បន្ចាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនមានចម្ងល់ នឹងបានដាក់ជាសំណួរថា ហេតុអ្វីបានជារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបានចាត់ចែងផ្សាយផ្ទាល់សវនាការនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរទីក្រុងឡាអេនៃប្រទេសហូឡង់ ជាតិស្តីពីសំណុំរឿងប្រាសាទ ព្រះវិហារដូចប្រទេសថៃ។
វឍ្ឍន៏ះ
Tuesday 16 April 2013
The Free Press Magazine
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ អ្នកនាំពាក្យ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា
និយាយអំពីស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនវិញ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានបានអះអាងអោយដឹងយ៉ាងដូច្នេះ៖“មិនទាន់មានអ្វីប្រែប្រួលទេ តែយើងប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់ពេលវេលា”៕
មើលតែកូនខ្មែរសម៍យនេះអត់ចេះភាសារអង់គ្លេស បើមានបំណងចង់ក្រឡៃភាពពឹតហ្នោះទើបត្រូវជាង។ខ្វះណាស់អ្នកបកប្រែបើចង់ផ្សាយបន្តផ្ទាល់។
They should show it on TV, so the public can judge who has a strong case, and strong representative to stand for their country.
I knew,Thai had chose the most educated intelligently who are capable of thinking about politics, to represent for their country.
So we need our most educated to represent for the Cambodian either.
Fate of Cambodian is on our intellctually representative who spends alot of time studying and thinking about complicated ideas.
សម្តីឯកឧត្តមសមហេតុសមផលដែរ ក៏ប៉ុន្តែប្រជារាស្រ្តខ្មែរចង់ដឹងថែមទៀត ហើយបើអាចបើកទូលាយឲ្យប្រជារាស្រ្ត
បានរៀនសូត្រតាមដាន ជារឿងល្អសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយទេតើ! ។ បើសិនជាករណីខ្លះដែលរាជរដ្ឋាភិបាលមានបំណង
លាក់បាំង វាជារឿងយល់វែងឆ្ងាយបំផុត ដែលគេមិនអាចស្មានដល់ ៕
មើលតែកូនខ្មែរសម៍យនេះអត់ចេះភាសារអង់គ្លេស បើមានបំណងចង់ក្រឡៃភាពពឹតហ្នោះទើបត្រូវជាង។ខ្វះណាស់អ្នកបកប្រែបើចង់ផ្សាយបន្តផ្ទាល់
សម្តីឯកឧត្តមសមហេតុសមផលដែរ ក៏ប៉ុន្តែប្រជារាស្រ្តខ្មែរចង់ដឹងថែមទៀត ហើយបើអាចបើកទូលាយឲ្យប្រជារាស្រ្ត
បានរៀនសូត្រតាមដាន ជារឿងល្អសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយទេតើ! ។ បើសិនជាករណីខ្លះដែលរាជរដ្ឋាភិបាលមានបំណង
លាក់បាំង វាជារឿងយល់វែងឆ្ងាយបំផុត ដែលគេមិនអាចស្មានដល់ ៕
ពួកអាប្រឆាំងពូជថោកទាប- ពួជកណ្តុរល្មេះពួនក្នុងលូ
ពូជឈាមអាក្រក់មិនថ្លៃថ្នូរ- ពូជអត់អម្បូរពូជតិរិច្ឆាន ។
អួតណាស់ខ្លាំងណាស់ពាក្យសម្តី- តែចរិតព្រៃពូជបាតផ្សារ
ហ៊ានខ្ជាក់សម្តីស្រែកមុសារ- តែក្បាលវិញណាត្បុលគូថអាចម៏ ។
លាក់មុខលាក់ឈ្មោះពូជត្រកូល-កញ្ជ្រោលយកឈ្មោះអ្នកដ៏ទៃ
ពាក់ស្រោបមុខខ្លួនស្រែកជេរស្តី-ខ្លាចក្រៃគេវ៉ៃជេរតបវិញ ។
អួតស្រែកខ្លួនខ្លាំងតែកំសាក- ក្បាលអោនអាចម៏រាគតក់ស្លុតក្រៃ
ពេលគេជេរតបបាត់ទ្រឹស្តី -បោកប្រាស់រាល់ថ្ងៃក្បាលជាប់គូថ ។
តបដែរតែតបបែបចោលម្សៀត- តបទាំងអស់ស្នៀតយកឈ្មោះគេ
មកជេរតបតអត់ខ្មាស់ឆ្កែ- សត្វតិរិច្ឆានដែរខាំចេញមុខ ។
ពួកអាតិរិច្ឆានបក្សប្រឆាំង – ថាពិតមិនខឹងសុទ្ធជាអា
មន្ត្រីចោលម្សៀតពាលបាតផ្សារ- ខ្លាំងតែវោហារជើងរមៀត ។
ក្នុងcamnews នេះវាមិនតូច- សក្តិវាមិនស្តួចសុទ្ធអ្នកធំ
អាខ្លះមេបក្សតាមខេត្ត ខណ្ឌ- អាខ្លះធំគ្រាន់ ព្រឹទ្ធ-រដ្ខសភា ។
ប៉ុន្តែទ្រឹស្តីសុទ្ធចោលម្សៀត – រឿងពិត ធ្វើល្អអត់និយាយ
ចេះត្រឹមភរភូត បោកប្រាស់ច្នៃ- រឿងត្រូវក្រឡៃបោកថាខុស ។
ដល់គេតបត្រូវវាផ្តើមជេរ – ម៉្រាយជាហូរហែដៀលឆ្កែឆ្មា
អាយួនអាក្បត់ជាតិសាសនា- ស្តាប់ហើយក្តៅផ្សាទើបតវិញ ។
ល្អដែរយើងតូចជេរវាធំ – ពិតច្បាស់វាងំក្តៅទ្រូងស្ទេញ
ដេកលក់មិនបានចិត្តក្តៅជ្រេញ- ខឹងរកមុខបាញ់ស្រាយកំហឹង ។
អាឆ្កែអញប្រាប់អ្ហែងស្តាប់អញ- បើអ្ហែងនៅជ្រេញខាងភូតភរ
កុហកបោកប្រាស់អញមិនឈរ- អោយអ្ហែងអួតល្អតែអ្ហែងទេ ។
អញនិងបកស្រាយអោយដឹងពិត- អ្ហែងជេរអញយិតម៉្រាយអ្ហែងដែរ
អោយអស់បងប្អូនដែលជាខ្មែរ- រស់ស្រុកក្រៅទ្វេរលោកដឹងរឿង ។
ឈប់ចាញ់បោកអាបក្សបោកប្រាស់- ឥឡូវឃើញច្បាស់ពេលអាខា
បោកគាត់លែងបានស្បែកវាយារ- ជំពាក់លុយស្រីទារចិញ្ចឹមកូន ៕
When on death end, Mr. Cheath has to use the curse poem, to move away from the subject we are talking about, and his curse poem has always provocked the readers.
Mee Srey Khmer (USA) Katoeuy will get naked and show his-her yoyo on the Khmer TV.
We like to see about the Internationa Court’s working (on TV) than, hopefully, we would
see the second case to get back the beautiful Koh Trall from Vietnam, at the International
Court also.
រឿងអីអញត្រូវងាប់ មីស្រីខ្មែរក្តយារស្តោក ? មកពីមីពួកមីក្តស្តោក ហងហ្នឹង វាថោកពេក
ឈ្មោះម៉ែមីចុយម៉្រាយហងដាក់អោយទៅណាហើយ ? តើមីក្តស្តោកហងនេះសមមានឈ្មោះ
ជាពូជតិរិច្ឆានកណ្តុរល្មេះពួនក្នុងលូ អត់ ?
I want to show my stinky pussy to the world!
Cheath
You use to death after a verb to indicate that a particular action in your idea which go no way.
You can fight to death with Srey Khmer. Fight to death for curse at Srey Khmer, you are amphasizing that you curse anything to achieve, even if you suffer as a consequence. Than
you will get reward of World’s curse with Srey as your bose fights with Srey soon.
Mi lop.
Ah Stupid.
វាហួសហេតុពេកហើយ ! សូម្បីតែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់សៀមក៏វាផ្សាយអោយប្រជាពលរដ្ធវាដឹងឮរឿងនេះដែរ ចុះចំនែកខ្មែរ វិញហេតុអ្វីក៏មិនអាច តើ ចាត់ទុកជនជាតិអែងជាស្អីទៅ អារដ្ធាភិបាល ឆ្គួត ។
សួរស្តី ប្រីយមិត្ត វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថាទីលានប្រជាធិប្បតេយ្យ) ទាំងឡាយជាទីមេត្រី! តើក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែររយៈ៣ថ្ងៃនេះ តើលោក អ្នកបានអញ្ជើញទៅកំសាន្តនៅទីកន្លែងណាខ្លះ? ហើយតើបានជួបរឿងចំលែកៗអ្វីខ្លះ? ហើយមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយយ៉ាងណាដែរ? ចំណែកខ្ញុំ ខ្ញុំបានទៅលេងនៅឯខេត្តស្ទឹងត្រែង ខ្ញុំមានអារម្មណ៏សប្បាយរីករាយណាស់នៅពេលដែលចាកចេញពីបានផ្ទះធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ គយគន់ទេសភាពតាមផ្លូវ មានការរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ ដូចជា ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្សារ សាលារៀន វត្តអារាម ទំនប់ ប្រឡាយ មន្ទីរពេទ្យ អាគារសំណង់ខ្ពស់ៗ ព្រមទាំងលំនៅដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសាងសង់យ៉ាងព្រោងព្រាត រចនាម៉ូតប្លែកៗពីគ្នាទៅតាមធនធានថវិការ ទិដ្ឋភាពបែបនេះខុសពីជាង៣០ឆ្នាំមុន ដែលមិននឹកស្មានដល់និងស្ទើរមិនគួរអោយជឿថាប្រទេសយើងមានការអភិវឌ្ឌ្យន៏និងរីកចំរើនដល់ម្លឹងសោះនេះបញ្ជាក់ពីជីវភាពរស់នៅពិតរបស់គាត់ សូម្បីទីកន្លែងដែលខ្ញុំធ្លាប់ជំលៀសខ្លួនទៅរស់នៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមដូចជា ស្រុកក្រូចឆ្មារ ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តកំពង់ចាម ថ្មគ្រែ អូឬស្សី ក្នុងខេត្តក្រចេះ ក៏ខ្ញុំចំណាំមិនបានផង ខ្ញុំចំណាំបានតែមួយកន្លែងគត់ គឺនៅតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ខាងស្តាំដៃ ហួសសួងបន្តិច ត្រង់ចំណុចចំការស្លា ទីនោះហើយក្រោយថ្ងៃរំដោះខ្ញុំបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកស្រុកពារាំងខេត្តព្រៃវែងវិញដោយឆ្លងកាត់ចំការស្លា និងដេកនៅទីនោះក្រោមដើមស្លាខ្ញុំចំណាំច្បាស់ណាស់។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការសប្បាយរីករាយ ក៏នៅមានអារម្មណ៏ហ្មួរហ្មង មួរម៉ៅ បន្តិចដែរ ពីរឿង សេវាដឹកជញ្ជូន ស្នាក់នៅនិងហូបចុក ថ្លៃកប់ពពក គ្រាន់តែថ្លៃឡាន ពីឧត្តរមានជ័យមកភ្នំពេញ តំលៃ ៨៥.០០០រៀល ថ្លៃធម្មតាតែ ៤៥.០០០ប៉ុណ្ណោះ ពីភ្នំពេញទៅ ស្ទឹងត្រែង តំលៃ ៦០.០០០រៀល តំលៃធម្មតាតែ៣៥.០០០ ថ្លៃផ្ទះសំណាក់ ១យប់តំលៃ ២០ដុល្លា ធម្មតាតែ ១៣ដុល្លាប៉ុណ្ណោះ ថ្លៃម៉ូតូឌុប១ថ្ងៃតំលៃ ១០០.០០០រៀល ឌុបទៅលេង ភូមិព្រះរំកិល អន្លង់ផ្សោតព្រះរំកិល ទឹកធ្លាក់ព្រះរំកិល កុម្ម៉ង់មាន់ដុត១ថ្លៃ ៦០.០០០រៀល រួចហើយទៅលេង នៅទឹកថ្លាបុប្ផាភ្លុក កុម្ម៉ង់ត្រីក្អែកដុតមួយតំលៃ៩០.០០០(ទំងន់ជាង២គីឡូ)មាន់ដុត១ថ្លៃ៥០.០០០រៀលហើយគិតថ្លៃក្ចុះ១៥.០០០រៀលទៀត ខុសប្លែកពីនៅកំពង់សោម បើយើងកុម្ម៉ង់ម្ហូបហើយគេមិនគិតថ្លៃក្ចុះទេ ហើយកាន់តែចំលែកមួយទៀតត្រង់ថា នៅខេត្តស្ទឹងត្រែងនេះ ទាំងអ្នកលក់ដូរ ទាំងភ្ញៀវ ដែលខ្ញុំបានជួប មិនថាតែនៅក្នុងផ្សារ ហាងគុយទាវ ហាងទំនិញ ឬនៅតាមរមណីយ៏ដ្ឋានទេ គឺសុទ្ធតែនិយាយភាសារឡាវ និងវឿតណាម រឿងនេះធ្វើអោយខ្ញុំនឹកទៅដល់ខេត្តសុរិនប្រទេសថៃ ពេលខ្ញុំទៅលេងតាមភូមិនានាក្នុងខេត្តសុរិន ពលរដ្ឋនៅទីនោះនិយាយតែភាសារខ្មែរទេ ទោះបីជាពិធីធំៗអ្វីក៏ដោយដូចជា ពិធីបុណ្យ ឬរៀបការ គឺគេចាក់មេក្រូនិងភ្លេងប្រពៃណីយ៏ព្រមទាំងតាអាចារ្យៗនិយាយភាសារខ្មែរទាំងអស់ ។ តើមានប្រិយ៏មិត្តទាំងឡាយជួបរឿងចំលែកៗដូចខ្ញុំដែរឬទេ? ហើយក៏សូមអរគុណដល់ វាគ្មិន អ្នកបញ្ចេញមតិ យោបល់ ក្នុង Camnews ( ឬហៅថា លានប្រជាធិប្បតេយ្យ ) ទាំងអស់ មិនថា តែអ្នកប្រឆាំង អ្នកគាំទ្រ អ្កកប្រឆាំងទាំងពីរ ឬអ្នកគាំទ្រទាំងពីរ ដែលបានអត់ធ្មត់ ខន្តី អោយគ្នា មិនជេរប្រមាថដាក់គ្នា មិនប្រើពាក្យអសុរោះដាក់គ្នា ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីយ៏ខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ ដែលជាថ្ងៃសិរីសួរស្តី សំរាប់ខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នាផងដែរ សូមអាយុៈ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ មានដល់លោកអ្នក កុំបីខ្លាងឃ្លាតឡើយ ហើយក៏សូមប្រកាសបើកវេទិការជេរគ្នាបន្តទៀតចុះ ពីព្រោះរដូវជេរគ្នាបានមកដល់ហើយ តែអ្នកត្រូវចាំទុកថា អ្នកដែលអ្នកជេរ អ្នកដែលអ្នកប្រមាថ អ្នកដែលអ្នកប្រើពាក្យសំដីអសុរោះនោះ គឺសុទ្ធតែជាខ្មែរទាំងអស់ ហើយអ្នកស្លាប់ទៅក៏នៅតែជាខ្មោចខ្មែរដែរ ហើយបរទេសកាន់តែមើលងាយខ្មែរថែមទៀត គ្មានបរទេសណាស្រលាញ់ខ្មែរទេ ហើយក៏គ្មាននរណាស្រលាញ់ខ្មែរជាងខ្មែរស្រលាញ់ខ្មែរដែរ………ដោយបំណងល្អពីគ្រួសារខ្មែរ។
.
.
កោះត្រល់ គឺជាកោះរបស់ខ្មែរ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រពី ឆ្នេរសមុទ្រកែប។ កោះនេះបើមើលពីចម្ងាយពីទឹកដីខេត្តតាកែវ វាមានទំហំ ប្រហាក់ប្រហែលភ្នំអកយំ និងភ្នំពពាល ស្ថិតនៅដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ។ វាមានទំហំធំជាងជួរភ្នំល្វៀងតាអូររលៀកសោបព្រាលដាំបេង និងបាយ៉ង់កោរ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគីរីវង្ស ខេត្តតាកែវ ៥ ដង ។ ហើយបើនិយាយពីស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រវិញចន្លោះពីឆ្នេរសមុទ្រកែប ទៅកោះត្រល់ជម្រៅទឹកសមុទ្ររាក់បំផុត ។ ពួកអ្នកសិក្សាផ្នែកខាងធរណីសាស្ត្របានវាស់វែងកំណរកំណើតទឹកដី ក្នុងរយៈពេល ប្រហែល ៥០០ ឆ្នាំខាងមុខនឹងមានដីដុះជាប់ពីឆ្នេរកែបទៅកោះត្រល់ដោយមិនបាច់ឆ្លងតាមទូក ឬកប៉ាល់ទៀតទេ ។ កោះនេះបើ តាមពួកអ្នកនេសាទនៅខេត្តកំពតនិយាយថា កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមជាកោះរបស់ខ្មែរ ។ កាលនោះ ពួកអ្នកស្រុកនៅម្តុំ សេះសកែបដំណាក់ចង្អើរបានទៅរកស៊ីនេសាទចាប់ត្រីមានទូករាប់រយចុះឡើងទៅដេកនៅលើកោះនោះ ។
តាហ៊ត តាហ៊ុយ តាងី នៅជាយក្រុងកំពតក្បែរវត្តជុំគ្រៀលបាននិយាយប្រាប់កាសែត “ខ្មែរម្ចាស់ស្រុក”ពេលថ្មីៗនេះថា កោះត្រល់ សម័យសម្តេចឪមានទាហាន និងប៉ូលិសយាមប្រចាំការនៅទីនោះ ។ គ្មានកងទ័ពយួន ឬប្រជាពលរដ្ឋយួនណាម្នាក់នៅទីនោះទេ ។ មានតែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាហាន និងប៉ូលិសខ្មែរតាំងទីលំនៅនៅទីនោះប្រហែលជាងមួយពាន់គ្រួសារ ។ ដល់ឮលោកតេជោ ហ៊ុន សែន និយាយតាមវិទ្យុកាលពីប្រជុំសភានាថ្ងៃទី ៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ ថា កងទ័ពវៀតណាមកាន់កាប់កោះត្រល់តាំងពីសម័យសម្តេច សីហនុនោះ គឺខុសហើយ ។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ភ្លាម សម័យលន់ នល់ ប្រជាពលរដ្ឋ និងប៉ូលិសទាហានមួយចំនួនរត់ចូលព្រៃម៉ាគីអស់ ។ ទើបតែឆ្នាំ១៩៧២ ទើបមានកងទ័ព លន់ នល់ ប្រហែល ៥០០នាក់ និងគ្រួសារមានទាំងជើងគោក និងទ័ពម៉ារីនយាមប្រចាំការនៅ ទីនោះ ។ មុនវត្តមានកងទ័ពលោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ បានទៅឈរជើង ឬយាមប្រចាំការនៅទីនោះ ។ កាលណោះមាន ជម្លោះកងទ័ពយួនធីវគីយួនសេរីជាមួយទាហានម៉ារីនខ្មែរយួនបាននិយាយថា កោះត្រល់ជាទឹកដីកោះរបស់យួន ហើយគំរាមចង់វាយ យកកោះនេះ ប៉ុន្តែលោកសេនាម្រុខ លន់ នល់ បានប្រតិកម្ម (មើលតាមកាសែតសុវណ្ណភូមិចុះផ្សាយឆ្នាំ១៩៧២) ធ្វើឱ្យសិស្ស និងនិស្សិត ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅទីក្រុងភ្នំពេញទាំងមូលកើតក្តីក្តៅក្រហាយ បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មចង់ដុតស្ថានទូតយួនធីវគី នៅភ្នំពេញចោល ។ ប៉ុន្តែកាលនោះលោកសេនាប្រមុខលន់នល់ឃាត់ទាន់ពេលវេលា ហើយក៏បានបញ្ជូនកងទ័ពម៉ារីនបន្ថែមចំនួន ៤គ្រឿង ដែលមានទាហានចំនួនរាប់រយនាក់រួមទាំងជើងគោកផង បានទៅយាមបោសសំអាតកងទ័ពព្រៃ (រំដោះ) ដែលកំពុងរស់ នៅទីនោះ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ថ្ងៃ១៧មេសា កងទ័ពទាំងនោះព្រមទាំងគ្រួសារក៏បានរត់ភៀសខ្លួនតាមម៉ារីនទៅក្រៅបាត់អស់ ។ លុះមកដល់សម័យ ប៉ុល ពត ពួកគាត់មិនដឹងទេ ព្រោះពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសពួកគាត់ឱ្យទៅរស់នៅឃុំវត្តអង្គ ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាសម័យប៉ុលពត មានកងទ័ពខ្មែរក្រហមឈរជើងយាមប្រចាំការនៅទីនោះដែរ គឺគ្រប់កោះទាំងអស់ (១៨កោះ) ។
ក្រោយថ្ងៃ ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃគ្មាននរណាដឹងថា កោះត្រល់ត្រូវយួនទន្ទ្រានយកទៅពីថ្ងៃណាឆ្នាំណាទេ ។ ប៉ុន្តែនៅពេលលោក ហ៊ុន សែន និយាយពីការវាស់វែងព្រំដែនសារជាថ្មី ឆ្លើយបំភ្លឺសមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រឆាំងសមរង្ស៊ី កាលពីថ្ងៃទី ៩ សីហា ឆ្នាំ២០១២ នៅរដ្ឋសភាថ្មី ឮថាកាះត្រល់បាត់តាំងពីជំនាន់សីហនុ លន់ នល់ មកម៉្លេះ ។ ប៉ុន្តែតាមពិត កោះ ត្រល់ត្រូវបានយួនទន្ទ្រានយកទៅកាន់កាប់ក្រោយថ្ងៃ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្រោយពីកងទ័ពយួនវាយលុកចូលទឹកដីកម្ពុជា ហើយបាន វាយយកកោះត្រល់រំដោះបានពីកងទ័ពអាយ៉ងចិនកុម្មុយនីស្តហៅប៉ុល ពត នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ផងដែរ ។ ដូច្នេះថ្ងៃ ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយសារតែកងទ័ពយួនមានគុណលើលោក ហ៊ុន សែន, ហេង សំរិន, ជា ស៊ីម បន្តុបឱ្យឡើងធ្វើធំដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាក្រោម បញ្ជាយួនផងដែរ ទើបយួនទន្ទ្រានយកកោះត្រល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះ ។ រីឯនិគមយួនដែលហូរចូលទឹកដីខ្មែរដូចទឹកបាក់ទំនប់ រាប់លាននាក់ (៥លាន)រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះក៏ដោយសារតែយួនមានគុណលើពួកមន្ត្រីគណបក្សប្រជាជនដែរ ។ ពិសេស លោក ហ៊ុន សែន បានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិយួនដឹកកូនជញ្ជូនចៅមករស់លើទឹកដីខ្មែរដោយសេរី។ លោក ហ៊ុន សែន តម្រូវកូនខ្មែរជំនាន់ ក្រោយឱ្យជំពាក់គុណយួនម៉ឺនឆ្នាំដោយយកថ្ងៃ ៧ មករា ធ្វើជាទីសក្ការៈបូជារំលឹកគុណយួនហូជីមិញជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសង្កត់ ធ្ងន់ថាបើគ្មានថ្ងៃ ៧ មករាទេនោះ ក៏គ្មានថ្ងៃនេះដែរ ។ ប៉ុន្តែគេភ្លេចនិយាយថា បើគ្មានថ្ងៃ ៧ មករាទេនោះ យួនក៏មិនអាចទន្ទ្រាន យកកោះត្រល់និងដឹកកូនជញ្ជូនចៅមកទន្ទ្រានយកទឹកដីពីខ្មែរម្ចាស់ស្រុកពាសពេញប្រទេសបានដែរ ។ ឥឡូវនេះទីក្រុងភ្នំពេញពោរ ពេញ ទៅដោយជនជាតិយួន ហូរចូលរាប់លាននាក់មកតាំងទីលំនៅ និងរស់នៅយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់គួរឱ្យឈឺចាប់ពេកក្រៃ ។
ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែចងចាំជានិច្ចនូវអ្វីៗដែលជារបស់ដូនតាខ្មែរ ។ ដូច្នេះទោះជាបុគ្គលណាព្យាយាមជម្រុញឱ្យឈប់និយាយ ឈប់គិត ពីរឿងកោះត្រល់ ឬទឹកដីកម្ពុជាក្រោមនោះ ក៏ពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបមិនអាចបំភ្លេចបានជាដាច់ខាត
កោះត្រល់ គឺជាកោះរបស់ខ្មែរ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រពី ឆ្នេរសមុទ្រកែប។ កោះនេះបើមើលពីចម្ងាយពីទឹកដីខេត្តតាកែវ វាមានទំហំ ប្រហាក់ប្រហែលភ្នំអកយំ និងភ្នំពពាល ស្ថិតនៅដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ។ វាមានទំហំធំជាងជួរភ្នំល្វៀងតាអូររលៀកសោបព្រាលដាំបេង និងបាយ៉ង់កោរ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគីរីវង្ស ខេត្តតាកែវ ៥ ដង ។ ហើយបើនិយាយពីស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រវិញចន្លោះពីឆ្នេរសមុទ្រកែប ទៅកោះត្រល់ជម្រៅទឹកសមុទ្ររាក់បំផុត ។ ពួកអ្នកសិក្សាផ្នែកខាងធរណីសាស្ត្របានវាស់វែងកំណរកំណើតទឹកដី ក្នុងរយៈពេល ប្រហែល ៥០០ ឆ្នាំខាងមុខនឹងមានដីដុះជាប់ពីឆ្នេរកែបទៅកោះត្រល់ដោយមិនបាច់ឆ្លងតាមទូក ឬកប៉ាល់ទៀតទេ ។ កោះនេះបើ តាមពួកអ្នកនេសាទនៅខេត្តកំពតនិយាយថា កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមជាកោះរបស់ខ្មែរ ។ កាលនោះ ពួកអ្នកស្រុកនៅម្តុំ សេះសកែបដំណាក់ចង្អើរបានទៅរកស៊ីនេសាទចាប់ត្រីមានទូករាប់រយចុះឡើងទៅដេកនៅលើកោះនោះ ។
តាហ៊ត តាហ៊ុយ តាងី នៅជាយក្រុងកំពតក្បែរវត្តជុំគ្រៀលបាននិយាយប្រាប់កាសែត “ខ្មែរម្ចាស់ស្រុក”ពេលថ្មីៗនេះថា កោះត្រល់ សម័យសម្តេចឪមានទាហាន និងប៉ូលិសយាមប្រចាំការនៅទីនោះ ។ គ្មានកងទ័ពយួន ឬប្រជាពលរដ្ឋយួនណាម្នាក់នៅទីនោះទេ ។ មានតែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាហាន និងប៉ូលិសខ្មែរតាំងទីលំនៅនៅទីនោះប្រហែលជាងមួយពាន់គ្រួសារ ។ ដល់ឮលោកតេជោ ហ៊ុន សែន និយាយតាមវិទ្យុកាលពីប្រជុំសភានាថ្ងៃទី ៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ ថា កងទ័ពវៀតណាមកាន់កាប់កោះត្រល់តាំងពីសម័យសម្តេច សីហនុនោះ គឺខុសហើយ ។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ភ្លាម សម័យលន់ នល់ ប្រជាពលរដ្ឋ និងប៉ូលិសទាហានមួយចំនួនរត់ចូលព្រៃម៉ាគីអស់ ។ ទើបតែឆ្នាំ១៩៧២ ទើបមានកងទ័ព លន់ នល់ ប្រហែល ៥០០នាក់ និងគ្រួសារមានទាំងជើងគោក និងទ័ពម៉ារីនយាមប្រចាំការនៅ ទីនោះ ។ មុនវត្តមានកងទ័ពលោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ បានទៅឈរជើង ឬយាមប្រចាំការនៅទីនោះ ។ កាលណោះមាន ជម្លោះកងទ័ពយួនធីវគីយួនសេរីជាមួយទាហានម៉ារីនខ្មែរយួនបាននិយាយថា កោះត្រល់ជាទឹកដីកោះរបស់យួន ហើយគំរាមចង់វាយ យកកោះនេះ ប៉ុន្តែលោកសេនាម្រុខ លន់ នល់ បានប្រតិកម្ម (មើលតាមកាសែតសុវណ្ណភូមិចុះផ្សាយឆ្នាំ១៩៧២) ធ្វើឱ្យសិស្ស និងនិស្សិត ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅទីក្រុងភ្នំពេញទាំងមូលកើតក្តីក្តៅក្រហាយ បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មចង់ដុតស្ថានទូតយួនធីវគី នៅភ្នំពេញចោល ។ ប៉ុន្តែកាលនោះលោកសេនាប្រមុខលន់នល់ឃាត់ទាន់ពេលវេលា ហើយក៏បានបញ្ជូនកងទ័ពម៉ារីនបន្ថែមចំនួន ៤គ្រឿង ដែលមានទាហានចំនួនរាប់រយនាក់រួមទាំងជើងគោកផង បានទៅយាមបោសសំអាតកងទ័ពព្រៃ (រំដោះ) ដែលកំពុងរស់ នៅទីនោះ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ថ្ងៃ១៧មេសា កងទ័ពទាំងនោះព្រមទាំងគ្រួសារក៏បានរត់ភៀសខ្លួនតាមម៉ារីនទៅក្រៅបាត់អស់ ។ លុះមកដល់សម័យ ប៉ុល ពត ពួកគាត់មិនដឹងទេ ព្រោះពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសពួកគាត់ឱ្យទៅរស់នៅឃុំវត្តអង្គ ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាសម័យប៉ុលពត មានកងទ័ពខ្មែរក្រហមឈរជើងយាមប្រចាំការនៅទីនោះដែរ គឺគ្រប់កោះទាំងអស់ (១៨កោះ) ។
ក្រោយថ្ងៃ ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃគ្មាននរណាដឹងថា កោះត្រល់ត្រូវយួនទន្ទ្រានយកទៅពីថ្ងៃណាឆ្នាំណាទេ ។ ប៉ុន្តែនៅពេលលោក ហ៊ុន សែន និយាយពីការវាស់វែងព្រំដែនសារជាថ្មី ឆ្លើយបំភ្លឺសមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រឆាំងសមរង្ស៊ី កាលពីថ្ងៃទី ៩ សីហា ឆ្នាំ២០១២ នៅរដ្ឋសភាថ្មី ឮថាកាះត្រល់បាត់តាំងពីជំនាន់សីហនុ លន់ នល់ មកម៉្លេះ ។ ប៉ុន្តែតាមពិត កោះ ត្រល់ត្រូវបានយួនទន្ទ្រានយកទៅកាន់កាប់ក្រោយថ្ងៃ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្រោយពីកងទ័ពយួនវាយលុកចូលទឹកដីកម្ពុជា ហើយបាន វាយយកកោះត្រល់រំដោះបានពីកងទ័ពអាយ៉ងចិនកុម្មុយនីស្តហៅប៉ុល ពត នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ផងដែរ ។ ដូច្នេះថ្ងៃ ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយសារតែកងទ័ពយួនមានគុណលើលោក ហ៊ុន សែន, ហេង សំរិន, ជា ស៊ីម បន្តុបឱ្យឡើងធ្វើធំដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាក្រោម បញ្ជាយួនផងដែរ ទើបយួនទន្ទ្រានយកកោះត្រល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះ ។ រីឯនិគមយួនដែលហូរចូលទឹកដីខ្មែរដូចទឹកបាក់ទំនប់ រាប់លាននាក់ (៥លាន)រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះក៏ដោយសារតែយួនមានគុណលើពួកមន្ត្រីគណបក្សប្រជាជនដែរ ។ ពិសេស លោក ហ៊ុន សែន បានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិយួនដឹកកូនជញ្ជូនចៅមករស់លើទឹកដីខ្មែរដោយសេរី។ លោក ហ៊ុន សែន តម្រូវកូនខ្មែរជំនាន់ ក្រោយឱ្យជំពាក់គុណយួនម៉ឺនឆ្នាំដោយយកថ្ងៃ ៧ មករា ធ្វើជាទីសក្ការៈបូជារំលឹកគុណយួនហូជីមិញជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសង្កត់ ធ្ងន់ថាបើគ្មានថ្ងៃ ៧ មករាទេនោះ ក៏គ្មានថ្ងៃនេះដែរ ។ ប៉ុន្តែគេភ្លេចនិយាយថា បើគ្មានថ្ងៃ ៧ មករាទេនោះ យួនក៏មិនអាចទន្ទ្រាន យកកោះត្រល់និងដឹកកូនជញ្ជូនចៅមកទន្ទ្រានយកទឹកដីពីខ្មែរម្ចាស់ស្រុកពាសពេញប្រទេសបានដែរ ។ ឥឡូវនេះទីក្រុងភ្នំពេញពោរ ពេញ ទៅដោយជនជាតិយួន ហូរចូលរាប់លាននាក់មកតាំងទីលំនៅ និងរស់នៅយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់គួរឱ្យឈឺចាប់ពេកក្រៃ ។
ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែចងចាំជានិច្ចនូវអ្វីៗដែលជារបស់ដូនតាខ្មែរ ។ ដូច្នេះទោះជាបុគ្គលណាព្យាយាមជម្រុញឱ្យឈប់និយាយ ឈប់គិត ពីរឿងកោះត្រល់ ឬទឹកដីកម្ពុជាក្រោមនោះ ក៏ពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបមិនអាចបំភ្លេចបានជាដាច់ខាត