គណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលកើតចេញពីគណបក្សសមរង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សគ្រោងនឹងរៀបចំមហាបាតុកម្មទាមទារអោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត«គជប» ធ្វើការកែទម្រង់។ នេះគឺជាលើកទីមួយហើយដែលគណបក្សប្រឆាំងថ្មីរួមគ្នា គ្រោងរៀបចំមហាបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសាខាងមុខនេះ។ «គជប» បានអត្ថាធិប្បាយតបនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថា នេះជាសិទ្ធិរបស់គណបក្សនយោបាយ។
ថ្ងៃ សៅរ៍ 20 មេសា 2013
ដោយ គី សុខលីម
RFI
គណបក្សសមរង្ស៊ីក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ កាលពីឆ្នាំ២០១២ (RFI/Siv Channa)
លោក ទេព នីថា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គជប) បានអត្ថាធិប្បាយនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិមានសិទ្ធិរៀបចំមហាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងអង្គរៀបចំបោះឆ្នោត«គជប»។ គណបក្សសង្រ្គោះជាតិមានសិទ្ធិផ្តល់អនុសាសន៍នានាដល់អង្គការរៀបចំបោះឆ្នោត«គជប»។ ប៉ុន្តែ«គជប» វិញក៏មានសិទ្ធិអនុវត្តច្បាប់បោះឆ្នោតដែរ។
ការធ្វើអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ទេព នីថា នៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា គ្រោងធ្វើមហាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសាខាងមុខនេះ នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្បែររមណីយដ្ឋានវត្តភ្នំ និងបន្តដង្ហែក្បួនទៅកាន់ទីស្នាក់ការធំរបស់«គជប» នៅក្នុងក្រសួងមហាផ្ទៃ។
លោក ហូ វ៉ាន់ សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលនឹងត្រូវដឹកនាំមហាបាតុកម្ម បាននិយាយនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថា ដោយយោងតាមអនុសាសន៍របស់អង្គការសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត Comfrel Nicfec NDI និង អនុសាសន៍របស់លោក ស៊ូយ៉ាប្រាសាទ ស៊ូប៊ែឌី តំណាងពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អង្គបោះឆ្នោត«គជប» ត្រូវធ្វើការកែទម្រង់ឡើងវិញ ដើម្បីអោយមានឯករាជ្យភាព តម្លាភាព និងសុក្រិតភាព។
ចំណុចមួយទៀតដែលជំរុញអោយគណបក្សសង្រ្គោះជាតិធ្វើបាតុកម្មដែរនោះ គឺជាការបាត់ឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតចំនួន១លាន២សែននាក់នៅក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត។ អ្នកបោះឆ្នោតក្នុងអាណត្តិទី៥នេះ មានចំនួន៩លាន៦សែននាក់ នៅក្នុងបញ្ជីផ្លូវការរបស់ «គជប»។
លោក ហូ វ៉ាន់ សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍នៃគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ បានស្នើសុំយ៉ាងទទូចអោយ «គជប» រៀបចំបញ្ជីបោះឆ្នោតឡើងវិញ អោយបានត្រឹមត្រូវ។
ឆ្លើយតបទៅនឹងការទទូចសុំរបស់គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក ទេព នីថា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បានពន្យល់ថា ការគណនាដែលថាមានប្រជាពលរដ្ឋ១លាន២សែននាក់បាត់ឈ្មោះនៅក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតនោះ គឺជាការគណនាមិនត្រឹមត្រូវ មិនមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់។
លោក នីថា បានបន្តទៀតថា អនុសាសន៍មួយចំនួនត្រូវបាន«គជប» លើកយកមកពិចារណា ប៉ុន្តែអនុសាសន៍ខ្លះទៀត «គជប» មិនពិចារណាទេ ហើយ«គជប» ត្រូវអនុវត្តទៅតាមច្បាប់បោះឆ្នោត។ រីឯសិទ្ធិធ្វើបាតុកម្ម ជាសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ។
បើយោងតាមមន្រ្តីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់នឹងចូលរួមក្នុងមហាបាតុកម្មទាមទារអោយ«គជប» ធ្វើការកែតម្រូវនិងកែទម្រង់បញ្ហាមួយចំនួន និងទាមទារធ្វើយ៉ាងណាអោយលោក សម រង្ស៊ី អាចចូលរួមការបោះឆ្នោត នាពេលខាងមុខនេះ៕
សាលាក្រុងអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើបាតុកម្មតែអនុញ្ញាតឲ្យបាតុករដើរនៅលើតែចិញ្ចើមផ្លូវបានហើយ ហាមផ្តាច់មិនឲ្យដើរលើផ្លូវធម្មតាព្រោះវាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សន្តាប់ធ្នាប់ និងសោភណ្ឌ័ភាពទីក្រុង ជាពិសេសវាធ្វើឲ្យមានការកកស្ទះចរាចរ ជាពិសេស បក្សប្រឆាំងមិនចាំបាច់នាំគ្នាមកធ្វើបាតុកម្មច្រើនពេកនោះទេ បើយកល្អគ្រាន់តែមានអ្នកតំណាង ពីរនាក់ទៅដាក់ញាតិតវ៉ានៅ គ.ជ.ប ទៅបានហើយ។
បក្សសម រង្ស៊ី ប្រឌិតរឿងចាប់ខ្លួន ដើម្បីបិទបាំងអំពើខុសច្បាប់
ជាកលល្បិចនយោបាយថ្មីមួយទៀត បង្កើតឡើងដោយថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្ស សម រង្ស៊ី ដើម្បីបិទបាំងអំពើខុសច្បាប់របស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សនេះ បានបង្ខំឱ្យសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ចំនួន២៦៦០រូប នៅទូទាំងប្រទេសឱ្យស្បថថា ត្រូវតែបោះឆ្នោតឱ្យបក្ស និងទូរស័ព្ទដៃនឹងត្រូវដកហូតគ្រប់ៗគ្នា មួយថ្ងៃមុនការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ស្រាប់តែមានការប្រឌិតនូវព័ត៌មានចចាមអារាមមួយដែលនាំឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលដល់មហាជន គឺលោកស្រី មូរ សុខហួរ និយាយបំភ្លើសថា លោក ជួង ជូងី មេធាវីរបស់គណបក្សសម រង្ស៊ី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនហើយ និងបញ្ជូនទៅមន្ទីរឃុំឃាំង។
លោកស្រី មូរ សុខហួរ តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពតរបស់គណបក្សសម រង្ស៊ី បានប្រាប់ទៅអ្នកសារព័ត៌មាននៅឯខាងមុខសាលាដំបូងខេត្តកណ្តាលថា«នៅវេលាម៉ោង៧ និង៥០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១ លោកមេធាវីជួង ជូងី បានទូរស័ព្ទមកប្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ថា រូបគាត់ត្រូវប៉ូលីសចាប់ខ្លួនហើយ នៅម្តុំព្រែកក្តាម តាមផ្លូវទៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង សូមជួយគាត់ផង។ លោកស្រីមូរ សុខហួរ បានឱ្យដឹងទៀតថា « រហូតមកដល់ពេលនេះទូរស័ព្ទរបស់គាត់(ជួង ជូងី)ទាំងពីរប្រព័ន្ធមិនអាចទំនាក់ទំនងបានទេ ដូច្នេះមានន័យថា គាត់ ត្រូវបានគេចាប់ហើយ»។ លោកស្រីមូរ សុខហួរ បានបន្តថា លោកស្រីដឹងច្បាស់ថា មានការចាប់ខ្លួន ពីព្រោះបើតាមមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រាប់លោកស្រីថា គេបានឃើញលោកមេធាវីជួង ជូងី កំពុងស្ថិតនៅក្នុងការិយាល័យអនុវត្តដីការបស់ឧត្តមសេនីយ៍ ម៉ក់ ជីតូ ដែលជាប្រធានអង្គភាពនោះ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១។
មុននេះមួយថ្ងៃ គណបក្សសម រង្ស៊ី បានផ្ទុះឡើងនូវរឿងអាស្រូវ អំពីការបញ្ជាតាមទូរស័ព្ទពីក្រៅប្រទេស មកឱ្យសមាជិករបស់ខ្លួនស្បថ និងដកហូតទូរស័ព្ទដៃ។ ប៉ុន្តែមួយថ្ងៃបន្ទាប់មក មានការប្រឌិតព័ត៌មានភូតកុហក ដែលគេអាចគិតថា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងបំណងដើម្បីបង្វែសភាពការណ៍បិទបាំងអំពើបំពានច្បាប់បោះឆ្នោត និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សជាសកល មកជាការបង្កើតពាក្យចចាមអារ៉ាមជុំវិញរឿងចាប់ខ្លួននេះឡើង ។ អ្នកតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសម រង្ស៊ី មួយចំនួននាំគ្នាធ្វើហាក់ដូចជាជ្រួលច្របល់ អន្ទះសារស្វះស្វែងទៅរកជួបលោកជួង ជូងី នៅខាងមុខសាលាដំបូងខេត្តកណ្តាល ប៉ុន្តែទង្វើទាំងនោះវាគ្រាន់តែជាការបោកបញ្ឆោតសាធារណមតិ ដើម្បីបំរើនយោបាយឡប់ឡែ បង្កភាពចលាចល និងការលើកតំកើងជនខិលខូចឱ្យល្បីឈ្មោះតែប៉ុណ្ណោះ ។ ការពិត គ្មានការចាប់ខ្លួនណាមួយលើរូបលោក ជួង ជូងី ឡើយ។
ប្រភពព័ត៌មានផ្លូវការពីក្រុមអ្នកជំនាញស្រាវជ្រាវរបស់ ក្រសួង ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ដែលរួមមានមន្ត្រីនគរបាលជាតិរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ មន្ត្រីសាលាដំបូងខេត្តកណ្តាល កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស និងស្នងការនគរបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ថា មិនមានព័ត៌មានអំពីការចាប់ខ្លួនណាមួយទៅលើមេធាវីរូបនេះទេ ពីព្រោះគ្មានបញ្ជា ហើយថា តុលាការក៏មិនបានចេញដីកាចាប់ខ្លួនដែរ ប៉ុន្តែ សាលាដំបូងខេត្តកណ្តាល គ្រាន់តែមានចេញដីកាឱ្យលោកជួង ជូងី ចូលខ្លួនមកបំភ្លឺដោយខ្លួនឯងតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនឱ្យចាប់ខ្លួនទេ។
ការពិតជាក់ស្តែងត្រូវបានលាតត្រដាង គឺនៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១ ដោយសារលោកមេធាវីជួង ជូងី បានបង្ហាញខ្លួននៅទីស្នាក់ការកណ្តាលគណបក្សសម រង្ស៊ី ស្ថិតនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែ ក្រុងភ្នំពេញ និងបានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានបកស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនោះថា មិនមានការចាប់ខ្លួនលោកបានទេ ប៉ុន្តែ លោកថា មានការស្ទាក់ចាប់លោកមែន តែចាប់មិនបាន ។នេះគ្រាន់តែជាការអះអាងរបស់លោកជួង ជូងី តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបញ្ហានេះអ្នកវិភាគមួយចំនួននិយាយថា វាអាចជាការភូតកុហកទាំងស្រុង ពីព្រោះវាមិនទំនងបន្តិចសោះ ដោយយល់ថា «ប្រសិនបើសមត្ថកិច្ចអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនមែននោះ គឺមេធាវីរូបនេះមិនអាចរត់គេចខ្លួនបានឡើយ បើគេដឹងថា រូបគាត់(មេធាវី)កំពុងធ្វើដំណើរនៅក្នុងរថយន្តបែបនេះ»។
ម៉្យាងទៀត ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន មេធាវីរូបនេះ ហាក់ដូចជាបានធ្វើផ្ទុយពីវិជ្ជាជីវៈមេធាវី ពីព្រោះគាត់បានយកទីតាំងគណបក្សនយោបាយធ្វើសន្និសីទកាសែត ដែលលោកជួង ជូងី សព្វថ្ងៃគាត់ជាសមាជិករបស់គណៈមេធាវីដែលជាអង្គការឯករាជ្យមួយ។ ហើយម៉្យាងទៀតការដែលមេធាវីរូបនេះ បានថ្លែងថា លោកនឹងកោសក់ ស្លៀកពាក់ស ដើម្បីសម្មាធិ ស្វែងរកយុត្តិធម៌នោះ គឺរិតតែមិនមែនត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនាទៀត ពីព្រោះ អ្នកបួសក្នុងសាសនានេះ គឺមិនត្រូវជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងនយោបាយ ឬក៏ការសងសឹកទេ។
ប៉ុន្តែ បើពិនិត្យពីឥរិយាបថរបស់មេធាវីរូបនេះ គឺបានដើរប្រាស់ចាកទាំងស្រុងពីគន្លងដ៏ល្អនោះ។ ផ្ទុយទៅវិញពិតជាបុគ្គលដែលបាន និងកំពុងបំរើឱ្យនយោបាយគណបក្សសម រង្ស៊ី ហើយបាន និងកំពុងប្រឈមបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ ជាមួយអ្នកតំណាងរាស្ត្រចាន់ ចេង ដែលបានរត់គេចខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស ដោយថ្មីៗនេះ អ្នកទាំងពីរបានធ្វើសកម្មភាពរំដោះសកម្មជនគណបក្សសម រង្ស៊ី លោក មាស ប៉េង ឱ្យរត់គេចពីពន្ធនាគារខេត្តកណ្តាល។
ដូច្នេះ ទង្វើណាមួយរបស់លោកជួង ជូងី ក្នុងដំណាក់កាលនេះ គឺគ្រាន់តែជាការសម្តែងឆាកល្ខោន ដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពខ្លួនឯង និងជួយបិទបាំងអំពើខុសច្បាប់របស់គណបក្សសម រង្ស៊ី តែប៉ុណ្ណោះ ដោយហេតុថា គណបក្សសម រង្ស៊ី ទើបតែនឹងទទួលរងនូវការរិះគន់ និងស្តីបន្ទោសជាខ្លាំងពីប្រមុខនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន ដែលបានសំដែងប្រតិកម្មជុំវិញគម្រោងការប្រព្រឹត្តអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំបិទសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ដោយសារតែមេដឹកនាំគណបក្សសម រង្ស៊ី តម្រូវឱ្យសមាជិកសមាជិការក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ស្បថថា ពួកគេត្រូវតែបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សនេះ ហើយព្រមទាំងគំរាមដកហូតទូរស័ព្ទដៃរបស់ពួកគេ នៅមុនថ្ងៃបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាមួយថ្ងៃ។
ជាមួយនឹងការហៅអំពើនោះថា ជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សជាសកល មិនមែនសំរាប់តែបក្សនយោបាយមួយទេ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវឱ្យសមាជិកគណបក្សសម រង្ស៊ី ពិចារណានូវទង្វើរបស់មេដឹកនាំនយោបាយរបស់ខ្លួន ដែលចាត់ទុកអស់លោកដូចជាអ្នកទោស» ។ សម្តេច បានបន្តថា «វាពិតជាបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដែលពួកគេបង្ខំឱ្យអស់លោកស្បថ ហើយបន្ទាប់មកដកហូតទូរស័ព្ទដៃរបស់អស់លោកនោះ។ វាប្រៀបដូចជាអ្នកទោសគុកឥតជញ្ជាំងក្នុងរបបខ្មែរក្រហមអីចឹង»។
ក្នុងបញ្ហានេះ សូម្បីតែក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនដែលធ្លាប់តែមាននិន្នាការគាំទ្របក្សប្រឆាំង ក៏បានសំដែងក្តីកង្វល់ជុំវិញសកម្មភាពទាំងពីរនេះដែរ ដោយពួកគេបានហៅទង្វើនេះ ថារំលោភច្បាប់បោះឆ្នោត និងគោលការណ៍នៃការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ ជាមួយនេះអង្គការទាំងនោះ ពួកគេក៏បានអំពាវនាវឱ្យគណបក្ស សម រង្ស៊ី ត្រូវតែគោរពឆន្ទៈរបស់អ្នកបោះឆ្នោតផងដែរ។
ការទទួលរងនូវសម្ពាធដ៏ខ្លាំងបែបនេះហើយ បានជាមានការប្រឌិតបង្កើតឡើងនូវរឿងចាប់ខ្លួនមេធាវី ជួង ជូងី ដោយអ្នកតំណាងរាស្ត្រ មូរ សុខហួរ ប៉ុន្តែ ទីបំផុតដំណឹងនោះ គឺជាការមិនពិត។
តាមរយៈការប្រើមធ្យោបាយកេងចំណេញនយោបាយយ៉ាងនេះ ត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជា គេអាចយល់បានថា គណបក្សប្រឆាំង បាន និងកំពុងប្រើល្បិចកល បង្ករបង្កើតនូវភាពចលាចលក្នុងសង្គម ហើយអ្នកតំណាងរាស្ត្រ អាចនឹងមានការឃុបឃឹតគ្នាជាមួយមេធាវីរូបនេះ ក្នុងការបង្កើតបញ្ហាថ្មី ដើម្បីបិទបាំងអំពើរំលោភច្បាប់ក្នុងគណបក្ស និងដើម្បីបង្វែសភាពការណ៍ពីពណ៌ខ្មៅ ឱ្យទៅប្រផេះ ប៉ុន្តែ រាល់សកម្មភាពទុច្ចរិតទាំងនេះមិនអាចលាក់បាំងពីក្រសែភ្នែករបស់មហាជនបានឡើយ។
ក្នុងន័យថា បើពួកគេនាំគ្នាចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃបំភិតបំភ័យ និងរំលោភលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សួរថា ហេតុអ្វីបានជា បក្សប្រឆាំងនាំគ្នាបំប៉ោងរឿងមិនពិត បោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងពេលចុងក្រោយនេះ ចេញនូវបទបញ្ជារំលោភលើសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់សមាជិកបក្សខ្លួនឯងទៅវិញ?។ សូម្បីតែក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាច្រើនដែលធ្លាប់តែប្រឆាំងជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាល ក៏បានចេញមកសំដែងការគាំទ្រនូវប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលថ្លែងរិះគន់ចំបញ្ហាទៅលើយុទ្ធសាស្ត្ររបស់គណបក្ស សម រង្ស៊ី ដែលបានតម្រូវឱ្យសមាជិករបស់ខ្លួនស្បថ និងដកហូតទូរស័ព្ទដៃ នៅមុនពេលបោះឆ្នោតនោះផងដែរ ។ នេះគឺជាការវាយនឹងដំបង សំពងដោយព្រនង់ ត្រូវចំកណ្តាលក្បាលមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង បន្ថែមពីលើទោសទណ្ឌដែលកំពុងមាននាពេលសព្វថ្ងៃ៕