ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ជាក្តីកង្វល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសនានា រស់នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ដែលពឹងអាស្រ័យធនធានធម្មជាតិទន្លេមេគង្គ ហូរកាត់ប្រទេសចិន ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងប្រទេសវៀតណាម ដែលពួកគេបានផ្តល់អនុសាសន៍មួយចំនួនទៅដល់រដ្ឋាភិបាលម្ចាស់ជំនួយ អ្នកវិនិយោគ និងសង្គមស៊ីវិល។
ដោយ អ៊ុក សាវបូរី
2013-06-05
RFA
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
ប្រជាពលរដ្ឋច្រើនប្រទេស និងជនជាតិដើមភាគតិចជាង ១០០នាក់ បានផ្តល់អនុសាសន៍ទៅអ្នកបង្កើតគម្រោងសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីតំបន់ទន្លេមេគង្គ ត្រូវវិភាគពីផលចំណេញ និងផលខាតនៃសេដ្ឋកិច្ច រួមទាំងបរិស្ថាន។
ជនជាតិដើមកាចក់ លោក នីង ដយ តំណាងសហគមន៍ទន្លេសេសាន ភូមិកោះពាក្យ ថ្លែងថា សហគមន៍នេះមិនចង់ឲ្យមានសំណង់វារីអគ្គិសនីណាមួយសង់នៅក្នុងទន្លេសេសាន ឡើយ៖ «ភូមិកោះពាក្យ ឃុំកោះពាក្យ ស្រុកវ៉ឺនសៃ ខេត្តរតនគិរី គេថារឿងទំនប់នេះគេអត់ព្រមទេ ដោយសារផលប៉ះពាល់វាច្រើន។ ពេលយើងស្ទូង ហើយដាំស្រែចម្ការមានហើយ ពេលនោះទឹកវាឡើង វាងាប់អស់ អត់មានសងទេ អ្នកខ្លះគ្នាងាប់ទាំងអស់ ពួកគេសងគ្នាភាគតិច ដូចថាប៉ុន្មានគ្រួសារ វាសង ២ ទៅ ៣គ្រួសារ អ្នកក្រៅនោះគេអត់សងទេអីចឹង»។
ជនជាតិឡាវ មកពីភូមិបានហ្វាំង ឃុំបានពង់ ស្រុកវ៉ឺនសៃ ខេត្តរតនគិរី លោកស្រី សីង សៀន ថ្លែងថា ទំនប់យ៉ាលី ដែលប្រទេសវៀតណាម បានសង់នោះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់របត់ទឹកហូរនៃទន្លេមេគង្គមិនប្រក្រតី គឺម្តងស្ងួតទឹក ម្តងទឹកជន់ ដែលនាំឲ្យត្រីមួយចំនួនមិនអាចបន្លាស់ទីផ្តល់កំណើតកូនតាមធម្មជាតិ។ ឯជីវចម្រុះងាប់បណ្ដើរៗ។ អ្នកភូមិក៏មិនទាន់បានទទួលសំណងពីប្រទេសវៀតណាម ដែលបើក និងបិទទឹកទំនប់យ៉ាលី បង្ហូរមកកម្ពុជា ជន់លិចភូមិរស់នៅ។
លោកស្រីបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គ្រោងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅសេសានក្រោម២ នោះអ្នកភូមិនឹងរងនូវការប្ដូរកន្លែងរស់នៅ។ ទើបពួកគាត់ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងម្ចាស់កម្ចី ឬអ្នកជំនួយ ត្រូវជួបចរចាជាមួយអ្នករស់នៅផ្ទាល់សិន មុនធ្វើសំណង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី៖ «ទេបានហើយ វាមានផលប៉ះពាល់ វាលំបាកដល់ប្រជាជនហ្នឹង។ ខ្ញុំមិនចង់បានទេ ចង់បានតែដូចបុរាណមកហ្នឹងហើយ វាអត់មានផលប៉ះពាល់អ្វី ត្រីក៏មាន បន្លែបន្លុកតាមទន្លេស្អីក៏មានទាំងអស់។ សព្វថ្ងៃនេះអត់មាន អត់មានមែន សត្វស្អី ដូចលៀស ដូចខ្យង ខ្ចៅ តាមទន្លេនោះ អត់មានទេ តែទឹកនោះក៏ឡើងមិនទៀងទាត់ ឡើងល្ងាច តែទៀបភ្លឺឡើងស្រកហើយមនុស្សដើរដល់ត្រើយខាងនោះទៀត»។
ស្រដៀងគ្នាដែរ ជនជាតិព្រៅ តំណាងឲ្យសហគមន៍ទន្លេស៣ ប្រទេសកម្ពុជា លោក ត្រាំង ថាំ ថ្លែងថា ជនជាតិដើមរស់នៅពឹងអាស្រ័យលើព្រៃភ្នំ និងទឹកទន្លេមេគង្គ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍវារីអគ្គិសនី ត្រូវតែមានការសម្រេចចិត្តពីអ្នកភូមិជនជាតិដើម ហើយការចរចាសួរយោបល់ ត្រូវតែប្រើភាសាជាតិ ឬភាសាជនជាតិដើម មិនត្រូវប្រើភាសាបរទេសទេ៖ «ព្រោះថា ក្រោយពេលដែលគេសាងសង់ទំនប់ ក៏ឲ្យមានទឹកកខ្វក់មានជាតិពុល ជាតិគីមី ហើយនិងប្រជាជនតាមទន្លេ គាត់លែងប្រើប្រាស់បាន ជាពិសេសនៅពេលទៅងូតទឹកទន្លេ គឺមានធ្វើឲ្យរមាស់កើតដំបៅតាមខ្លួនជាដើម។ ហើយក្នុងហ្នឹងដែរ ក៏មានបាក់ច្រាំងទន្លេ បាត់បង់នូវបន្លែធម្មជាតិតាមដងទន្លេ ដែលគាត់ជាស្ត្រី គាត់ធ្លាប់បេះយកមកធ្វើជាអាហារ ហើយក្រៅពីនឹងទៀត ក៏មានទូក ដូចជាឧបករណ៍បុរាណដែលយើងបានប្រើប្រាស់ គេត្រូវបាត់បង់ដោយសារទឹកទន្លេវាឡើងចុះៗមិនទៀងទាត់»។
តំណាងអង្គការមនុស្ស និងធម្មជាតិ ប្រទេសវៀតណាម លោក ជីញ ឡឺងៀន ថ្លែងថា តាមការសិក្សា ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅកម្ពុជា ក៏មានការដាក់ទុនរបស់ប្រទេសវៀតណាម ដែរ។
អ្នកស្រី សំប៉ាន គុនឌី តំណាងជនជាតិថៃ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីទំនប់បានគួម (ប៉ាកមុន) នៅទន្លេមួន ស្ថិតក្នុងប្រទេសថៃ បានបង្ហាញថា ការតវ៉ា ២៤ឆ្នាំ ពីទំនប់វារីអគ្គិសនីបានគួម នៅទន្លេមួន នោះ ត្រូវរដ្ឋាភិបាលថៃ បើកទ្វារទឹកទំនប់រយៈពេល ៤ខែ ឲ្យប្រជានេសាទរកនេសាទ ប៉ុន្តែប្រជាជនតវ៉ាទៀតរហូតទឹកក្នុងទំនប់បើកឲ្យប្រើប្រាស់រហូត។
សំឡេងប្រជាជនមកពីច្រើនប្រទេស រងផលប៉ះពាល់ពីការសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីតាមដងទន្លេមេគង្គ ផ្តល់អនុសាសន៍ជូនទៅរាជរដ្ឋាភិបាល ម្ចាស់ជំនួយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល គឺសុំប្រើភាសាជាតិ ហាមប្រើភាសាអន្តរជាតិ នៅពេលសុំយោបល់ពីអ្នកនៅផ្ទាល់តំបន់គ្រោងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីណាមួយ ហើយឲ្យសិក្សា និងវិភាគពីផលចំណេញ និងខាត ទាក់ទងសេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន សង្គម និងមនុស្ស ដោយគោរពស្តង់ដារបរិស្ថានអន្តរជាតិ ដូចជាគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ ត្រូវប្ដូរពីសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី មកលើកកម្ពស់ការប្រើថាមពលស្អាត ឬថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យជាដើម។ មុនសង់ទំនប់ត្រូវចែកចាយព័ត៌មានឲ្យលម្អិត ដោយសិក្សាតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន មានយុទ្ធសាស្ត្រច្បាស់លាស់។
ទំនប់សេសានក្រោម២ គួរបញ្ឈប់ ព្រោះប៉ះពាល់ទៅដល់ជលផលដីល្បាប់ ជីវភាព សន្តិសុខស្បៀង ហើយប៉ះពាល់ទៅដល់ប្រទេសជិតខាងទៀតផង។ ចំពោះទំនប់សេសាន និងស្រែពក ត្រូវពន្យារការសង់រហូតដល់សហគមន៍ទទួលបានសំណងសមស្របពីប្រទេសវៀតណាម។
ចំពោះអនុសាសន៍នៅប្រទេសថៃ និងប្រទេសឡាវ មិនគួរសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីសាយ៉ាបូរី ទេ ហើយទំនប់នៅតាមទន្លេមេទាំងអស់ហ្នឹង កុំទាន់ឲ្យមានដំណើរការ ពីព្រោះថៃ មានភ្លើង ២ម៉ឺនមេហ្គាវ៉ាត់ រួចទៅហើយ ឯការលក់ថាមពលអគ្គិសនី ទំនប់សាយ៉ាបូរី របស់ឡាវ ទៅឲ្យថៃ នោះ ហាក់មិនចាំបាច់ ដោយសុំឲ្យប្រទេសឡាវ ពិចារណាប្រើថាមពលបែបវិមជ្ឈការវិញ ព្រោះវាប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសន្តិសុខស្បៀងដល់ពលរដ្ឋច្រើនប្រទេសនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ។
អនុសាសន៍ចំពោះម្ចាស់ជំនួយ ត្រូវគោរពតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ មានគោរពសិទ្ធិមនុស្ស គោរពច្បាប់បរិស្ថានអន្តរជាតិ មុននឹងយល់ព្រមឲ្យកម្ចីទៅអ្នកវិនិយោគ សុំកុំវិនិយោគដោយប្រថុយប្រថាន។ អនុសាសន៍ចំពោះអង្គការសង្គមស៊ីវិល សុំឲ្យគាំទ្រការតស៊ូមតិរបស់សហគមន៍ និងប្រជាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ពីទំនប់វារីអគ្គិសនី និងពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នករងផលប៉ះពាល់ និងសហការជាមួយ ដើម្បីស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការតស៊ូមតិ ដោយយកបទពិសោធន៍ពីប្រទេសដែលធ្លាប់រងផលប៉ះពាល់កន្លងមក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
វិភាគ ៖ មិនពេញចិត្ដ ការដឹកនាំ ឬគ្មាន សង្ឃឹម បានអង្គុយក្នុងសភា
ដោយ ៖ នាយខ្វែក
ភ្នំពេញ ៖ សាម ស៊ុនឌឿន សមា ជិកជាន់ខ្ពស់ នៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និង ជាបេក្ខភាពឈរឈ្មោះ តំណាងរាស្ដ្រមណ្ឌល ភ្នំពេញលេខរៀងទី៨ បានប្រកាសលាឈប់ ពីបេក្ខភាពយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ និងគួរឱ្យ ភ្ញាក់ផ្អើល ខណៈការបោះឆ្នោតកាន់តែខិត ជិតចូលមកដល់ ។
សាម ស៊ុនឌឿន បានលើកឡើង ថា ការមិនពេញចិត្ដចំពោះការដឹកនាំរបស់ ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិគឺជា មូលហេតុនៃការលាឈប់នេះ ។ ចំណែក យឹម សុវណ្ណ ដែលជាមនុស្សសំខាន់ មួយរូបរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ស្និទ្ធិ នឹង សម រង្ស៊ី ហើយជាបេក្ខ ជនតំណាងរាស្ដ្រ មណ្ឌលភ្នំពេញលេខរៀង ទី២ បានធ្វើការអះអាងថា មូលហេតុដែល សាម ស៊ុនឌឿន លាឈប់ដោយសារ តែគាត់មិនមានមធ្យោបាយដើម្បីបង់ប្រាក់ សម្រាប់ឃោសនាបោះឆ្នោត ជ្រើសតាំង តំណាងរាស្ដ្រអាណត្ដិទី៥ តែប៉ុណ្ណោះ ។
បើគេស្ដាប់សំដី សាម ស៊ុនឌឿន និងសំដី យឹម សុវណ្ណ គឺហាក់ដូចជា ផ្ទុយគ្នាមេឃ និងដី ។ តើរវាងការអះអាង របស់សាម ស៊ុនឌឿន និងការបក ស្រាយរបស់ យឹម សុវណ្ណ មួយណា មានភាពឡូស៊ិកជាង ?
សាម ស៊ុនឌឿន បានលើកឡើង ថា មូលហេតុដែលគាត់លាឈប់ពីបេក្ខភាព តំណាងរាស្ដ្រ គឺដោយសារតែគាត់មិនពេញ ចិត្ដ ចំពោះការដឹកនាំរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំបក្ស នេះ ដែលទើបនឹងបង្កើតឡើងបានមកពីការ ច្របាច់បញ្ចូលគ្នា រវាងគណបក្សប្រឆាំង សម រង្ស៊ី និងគណបក្សប្រឆាំងសិទ្ធិមនុស្ស។ តែការដឹកនាំរបៀបណារបស់មេដឹកនាំដែល នាំឱ្យលោកមិនពេញចិត្ដនោះ មិនត្រូវបាន សាមស៊ុនឌឿនធ្វើការបកស្រាយ និងលាតត្រដាង ជាសាធារណៈនោះឡើយ ។ ប៉ុន្ដែ សម្រាប់ ក្រុមអ្នកវិភាគនយោបាយ ក៏ដូចជាអ្នកធ្លាប់ ដឹងប្រវត្ដិរបស់គណបក្សប្រឆាំង និងសមាជិកនៃគណបក្សនេះច្បាស់ បានអះអាងថា គ្រាន់តែគេឃើញលោក សាម ស៊ុនឌឿន ដាក់លិខិតលាឈប់ពីបេក្ខភាពភ្លាម គេយល់ បាត់ទៅហើយពីមូលហេតុពិតប្រាកដនោះ។
តាមក្បួនហុងស៊ុយចិន លេខ ៨ គឺជា លេខល្អ ព្រោះនាំមកនូវភ័ព្វសំណាង អញ្ចឹង ហើយទើបនៅស្រុកចិនគេចូលចិត្ដប្រើលេខ ៨ ដូចជាលេខទូរស័ព្ទមានលេខ ៨ ស្លាក លេខរថយន្ដមានលេខ៨ ហើយសូម្បីតែនៅ ស្រុកខ្មែរយើងអ្នកមានសែស្រឡាយចិន ឬ អ្នកមានជំនឿតាមហុងស៊ុយចិន ក៏ចូលចិត្ដ ប្រើលេខ៨ដែរ។ ប៉ុន្ដែ សម្រាប់ សាម ស៊ុនឌឿន វិញ លោកដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយ ថា លេខ៨ មិនមែនជាលេខនាំទ្រព្យសំណាង និងនាំកិត្ដិយសឱ្យនោះទេ សូម្បីតែ ក្ដីសង្ឃឹមប៉ុនក្រចកដៃក៏គ្មានសង្ឃឹម ដែរ ។ ដូចអ្វីដែល យឹម សុវណ្ណ អះ អាងគឺមិនខុសនោះទេ តាមពិត សាម ស៊ុនឌឿន មិនមែនក្រដល់ថ្នាក់រកលុយបង់ ថ្លៃឃោសនាបោះឆ្នោតជូនបក្ស មិនបាននោះ ទេ ព្រោះសាមស៊ុនឌឿនធ្លាប់ធ្វើធំតាំងពីសម័យ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា មកម្ល៉េះ ហើយក៏ធ្លាប់ធ្វើជាតំណាងរាស្ដ្រគណបក្ស សម រង្ស៊ី រួចមកហើយដែរ ។ ប៉ុន្ដែដោយ សារតែត្រូវបានដាក់ឱ្យឈរ លេខរៀងទី៨ មណ្ឌលភ្នំពេញ ដែលកៅអី សភាមាន១២អាសនៈ គ្មានសង្ឃឹមថា បាន ជាប់អង្គុយក្នុងសភានោះ ទើបសាមស៊ុនឌឿនមិន ចំណាយលុយសម្រាប់ធ្វើការឃោសនាអត់ ប្រយោជន៍ រួចហើយសុខចិត្ដលាឈប់វិញ ល្អជាង ។
បើគេចាំមិនភ្លេចទេ កាលពីបោះឆ្នោត អាណត្ដិទី៤ ឆ្នាំ ២០០៨ សម្រាប់មណ្ឌលភ្នំ ពេញ ដែលមាន ១២ អាសនៈ គឺគណបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានសម្លេងឆ្នោត ២០២.៣១១សន្លឹក ស្មើនឹង៧អាសនៈខណៈ គណបក្សសម រង្ស៊ី ទទួលបានសន្លឹកឆ្នោត ១៧៣.៤៥០សម្លេង ស្មើ ៥អាសនៈ ហើយ គណបក្សសិទ្ធិមនុស្សទទួលបានសន្លឹកឆ្នោត ត្រឹមតែ២៨.៨៦១សម្លេងប៉ុណ្ណោះ មិនទទួល បានអាសនៈនោះ។ហើយការបោះឆ្នោតជ្រើស រើសក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ឆ្នាំ ២០១២ កន្លងទៅ នៅភ្នំពេញគណបក្សប្រជាជន ទទួលបានសន្លឹកឆ្នោត៣៤៨.៣៦១ សម្លេង បើធៀបទៅនឹងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ ២០០៨គឺកើនសម្លេងរហូតដល់១០២.៥៦២ សន្លឹក នៅពេលដែលគណបក្សសម រង្ស៊ី ទទួលបានត្រឹមតែ ១៦៧.៣២៨ សន្លឹក បាត់ អស់៦១២២សន្លឹក ហើយគណបក្សសិទ្ធិ មនុស្សទទួលបានត្រឹម តែ ២៦.០២៤សន្លឹក បាត់អស់ ២៨៣៧ សន្លឹក ។ ដូច្នេះបើគេធ្វើ លេខបូករវាងសន្លឹកឆ្នោតគណបក្សសម រង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សកាលពីឆ្នាំ ២០០៨ គឺមានត្រឹមតែ ២០២.៣១១ សន្លឹក គឺនៅចាញ់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ៤៣. ៤៨៨ សន្លឹក ។
ចំណែកលទ្ធផលបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ កាលពីឆ្នាំ ២០១២ កន្លងទៅ បើគណបក្ស ទាំង ២ បូកបញ្ចូល គ្នាទៅគឺនៅចាញ់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា រហូតទៅដល់ ១៥៥. ០០៩សន្លឹកឯណោះ ។ ដូច្នេះ សាម ស៊ុនឌឿន បានដឹងខ្លួនឯង យ៉ាងច្បាស់ហើយ ទោះបីមណ្ឌលភ្នំពេញ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅរក្សាសម្លេងឆ្នោត ដែលបានមកពីការបូកបញ្ចូលគ្នាដដែល គឺ ៥ អាសនៈក៏ដោយ ក៏លោកនៅតែគ្មាន វាសនាបានអង្គុយក្នុងសភានោះទេ ព្រោះ លោកឈរនៅលេខរៀងដល់ទៅទី៨ គឺនៅ ខ្វះ៣អាសនៈទៀត នេះគេនៅមិនទាន់គិត ផងនោះទេថា តើគណបក្សបានមកពីការបូក បញ្ចូលគ្នានេះ នៅរក្សាអាសនៈ ៥ ដដែល ដែរឬអត់ ? ខណៈដែលកាលពីបោះឆ្នោត ឆ្នាំ២០០៨ គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចចែកជាពីរ មួយហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចមួយទៀតគណបក្សនរោត្ដម រណឫទ្ធិ ធ្វើឱ្យបែកសម្លេងឆ្នោតបាត់អាសនៈ ទាំងស្រុង តែឥឡូវនេះគណបក្សទាំងពីរ រួមគ្នាវិញ ក៏អាចដណ្ដើមអាសនៈពីគណបក្ស សម រង្ស៊ី មួយមកវិញក៏អាចថាបាន ។
ក្ដីសង្ឃឹម សម្រាប់អ្នកដែលឈរឈ្មោះនៅ លេខរៀងក្រោមពេក ឬក៏ចុងប៉ូចសម្រាប់ គណបក្សប្រឆាំងគឺបានត្រឹមតែចាយលុយ ឃោសនាឥតប្រយោជន៍គ្មានសង្ឃឹមបាន អង្គុយក្នុងសភាឡើយ ទោះជាគណបក្ស នេះមាននយោបាយដូរតំណាងរាស្ដ្រពាក់ កណ្ដាលអាណត្ដិ ដូចគណបក្សសម រង្ស៊ី ពីមុនក៏នៅតែគ្មានសង្ឃឹមដូចគ្នា ។ ដូច្នេះ សរុបសេចក្ដីមក ការសម្រេចលាឈប់ឈរ ឈ្មោះជាបេក្ខភាពរបស់លោក សាម ស៊ុន ឌឿន មិនមែនជាការនឹកឃើញ ឬក៏ជាការ ខ្វះលុយបង់ថ្លៃឃោសនានោះឡើយ គឺជា ការគិតគូរច្បាស់លាស់មួយ ដោយមិនសុខ ចិត្ដចំណាយលុយឥតប្រយោជន៍ ហើយគួប ផ្សំខឹងសម្បារទៅនឹងការរៀបចំដឹកនាំរបស់មេៗផងនោះ ដូច ជា កឹម សុខា យក កូនស្រីបង្កើតដែល នៅវ័យក្មេងមកដាក់ នៅក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីន បក្សការដាក់បេក្ខ ភាពលេខរៀងឱ្យនៅក្រោមសមាជិកមួយ ចំនួន ដែលលោកយល់ថា គ្មានសមត្ថភាព និងមានប្រវត្ដិរូបបក្ស តិចតួចជាងរូបលោក ដូចអ្នកស្រី លី ស្រីវីណា ជាដើម ក៏ជាដើម ចមនាំឱ្យលោកលាឈប់ពីបេក្ខភាព ហើយ អាចនឹងឈានដល់ការដើរចេញពីគណបក្ស នេះទៀតផង ។
គេរង់ចាំមើលថា តើបន្ទាប់ពី សាម ស៊ុនឌឿន ទៅ នឹងមានបេក្ខភាពណា ខ្លះទៀត នឹងលាឈប់ពីបេក្ខភាពតំណាង រាស្ដ្ររបស់គណបក្សប្រឆាំងមួយនេះ ៕