ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2021-08-09
RFA
ស្ដាប់ ឬទាញយកសំឡេង
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២០ និងពិធីប្រារព្ធខួបលើកទី៤៥របស់អាស៊ាន នៅរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី០៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១២។ រូប៖ AKP
អ្នកវិភាគ ពុំមានសុទិដ្ឋិនិយមថា កម្ពុជានឹងបោះបង់មាយាទជួយចិន ហើយអាចចូលរួមដោះស្រាយវិបត្តិក្នុងតំបន់បានទេ នៅពេលធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានឆ្នាំក្រោយ។ ការលើកឡើងនេះ កើតមានឡើងស្របពេលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសប្តេជ្ញាចិត្តលើកកម្ពស់យន្តការអាស៊ានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរួមក្នុងតំបន់ នៅពេលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។
នៅមិនដល់ ៥ ខែស្រួលបួលផង គឺនៅឆ្នាំ២០២២ ដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ កម្ពុជានឹងធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានជាលើកទី៣ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រការទូតរបស់ខ្លួន។ ក្តីកង្វល់ដែលថា កម្ពុជាអាចនឹងធ្វើតាមការបង្គាប់បញ្ជារបស់ចិន បានលេចចេញឡើងជាថ្មីម្តងទៀត ខណៈកម្ពុជាកំពុងតែមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសនេះកាន់តែល្អូកល្អឺនជាងពេលណាៗទាំងអស់។
ទំនងជាចង់កែប្រែមុខមាត់ពីមាយាទជួយចិន និងការយកយន្តការអាស៊ានធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងពេលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាននេះ លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសប្តេជ្ញាចិត្តថា កម្ពុជានឹងឈរលើមូលដ្ឋាននៃភាពបើកចំហ ស្មោះត្រង់ សុចរិត សុឆន្ទៈ សាមគ្គីភាព និងភាពសុខដុមរមនា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរួមដែលតំបន់ទាំងមូលកំពុងជួបប្រទះ។ លោកប្រកាសដូច្នេះនៅក្នុងសារលិខិតរបស់លោកមួយច្បាប់ក្នុងឱកាសអបអរទិវាអាស៊ាន ថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ខួបលើកទី៥៤ នៃការបង្កើតសមាគមនេះ។ លោក ហ៊ុន សែន មិនភ្លេចរំឮកឡើងវិញពីគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ដែលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់បានលើកស្ទួយតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៧ មក និងគោលការណ៍កុងសង់ស៊ីស ដែលលោកអះអាងថា នឹង «នៅតែបន្តជាគោលការណ៍មាគ៌ាជាមូលដ្ឋាន» សម្រាប់ដំណើរការកសាងសហគមន៍អាស៊ាននេះទៅមុខទៀត។
គឺគោលការណ៍ទាំងពីរនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យអាស៊ានទាំងមូល មិនអាចដោះស្រាយវិបត្តិនានាក្នុងតំបន់បានរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងនោះរាប់ចាប់តាំងពីវិបត្តិរដ្ឋប្រហារយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ា (Myanmar) ឬភូមា វិបត្តិរម្លាយប្រជាធិបតេយ្យ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជាខ្លួនឯងផង រួមទាំងវិបត្តិជម្លោះដណ្តើមអធិបតេយ្យលើប្រជុំកោះនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងផង។ ទន្ទឹមគ្នានេះ គឺគោលការណ៍សម្រេចចិត្តផ្អែកលើមតិជាឯកច្ឆន្ទឬ កុងសុងស៊ីសនេះហើយ ដែលកម្ពុជាធ្លាប់យកមកប្រើធ្វើជាចំណុចខ្ទាស់យកអាស៊ានធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងមិនឱ្យចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្កោលទោសចិនបានកាលពីឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំ២០១៦កន្លងទៅ។ ការការពារផលប្រយោជន៍ចិននៅពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន បានធ្វើឱ្យស្ថាប័នអាស៊ានទាំងមូលរងនូវការបរាជ័យដ៏អាម៉ាស់មួយមិនធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកន្លះសតវត្សរ៍របស់អាស៊ាន។ មន្ត្រីការទូតកម្ពុជាក៏រងការរិះគន់ថា បានលួចផ្តល់សេចក្ដីព្រាងនៃសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមឱ្យចិនដែលជាចៅហ្វាយនាយរបស់ខ្លួនត្រួតពិនិត្យមើលជាមុនសិន មុននឹងខ្លួនដាក់ឱ្យប្រទេសសមាជិកអាស៊ានអនុម័ត។
អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ បណ្ឌិត សេង សារី មិនសង្ឃឹមថា កម្ពុជានឹងបោះបង់ចោលមាយាទចាំជួយចិននេះ នៅពេលដែលខ្លួនធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយនេះទេ។ លោកគិតថា ស្ថានភាពកម្ពុជាយកអាស៊ានធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងឱ្យចិននេះនឹងរឹតតែអាក្រក់ជាងលើកមុនៗទៅទៀត៖ «យើងសង្កេតឃើញថា ទៅចាប់ចិនហ្នុងដោយសារតែផលប្រយោជន៍បុគ្គល ដោយសារផលប្រយោជន៍ក្រុមបក្ខពួកខ្លួន។ ដូច្នេះ ប្រហែលជាលើកនេះ ឆ្នាំ២០២២នេះនៅពេលដែលកម្ពុជាក្លាយជាប្រធានប្តូរវេន ខ្ញុំគិតថា ស្ថានភាពកម្ពុជាជាប្រធាននេះ កាន់តែអាក្រក់ជាងមុនដោយសារតែយើងឃើញថា ជំហររដ្ឋាភិបាលឆ្នាំ២០២០ ឆ្នាំ២០២១នេះ គឺប្រកាសក្តែងៗថា បើមិនឱ្យពឹងចិន តើទៅពឹងអ្នកណា? អ៊ីចឹង ស្ថានភាពប្រាកដជាកម្ពុជាយកឱកាសហ្នុងនៅក្នុងការបង្ហាញជំហរមួយដែលធ្វើឱ្យសហគមន៍អឺរ៉ុប ក៏ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក មិនសប្បាយចិត្ត»។
បណ្ឌិត សេង សារី ក៏មិនរំពឹងដែរថា កម្ពុជាអាចចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងតំបន់បានទេ ក្នុងពេលដែលបញ្ហាវិបត្តិនយោបាយក្នុងប្រទេសខ្លួនឯង កម្ពុជានៅមិនទាន់អាចដោះស្រាយបានផងនោះ៖ «វិធីសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាលមួយនេះ ខ្ញុំគិតថានៅពេលដែលខ្លួនក្លាយទៅជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាន គឺគ្មានអីក្រៅពីការដោះសារ ការបកស្រាយទេ។ ការយកលេសនេះ លេសនោះ គ្មានចេតនាដោះស្រាយបញ្ហាអីទេ ពីព្រោះយើងវាស់វែងបានហើយពីសមត្ថភាពនៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសខ្លួនឯងនោះ ទម្រាំនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទៀត..! អ៊ីចឹងការសន្យាណាមួយ វាគ្រាន់តែជាការសន្យាដែលប្រើលេសរបៀបជាអ្នកដោះសារ ជាអ្នកបកស្រាយទេ មិនមែនជាអ្នកដោះស្រាយនិយមទេ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោក កុយ គួង ដើម្បីសុំអត្ថាធិប្បាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ ដោយសារលោកពុំលើកទូរស័ព្ទកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែសីហា។ ទោះយ៉ាងណា លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុងសារលិខិតរបស់លោកទទួលស្គាល់ពីឧបសគ្គដែលអាស៊ានកំពុងប្រឈមនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ឧបសគ្គទាំងនោះមានដូចជា វិបត្តិផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ កំណើននៃការប្រកួតប្រជែងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងប្រទេសមហាអំណាចដែលបានរីករាលដាលទៅជាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា។ ក្រៅពីនេះ តំបន់អាស៊ាន ក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការបំផ្លាញបរិស្ថាន និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាដើម។ លោក ហ៊ុន សែន ថា ដើម្បីជម្នះនូវនិន្នាការភូមិសាស្ត្រនយោបាយអវិជ្ជមាន កម្ពុជាប្តេជ្ញាលើកកម្ពស់របៀបវារៈ ដែលជំរុញស្មារតីសហប្រតិបត្តិការ និងគាំទ្រដល់មជ្ឈភាពអាស៊ាន ភាពស្ងប់ក្សេមក្សាន្ត និងវឌ្ឍនភាពក្នុងតំបន់។
អាស៊ាន ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូងកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ នៅក្រុងបាងកក(Bangkok)ប្រទេសថៃ(Thailand) ដោយមានប្រទេស ៥ ជាសមាជិកក្នុងនោះមានប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី(Indonesia) ម៉ាឡេស៊ី(Malaysia) ហ្វីលីពីន(Philippines) សិង្ហបុរី(Singapore) និងថៃក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលនៃលទ្ធិកុម្មុយនិស្តមិនឱ្យរាលដាលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូលក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ កម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៩ ហើយក្រោយមកមានឱកាសដឹកនាំធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ានដំបូងនៅឆ្នាំ២០០២ លើកទីពីរនៅឆ្នាំ២០១២ និងលើកទីបីនៅឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ។
ចំទិវាអាស៊ាននេះដែរ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបានសរសេរសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាដៃគូសកម្ម និងគួរឱ្យទុកចិត្តនៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ៗបំផុតនៅក្នុងតំបន់។ ស្ថានទូតថា សហរដ្ឋអាមេរិក រីករាយនឹងធ្វើការសហការថែមទៀតរវាងតំបន់នេះ នៅមុនការធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២២របស់កម្ពុជា នាពេលខាងមុខនេះ។ ជារឿយៗ ទន្ទឹមនឹងមានកង្វល់ពីរឿងវត្តមានកងទ័ពចិននៅកម្ពុជា សហរដ្ឋអាមេរិក តែងជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ធានាឱ្យបាននូវការរក្សាតុល្យភាពនៃនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួន ដោយងាកមកគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងស្តាប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
ប្រទេសកម្ពុជាតូចស្ថិតនៅចន្លោះក្រពើនៅទីសខាងកើតនិងខ្លានៅទិសខាងលិច ហើយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្តកម្ពុជារងគ្រោះខ្លោចផ្សាររាប់មិនអស់ដោយសារទង្វើរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះ ដូច្នោះជាយុទ្ឋសាស្រ្តកម្ពុជាចងមិត្តភ័គ្រជាមួយមិត្តដែលគេជួយទាំងការពារអធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៌សេដ្ឋកិច្ច។
នៅក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ៥០ឆ្នាំនេះប្រទេសកម្ពុជា៤ភាគប្រាំនៃពេលវេលាកម្ពុជារងទុកគ្មានឈប់ឈរ ដូច្នោះខ្ញុំយល់ថាមនៅគមវិជ្ជាណាក៏ដោយដែលធ្វើឳ្យកម្ពុជាមានសន្តិភាព អភិវឌ្ឍន៌សង្គំសេដ្ឋកិច្ច មានសាច់ដុំការពារអធិបតេយ្យភាពបូរណភាពដែនដីគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។បទពិសោធប្រទេសលីប៊ី ប្រទេសស៊ីរី
និងប្រទេសអាហ្វ្រីកមួយចំនួនទៀតដែលឈ្លក់ងង្វែងជាមួយលទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យ(ប៉ុន្តែមួយណា?)ខ្ទេចខ្ទីរងទុកវេទនាមកដល់ពេលនេះគ្មាននណារអើពើមានតែចែកគ្នាស៊ីបណ្ណោះព្រោះមានប្រេងដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិ។កម្ពុជាត្រូវការស្ថេរភាពនយោបាយដើម្បីឳ្យសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ហើយរដ្ឋាភិបាលអាចកសាងសាច់ដុំ(hard power)ដែលជាកត្តាស្លាប់រស់ដំបូងបំផុតសម្រាប់កំញើញនិងការពារកម្លាំងអមិត្តឬសត្រូវទាំងនៅក្នុងនិងក្រៅប្រទេសដែលមានបំណងកម្ទេចកម្ពុជាម្តងទៀត។សូមកុំផ្សព្វផ្សាយទ្រឹស្តីដែលពិសពុលនិងមានចរឹតបំផ្លាញសង្គមខ្លួនឯងដែលបំរើបរទេសដោយឥតដឹងខ្លួន។ខ្ញុំមនប្រឆាំងនឹងយោបល់តិះទៀនដើម្បីកែលម្អទេប៉ុន្តចង់រួមចំណែកអំពីពិសពុលនិងគ្រោះថ្នាក់កំពុងចោមរោមកម្ពុជាសព្វថ្ងៃខុសមួយជំហា៊នកម្ពុជាធ្លាក់ទៅក្នុងសង្គ្រាមភ្លាម។
I knew Cambodia will never win the reason no one leader that smart enough to leaded this hunted nation. I knew in SIHANOU leaded this nation I see Cambodia build up a lot of educated people but so sad when it come to communist killing field they clean just about all of them you may wonder who did that ?? please do not forget this HUN SEN regime was also former Khmer Rue they have that blood in their hand that because of the influent from Communist Vietcong and CHINA . this is the truth situation in KAMPOUCHEA that every one have to think deeper. I’m wonder about the future of this nation it can be end by HUN SEN a high jungle educated among all Cambodian . the big problem in south ease ASIA right now is world policy all supper powers nation Come to confess in this region specially in south CHINA sea. please be every careful KAMPOUCHEA should not involve too deep in this battle field expressly this AH CHESSTU regime . I’m warning to every one if the situation going bad i world war three can start at any time . HUN SEN should not be a HERO in this world of supper powers .
your ideas is serve east and west country of Cambodia, you are the one of them , try hard to destroy our nation.