​បទ​ពិពណ៌នា​៖ លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ក្លាយ​ជា​បេក្ខជន​ទី​៩ នៃ​គជប ទន្ទឹម​នឹង​ភាព​លេចធ្លោ​របស់​លោកស្រី​ជា​មេដឹកនាំ​សង្គម​ស៊ីវិល​​

ដោយ៖​ តាំង វីដា​
ថ្ងៃអង្គារ ទី29 កក្កដា 2014
http://vodhotnews.com


មើលរូបភាពបន្ថែម

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក ប្រធានអង្គការលីកាដូ (រូបថត៖ អេមី)

​នេះ​ជា​លើកដំបូង​ហើយ ដែល​ស្ត្រី​មួយរូប ជា​ប្រធាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​ដោយ គណបក្សនយោបាយ ដើម្បី​ក្លាយខ្លួន​ជា​សមាជិក​ទី​៩ នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ក្នុង​កំណែទម្រង់​ការបោះឆ្នោត​ថ្មី ស្របពេល​ដែល​ស្ថាប័ន​នេះ រង​នូវ​បញ្ហា​អាស្រូវ​ជាច្រើន ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ដំណើរការ​ការងារ ពី​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​របស់​គណបក្សកាន់អំណាច​។ ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​របស់​គណ​បក្ស​ជាប់ឆ្នោត​ទាំងពីរ លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈី​វ​កេក ប្រធាន​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ​ ជា​បេក្ខភាព​ទី​៩​នៃ​គជប​ថ្មី ហើយក៏​ជា​បុគ្គល​លេចធ្លោ​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា មាន​ជំហរ​អព្យាក្រឹត្យ មិន​ស្ថិត​ក្រោម​និន្នាការ​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​។

តើ​លោកស្រី មាន​ជីវប្រវត្តិ​ដូច​មេ្តច​ក្នុង​ការងារ​កន្លងម​ក ដែល​ជា​គុណ​ស​ម្ប​តិ្ត និង​អាទិភាព​នៃ​តួអង្គ​ថ្មី​នេះ​នាំឲ្យ​មាន​ការទទួលយ​ក​លោក​ស្រី​ជា​បេក្ខភាព​គជប​ទី​៩​ដ៏​គន្លឹះ​នេះ​?

លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក បច្ចុប្បន្ន​មាន​តួនាទី​ជា​ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​ខ្មែរ​ជំរឿន និង​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ហៅ​កាត់​ថា លីកាដូ​។ លោកស្រី កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ​១៩៤២ និង​បាន​បញ្ចប់​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្នែក​វិជ្ជសាស្ត្រ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៨ នៅ​ប្រទេស​បារាំង​។ អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៦៨ ដល់​១៩៧១ លោកស្រី បាន​បម្រើ​ការងារ​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រ និង​រៀបចំ​ការស្រាវជ្រាវ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ព្រមទាំង​បាន​បំពេញ​ការងារ​បន្ត​ទៅកាន់​ប្រទេស​កាណាដា ប្រេ​ស៊ីល និង​អង់​ហ្គូ​ឡា​។​

​ក្នុងអំឡុងពេល​បំពេញ​ការងារ​នៅ​ប្រទេស​អង់​ហ្គោឡា ស្របពេល​នៃ​សង្គ្រាមស៊ីវិល​ក្នុង​កម្ពុជា​នា​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០ លោកស្រី បាន​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ជាមួយ​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​បារាំង ប្រចាំ​ប្រទេស​អង់​ហ្គូ​ឡា និង​មានកូន​ចំនួន​បី​នាក់​។ ចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍​នេះ បាន​ផ្តល់​ឱកាស​ដល់​លោកស្រី អាច​សហការ​ជាមួយនឹង​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អង់​ហ្គូ​ឡា និង​មាន​ឱកាស​ជួប​ជាមួយ លោក ហ៊ុន សែន ជា​លើកដំបូង ដែល​កាលនោះ លោក មាន​តួនាទី​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរ​ទស​កម្ពុជា ខណៈ​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​អង់​ហ្គូ​ឡា​។​

ដោយសារ​ក្តីព្រួយបារម្ភ និង​ភាពជូរចត់ បាត់បង់​សាច់ញាតិ​អស់​ជាច្រើន​នាក់​ក្នុង​សម័យ​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា លោកស្រី ក៏​បាន​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាង​ល្អ​ជាមួយ​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​គោលបំណង​ស្វែងរក​វិធី​បញ្ចប់សង្គ្រាម​នៅ​កម្ពុជា​។  លោកស្រី​បាន​រំ​ឭក អំពី​បេសកម្ម​របស់លោក ជា​អ្នកសម្របសម្រួល បញ្ហា​ជាតិ ជាមួយ​លោក​ហ៊ុន​សែន​។​

ក្រោម​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​របស់​លោក​ស្រី ការចរចា​រវាង​លោក ហ៊ុន សែន និង​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៨៧ បាន​ឈាន​ទៅដល់​ការចុះ​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ឆ្នាំ ១៩៩១ ដែល​បង្កើតឲ្យមាន​អាណត្តិ​នៃ​បេសកកម្ម​អង្គការស​ហ​ប្រជាជា​តិមក​កម្ពុជា​ដើម្បី​ជួយ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជាតិ និង​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដ៏​រ៉ាំរ៉ៃ​ក្នុងប្រទេស​។​

​បន្ទាប់​ពី​ការបង្កើត​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព ក្រុង​ប៉ារីស​២៣​តុលា​១៩៩១ ដោយ​លោកស្រី​ជា​អ្នក​រួម​ចំណែក​មួយ​ផងដែរ  លោកស្រី​ដែល​ជា​ជនជាតិ​ខ្មែរ​រស់នៅ​បរទេស​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​នោះ ក៏បាន​សម្រេច​ចិត្ត​វិល​ត្រលប់​មក​រស់នៅ​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២ និង​បាន​បង្កើត​សម្ព័ន្ធ​ខ្មែរ​ជំរឿន និង​ការពារ​សិទិ្ធមនុស្ស ហៅ​កាត់​ជា​ភាសា​បារាំង​ថា លីកាដូ ផ្តល់​សេវាកម្ម​ពេទ្យ​ដោយ​មិន​យក​កម្រៃ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​

​លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក បាន​ដឹកនាំ​អង្គការ​លីកាដូ រយៈពេល​ជាង​២០​ឆ្នាំ ដោយ​បាន​ពង្រីក​នូវ​ការងារ​របស់​អង្គការ ដូចជា​ការផ្តល់​សេវា​ច្បាប់ សេវា​គាំពារ លើកស្ទួយ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី និង​កុមារ ព្រមទាំង​ជន​ងាយ​រងគ្រោះ​ជា​ដើម​។ ការដឹកនាំ​ដ៏​ជោគជ័យ​នេះ​ហើយ ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោកស្រី ត្រូវបាន​មជ្ឈដ្ឋាន​ជាច្រើន ទទួលស្គាល់ថា ជា​ស្ត្រី​ឆ្នើម​មួយរូប ក្នុង​មុខងារ​មេដឹកនាំ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​បាន​រួមចំណែក​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​ការលើកស្ទូយ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា និង​ជំរុញ​បញ្ហានយោបាយ ឈាន​ទៅ​រក​ដំណោះស្រាយ​។

​ក្រោម​ការរួមចំណែករ​បស់​លោកស្រី ជាមួយនឹង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ការជាប់គាំង​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​នីតិកាល​ទី​៥ ដែល​បាន​អូសបន្លាយ​អស់​ពេល​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ​មក​នោះ ក៏​បាន​ឈាន​ទៅដល់​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់​ជម្លោះ​នយោបាយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែកក្កដា​កន្លងទៅនេះ ហើយ​គណបក្ស​ទាំង​ពីរ ក៏​បាន​ឯកភាព​នូវ​កំណែទម្រង់​ស្ថាប័ន​ជាតិ​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន រួម​មាន​គណៈកម្មាធិកា​រ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត និង​ស្ថាប័ន​សភា​ជាដើម​។​

ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​កំណែទម្រង់​សមាសភាព​គជប គណបក្ស​ទាំង​ពីរ បាន​សម្រេច​អនុវត្ត​នូវ​រូបមន្ត​ម្ខាងៗ​៤​រូប​គឺ​មានន័យថា ៤​រូបនេះ​ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​ចេញ​គណបក្ស​រៀងខ្លួន​។ ចំណែក​១​រូប​ទៀត ដែល ជា​បេក្ខជន​ទី​៩ ត្រូវ​កំណត់​ជ្រើសរើស​ដោយ​គណបក្ស​មាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា​ទាំង​ពីរ​។​

​អ្នកវិភាគ​មួយ​ចំនួន ព្រមាន​ពី​ការជាប់គាំង​កិច្ចព្រមព្រៀង​របស់​គណ​បក្ស​ធំ​ពីរ​នេះ ព្រោះ​ពួកគាត់​មិន​មាន​ជំនឿ​ថា មាន​ឥស្សរជន​ណា​ម្នាក់ អាច​រើស​បាន​ឡើយ​។ អ្នកវិភាគ​គិតថា បេក្ខជន​ទី​៩​នេះ ត្រូវតែ​ជា​មនុស្ស​ឯករាជ្យ និង​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់ ដោយ​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពី​ជីវិត​នយោបាយ ជាពិសេស​មិន​អាច រង​ឥទ្ធិពល គាបសង្កត់​ខាង​នយោបាយ​។ ប៉ុន្តែ​នៅក្នុង​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេ​សប៊ុក មាន​ការប្រៀបធៀប ឬ​ផ្គូរ​ផ្គង​គ្នា​ជាច្រើន ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​ល្បីឈ្មោះ  គឺ​មានដូចជា លោក ធន សារាយ  លោក កុល បញ្ញា  លោក​ហង្ស ពុទ្ធា  លោក យេង វិរៈ  លោកស្រី ជា វណ្ណាត  អ្នកវិភាគ ឡៅ ម៉ុងហៃ លោក កែម​ឡី ជាដើម  តែ​មាន​តែ​លោក​ស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ម្នាក់​គត់​ឈានមុខ​គេ ដែល​សមជា​មនុស្ស​ទី​៩ នៃ​គជប ថ្មី​នេះ​។​

ចុះ​ហេតុអ្វី បានជា លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ត្រូវបាន​គណបក្ស​ធំ​ពីរ​នេះ ទទួលយក​លោក​ជា​មនុស្ស​ទី​៩ នៃ​ស្ថាប័គ​ជប អាណត្តិ​ថ្មី​នេះ​?

ដោយ​សង្កេត​ឃើញ​ពី​គុណសម្បត្តិ​របស់​លោកស្រី ថ្នាក់ដឹកនាំ​កំពូល​គណបក្ស​ទាំងពីរ ក៏បាន​សម្រេច​ស្នើ​ឲ្យ​លោកស្រី ធ្វើជា​បេក្ខជន​ទី​៩​របស់​គជប​។​
​ជុំវិញ​ការស្នើ​បេក្ខភាព​លោក​ស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ថ្នាក់ដឹកនាំ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាច្រើនរូប ក៏​បាន​សម្តែង​ការគាំទ្រ ដោយ​ចាត់ទុកថា លោកស្រី គឺជា​មនុស្ស​មាន​សមត្ថ​ភាព​ពេញលេញ មិន​មាន​និន្នាការ​នយោបាយ ហើយ​សាក​សម​សម្រាប់​តួនាទី​នេះ​។​

នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​ហៅ​កាត់​ថា និចហ្វិច លោក​ហង្ស ពុទ្ធា យល់ថា លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក មាន​បទពិសោធន៍​ការងារ​ច្រើន និង​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការសម្របសម្រួល​កា​រ​ខ្វែង​ទស្សនៈ​របស់​គណបក្ស​ទាំងពីរ​បាន​ច្រើន​ជាង​អ្នកដទៃ​។​

ក្នុង​គោលបំណង​ធានា​ឯករាជ្យភាព​ស្ថាប័ន​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក បានសម្រេច​ទទួលយក​សំណើរ​របស់​បក្ស​នយោបាយ​ធំ​ពីរ​នោះ ដោយ​ភ្ជាប់​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​មួយចំនួន រួមមាន ការទាមទារ​ឲ្យ​សមាជិក​នៃ​គណៈកម្មាធិកា​រ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត គជប ទទួលបាន​ការការពា​រ​អភ័យ​ឯក​សិទ្ឋិ ការធានា​ស្វ័យភាព​ក្នុងការ​ធ្វើ​សេចក្ដីសម្រេចចិត្ត និង​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ លោកស្រី​ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ គជប មាន​សិទ្ឋិ ជ្រើសរើស​បុគ្គលិក​ជំនាញ​គ្រប់គ្រង ចាត់ចែង ការទទួល​បាន​ថវិកា​ដោយ​ឯករាជ្យ និង​ជំនួយ​ផ្សេងៗ​ទាំង​ក្នុង និង​ក្រៅប្រទេស​។​

ក្រោយ​ការប្រកាស​ទទួលយក​សំណើ​នេះ​ជា​ផ្លូវការ អ្នកប្រើប្រាស់​ហ្វេ​ស​ប៊ុក​មួយចំនួន បានចាប់ផ្តើម​បញ្ចេញមតិ​ផ្សេងៗ​គ្នា​ជុំវិញ​បេក្ខភាព​របស់​លោកស្រី​។ អ្នកខ្លះ​លើកឡើងថា លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក គឺជា​នារី​ឆ្នើម ដែល​មានចំនេះដឹង ជំនាញ ការយល់ដឹង​ខ្ពស់ និង​សីលធម៌​គួរឲ្យ​គោរព​ដែល​អាច​ជួយ​ធានា​តម្លាភាព និង​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​។ ប៉ុន្តែ​ខ្លះទៀត លើកឡើងថា លោកស្រី ហាក់​មាន​វ័យ​ចំណាស់​បន្តិច​ចំពោះ​ការងារ​នេះ ខណៈ​ដែល​បច្ចុប្បន្ន លោកស្រី មាន​អាយុ ៧២​ឆ្នាំ​។ តែ​ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកប្រើប្រាស់​ហ្វេ​ស​ប៊ុក​មួយចំនួន ក៏​បង្ហាញ​នូវ​ក្តីសង្ឃឹម ស្នើ​ឲ្យ​លោកស្រី​បំពេញ​តួនាទី​ប្រកបដោយ​ភាពក្លាហាន កុំ​ស្ថិតក្រោម​គំនាប​នយោបាយ​។​

​អតីត​ឧត្តម​ទីប្រឹក្សា​របស់​សម្តេច ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ លោក​បណ្ឌិត​ច្បាប់ សាយ បូរី ដែលជា​អ្នក​តាមដាន​ការវិវឌ្ឍ​សង្គម​ផង​នោះ យល់ថា លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក គឺ​ជា​បេក្ខភាព​សមរម្យ​ម្នាក់ ដែល​តែងតែ​អនុវត្ត​តួនាទី​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ក្នុង​សង្គម​។ លោក​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​ជាតិ​មួយ​នេះ​ឯករាជ្យ​គឺ​គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​យល់ព្រម​ឲ្យ​លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ធ្វើជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត គជប ដើម្បី​មាន​សិទ្ធិ​ពេញលេញ​ក្នុងការ​ធ្វើ​សេចក្ដីសម្រេច​កិច្ចការងារ​របស់​ស្ថាប័ន​នេះ​។

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក មានប្រសាសន៍ថា លោកស្រី មិនទាន់​អាច​ដឹង​ច្បាស់​ថា លោក​ស្រី​នឹង​មាន​មុខតំណែង​អ្វី​ក្នុង​ស្ថាប័ន​គជប​ថ្មី​នេះ​។ លោកស្រី​ប្រាប់ថា​គេ​រង់ចាំ​ក្រុមការងារ​គណបក្ស​ទាំងពីរ ដំណើរការ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ជា​មុន​សិន​។​

ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​ក្រសែភ្នែក​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន កំពុង​ផ្តោតលើ​រូប​លោក​ស្រី លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ប្តេជ្ញាចិត្ត​ថា លោកស្រី នឹង​អនុវត្ត​នូវ​តួនាទី​ថ្មី​នេះ ឲ្យបាន​ល្អ​ត្រឹមត្រូវ ដើម្បី​ឲ្យ​កម្ពុជា​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​៕

សូមសរសេរមកលោក តាំង វីដា តាមរយៈ vida@vodhotnews.com


លោកស្រី ពុង ឈីវកេក៖ បើ គជប ថ្មីនេះមិនមានការកែប្រែទេ ខ្ញុំនឹងលាលែងពីតំណែង (វីដេអូ)

ដោយ៖​ ឧស្សាហ៍​ | ថ្ងៃអង្គារ ទី29 កក្កដា 2014
http://vodhotnews.com

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក៖ បើ គជប ថ្មីនេះមិនមានការកែប្រែទេ ខ្ញុំនឹងលាលែងពីតំណែង


What Next?

Recent Articles

2 Responses to "​បទ​ពិពណ៌នា​៖ លោកស្រី ពុង ឈី​វ​កេក ក្លាយ​ជា​បេក្ខជន​ទី​៩ នៃ​គជប ទន្ទឹម​នឹង​ភាព​លេចធ្លោ​របស់​លោកស្រី​ជា​មេដឹកនាំ​សង្គម​ស៊ីវិល​​"

  1. CountryStudent says:

    Comment shared from face-book friend

    I don’t quite understand why people have such a high hope and depend on the outcome of the election. All CNRP supporters should realize that Hun Sen will not give up his power under any circumstances. Wake up people, the only way you can change is to rise up at one and overthrow his regime

  2. sambo thun says:

    In the end Hun Sen/CPP will make this NEC useless. Can you trust Hun Sen? Sam Rainsy and Kem Sokha needs to resigned in order for CNRP to survive. CNRP leaders are coward and they don’t know how to lead or negotiate. All they have done are gived in to their opponents. They both can gives speeches but all for broken promises. People have no trust in liars.