច្នេះមេភូមិ មេឃុំ​​ ជាអ្នក

    អូសសុំដាច់​ បើអញ្ចឹង​ ” ចំណែក​នៅ​មូលដ្ឋាន មាន​អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ សង្កាត់ ស្រុក ជាដើម មាន​

    តួនាទី​ឃ្លាំ​មើល បង្ក្រាប និង​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ចុះ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​នៅ​តែ​

    អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន? ចម្លើយ​គឺ​មន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​ទំនង​ជា​ធ្វេសប្រហែស គ្មាន​សមត្ថភាព ឬ​ក៏​អាច​ឃុបឃិត​

    ទទួល​លាភ​សក្ការៈ ឬ​សំណូក។”​ នេះបញ្ជាក់អោយឃើញថា សុំដាច់គ្មានលិទ្ធភាព

    ទប់ស្កាត់អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ សង្កាត់ ស្រុក​ នោះទេ​ ព្រោះពួកគេជាគោ ហើយសុំដាច់ជារទេះ​ គឺគេអូស

    សុំដាច់ អោយពុករលួយតែរហូតហ្នឹង ! ៕ បើប្រជាជន​ខឹងនិង​អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ ហើយអាណិត

    សុំដាច់ និង​ បោះឆ្នោតអោយCCP វាស្មើ នឹង​ បង្កើនអំណាចអោយអាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំរឹតតែបានដៃ

    ប្រល័យខ្ទេចព្រៃឈើជាក់ជាមិនខាន​ នេះគេហៅថាទៅទាំងរទេះទៅទាំងគោ​ ។​ បើសុំដាច់បាន

    មើល​ Camnews នេះហើយសូមពិចារណាផង! ហើយកុំខឹង​ ព្រោះខ្ញុំ និយាយតាមតែសុំដាច់ទេ!!!!!

    ដើរចុះដើរឡើងជាន់តែអាចមន៏ខ្លួនឯង ដូចឆ្កួតអញ្ចឹង អន់ជាងសិស្សថ្នាក់ទីប្រាំ ទៅទៀត។។។

  2. RITHY KOMAR says:

    តាម​តួលេខ ដែលមាន​តម្កល់ នៅ​ក្រសួងមហាផ្ទៃ គណបក្សនយោបាយ​សព្វ​ថ្ងៃ មាន​ចំនួន ៥០នេះ នៅពេល​បោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង តំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិ​ទី៥ ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ខាងមុខនេះ គេ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា នឹងមាន​គណបក្ស​ប៉ុន្មាន​ចូលរួម​នោះឡើយ ឯ​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល(NGOs)វិញ ដែលមាន​ចំនួន​ជាង ៣០០០នេះ តាម​ការពិត​អង្គការ ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​សកម្ម គឺមាន​ចំនួន​តិចតួច​បំផុត បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​តួលេខ​ចំនួន ៣០០០នោះ៕

  3. cheath says:

    បទអត្ថាធិប្បាយ ៖ តើលោក សម រង្ស៊ី ជាម្ចាស់លទ្ធិ ប្រជាធិបតេយ្យ នៅកម្ពុជាឬ?
    *************************************************************************
    ថ្មីៗនេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរី ដែលជាវិទ្យុមាននិន្នាការ ប្រឆាំងរាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា បានធ្វើសេចក្តីរាយ ការណ៍ព័ត៌មាន មួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធនឹងការ ចូល រួមរបស់ លោក សម រង្ស៊ី ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើស តាំងតំណាងរាស្ត្រ ដែលគ្រោងរៀបចំធ្វើ នាថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខនេះ។
    ក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ទាំងនេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរីបានចោទប្រកាន់ ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់មកលើរាជរដ្ឋាភិ បាល ថា បានរារាំងមិនឱ្យលោក សម រង្ស៊ី ចូលរួមការបោះឆ្នោត។ តាមរយៈសេចក្តីរាយការណ៍ទាំងនេះ ដែរ លោក សម រង្ស៊ី ដែលជាទណ្ឌិតគេចចេញពី សំណាញ់ច្បាប់បានអះអាងថា យុទ្ធ សាស្ត្រឈ្នះចុងក្រោយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺលោកនឹងមិនត្រឡប់មកកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត ដើម្បីឱ្យសហគមន៍ អន្តរជាតិ មិនទទួលស្គាល់លទ្ធផល នៃការបោះឆ្នោត និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី។
    លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានតុលាការខេត្តស្វាយរៀង កាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាការប្រមាណ ១២ ឆ្នាំ ពីបទបំផ្លាញតម្រុយបង្គោលព្រំដែន បទក្លែងបន្លំ ឯកសារផែនទី បទបរិហារកេរ្តិ៍ និងផ្សាយព័ត៌មាន មិនពិត។ ប៉ុន្តែ លោក សម រង្ស៊ី មិនបានមកទទួលទោស តាមច្បាប់នោះទេ ។ ក្រោយប្រព្រឹត្ត បទល្មើសរួច លោក សម រង្ស៊ី បានរត់គេចចេញទៅក្រៅប្រទេស ដោយប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែន ប្រទេសផ្សេង ពីព្រោះលោកមានសញ្ជាតិពីរ។ ក្នុងបទវិភាគរបស់ខ្លួន វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានចោទប្រកាន់រាជរដ្ឋាភិបាលថា បានរារាំងលោក សម រង្ស៊ី មិនឱ្យវិលត្រឡប់ម កកម្ពុជាវិញ ក្នុងហេតុផល នយោបាយ។ វិទ្យុនេះ ថែមទាំងបានចោទប្រកាន់ សម្តេច ហ៊ុន សែន និងគណប្សប្រជាជនកម្ពុជា ថា បានត្រួតត្រាស្ថាប័នជាតិគ្រប់វិស័យ រហូត ដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
    តើអ្វីទៅជាការពិត? ករណីរបស់លោក សម រង្ស៊ី ជាករណីផ្លូវច្បាប់សុទ្ធសាធ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយនោះឡើយ។ លោក សម រង្ស៊ី បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសជាក់ស្តែង ហើយត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសតាមផ្លូវច្បាប់។ រដ្ឋធមនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា អំណាចបែងចែកដាច់ពីគ្នា រវាងអំណាចនីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងតុលាការ។ ដូច្នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលដែលជាអ្នកកាន់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ គ្មានសិទ្ធិ អ្វីទៅអន្តរាគមន៍តុលាការ ដើម្បីឱ្យលើកលែងការចោទប្រកាន់លោក សម រង្ស៊ី បាននោះទេ។ គេតែងតែស្នើឱ្យកម្ពុជាគោរពនីតិរដ្ឋ ប៉ុន្តែ គេមិនដែល ជំរុញឱ្យទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី មកទទួលទោស តាមផ្លូវច្បាប់នោះទេ។
    ជាការពិត គ្មាននរណាម្នាក់ហាមឃាត់លោក សម រង្ស៊ី មិនឱ្យវិលត្រឡប់កម្ពុជាវិញនោះទេ ប៉ុន្តែ លោក សម រង្ស៊ី ខ្លួនឯងទេ ដែលមិនត្រឡប់ មកកម្ពុជាវិញ ពីព្រោះលោកគេចចេញពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។ រីឯការលុបឈ្មោះរបស់លោក សម រង្ស៊ី ចេញពីបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោត គឺគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) ធ្វើឡើងទៅតាមផ្លូវច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ។ មាត្រា៥០ ថ្មី នៃច្បាប់ស្តីការបោះឆ្នោត ជ្រើស តាំងតំណាងរាស្ត្រ បានកំណត់ពីលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត ដែលក្នុងបណ្តាលក្ខខណ្ឌទាំងនោះ គឺមានលក្ខខណ្ឌ មួយកំណត់ថា មិនត្រូវស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជាប់ពន្ធនាគារ។ ចំណុចនេះហើយ ដែលលោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីអ្នកបោះឆ្នោត។
    ជាមួយនឹងការប្រកាសគាំទ្រទណ្ឌិតដោយពុំផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់ ក៏មានបរទេសមួយចំនួន បានចោទប្រកាន់មកលើស្ថាប័ន គ.ជ.ប. ក្នុងករណី នេះ ដែរ ពីព្រោះតែពួកគេមិនបានពិនិត្យមើលច្បាប់បោះឆ្នោតកម្ពុជាឱ្យបានច្បាស់លាស់។
    មកដល់នេះ លោក សម រង្ស៊ី យល់ច្បាស់ណាស់ថា ទោះបីមាន ឬគ្មានរូបលោកក៏ដោយ ក៏ការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅតែ ដំណើរ ការដែរ។ មនុស្សម្នាក់មិនមែនជាកត្តាកំណត់សម្រាប់ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងនីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជានោះទេ។ ចំណុចនេះហើយ ដែល លោក សម រង្ស៊ី ពីមុនមកបានស្រែកថា នឹងមកចូលរួមការបោះឆ្នោត បានត្រឡប់ទៅជានិយាយថា លោកនឹងមិនត្រឡប់មកកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត ដើម្បីឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី។
    ហេតុអ្វីបានជា លោក សម រង្ស៊ី អះអាងបែបនេះនៅខណៈនេះ? លោក សម រង្ស៊ី បានដើរមកដល់ផ្លូវទ័លច្រកមួយ ដែលលោកត្រូវប្រឈម នឹងការ ពិតបីយ៉ាង ៖ ទី១ បើលោក សម រង្ស៊ី វិលត្រឡប់មកកម្ពុជា លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវតែទទួលទោសតាមផ្លូវច្បាប់ ពីព្រោះ ច្បាប់ស្ថិតនៅពីលើ មនុស្សទាំងអស់នៅក្នុងសង្គម ហើយក៏គ្មានករណីពិសេសណាមួយ សម្រាប់ទណ្ឌិតរូបនេះដែរ។ ទី២ ទោះបីលោក សម រង្ស៊ី មាន ឬគ្មានវត្តមាន ក្នុងការបោះឆ្នោតក៏ដោយ ក៏មិនបានធ្វើឱ្យគណបក្សរបស់លោកមានសំឡេងកើនឡើងដែរ ដោយហេតុថា ខណៈដែលមន្ត្រីគណបក្សរបស់លោក ចុះដើរឃោសនាបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច កំពុងតែមមាញឹកយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការកសាង សមិទ្ធផលធំៗជូនជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាជន។ ទី៣ លោក សម រង្ស៊ី កំពុងតែបាត់ភាពម្ចាស់ការក្នុងការគ្រប់គ្រងគណបក្សរបស់ខ្លួន មិនថា គណបក្ស សម រង្ស៊ី ខ្លួនឯង ឬគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលទើបបង្កើតឡើងថ្មីនោះទេ។
    លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា មិនចូលរួមការបោះឆ្នោតដោយលើកហេតុផលថា គ្មានភាពយុត្តិធម៌។ តាមពិតយុត្តិធម៌ ឬមិនយុត្តិធម៌មិនមែន ស្ថិតនៅ លើបបូរមាត់របស់បុគ្គលណាម្នាក់នោះទេ គឺវាអាស្រ័យលើការវិនិច្ឆ័យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជាម្ចាស់ឆ្នោត និងម្ចាស់អំណាច។ លោក សម រង្ស៊ី ពិតជាដឹងច្បាស់ពីលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត ថា គណបក្សរបស់លោកនឹងមិនបានទទួលការគាំទ្រជាដុំកំភួននោះទេ។ ដូច្នេះ ដើម្បីជាលេស ក្នុងការបិទបាំងភាពអវិជ្ជាមានក្នុងការដឹកនាំគណបក្សរបស់ខ្លួន លោក សម រង្ស៊ី ចាំបាច់ត្រូវប្រកាសមិនចូលរួមការបោះឆ្នោត។ ការប្រកាសបែបនេះ របស់លោក សម រង្ស៊ី គឺជាការបង្អើលគណបក្សរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងតែចុះខ្សោយ និងបែកបាក់ជាបំណែកទៅហើយនោះថែមទៀត។
    ដូច្នេះ វាច្បាស់ណាស់ថា ទង្វើរបស់លោក សម រង្ស៊ី ក្នុងការដកតម្រុយបង្គោលព្រំដែន ជាសកម្មភាពគិតទុកជាមុន ដើម្បីបំផ្លាញការបោះឆ្នោត និងប្រកាសមិនចូលរួមការបោះឆ្នោត ដើម្បីកុំឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត ពីព្រោះលោក សម រង្ស៊ី ដឹងខ្លួនច្បាស់ ណាស់ថា លោកប្រាកដជាចាញ់ដូចអាណត្តិមុនទៀត។ នេះជាការរៀបចំលេសនយោបាយយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ប៉ុន្តែ លេសនយោបាយរបស់លោក សម រង្ស៊ី មិនអាចទទួលជោគជ័យបានទេ ប្រជាធិបេតយ្យសេរីពហុបក្សនៅកម្ពុជា មិនចំណុះលើទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី ម្នាក់នោះទេ គឺវាអាស្រ័យ លើការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមកពីគ្រប់និន្នាការនយោបាយ។
    កន្លងមក ក៍ដូចជាបច្ចុប្បន្ននេះ លោក សម រង្ស៊ី មិនដែលពឹងលើសមត្ថភាពខ្លួនឯងទេ លោក សមរង្ស៊ី តែងតែយកសហគមន៍អន្តរជាតិធ្វើជារនាំង ហើយថែមទាំងឃោសនាឱ្យបរទេសផ្តាច់ជំនួយ ឬដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចមកលើជាតិឯងទៀតផង។ គ្រប់ពាក្យដែលលោក សម រង្ស៊ី លើកឡើង គ្មានចំណុចណាមួយ ដែលបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍ និងការបង្រួមបង្រួមជាតិទេ គឺមានតែពាក្យបំផ្លិចបំផ្លាញ ផ្តួលរំលំដូចសម័យ កម្ពុជាប្រជាធិប តេយ្យដូច្នោះដែរ។ ប្រសិនលោក សម រង្ស៊ី មានឱកាសឈ្នះឆ្នោតដឹកនាំប្រទេសកាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ វិញ ម៉្លេះសមថ្ងៃនេះប្រទេស កម្ពុជា មិនអាច មានការបង្រួបបង្រួម និងផ្សះផ្សារជាតិ និងមានសន្តិភាពដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។ ពីព្រោះ លោក សម រង្ស៊ី ជាមនុស្សបុគ្គលនិយម មិនចូលចិត្តរួប រួមជាមួយអ្នកដទៃឡើយ គឺប្រកាន់គំនិតថា គ្មាននរណាស្មើខ្លួនជានិច្ច។
    ពេលនេះ លោក សម រង្ស៊ី កាន់តែស្ថិតក្នុងភាពអស់សង្ឃឹម ក្នុងជីវិតនយោបាយរបស់ខ្លួន បាត់បង់ទាំងឱកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី បាត់បង់ទាំងឱកាសគ្រប់គ្រង គណបក្សខ្លួន ហើយបែរជាទម្លាក់បញ្ហានេះទៅលើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចទៅវិញ។ ចំពោះមុខទ្វេរគ្រោះនយោបាយនេះ លោក សម រង្សីត ខំបំភាន់មតិជាតិ និងអន្តរជាតិដោយប្រកាសថា នឹងមិនចូលរួមការបោះឆ្នោត ដែលគ្រោង ធ្វើនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ខាងមុខនេះទេ។ ប៉ុន្តែ ទោះបីលោក សម រង្ស៊ី ចូលរួម ឬ មិនចូលរួមក៏ដោយ ក៏ការបោះឆ្នោតនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ដែរ សមដូចពំនោលមួយលើកឡើងថា «ទោះមាន់មិនរងាវ ក៏ថ្ងៃនៅតែរះដែរ» ៕

    អត្ថបទដោយៈ បណ្ឌិត សុខ ទូច

  4. CPP says:

    សម្តេចប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា “ខ្ញុំសូមផ្ញើសារទៅ សមាជិកទាំងអស់ថាឥឡូវ នេះមានយុទ្ធនាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ យុទ្ធនាការបំផ្លាញកិត្តិយស និងជេរប្រមាថ ដោយ គណបក្សដទៃ ទៀត ហើយកម្តៅបានកើនឡើង ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែយើងមិនចាំបាច់វាយបកទេ កុំយក កំហឹង ទៅវាយបកតបនឹងការ ជេរប្រមាថ” ។

  5. CPP says:

    សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងទៅកាន់យុវជនសមាជិកថ្មី របស់គណបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជាថា ការបោះឆ្នោតនាពេល ខាងមុខ ជាការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ គឺខុសពីការបោះឆ្នោត ឃុំ-សង្កាត់ ។ការបោះឆ្នោតនាពេលខាង មុខជាការបោះឆ្នោតកំណត់ជោគវាសនា របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដូច្នេះសូមកុំខឹងគោ វាយរទះ ខឹងមេឃុំ ខឹងមេភូមិ ឬខឹងប៉ូលិស នៅតាមផ្លូវសូមកុំបោះឆ្នោត ទម្លាក់ហ៊ុន សែន ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា “បើចង់ឲ្យហ៊ុន សែន ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តទៀត សូមបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជា។ ប្រសិនបើអ្នកស្រឡាញ់ បើអ្នកអាណិត បើអ្នកអរគុណ បើអ្នកជឿជាក់លើហ៊ុន សែន សូមបោះ ឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា” ។

  6. CPP says:

    សម្ដេចតេជោ បានលើកឡើងថា ការសម្រេចខាងលើគឺ ត្រូវបានធ្វើឡើង ក្នុងមហាសន្និបាត វិសាមញ្ញ របស់គណបក្សប្រជាជន ទូទាំង ប្រទេស កាលពីថ្ងៃទី១៦-១៧ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៣ កន្លងទៅ ។ដោយឡែកសម្រាប់ ប្រាក់ខែរបស់កម្មករ នាយករដ្ឋមន្ដ្រីបាន មានប្រសាសន៍ថា នឹងមានការប្រជុំគ្នាបន្ដ ទៀត តាមរយៈយន្ដការត្រីភាគីរួមមាន តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល ថៅកែរោងចក្រកាត់ ដេរ និងសហជីពកម្មករ ។ ចំពោះការ ដំឡើងប្រាក់ខែ ជូនមន្ដ្រីរាជការ និងកម្មករ ដែលត្រូវគណបក្សប្រឆាំង រួមទាំងសង្គម ស៊ីវិល ចង់បានដំឡើងឱ្យបានច្រើនក្នុងរយៈ ពេលភ្លាមៗនោះ ត្រូវបានសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពន្យល់ត្រឡប់ទៅវិញថា ការ ងារនេះ ធ្វើឡើងជាជំហានៗ ផ្ទុយពីការ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ ។

  7. BaBaBoo says:

    ហេតុ​អ្វី​ព្រៃឈើ​នៅ​រតនគិរី​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ? ចម្លើយគឺៈ សម្តេច ហ៊ុន សែន ស៊ីញ៉េកុងត្រាឲ្យចៅហ្វាយ ៩៩ ឆ្នាំដាំដ់ម

    កៅស៊ូ ។ បើគ្មានស៊ីញ៉េឲ្យគេកាប់ គ្មានអ្នកណាថ្លើមដុះមមីសហ៊ានបំពានឡើយ ។

  8. ឃាតក says:

    http://www.youtube.com/watch?v=kEaS7Qz0ZeY
    អាជាតិ អាហ្អែងហ៊ានកាត់-កអាហ៊ុនសែនទេ?

  9. ឃាតក says:

    http://www.youtube.com/watch?v=LP5nVCIGBkw
    ពួកអាក្បត់ជាតិ ពួកអាឆ្កែ

  10. Srey Khmer says:

    Hun Sen is the father of destroying our Raintforests to binifit his own greed.
    People who are supporting Hun Sen as the supporter of destroying of your own country.

  11. CPP says:

    ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី និងព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតា នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ បានព្រះរាជបន្ទូលកោត សរសើរសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋ មន្រ្តីកម្ពុជាថា ជាមេដឹកនាំ ដ៏ប្រសើរ ឈ្លាសវៃ និងប៉ិនប្រសប់ និងបានលើកតម្កើងកេត្យនុភាពជាតិលើឆាកអន្តរជាតិ។