ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-07-27
RFA
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ធ្វើសន្និសីទកាសែតក្រោយកិច្ចប្រជុំរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាមួយមន្ត្រីតុលាការគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត នាក្រសួងយុត្តិធម៌ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA
មន្ត្រីរបបលោក ហ៊ុន សែន ថា សាររបស់ក្រុមអ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ អំពីស្ថានភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា មិនឆ្លុះបញ្ចាំងការពិត អំពីអ្វីដែលកើតមានឡើងនោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ចោទអ្នករាយការណ៍ពិសេសទាំងនោះ ថា ថ្លែងសារតាមការយល់ឃើញជាលក្ខណៈបុគ្គលឯកជនតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ការចាប់ខ្លួន និង ចោទប្រកាន់លើយុវជន គង់ រ៉ៃយ៉ា និង សួង នាគព័ន្ធ គឺធ្វើឡើងស្របតាមច្បាប់កម្ពុជា ដោយមិនមែនជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនោះឡើយ៖ «សម្រាប់សមត្ថកិច្ច នេះមិនមែនជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាព ក្នុងការជួបជុំគ្នា សម្ដែងមតិអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាយន្តការអនុវត្តច្បាប់ ក្នុងការទប់ស្កាត់រាល់អំពើ ឬសកម្មភាពដែលបង្កភាពចលាចលនៅក្នុងសង្គម វាជាសកម្មភាព ដែលបង្កប់ទៅដោយចេតនាទុច្ចរិត ហើយមានអង្គការចាត់តាំង រៀបចំក្នុងការបង្កភាពចលាចលក្នុងសង្គម។ ចំណែកការអំពាវនាវឱ្យទម្លាក់ចោលបទចោទនោះ គឺរដ្ឋាភិបាលគ្មានសមត្ថកិច្ចអ្វី លូកលាន់កិច្ចការតុលាការដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យនោះទេ»។
ប្រតិកម្មរបស់លោក ជិន ម៉ាលីន ធ្វើឡើងតបទៅនឹងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសមួយក្រុម របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលចេញកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ដោយរម្លឹករបបលោក ហ៊ុន សែន សាជាថ្មីថា សុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចិរភាព គឺមិនអាចខ្វះការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យបាននោះទេ។
នៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ពីទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដានោះ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន ៥រូប រួមទាំងអ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាផង បានដាស់តឿនក្រើនរម្លឹករបបលោក ហ៊ុន សែន ថា ការបញ្ចេញមតិ និង ជជែកគ្នាដោយចំហ លើបញ្ហាអ្វីក៏ដោយ រួមទាំងបញ្ហារសើបផង គួរលើកទឹកចិត្ត ព្រោះវាជាមធ្យោបាយលើកស្ទួយការចូលរួមមតិ ជំរុញភាពច្នៃប្រឌិត និងលើកកម្ពស់ការជជែកវែកញែកគ្នា ជុំវិញបញ្ហានយោបាយ និងសង្គម ដែលទាំងនេះ សុទ្ធតែមានភាពចាំបាច់ មិនអាចខ្វះបាន ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជា បោះជំហានទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចិរភាព និងសេចក្ដីសុខសន្តិភាពយូរអង្វែង។
សារនេះ ធ្វើឡើងក្រោយរបបលោក ហ៊ុន សែន ចាប់យុវជនពីររូប គឺលោក គង់ រ៉ៃយ៉ា និង លោក សួង នាគព័ន្ធ ដោយចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការ ទៅលើអ្នកទាំងពីរ ជុំវិញការអនុវត្តសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិចូលរួមដោយសន្តិភាព ក្នុងការរម្លឹកបុណ្យខួបបីឆ្នាំ នៃការបាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី។ ក្រុមអ្នករាយការណ៍ពិសេសទាំងនេះ ចាត់ទុកចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធររបបនេះ ថា កំពុងមានគោលដៅ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកដែលហ៊ានបញ្ចេញមតិ និងជួបប្រជុំគ្នាដោយសន្តិវិធី។ ពួកគាត់អំពាវនាវឱ្យរបបក្រុងភ្នំពេញ បញ្ឈប់ការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋ ដូច្នេះតទៅទៀត។
ក្នុងរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សលើកមុនៗ របស់អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត និងអ្នករាយការណ៍ពិសេសឯទៀតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ពួកគាត់ក៏បានក្រើនរម្លឹករបបនេះ ឱ្យងាកមកស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញផងដែរ។
សាររម្លឹកអំពីស្ថានភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យរបស់មន្ត្រីជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលនីតិវិធីត្រួតពិនិត្យ និង វាយតម្លៃស្ថានការណ៍ស្រុកខ្មែរ របស់សហភាពអឺរ៉ុប រយៈពេលប្រាំមួយខែដំបូង ត្រូវបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហាខាងមុខនេះ។ សហភាពអឺរ៉ុប នឹងឈានទៅព្យួរការអនុគ្រោះពន្ធ EBA ពីកម្ពុជា បើស្ថានភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យ នៅតែមិនប្រសើរឡើងវិញ។
អ្នករាយការណ៍ពិសេស និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិជាច្រើន រកឃើញថា ស្ថានភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា នៅតែគ្មានភាពប្រសើរឡើងវិញ ជិតពីរឆ្នាំក្រោយរបបលោក ហ៊ុន សែន រម្លាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បណ្ដេញអង្គការសង្គមស៊ីវិល បិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឥតស្រាកស្រាន្តលើសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជនបរិស្ថាន ដីធ្លី និង សហជីពកម្មករជាដើម៕
Send to facebook
សញ្ជឹង ថ្ងៃអាទឹត្យ (ត)
*******
ដូចការសន្យា ថ្ងៃអាទឹត្យនេះ យើងបន្តរឿងរ៉ាវរបស់យើង ទាក់ទងជាមួយអាល្ងើពីរក្បាល
ដែលជាអ្នកនយោបាយចោលម្សៀត ដែលចេះត្រឹមតែ អនុវត្តន៍ នូវការភូតភរ បោកប្រាស
ញុះញង់អុចអាល លាភពណ៍ ដឹកនាំបង្ករចលាចលក្នុងសង្គម គឺ អាដង្ខៅបាតុកម្ម
សមរង្ស៊ី និងអាយ៉ងគោមួយរយ កឹម សុខាបន្តទៀត ។
មើលឃើញច្បាស់ ពីភាពមិនអាចយកជ័យជម្នះបាន តាមរយះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ ២០១៣ តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ដែលមានគណបក្សនយោបាយចូលរួម
ប្រគួតប្រជែងយ៉ាងច្រើននោះ អាយ៉ងគោមួយរយ ក្រោយការសម្រួលពីសម្តេចតេជោ
ហ៊ុនសែន តាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីឲ្យមានសិទ្ធិក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ ២០១៣ តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីវាបានជ្រកពួនដូចជាកណ្តុរក្នុងលូ គេចចេញពីផ្លូវ
ច្បាប់ ក្នុងករណីប្រព្រឹត្តនូវអំពើអានាចារបោកបញ្ឆោតរួមសង្វាស ហើយដែលប្តឹងដោយនារីរងគ្រោះផ្ទាល់នោះ អាយ៉ងគោមួយរយកឹម សុខា បានចាកចេញពីកម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេស
អូស្ត្រាលី ក្នុងហេតុផល ប្រមូលមូលនិធិក្រៅប្រទេស ដើម្បីជួយទ្រទ្រង់ដល់ការឃោសនា
បោះឆ្នោតរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ។
អាយ៉ងគោមួយរយកឹម សុខា ក្តី អាដង្ខៅបាតុកម្មសមរង្ស៊ីក្តី គឺជាមនុស្សដែលទុកច្បាប់ជាតិ ថាគ្រាន់តែជាក្រដាស ដែលគ្មានតម្លៃ ។ អាល្ងើពីរក្បាលនេះ តែងទុកគណបក្សសង្គ្រោះ
គឺជារដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានច្បាប់ដោយឡែក មិនអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលជាច្បាប់
កំពូលរបស់ជាតិ ។ ព្រោះថារាល់ទង្វើនៃការប្រព្រឹត្តរបស់បក្សមួយនេះ គឺតែងបំពាន
លើច្បាប់ជាតិ ដែលកន្លងមកទោះបី សមាជិកសភានៃបក្សនោះបានចូលរួមអនុម័ត
ច្បាប់ នៅក្នុងរដ្ឋសភាជាតិក្តី ។
ជានិច្ចកាល អាយ៉ងគោមួយរយកឹម សុខា តែងប្រើអំណះអំណាង ពីសិទ្ធអំណាចរបស់
សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការចាត់ចែងជោគវាសនាលើកម្ពុជា ដោយទុកកម្ពុជា ហាក់ជាប្រទេស
ដែលស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជានិច្ច ។
កម្ពុជា ទើបបានទទួលសន្តិភាព និងឯកភាពជាតិពេញលេញឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៨
តែក្រោយពីការបោះឆ្នោតលើកទី១ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ កម្ពុជាបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស តាមរយៈការរៀបចំយ៉ាងទៀងទាត់ នូវការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជ្រើសរើសតាំងតំណាងដឹកនាំប្រទេស ព្រមទាំងបានខិតខំពេញទំហឹងក្នុងការកសាង ប្រទេសឲ្យក្លាយជានិតិរដ្ឋ ដែលគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្លួន និងម៉ត់ចត់នូវវិធាននៃច្បាប់ និងជារដ្ឋអធិបតេយ្យ ដែលមានឯករាជ្យ និងបុរណភាពទឹកដីពេញលេញ ។
ប្រមុខនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្តេចតេជោហ៊ុនសែន ធ្លាប់ បានលើកឡើងថា នៅក្នុងនិយាម
នៃការអនុវត្តជាសកល លិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យត្រូវតែដើរទន្ទឹមនឹងនិតិរដ្ឋ។ ការអនុវត្ត ប្រជាធិបតេយ្យដោយគ្មាននីតិរដ្ឋ នឹងនាំទៅជាអនាធិបតេយ្យ។ ក្នុងស្មារតីនេះ សម្តេចចង់ឱ្យតួអង្គ
ទាំងអស់នៅក្នុងកិច្ចដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ មានការទទួលខុសត្រូវ ធ្វើការរិះគន់ដោយស្ថាបនា មិនអុជអាល និងមិនបង្កើតការស្អប់រវាងពូជសាសន៍ មិនអោនក្បាលបម្រើផលប្រយោជន៍បរទេស ជាពិសេសមិនសាបព្រោះ នូវការស្ងប់រវាងជនជាតិខ្មែរ និងខ្មែរ ដែលអាចនាំមកវិញនូវសង្គ្រាមស៊ីវិល។ គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ដូចៗគ្នា។ បទពិសោធន៍នៃសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញរាប់ទសវត្សរ៍បានទូន្មានថា ទោះជាតម្លៃណាក៏ដោយកម្ពុជា ត្រូវបន្តរក្សាឱ្យបាននូវសុខសន្តិភាព និងស្ថិរភាពសង្គម។
ជាមួយគ្នានេះដែរ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានអះអាងថា កម្ពុជាអាចចាត់ទុកថា ជាឋានសួគ៌ា នៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលអង្គការខ្លះបានទទួលថវិកាបរទេស តែមិនដែល
រាយការណ៍អំពីប្រភពថវិកាទេ រហូតមកដល់ពេលនេះអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលដែលបានចុះបញ្ជី មានចំនួន៥,៤០០ ទាំងអង្គការធ្វើការងារ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍសិទ្ធិមនុស្ស លិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការអភិវឌ្ឍតាមមូលដ្ឋាន។ល។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា នូវបានបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តែងតែចាត់ទុកអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលជាដៃគូក្នុងការអភិវឌ្ឍ ពិសេសការអភិវឌ្ឍ នៅតាមមូលដ្ឋាន និងនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ហើយរដ្ឋាភិបាលចង់ឱ្យអង្គការទាំងនោះគោរពច្បាប់ ពិភាក្សាដោយស្មោះត្រង់ លើបញ្ហានៃការអភិវឌ្ឍ របស់ប្រទេសមិនមែនជាខ្សែញាក់របស់បរទេស និងមិនធ្វើឱ្យប្រទេសមានចលាចល និងអសន្តិសុខ។ ដើម្បីជំរុញភាព ជាដៃគូនេះបន្ថែមទៀត រាជរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំជាវេទិកាពិគ្រោះយោបល់ជាទៀងទាត់ ជាមួយសង្គមស៊ីវិលដោយគ្មានការរើសអើង និងដោយលក្ខណៈស្ថាបនា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងវេទិកាសម្ព័ន្ធសង្គមស៊ីវិល ។
(នៅមានត)
HASSSSS…. I hated the word NHOS NHOUNG and not reflecting the true situation in Cambodian. the word NHOS NHOUNG equal jailing and killing and the word not reflecting a true situation in Cambodia is an excuse from that word NHOS NHOUNG did I say it right Mr????
HASSSSS…. I hated the word NHOS NHOUNG and not reflecting the true situation in Cambodian. the word NHOS NHOUNG equal jailing and killing and the word not reflecting a true situation in Cambodia is an excuse from that word NHOS NHOUNG did I say it right Mr???? I quest twelve and one dozen or the same right Mr AH CHESS . please do not getting angry at me if my shoot is right on that target .
សញ្ជឹង ថ្ងៃអាទឹត្យ(ត)
…….
ទៅដល់អូស្ត្រាលី កឹម សុខាចាប់ផ្តេីមប្រេីយុទ្ធសាស្ត្រចំនួនបី
គឺទី១-ទទួលបាននូវផលប្រយោជន៍ក្នុងការបោកសុី
ទី២-គៀងគរកម្លាំងដេីម្បីផ្តួលរំលំតាមមធ្យោបាយបដិវត្តន៍
ពណ៌ និងទីបី បេីមធ្យោបាយផ្តួលរំលំត្រូវបរាជ័យ គឺប្រេីប្រាស់
កម្លាំងដែលនៅសេសសល់ ដេីម្បីធ្វេីវិទ្ធស្សនាបង្ករហេតុ
តាមគ្រប់រូបភាពក្នុងសង្គម នាំមកនូវភាពជ្រួលច្របល់
ផ្នែកសតិអារម្មណ៍ក្នុងមជ្ឍដ្ឋានជាតិ ជាហេតុផ្តេីមនូវចំណុច
ដែលអាចទាក់ទាញឲ្យអន្តរជាតិមានការចាប់អារម្មណ៍ ផ្តេីម
ដាក់បន្ទុកលេីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទាក់ទងលេីផ្នែកសេរីភាព
សិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ ដែលពួកគេតែងទន្ទេញ
ជាប់មាត់ ក្នុងពេលដែលដែលពួកគេទុកច្បាប់ជាតិ នៅក្រោម
អំណាចនៃសេរីភាព សិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ ដែលពួកគេទន្ទេញជាប់មាត់រហូតនេះឯង ។
ជាក់ស្តែងក្នុងទិដ្ឋភាពបែបនេះ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ពួកសកម្មជន អតីតគណៈបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនខ្លាច ក្នុង
ការប្រព្រឹត្តទង្វេីល្មេីសច្បាប់ មានលួចដីរដ្ឋ ប្លន់ដីរាស្ត្រ
ប្រេីប្រាស លក់ចែកចាយគ្រឿងញៀន ផ្សាយព័ត៍មានមិនពិត រំលោភបំពានដេីរតួជួសដែនសមត្ថកិច្ច អាជ្ញាធរដែនដី បំពានលេីករណីមួយចំនួនដែលច្បាប់បានហាមឃាត់ពួកគេ ព្រោះថាពេលមានការបង្ក្រាបពីសមត្ថកិច្ចរាជរដ្ឋាភិបាល ពួកគេបានចោទចំពោះទង្វេីបង្ក្រាបបទល្មេីសទាំងនេះថា
ជារឿងនយោបាយ ។
ផ្តេីមពីយុទ្ធសាស្ត្រដែលរៀបចំទុកនេះ អាយ៉ងគោមួយរយ កឹមសុខា បានដាក់ការទុកចិត្តយ៉ាងសំខាន់មួយទៀត នោះ
គឺថា ទោះក្នុងករណីណាក៏ដោយ រដ្ឋភិបាលហ៊ុនសែន មិន
អាចប៉ះពាល់កឹម សុខា បានទេ ព្រោះកឹម សុខា មានអាមេរិក
ជាមេនៅពីក្រោយខ្នង ព្រោះអាមេរិកជាគ្រូ កាណាដាជាគ្រូ
ដែលខុសប្លែកពីសមរង្សុី ដែលអានេះដឹងខ្លួនថាធ្វេីខុសច្បាប់
ជាតិ រត់ប្រាសអាយុយករួចខ្លួនតែម្តងទៅ។
អាយ៉ងគោមួយរយកឹមសុខា ហាក់ភ្លេចខ្លួនថា ការសម្រួល
ឲ្យវារួចខ្លួនចេញពីរុន្ធលូកន្លងទៅនេះ គឺសម្តេចតេជោសែន
ដេីម្បីឲ្យវាបានចូលរួមបោះឆ្នោតដែលវាមិនមែនជាសម្ពាធ
ពីអន្តរជាតិណានោះទេ ។
ងប់ងុលដោយគ្មានការពិចារណា ក្នុងការជឿជាក់លេីអាមេរិក
ភ្លេចគឹតពីដែនអធិបតេយ្យជាតិខ្លួន និងម៉្យាងទៀត ក្នុង
សភាពមនុស្សមានសភាវៈអាក្រក់លោភលន់ចង់មានបាន
ហួសប្រមាណ ក្នុងការបោកប្រាសយកប្រាក់មូលនិធិ
សុីចាយ ផឹកសុី ស្រីញីអូនបងផង ធ្វេីជាសេដ្ឋីនយោបាយផង
កឹមសុខាបានទម្លាយអស់នូវរាល់អាថ៌កំបាំង ក្នុងការប្រព្រឹត្ត
នូវអំពេីឃុបឃឹតជាមួយបរទេស ដេីម្បីបំផ្លាញជាតិ ក្បត់ជាតិ
ខ្លួន ហេីដែលត្រូវទទួលទោសជាប់គុករហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
(នៅមានត)